GIẢI PHÁP PHÒNG, CHỐNG XA RỜI
NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ THỜI KỲ MỚI

Nguyên tắc tập trung dân chủ có tầm quan trọng hàng đầu trong các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam. Để thực hiện mục tiêu xây dựng Đảng thực sự vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, nhất thiết phải giữ vững và tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc này. Đó vừa là yêu cầu cấp bách, vừa là vấn đề cơ bản lâu dài trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Vì vậy, để phòng, chống có hiệu quả những biểu hiện xa rời nguyên tắc tập trung dân chủ cần thực hiện tốt giải pháp sau đây:
Không ngừng nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên về bản chất, nội dung, yêu cầu của nguyên tắc tập trung dân chủ. Hiểu sâu sắc nguyên tắc tập trung dân chủ là quy định của Đảng, đồng thời là quy luật vận động, phát triển của Đảng. Quán triệt sâu sắc quan điểm của V.I. Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, cũng như của Đảng ta về nguyên tắc tập trung dân chủ là vấn đề cấp thiết trong tình hình hiện nay. Theo V.I. Lê-nin: “Chế độ tập trung hiểu theo nghĩa thực sự dân chủ, đã bao hàm khả năng - khả năng này do lịch sử tạo ra lần đầu tiên - phát huy một cách đầy đủ và tự do không những các đặc điểm của địa phương mà cả những sáng kiến của địa phương, tính chủ động của địa phương, tính chất muôn hình muôn vẻ của các đường lối, của các phương pháp và phương tiện để đạt mục đích chung”³. Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Đảng tổ chức theo nguyên tắc dân chủ tập trung. Nghĩa là: Có Đảng chủ trương thống nhất, kỷ luật thống nhất, cơ quan lãnh đạo thống nhất. Cá nhân phải phục tùng đoàn thể, số ít phải phục tùng số nhiều, cấp dưới phải phục tùng cấp trên, địa phương phải phục tùng Trung ương”⁴.
Nhận thức đúng đắn bản chất, yêu cầu, nắm chắc nội dung nguyên tắc tập trung dân chủ trong Điều lệ Đảng, coi đó là nền tảng, cơ sở khoa học cho mỗi đảng viên trong sinh hoạt, hoạt động và bảo vệ Đảng, phòng, chống có hiệu quả những biểu hiện xa rời nguyên tắc tập trung dân chủ. Tập trung dân chủ có nghĩa là tất cả các cơ quan đảng phải do bầu cử mà ra và hoạt động theo nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, thực hiện chế độ báo cáo, định kỳ thông báo tình hình hoạt động đến các tổ chức đảng trực thuộc, thực hiện nghiêm túc chế độ tự phê bình và phê bình. Đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số được quyền bảo lưu, song phải chấp hành nghiêm chỉnh nghị quyết của Đảng. Tập trung dân chủ có nghĩa là kỷ luật nghiêm ngặt và thống nhất đối với toàn thể đảng viên; là sự phục tùng ý chí và nghị quyết của đa số, các cơ quan cấp dưới phải chấp hành quyết định của các cơ quan có thẩm quyền cấp trên. Tập trung dân chủ đảm bảo cho công tác và sự lãnh đạo của Đảng được tập trung, đoàn kết, tổ chức chặt chẽ, thống nhất ý chí và hành động. Cùng với việc quán triệt bản chất, yêu cầu, nội dung, vai trò của nguyên tắc tập trung dân chủ, các cấp ủy, tổ chức đảng cần đánh giá, kiểm điểm nghiêm túc việc thực hiện nguyên tắc này một cách toàn diện, sâu sắc theo đúng tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Trên cơ sở đó, thực hiện nội dung, hình thức, biện pháp nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên về bản chất, nội dung, yêu cầu của nguyên tắc tập trung dân chủ phù hợp và hiệu quả, tạo cơ sở lý luận và chính trị, tư tưởng cho việc đấu tranh phòng, chống mọi biểu hiện xa rời nguyên tắc quan trọng này./.