Nếu thấy những chia sẻ này hữu ích, mời bạn theo dõi trang cá nhân để cùng trao đổi những câu chuyện giáo dục từ thực tiễn.
Một cô giáo bị chính học trò lao vào hành hung ngay trên bục giảng, phải nhập viện, bị gãy sống mũi.
Theo thông tin được chia sẻ, máu của cô chảy từ bàn giáo viên ra tận cửa lớp.
Đáng chú ý, kết quả giám định được thông tin là xác định tỷ lệ tổn thương cơ thể của cô lên đến 12%.
12% không phải là một vết xây xát có thể phủi tay cho qua. Đằng sau con số ấy là thương tích, đau đớn và cả nỗi ám ảnh của một người giáo viên bị chính học trò tấn công ngay tại nơi mình đứng lớp.
Vậy mà trên mạng xã hội, vẫn có người lên giọng giảng đạo đức: "Chắc cô giáo phải thế nào thì học sinh mới đánh như vậy!".
Người khác lại khuyên: "Tuổi trẻ bồng bột, cô nên làm đơn bãi nại để em còn có tương lai!".
Thậm chí, có người chưa biết rõ đầu đuôi đã vội quay sang lên án giáo viên, như thể cô phải làm điều gì ghê gớm lắm mới khiến học trò nổi giận đến thế.
Tôi tự hỏi: Từ bao giờ một người bị hành hung lại phải chứng minh mình đủ tốt để xứng đáng được bảo vệ?
1. TRƯỚC KHI TRÁCH NHÀ TRƯỜNG, HÃY NHÌN LẠI CÁCH MỘT SỐ GIA ĐÌNH ĐANG DẠY CON!
Một đứa trẻ không phải đợi đến ngày cắp sách đến trường mới bắt đầu học cách ứng xử.
Những bài học đầu tiên về sự tôn trọng, cách giải quyết mâu thuẫn và thái độ với người khác thường đến từ chính gia đình.
Có những phụ huynh nghe con kể bị cô giáo la mắng, chưa kịp hỏi nguyên nhân đã đùng đùng nổi giận:
"Đứa nào dám đụng đến con ông? Mai ông lên trường cho biết tay!".
Có người còn dặn con: "Thầy cô tử tế thì còn gọi là thầy cô. Đứa nào dám đánh mày cứ về mách tao, tao cho sáng mắt ra!".
Thậm chí, có phụ huynh gọi giáo viên bằng những từ ngữ miệt thị như "con đấy", "thằng đấy", rồi hùng hổ đe dọa như thể thầy cô là đối tượng cần phải trị cho một trận.
Đứa trẻ ngồi bên cạnh nghe hết, nhìn hết.
Nó chưa chắc hiểu chuyện gì đúng, chuyện gì sai, nhưng rất dễ ghi nhớ một điều: Thầy cô chẳng có gì đáng kính trọng, bởi ngay cả cha mẹ mình cũng xem thường họ!
Hôm nay, đứa trẻ nghe cha mẹ chửi giáo viên. Ngày mai, khi bị nhắc nhở, liệu nó có nghĩ rằng mình cũng được quyền hỗn hào?
Trẻ con học bằng tai, bằng mắt và bằng cả cách người lớn đối xử với nhau.
Cha mẹ có thể giảng cho con hàng trăm bài học lễ phép, nhưng chỉ một lần xúc phạm thầy cô trước mặt con cũng có thể làm những lời dạy ấy mất đi sức nặng.
2. YÊU CON KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ BIẾN CON THÀNH NGƯỜI LUÔN ĐÚNG!
Con không làm bài tập, bị giáo viên nhắc nhở. Con nói chuyện trong giờ, bị phê bình. Con vi phạm nội quy, bị yêu cầu giải trình.
Thay vì hỏi con đã làm gì, có phụ huynh chỉ chăm chăm hỏi: "Cô có quyền gì mà đối xử với con tôi như vậy?".
Tất nhiên, nếu giáo viên đánh đập, xúc phạm học sinh thì phải được xem xét, xử lý đúng quy định.
Nhưng một lời nhắc nhở nghiêm khắc không thể mặc nhiên bị đánh đồng với hành vi bạo hành.
Điều đáng lo là có những đứa trẻ dần hình thành thói quen: Hễ bị phê bình thì về mách cha mẹ.
Hễ không vừa ý thì phản ứng. Hễ mắc lỗi thì tìm người khác để đổ trách nhiệm.
Bởi phía sau đã có người lớn sẵn sàng bênh vực, bất kể đúng sai.
Cha mẹ tưởng mình đang bảo vệ con, nhưng thực chất có thể đang tước đi cơ hội để con học cách nhận lỗi, sửa sai và chịu trách nhiệm.
Cha mẹ có thể che chắn cho con trước một lời phê bình, nhưng không thể che chắn cho con suốt đời trước hậu quả của những hành vi sai trái.
3. ĐỪNG VỘI HỎI "CÔ ĐÃ LÀM GÌ?" MÀ QUÊN HỎI "EM ĐÃ ĐƯỢC DẠY ĐIỀU GÌ?".
Tôi không cho rằng cứ học sinh có hành vi bạo lực là cha mẹ thiếu trách nhiệm.
Mỗi sự việc đều có hoàn cảnh và nguyên nhân riêng, cần được xác minh khách quan.
Nhưng không thể phủ nhận gia đình có ảnh hưởng rất lớn đến cách trẻ nhìn nhận quyền hạn, trách nhiệm và giới hạn hành vi.
Một đứa trẻ lớn lên trong môi trường mà người lớn biết nhận lỗi, biết xin lỗi, biết giải quyết bất đồng bằng đối thoại sẽ có cơ hội học được cách ứng xử tương tự.
Ngược lại, nếu thường xuyên chứng kiến người lớn dùng lời đe dọa để giải quyết mâu thuẫn, coi sự hung hăng là bản lĩnh, coi việc nhường nhịn là yếu đuối, trẻ rất dễ tiếp nhận những quan niệm lệch lạc ấy.
Đến khi em lớn lên, có sức vóc của một thanh niên, một phút mất kiểm soát có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.
Vì vậy, khi một học sinh dùng nắm đấm tấn công giáo viên, bên cạnh việc làm rõ nguyên nhân trực tiếp, cũng cần nhìn rộng hơn vào quá trình giáo dục ý thức tôn trọng và kiểm soát hành vi của em.
Không phải đứa trẻ nào được nuông chiều cũng trở nên bạo lực, nhưng nuông chiều bất chấp đúng sai chưa bao giờ là cách dạy con biết chịu trách nhiệm.
4. THƯƠNG HỌC SINH BỒNG BỘT, VẬY AI THƯƠNG CÔ GIÁO BỊ ĐÁNH?
Tôi đọc những lời khuyên cô giáo nên làm đơn bãi nại mà thấy chạnh lòng.
Người ta lo một nam sinh phải chịu trách nhiệm trước pháp luật sẽ ảnh hưởng đến tương lai. Điều đó có thể hiểu được.
Nhưng tương lai của một người trẻ không thể được bảo vệ bằng cách xem nhẹ nỗi đau của người khác.
Cô giáo cũng có gia đình, có người thân chờ đợi sau mỗi buổi lên lớp. Cô đến trường để dạy học, đâu phải để đối diện với nguy cơ bị chính học trò hành hung!
Nếu người bị đánh là con gái, là vợ, là người thân của những người đang khuyên cô bao dung, liệu họ có bình thản nói rằng "tuổi trẻ ai chẳng bồng bột"?
Sự cảm thông dành cho người mắc lỗi là cần thiết, nhưng đừng biến nó thành áp lực đặt lên vai nạn nhân.
Cô có quyền tha thứ, có quyền đề nghị xem xét giảm nhẹ theo quy định pháp luật.
Nhưng đó phải là lựa chọn tự nguyện, không phải nghĩa vụ đạo đức mà người ngoài áp đặt.
Muốn một người trẻ có tương lai tốt đẹp, trước hết phải dạy em hiểu rằng gây tổn thương cho người khác là điều phải chịu trách nhiệm.
5. MUỐN THẦY CÔ DẠY ĐƯỢC HỌC SINH, CHA MẸ ĐỪNG PHÁ VỠ SỰ TÔN TRỌNG NGAY TỪ TRONG GIA ĐÌNH!
Chúng ta đang hướng đến một nền giáo dục nhân văn, tôn trọng quyền trẻ em. Tôi hoàn toàn ủng hộ.
Nhưng giáo dục khai phóng không có nghĩa là học sinh muốn làm gì cũng được. Tôn trọng trẻ không đồng nghĩa với việc người lớn phải nhượng bộ mọi hành vi sai trái.
Giáo viên không cần quyền đánh học sinh. Điều thầy cô cần là quyền được nhắc nhở, giáo dục, áp dụng biện pháp kỷ luật phù hợp và được bảo vệ trước những hành vi xúc phạm, đe dọa, bạo lực.
Đáng sợ nhất là đến một ngày, giáo viên nhìn thấy học sinh sai nhưng chọn im lặng cho yên thân.
Bởi nhắc nhẹ không nghe, nhắc nghiêm khắc thì sợ bị phản ánh, còn phụ huynh có thể tìm đến trường để gây áp lực.
Khi ấy, người chịu thiệt thòi không chỉ là giáo viên mà còn là chính những đứa trẻ đang cần được uốn nắn.
Tôi vẫn tin phần lớn phụ huynh luôn mong muốn phối hợp với thầy cô để dạy con nên người.
Nhưng chỉ cần một bộ phận người lớn xem việc đe dọa giáo viên là cách thể hiện tình thương con, môi trường giáo dục đã bị tổn thương không nhỏ.
Gia đình là nơi gieo những hạt giống đầu tiên của nhân cách.
Nhà trường có thể vun trồng, chăm sóc, uốn nắn, nhưng sẽ vô cùng khó khăn nếu ở nhà, chính người lớn lại liên tục nhổ bỏ những bài học về lòng kính trọng.
6. NẾU VỤ VIỆC NÀY KHÔNG ĐƯỢC XỬ LÝ NGHIÊM MINH, AI DÁM CHẮC SẼ KHÔNG CÓ THÊM NHỮNG CÔ GIÁO KHÁC BỊ HÀNH HUNG?
Đây là điều tôi lo lắng nhất.
Một học sinh hành hung giáo viên đến mức được thông tin là gây tổn thương cơ thể 12% không thể chỉ được nhìn nhận như một phút bồng bột thông thường.
Nếu những hành vi bạo lực nghiêm trọng không được xử lý tương xứng theo quy định pháp luật, nếu cứ viện lý do còn trẻ, còn tương lai để dễ dàng bỏ qua trách nhiệm, thì chúng ta đang gửi đến những học sinh khác thông điệp gì?
Liệu có em nào sẽ nghĩ rằng đánh thầy cô rồi xin lỗi, viết kiểm điểm là xong? Rằng cùng lắm cha mẹ đến xin tha thứ thì mọi chuyện sẽ được bỏ qua?
Tôi không mong một người trẻ phải chịu hình phạt nặng hơn những gì pháp luật quy định.
Tôi chỉ mong vụ việc được điều tra khách quan, xử lý nghiêm minh, đúng người, đúng hành vi, đúng mức độ và đúng quy định dành cho người chưa thành niên nếu người vi phạm thuộc độ tuổi này.
Bởi xử lý nghiêm không phải để trả thù, mà còn để giáo dục, phòng ngừa và bảo vệ những người đang đứng trên bục giảng.
Hôm nay là một cô giáo bị hành hung. Nếu sự việc không được giải quyết đến nơi đến chốn, ai có thể bảo đảm ngày mai sẽ không có thêm một thầy giáo, cô giáo khác trở thành nạn nhân?
Một cú đấm không được nhìn nhận đúng mức độ nguy hiểm có thể làm suy giảm sức răn đe đối với những hành vi tương tự.
Đừng đợi đến khi xảy ra hậu quả không thể cứu vãn mới giật mình nhận ra rằng chúng ta đã quá dễ dãi với bạo lực học đường!
Và xin nhắn với những bậc cha mẹ luôn sẵn sàng tuyên chiến với thầy cô để bênh vực con mình:
Đừng dạy con rằng cha mẹ có thể giải quyết mọi chuyện bằng sự hung hăng. Đừng để con tưởng rằng có người lớn chống lưng thì mình được quyền coi thường người khác.
Bênh con khi con đúng là bảo vệ. Bênh con bất chấp đúng sai là tiếp tay cho con hư.
Bởi có những đứa trẻ không chỉ lớn lên từ những điều cha mẹ dạy bảo, mà còn lớn lên từ chính những lời cha mẹ chửi mắng người khác.
Muốn con biết kính trọng thầy cô, trước hết cha mẹ phải làm gương về sự kính trọng.
Muốn con biết chịu trách nhiệm, đừng bênh con bất chấp đúng sai. Và muốn con trở thành người tử tế, xin hãy bắt đầu từ cách người lớn đối xử tử tế với nhau!
Pháp luật phải là điểm tựa để thầy cô yên tâm đứng lớp, chứ không thể để người bị hành hung phải trông chờ vào lòng thương hại của dư luận.
Đừng để sự dễ dãi hôm nay trở thành cái giá đau đớn mà những thầy cô khác phải trả vào ngày mai!
