Sáng 31.7, tại Trụ sở các cơ quan của Quốc hội, Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại tổ chức Phiên họp toàn thể lần thứ 2 thẩm tra dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất. Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới chủ trì và điều hành Phiên họp.
Tham dự Phiên họp, về phía cơ quan soạn thảo dự án Luật, có Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu cùng lãnh đạo các cục, vụ liên quan.
Về phía cơ quan thẩm tra, có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Vũ Hải Hà; các đồng chí trong Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại; các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại; đại diện các Ủy ban của Quốc hội; đại diện Bộ Công an, Bộ Tư pháp cùng các bộ, ngành liên quan.
Phát biểu mở đầu Phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới nhấn mạnh sự cần thiết ban hành Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt trong bối cảnh hiện nay. Nhằm chuẩn bị trình Quốc hội xem xét, quyết định tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới mong muốn, với tinh thần khẩn trương, trách nhiệm, các đại biểu dự họp cho ý kiến chi tiết về các nội dung trong Báo cáo của Bộ Quốc phòng để Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại hoàn thiện Báo cáo thẩm tra.
Ban hành Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt là yêu cầu cấp thiết nhằm thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa
Trình bày Báo cáo tóm tắt về dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Văn Gấu nêu rõ, việc nghiên cứu, xây dựng và ban hành Luật là yêu cầu cấp thiết nhằm thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; bảo đảm quốc phòng, an ninh; phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế; hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất trước yêu cầu phòng ngừa, kiểm soát các nguy cơ an ninh truyền thống và phi truyền thống trong tình hình mới; đồng thời bảo đảm thực hiện các cam kết, nghĩa vụ quốc gia về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt của Việt Nam trong thực hiện các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Về bố cục và nội dung cơ bản của dự thảo Luật, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Văn Gấu cho biết, dự thảo Luật gồm 04 chương, 37 điều; nội dung được xây dựng trên cơ sở thể chế hóa 03 chính sách đã được Chính phủ thông qua; kế thừa các quy định còn phù hợp của pháp luật hiện hành; khắc phục những bất cập trong công tác phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; đồng thời bổ sung các quy định mới nhằm đáp ứng yêu cầu thực hiện điều ước quốc tế, nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và chuẩn mực quốc tế có liên quan. Nội dung dự thảo Luật cũng được rà soát, thiết kế bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với pháp luật về quốc phòng, an ninh, phòng, chống khủng bố, phòng, chống rửa tiền, hóa chất, năng lượng nguyên tử, quản lý ngoại thương, hải quan, khoa học và công nghệ, cũng như các lĩnh vực pháp luật chuyên ngành khác có liên quan.
Theo Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Văn Gấu, dự thảo Luật quy định rõ cơ chế bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình áp dụng các biện pháp phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; không đặt ra thủ tục hành chính trùng lặp đối với hoạt động nghiên cứu, đầu tư, sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu và giao dịch hợp pháp; không thiết lập cơ chế cấp phép, khai báo, báo cáo, kiểm tra, thanh tra, giám sát song song theo Luật này.
Trong quá trình hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật cho biết, đã nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức có liên quan, ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp, ý kiến của Thành viên Chính phủ và nội dung chỉ đạo của Chính phủ; Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại về dự án Luật. Trên cơ sở đó, dự thảo Luật đã được rà soát, chỉnh lý cả về nội dung, kỹ thuật lập pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật; bảo đảm các quy định chặt chẽ, khả thi, không làm phát sinh thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ không mới đối với cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp; đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam trong phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Đề nghị bổ sung, hoàn thiện quy định đối với các hoạt động liên quan đến công nghệ, dữ liệu, dịch vụ và các giao dịch có yếu tố nước ngoài
Trình bày Báo cáo thẩm tra Báo cáo của Bộ Quốc phòng, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Trịnh Xuân An cho biết, Ủy ban nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật với các căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn đã nêu trong Báo cáo. Việc xây dựng Luật nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (VKHDHL); đáp ứng yêu cầu thực tiễn và thực hiện các điều ước quốc tế, các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mà Việt Nam là thành viên.
Về quy định chung, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với nội dung các quy định chung tại Chương I, đề nghị tiếp tục hoàn thiện phạm vi điều chỉnh, giải thích từ ngữ, nguyên tắc phòng, chống phổ biến VKHDHL, nguyên tắc áp dụng pháp luật và các hành vi bị nghiêm cấm theo hướng rõ ràng, thống nhất với pháp luật chuyên ngành và điều ước quốc tế liên quan; làm rõ một số khái niệm mới như “người sử dụng cuối cùng”, “mục đích sử dụng cuối cùng”, “chủ thể kiểm soát thực tế”, “hàng hóa và công nghệ lưỡng dụng”, “chủ sở hữu hưởng lợi”... nhằm bảo đảm thuận lợi trong áp dụng pháp luật.
Về tiêu chí đánh giá rủi ro quốc gia về phổ biến VKHDHL (Điều 11), Thường trực Ủy ban nhận thấy, việc xây dựng tiêu chí theo cách tiếp cận này là phù hợp với thông lệ quốc tế và nguyên tắc quản lý rủi ro, thể hiện sự toàn diện trong nhận diện, đánh giá rủi ro; tuy nhiên đề nghị nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện Điều này theo hướng cụ thể hóa hơn các tiêu chí đánh giá, bổ sung các chỉ số định lượng hoặc mức đánh giá phù hợp; làm rõ vai trò của doanh nghiệp và các chủ thể kinh tế trong nhóm tiêu chí mức độ dễ bị tổn thương; quy định rõ nguyên tắc, phương pháp, nguồn thông tin và trách nhiệm của các cơ quan trong quá trình đánh giá, cập nhật tiêu chí đánh giá rủi ro quốc gia.
Về Cơ sở dữ liệu quốc gia về phòng, chống phổ biến VKHDHL (Điều 29), Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát để làm rõ phạm vi thông tin, dữ liệu được thu thập; trách nhiệm cập nhật, khai thác, chia sẻ và quản lý dữ liệu của từng cơ quan có liên quan. Đồng thời, cần nghiên cứu thiết kế theo hướng kế thừa, kết nối và khai thác tối đa các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã được đầu tư, hạn chế xây dựng hệ thống dữ liệu độc lập, tránh trùng lặp trong đầu tư, thu thập và quản lý dữ liệu, bảo đảm đồng bộ với chủ trương phát triển Chính phủ số, dữ liệu số quốc gia và chuyển đổi số.
Về Quản lý nhà nước và bảo đảm thi hành (Chương III), Thường trực Ủy ban nhất trí với việc giao Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về phòng, chống phổ biến VKHDHL; giao Bộ Quốc phòng là Cơ quan đầu mối quốc gia nhằm bảo đảm chỉ đạo thống nhất, điều phối liên ngành và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam. Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục làm rõ vị trí pháp lý, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ chế điều phối liên ngành của Cơ quan đầu mối; phân định rõ chức năng điều phối với chức năng quản lý nhà nước chuyên ngành của các bộ, ngành; đồng thời rà soát, đánh giá đầy đủ nguồn lực, tổ chức bộ máy, nhân lực, cơ sở dữ liệu và các điều kiện bảo đảm thi hành Luật.
Tại Phiên họp, các đại biểu bày tỏ cơ bản nhất trí với phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của dự thảo Luật. Bên cạnh đó, đề nghị tiếp tục rà soát để xác định rõ ranh giới điều chỉnh giữa Luật này với các luật chuyên ngành; làm rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật trong trường hợp có sự giao thoa giữa các lĩnh vực quản lý; bổ sung, hoàn thiện quy định đối với các hoạt động liên quan đến công nghệ, dữ liệu, dịch vụ và các giao dịch có yếu tố nước ngoài…
Chủ nhiệm Ủy ban Lê Tấn Tới nhấn mạnh, cơ quan thẩm tra sẽ tiếp thu các ý kiến góp ý xác đáng của các đại biểu, đồng thời đề nghị đại diện Bộ Quốc phòng tiếp thu đầy đủ ý kiến phát biểu, hoàn thiện Báo cáo để trình cơ quan có thẩm quyền theo đúng luật định./.
QV-ST!
