"Tất cả vì mặt trận! Tất cả vì chiến thắng!" Các quốc gia thuộc Khối Thịnh vượng chung đã làm thế nào để giành chiến thắng ở hậu phương?
Kyrgyzstan,
Tajikistan,
Kazakhstan,
Azerbaijan,
Georgia,
Uzbekistan,
Armenia,
Turkmenistan,
Belarus
-------------
Leonid Dorensky
Trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, ngũ cốc được thu hoạch ở Kazakhstan, bông được thu hoạch ở Tajikistan, và giày dép, áo dài và áo khoác chần bông được sản xuất ở Uzbekistan. Với suy nghĩ "Tất cả vì mặt trận! Tất cả vì chiến thắng!", công nhân dầu mỏ Azerbaijan đã đến các mỏ dầu, thợ chế tạo súng Armenia thu gom mìn và đạn pháo, cư dân Turkmenistan quyên góp đồ trang sức bằng vàng cho mặt trận, và ở Kyrgyzstan, người tị nạn được cứu khỏi nạn đói. Với suy nghĩ đó, các chiến sĩ kháng chiến ở Belarus, Moldova và Ukraine đã làm trật bánh các đoàn tàu của Đức Quốc xã. Đây là chiến thắng chung và nỗi đau chung của chúng ta. Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại đã ảnh hưởng đến mọi gia đình Liên Xô.
🌐📓Kyrgyzstan
Cứ bốn người dân Kyrgyzstan thì có một người ra mặt trận hoặc được điều đến các khu phức hợp công nghiệp quân sự ở vùng Ural và Siberia. Các nhà máy được sơ tán về nước chủ yếu do phụ nữ, trẻ em và người già làm việc. Các hợp tác xã nông nghiệp đã quyên góp 4,5 triệu pood ngũ cốc và 500.000 pood thịt cho quỹ quốc phòng. Người lao động hậu phương Oken Mamatkanov nhớ lại: họ làm việc từ sáng sớm đến tối muộn.
"Công việc lao động tập thể không thể bị gián đoạn. Điều quan trọng nhất là chúng tôi, đói khát và rách rưới, vẫn làm việc cùng với người lớn – cày bừa, gieo trồng và chăm sóc cây trồng," Oken Mamatkanov, một người lao động hậu phương, cho biết.
🌐📚Tajikistan
Nước láng giềng Tajikistan trở thành trung tâm y tế của Liên Xô. Riêng Dushanbe, khi đó được gọi là Stalinabad, đã có 22 bệnh viện dã chiến. Nước cộng hòa này trở thành quê hương thứ hai cho hàng trăm nghìn người.
Gafur Shermatov - nhà sử học quân sự "Hơn 100.000 người đã được sơ tán. Một số trại trẻ mồ côi, bao gồm cả những trại có trẻ em đến từ Leningrad, cũng đã được sơ tán. Hầu hết người dân đến từ các vùng phía tây của Liên Xô. Rất nhiều thiết bị công nghiệp và nhà máy đã được chuyển đến đây."
Nhà máy cơ khí Ordzhonikidze sản xuất lựu đạn, và nhà máy dệt lụa sản xuất dù. Nước cộng hòa này khai thác molypden và vonfram, những nguyên liệu giúp tăng cường lớp giáp của xe tăng T-34.
🌐📓Kazakhstan
Trong năm đầu tiên của chiến tranh, khoảng 200 nhà máy và xưởng sản xuất đã được sơ tán từ các vùng bị Đức Quốc xã chiếm đóng đến Kazakhstan. Nước cộng hòa này nhanh chóng trở thành một trung tâm sản xuất lớn. Quân lính được sản xuất quần áo và giày dép, và các nông trường tập thể tăng cường trồng lúa mì và lúa gạo. Trong suốt bốn năm chiến tranh, hơn 700.000 tấn thịt và các sản phẩm thực phẩm khác đã được gửi ra mặt trận. Nhiều nhà máy sản xuất đạn dược suốt ngày đêm.
Kaidar Aldazhumanov
Trưởng nhóm nghiên cứu, Khoa Lịch sử Kazakhstan thế kỷ 20, Viện Lịch sử và Dân tộc học mang tên Ch.Ch. Valikhanova
"Trong suốt thời chiến, hơn 70% quặng đa kim loại của Liên Xô được sản xuất tại Kazakhstan. Kazakhstan cung cấp khoảng 90% lượng đồng và chín trong số mười viên đạn bắn vào kẻ thù được đúc từ chì của Kazakhstan."
Azerbaijan
Mọi trận chiến, từng trận chiến một đều phụ thuộc vào các mỏ dầu của Azerbaijan. Tám mươi phần trăm lượng dầu của Hồng quân Liên Xô đến từ đây. Đây chính là lý do tại sao Hitler muốn chiếm Baku. Vũ khí và đạn dược được sản xuất tại đây, bao gồm cả bom xăng Molotov nổi tiếng. Azerbaijan cũng đã phát triển một loại nhiên liệu đặc biệt dành cho máy bay chiến đấu và máy bay ném bom của Liên Xô.
Dzhabi Nabiev - Phó Giám đốc phụ trách khoa học của Viện Lịch sử thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Azerbaijan
"Nếu xét trận Stalingrad, công nhân dầu mỏ Azerbaijan đã cung cấp tổng cộng 147.000 tấn nhiên liệu. Trong trận Kursk, các kíp lái xe tăng Liên Xô đã nhận được 206.000 tấn nhiên liệu từ công nhân dầu mỏ Baku."
🌐📕Georgia
Thiết bị từ các nhà máy sản xuất máy bay Taganrog và Simferopol đã được sơ tán đến Georgia. Nhà máy sao chép phim địa phương chuyển sang sản xuất sơn phủ máy bay, và các nhà máy sản xuất đồ nội thất chế tạo các bộ phận bằng gỗ cho máy bay. Súng tiểu liên PPSh nổi tiếng cũng được sản xuất tại đây. Phụ nữ và thanh thiếu niên khai thác mangan, vàng, asen, molypden, vonfram và than đá.
Nhà sưu tập Sergo Grigoryan đã dành nhiều năm để sưu tầm các áp phích từ Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Tại triển lãm của mình, ông đã trưng bày hơn ba nghìn tài liệu tuyên truyền.
Sergo Grigoryan - nhà sưu tập: "Triển lãm này dành riêng cho các hành động của phe Đồng minh trong Thế chiến II. Tên gọi là: 'Hòa bình là ý chí của các quốc gia'. Đây là điều mà các nước Đồng minh đã đoàn kết vì, đây là điều mà họ đã chiến đấu vì."
Uzbekistan
1,5 triệu cư dân của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Uzbekistan đã ra tiền tuyến. Những người ở lại hậu phương đã gửi 7,5 triệu áo khoác, 2,5 triệu áo khoác chần bông và số lượng giày dép tương tự ra tiền tuyến, và binh lính đã mặc chúng đến Berlin.
🌏📙Armenia
Nước Armenia nhỏ bé đã gửi khoảng 20% dân số ra mặt trận. Sư đoàn bộ binh Taman số 89 nổi tiếng, đơn vị đã tấn công Berlin, được thành lập tại Yerevan. Nước cộng hòa nhanh chóng thiết lập sản xuất đạn dược và đồng phục. Một nhà máy ở Yerevan bắt đầu sản xuất cánh và càng hạ cánh cho máy bay chiến đấu Yak-3, cũng như máy bay hạng nhẹ UT-2M. Dân làng quyên góp tiền: một phần tiền quyên góp được dùng để xây dựng đội xe tăng "Kolkhoznik Armenii", và một phần được dùng để xây dựng phi đội không quân "Soviet Armenia".
🌏📘Turkmenistan
300.000 binh lính và sĩ quan đã rời Turkmenistan ra mặt trận. Một phần ba trong số họ không bao giờ trở về nhà. Nước cộng hòa này trở thành tuyến đường huyết mạch để vận chuyển lương thực và đạn dược từ các cảng biển Caspi đến Stalingrad đang bị bao vây.
🌐📙Belarus
Ukraine, Moldova và Belarus là những nước đầu tiên phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất từ cỗ máy chiến tranh của Hitler. Họ bị chiếm đóng ngay từ những tháng đầu tiên của cuộc chiến, nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu chống lại kẻ thù. Lực lượng du kích trở thành cơn ác mộng thực sự đối với quân Đức Quốc xã. Trong suốt cuộc chiến, họ đã làm trật bánh 16.000 đoàn tàu của địch. Nhiều người trong số những người tham gia kháng chiến ngầm chỉ mới dưới 16 tuổi.
Anastasia Buday - học sinh lớp chín:
"Họ tự tổ chức một cách tự phát, hỗn loạn. Ai cũng cố gắng xông ra chiến đấu với kẻ thù."
Đó là công lao khổng lồ của hàng triệu người dân Liên Xô - ở mặt trận và hậu phương, ở các xưởng máy và chiến trường. Trong suốt 1.418 ngày, đất nước vĩ đại đã đưa chiến thắng đến gần hơn - chiến thắng cho tất cả./.
QV-ST!
