Việt
Nam là quốc gia có nhiều hình thức tôn giáo, tín ngưỡng tồn tại đan xen nhau,
đáp ứng nhu cầu về đời sống tâm linh và đời sống tinh thần của đông đảo người
dân. Là người lãnh đạo và quản lý xã hội, Đảng và Nhà nước Việt Nam, từ phương
diện quan điểm, chính sách, đã luôn quan tâm đến lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo
nhằm đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân và củng cố khối đại
đoàn kết tôn giáo - dân tộc. Quan điểm chính sách đối với tín ngưỡng, tôn giáo
được xây dựng trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và
xuất phát từ thực tiễn đời sống tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam và trên thế
giới.
Quan
điểm, chính sách đối với tôn giáo, tín ngưỡng của Đảng, Nhà nước, nhất là trong
thời kỳ đổi mới đến nay, được thể hiện trên nhiều văn kiện quan trọng như:
Cương lĩnh chính trị, Nghị quyết chuyên đề và nghị quyết các kỳ đại hội của
Đảng, các chỉ thị, luật, các pháp lệnh…,
-
Văn kiện các kỳ Đại hội của Đảng, nhất là Đại hội XII, XIII.
-
Nghị quyết số 24 - NQ/TW ngày 16-10-1990 của Bộ Chính trị về tăng cường công
tác tôn giáo trong tình hình mới.
-
Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 12-3-2003 của Ban chấp hành trung uơng Khoa IX về
công tác tôn giáo.
-
Pháp lệnh tín ngưỡng tôn giáo số 21/2004/PL - UBTVQH11, tháng 6/2004
-
Hiến pháp nước CHXHCNVN (2013)
-
Luật tín ngưỡng, tôn giáo số 02/2016/QH14
Trên
các văn kiện, nhiều quan điểm, chính sách về tôn giáo và chỉ đạo công tác tôn
giáo của Đảng, Nhà nước đã được đổi mới về căn bản và mang tính “đột phá”, lần
đầu tiên được Đảng ta đưa ra. Đó là các quan điểm: tôn giáo là nhu cầu tinh
thần của một bộ phận nhân dân và là vấn đề còn tồn tại lâu dài; đạo đức tôn
giáo có nhiều điểm phù hợp với công cuộc xây dựng xã hội mới; nội dung cốt lõi
của công tác tôn giáo là công tác vận động quần chúng; công tác tôn giáo là
trách nhiệm của hệ thống chính trị và toàn dân và kiên quyết đấu tranh chống
các thế lực phản động lợi dụng tôn giáo chống phá cách mạng. Như vậy, có thể
thấy, quan điểm của Đảng về tôn giáo và công tác tôn giáo đã chuyển chủ yếu từ
nhận thức tôn giáo là chính trị, là nhạy cảm, tiêu cực, là địch lợi dụng tôn
giáo, sang tôn giáo là nhu cầu của nhân dân, là lực lượng quần chúng của Đảng
và tôn giáo có những giá trị tích cực. Nhận thức của Đảng về tôn giáo như vậy
là khách quan và toàn diện hơn so với trước đây, được thể
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn trên, Đảng,
Nhà nước ta luôn đề ra đường lối quan điểm, chính sách, luật pháp phù hợp, nhằm
từng bước thực hiện thắng lợi mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công
bằng, văn minh. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ
sung phát triển năm 2011) Đảng ta chỉ rõ: “Tôn trọng và đảm bảo quyền tự do tín
ngưỡng tôn giáo và không tín ngưỡng tôn giáo của nhân dân theo quy định của
pháp luật. Đấu tranh và xử lý nghiêm đối với những hành động vi phạm tự do tín
ngưỡng, tôn giáo và lợi dụng tín ngưỡng tôn giáo làm tổn hại tới lợi ích của
nhân dân” [1]
và “Tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo phù hợp
với quan điểm của Đảng. Phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của các
tôn giáo; động viên các tổ chức tôn giáo, chức sắc, tín đồ sống “tốt đời, đẹp
đạo”, tham gia đóng góp tích cực cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”[2].