SỨC SỐNG CỦA NHỮNG BÀI
HỌC THẤT BẠI TỪ ĐẢNG CỘNG SẢN LIÊN XÔ
Sự sụp đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu
không đánh dấu sự kết thúc của chủ nghĩa xã hội; trái lại, sự ra đời của chủ
nghĩa xã hội thời kỳ mới là một minh chứng cho sức sống mãnh liệt của chủ nghĩa
xã hội.
Mặc dù vây, có thể nói, chừng nào còn các Đảng Cộng sản với mục
tiêu xã hội chủ nghĩa trên thế giới thì những bài học kinh nghiệm lịch sử xương
máu của Đảng Cộng sản Liên Xô và sự tan rã của Liên bang Xô-viết và các quốc
gia xã hội chủ nghĩa Đông Âu mãi mãi còn nguyên vẹn. Đó chính là sức sống bất
diệt của những bài học lịch sử thất bại: Nếu coi thường hoặc lãng quên chúng,
nhất là những thất bại, dù khi đang đứng trên đỉnh cao những thắng lợi lịch sử
của những người cộng sản Xô-viết, thì cũng sẽ bị trả giá.
Với nhãn quan chính trị chiến lược, hai năm trước khi chế độ xã
hội chủ nghĩa Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ, ngày 24/8/1989, tại Hội nghị
Trung ương 7, khóa VI, Đảng ta nhìn nhận và cảnh báo nghiêm khắc 6 nguy cơ của
Đảng Cộng sản Liên Xô và các Đảng Cộng sản và công nhân ở những nước xã hội chủ
nghĩa Đông Âu, gồm: Một là, thực hiện đa nguyên chính trị; hai là, dân chủ quá
trớn không giới hạn; ba là, vừa không coi trọng củng cố, nâng cao chất lượng
lãnh đạo, vừa hạ thấp vai trò lãnh đạo của đảng; bốn là, để tuột khỏi tay sự
lãnh đạo đối với các phương tiện thông tin đại chúng; năm là, có khuynh hướng
phủ nhận những thành tựu vĩ đại của chủ nghĩa xã hội; sáu là, đặt quá nhiều hy
vọng vào việc mở cửa với phương Tây.
Với tầm nhìn chiến lược đó, cảnh giới những nguy cơ “diễn biến
hòa bình”, vượt qua chặng đường hơn ba thập niên với bao nhiêu bão táp chống
phá, tấn công từ bên ngoài, nguy cơ tự thoái hóa, suy thoái và phá hoại từ bên
trong, Việt Nam và các nước xã hội chủ nghĩa vẫn đứng vững và phát triển. Nhưng,
chúng ta không được phép lơ là và lãng quên mối họa sinh tử này. Vì chủ nghĩa
đế quốc với chiến lược công khai “chiến thắng không cần chiến tranh” không bao
giờ từ bỏ âm mưu và hành động tiêu diệt các nước xã hội chủ nghĩa còn lại.
Với tư cách là một Đảng cầm quyền, Đảng của chúng ta càng không
mơ hồ và được phép lãng quên những bài học sinh tử đó về sự sụp đổ của chế độ
xã hội ở Liên Xô và một số nước Đông Âu.
Bài học trước hết, là cần đặc biệt chăm lo vị thế và tư cách vừa
là người lãnh đạo vừa là người đầy tớ thật trung thành của Nhân dân và chịu
trách nhiệm trước lịch sử dân tộc: nắm lấy công tác tư tưởng chính trị, xây
dựng hệ thống chính trị từ Đảng, Nhà nước đến các đoàn thể nhân dân từ Trung
ương đến cơ sở thật sự trong sạch, vững mạnh, thật sự trung thành và tin cậy về
chính trị, giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng... là công việc có ý
nghĩa thành bại.
Lịch sử hơn 91 năm của Đảng cho tới nay cho thấy, xây dựng,
chỉnh đốn Đảng, đặc biệt là công tác chính trị tư tưởng và tổ chức luôn là
những nhiệm vụ cấp bách, nóng bỏng và mang tầm chiến lược. Sai lầm về đường
lối, chệch hướng về tư tưởng chính trị và lệch lạc về tổ chức sẽ đưa tới sai
lầm, rạn vỡ, có khi không cứu vãn nổi.
Đặc biệt, trước tình hình mới, phải luôn đề cao cảnh giác trước
những tác động xấu từ bên ngoài và kịp thời ngăn chặn sự suy thoái, tự diễn
biến, tự chuyển hóa từ bên trong. Tháng 1-2021, Đại hội XIII của Đảng tiếp tục
chỉ rõ: Công tác đấu tranh phản bác, ngăn chặn các thông tin xấu độc, quan điểm
sai trái, thù địch có lúc, có nơi còn bị động, thiếu sắc bén, tính chiến đấu
chưa cao; công tác nắm bắt dư luận trước những sự kiện, tình huống bất ngờ còn
chưa kịp thời... một số tổ chức cơ sở đảng, một bộ phận cán bộ, đảng viên, công
chức, viên chức chưa gương mẫu... một bộ phận cán bộ, đảng viên phai nhạt lý
tưởng, giảm sút ý chí, ngại khó, ngại khổ, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo
đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Theo đó, tiếp tục thực hiện
Nghị quyết Trung ương 4 các khóa XI, XII, quyết sách của Hội nghị Trung ương 4
khóa XIII: Kiên quyết đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động chống phá
của các thế lực thù địch và kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống suy
thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; đẩy mạnh đấu tranh phòng,
chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí. Trong đó, nguy hiểm nhất là sự phai nhạt
lý tưởng cách mạng, không kiên định con đường xã hội chủ nghĩa, mơ hồ, dao
động, thiếu niềm tin; nói trái, làm trái quan điểm, đường lối của Đảng; sa sút
ý chí chiến đấu và tình cảm đồng chí, đồng bào; thậm chí phụ họa theo những
nhận thức, quan điểm sai trái, lệch lạc, tình trạng “cát cứ”, “sứ quân”... chủ
nghĩa cơ hội, phản bội...
Đặc biệt hiện nay, sự chỉ đạo quyết liệt của Tổng Bí thư Nguyễn
Phú Trọng, trên phương diện này là vô cùng chuẩn xác và mang tầm chiến lược.
Tiếp tục đổi mới cơ chế vận hành tập trung dân chủ của toàn bộ
hệ thống chính trị, lấy Quốc pháp làm đầu, Đảng cương làm cốt, sự tín nhiệm của
Nhân dân làm động lực và sự cương tỏa kiểm soát. Nắm chắc công tác tổ chức,
chỉnh đốn đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chiến lược, người đứng đầu hệ thống
chính trị các cấp bảo đảm: trung thành, bản lĩnh, trí tuệ, trong sạch, liêm sỉ,
vì Dân và kỷ luật. Bảo vệ nghiêm nhặt chính trị nội bộ. Ngăn chặn và thải loại
kiên quyết những người tiêu cực, phe nhóm, tham nhũng; trừng phạt nghiêm khắc
những người xâm hại sự đoàn kết thống nhất của Đảng, tha hóa, thoái hóa về
chính trị, nhất là tệ ăn cắp quyền lực, tức tệ “đạo vị”, nói như Chủ tịch Hồ
Chí Minh; thải loại và trừng trị những kẻ mưu đồ lợi ích nhóm, rắp mưu bè phái,
cát cứ trong Đảng, trừng trị sự bất tuân kỷ luật, đứng trên hoặc đứng ngoài
pháp luật và ngoảnh mặt với Nhân dân.
Hơn lúc nào hết, lúc này, cần ghi xương khắc cốt rằng, nếu sự
thoái hóa, biến chất, tự chuyển hóa diễn ra tại trung tâm quyền lực của Đảng,
của hệ thống chính trị thì nguy cơ tan vỡ đối với Đảng và chế độ xã hội chủ
nghĩa chỉ tính bằng tháng, bằng năm. Đây là đêm trước của sự tan rã, sụp đổ
không tránh khỏi. Đảng Cộng sản Liên Xô và các “phiên bản” Đông Âu đã cảnh báo
nghiêm khắc rõ điều này.
Bài học thứ hai, với tư cách là “đứa con nòi của giai cấp lao
động” cầm quyền mọi quyền lực, mọi nguồn lực của đất nước và chịu trách nhiệm
trước Nhân dân, phải chăm lo cơ sở chính trị - xã hội của mình: Dân là gốc
nước, thuận theo lòng dân, được Nhân dân ủng hộ…
Kinh nghiệm lịch sử từ sự tan rã của Đảng Cộng sản Liên Xô và đổ
vỡ của Liên bang Xô-viết càng cho thấy rõ, việc thâu tóm được mọi quyền lực và
mọi nguồn lực quốc gia không khó bằng nắm được và thuận theo lòng dân. Những ai
không nắm được lòng dân, không hành động theo quy luật nhất định thất bại, ngay
khi đang nắm quyền lực.
Với tư cách là “đứa con nòi” của nhân dân lao động, hơn lúc nào
hết, Đảng ta luôn thấu hiểu và hành động theo phương châm: “Ý Dân là ý trời”,
như Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn và “Việc nhân nghĩa cốt ở yên Dân”, như tiền
nhân truyền lại. Vì, “Dân là Dân nước, nước là Nước dân”. Đó cơ sở là pháp lý
và cũng là đạo lý phải quán xuyến toàn bộ công việc lãnh đạo, cầm quyền của
Đảng. Lòng Dân là Quốc bảo Việt Nam.
Trái điều đó, nhất định sẽ thất bại.
Bài học thứ ba, từ bài học xương máu qua thất bại của Đảng Cộng
sản Liên Xô, từ sự tan rã của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu,
phải chủ động vượt qua chính mình, nắm chắc pháp luật để cầm quyền, vì lợi ích
tối cao của đất nước, vì hạnh phúc của Nhân dân và vì sự trường tồn của dân
tộc.
Thực tiễn lãnh đạo, cầm quyền của Đảng ta chứng thực rằng, sai
lầm và khuyết điểm rất khó tránh, nhưng điều nguy hiểm nhất là không dám thừa
nhận sai lầm, khuyết điểm, đặc biệt là không có quyết tâm chính trị để tránh
sai lầm, khắc phục khuyết điểm. Do đó, hơn bao giờ hết, giữ vững vô điều kiện
nguyên tắc tập trung dân chủ trong toàn bộ đời sống và hoạt động của Đảng; đồng
thời kiên quyết nắm chắc pháp luật để lãnh đạo, cầm quyền. Pháp luật của Nhà
nước và Điều lệ, cương lĩnh của Đảng là hai nhân tố rường cột cầm quyền. Thiếu
dân chủ và dân chủ biến tương là “bà đỡ” của thói nịnh bợ, luồn lọt, dân túy,
cơ hội; buông lỏng kỷ cương là điều kiện tốt cho chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa
thực dụng, chủ nghĩa đầu hàng nảy nòi và phát tác trong Đảng, nhất là ở các cơ
quan lãnh đạo cấp cao. Đó là điều cấm kỵ trong toàn bộ công tác tổ chức và cán
bộ.
Đồng thời, quét sạch tận gốc các chứng bệnh: độc đoán, chuyên
quyền, tệ trù dập, trấn áp những ý kiến khác với mình; thói coi thường tập thể,
coi thường cấp dưới, nạn độc quyền chân lý; trân trọng đối thoại và nâng niu
mọi sự phản biện trong khuôn khổ của Đảng và pháp luật của Nhà nước; bảo vệ vô
điều kiện sự đoàn kết thống nhất trong Đảng, chống mọi sự đặc quyền đặc lợi,
trước hết trong đội ngũ người đứng đầu các cấp của hệ thống chính trị; đổi mới
cơ chế giám sát quyền lực của Nhân dân một cách đồng bộ, thống nhất và thực tế
bằng pháp luật.
Quốc pháp, Đảng cương và lòng Dân là những nhân tố căn bản bảo
đảm, kiểm soát và quyết định khuôn khổ toàn bộ hoạt động của Đảng và hệ thống
chính trị.
Toàn bộ hoạt động của Đảng tiếp tục vì lợi ích tối thượng của
đất nước, quyền lợi vô giá của dân tộc và hạnh phúc thiêng liêng và bất khả xâm
phạm của Nhân dân. Đó là cương lĩnh chính trị đồng thời là cương lĩnh hành động
của Đảng lúc này và trong tương lai./.