Trong
quá trình lịch sử, các cuộc bầu cử dân chủ luôn là hoạt động tiêu biểu, quan
trọng nhất trong các hoạt động dân chủ trực tiếp của người dân. Thông qua các
cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, quyền công dân,
quyền "làm chủ" của dân được thể hiện đúng với bản chất của Nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa: Mọi quyền lực thuộc về nhân dân, do nhân dân và vì
nhân dân. Nói cách khác, tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng
nhân dân các cấp chính là hình thức dân chủ trực tiếp, là phương thức thể hiện
ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân trong việc xây dựng nhà nước
nói chung và cơ quan đại diện - cơ quan quyền lực nhà nước từ Trung ương
tới địa phương ở nước ta nói riêng. Tham gia bầu cử chính là nơi để cử tri phát
huy quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc lựa chọn, bầu ra những người tiêu
biểu, xứng đáng cho ý chí, nguyện vọng là quyền làm chủ của mình trong cơ quan
quyền lực nhà nước, đáp ứng yêu cầu xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã
hội chủ nghĩa.
Trong
lịch sử đất nước ta, sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập khai
sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (02/9/1945), cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên
vào ngày 06/01/1946 được tổ chức thành công là mốc son lịch sử của thể chế dân
chủ ở Việt Nam trong điều kiện đất nước vô cùng khó khăn của "thù trong,
giặc ngoài", tình hình kinh tế, chính trị, xã hội hết sức khó khăn. Do đó,
cuộc Tổng tuyển cử này không chỉ là một cuộc vận động chính trị thông thường mà
thực chất là một cuộc đấu tranh chính trị, đấu tranh dân tộc, đấu tranh giai
cấp vô cùng gay go, phức tạp. Tuy nhiên, đại đa số người dân tham gia bầu cử
luôn xúc động và tự hào vì "... ngày mai mà một ngày đầu tiên trong lịch
sử Việt Nam mà nhân dân ra bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình..."[1].
Trong quá trình vận động và phát triển, tính dân chủ trong bầu cử và ứng cử
ngày càng được mở rộng và quy trình bầu cử cũng như lựa chọn nhân sự ngày càng
chặt chẽ và khoa học. Mặc dù, vẫn còn một số ít những tồn tại, hạn chế nhưng
phải khẳng định một điều rằng chất lượng đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân
ngày càng được nâng cao. Điều này được minh chứng trên diễn đàn của Quốc hội,
của Hội đồng nhân dâncác cấp ngày càng xuất hiện nhiều hơn những tiếng nói đại
diện cho quyền lực nhân dân trong hoạt động kiểm tra giám sát của các đại biểu
Quốc hội, Hội đồng nhân dân, trong các phát biểu, kiến nghị, góp ý và thông qua
các văn bản quy phạm pháp luật, trong giải quyết những vấn đề mà cử tri, nhân
dân cả nước quan tâm. Để đạt được những thành tựu trên, một trong những yếu tố
quyết định và không thể không nói đến đó là tinh thần, trách nhiệm của mỗi
người dân ngày càng được nâng cao thông qua việc lựa chọn những người đại diện
xứng đáng nhất để thay mặt quyết định các vấn đề trọng đại của đất
nước, dân tộc.
Trải
qua nhiều kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, người dân
đã ý thức được quyền và nghĩa vụ của mình nên đã tích cực thể hiện quyền làm
chủ của mình thông qua lá phiếu bầu, tích cực tham gia vào cuộc bầu cử từ giai
đoạn giới thiệu người ứng cử, tham gia các Hội nghị cử tri để đóng góp ý kiến,
nhận xét, bày tỏ sự tín nhiệm đối với người ứng cử đến giai đoạn bỏ phiếu bầu
để ngày bầu cử đã thực sự trở thành ngày hội, một dịp sinh hoạt chính trị của
đồng bào, nhân dân cả nước. Những vấn đề chưa phù hợp trong quy chế, quy định bầu
cử đã tiếp tục được hoàn thiện, tạo cơ sở pháp lý đảm bảo cho quyền lực của
người dân được thực hiện tốt hơn trên thực tế.
Bên
cạnh đó, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng trong suốt quá trình bầu cử là một tất
yếu nhằm lựa chọn được những người tiêu biểu, xứng đáng nhất, có đủ các tiêu
chuẩn theo quy định, không tham nhũng và kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham
nhũng; có năng lực, có điều kiện thực thi nhiệm vụ của đại biểu Quốc hội và đại
biểu Hội đồng nhân dân. Đồng thời bảo đảm cơ cấu và chất lượng, không vì cơ cấu
mà giảm chất lượng. Đó là là cơ sở pháp lý giúp cho việc hình thành các cơ quan
nhà nước trong nhiệm kỳ mới, bảo đảm tính liên thông, thống nhất với kết quả
đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng. Tuy nhiên, với
mưu đồ chống phá công tác bầu cử, các thế lực thù địch, các đối tượng phản
động, chống đối, cơ hội chính trị đã xuyên tạc bản chất vấn đề, đưa ra những
luận điệu sai trái, khi cho rằng bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân
đều là sự sắp đặt nhân sự có chủ ý, nhân dân không có quyền thực sự. Những luận
điệu xuyên tạc này của chúng nhằm hướng lái dư luận, chia rẽ khối đại đoàn kết
toàn dân tộc để hiện thực hóa mục đích "cài cắm mầm mống dân chủ" vào
Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp với mưu đồ biến nghị trường thành diễn đàn
để các đối tượng thực hiện hoạt động chống phá, hình thành lực lượng đối lập
trong Quốc hội - cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, thúc đẩy "tự diễn
biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ và thực hiện "chiến
lược diễn biến hòa bình" làm nước ta tự suy yếu từ bên trong.
Trong
lịch sử, có thể thấy chiêu bài "đòi ghế" trong Quốc hội và Hội đồng
nhân dân các cấp của các thế lực thù địch, các đối tượng phản động, chống đối,
cơ hội chính trị không phải là vấn đề mới. Từ năm 1946, trong lần Tổng tuyển cử
đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, trong bối cảnh đất nước còn gặp
nhiều khó khăn, tình hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, sau khi không
phá hoại được Tổng tuyển cử, Việt Nam Quốc dân Đảng và Việt Nam Cách mạng đồng
minh Hội đã đòi 70 ghế trong Quốc hội. Mặc dù, một trong năm phương thức lãnh
đạo của Đảng là thông qua công tác cán bộ và vai trò tiên phong gương mẫu của
người đảng viên. Đối với những cơ quan dân cử, các cấp ủy đảng cần trực tiếp
xem xét, tập thể quyết định việc lựa chọn, đánh giá, giới thiệu những cán bộ
giữ chức vụ quan trọng trong bộ máy Đảng, chính quyền và các tổ chức chính trị
xã hội.
Trên
thực tế, sau khi chỉ thị của Bộ Chính trị được ban hành, hội nghị toàn quốc
triển khai công tác bầu cử được tổ chức để kịp thời quán triệt, xây dựng kế
hoạch triển khai công tác bầu cử. Hội đồng Bầu cử quốc gia, Ủy ban Thường vụ
Quốc hội... ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo và hướng dẫn công tác bầu
cử từ Trung ương đến địa phương. Các cấp ủy đảng, Mặt trận Tổ quốc, chính
quyền, các tổ chức đoàn thể ở địa phương cũng tiến hành khẩn trương, nghiêm túc
các công việc chuẩn bị bầu cử và lãnh đạo, chỉ đạo công tác bầu cử ở các cấp.
Các tổ chức phụ trách bầu cử được thành lập theo đúng quy trình và triển khai
thực hiện tốt các nhiệm vụ theo quy định. Việc chuẩn bị nhân sự ứng cử đặt dưới
sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam chủ trì và tổ chức các hội nghị hiệp thương, hội nghị lấy ý kiến
cử tri nơi công tác, nơi cư trú đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội và Hội
đồng nhân dân các cấp.
Quốc
hội Việt Nam là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, cơ quan đại biểu cao nhất
của nhân dân, có chức năng lập pháp, quyết định những chủ trương, chính sách
quan trọng của đất nước về đối nội, đối ngoại và giám sát tối cao hoạt động của
bộ máy nhà nước; Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương,
đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa
phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước
cấp trên. Do đó, thực hiện thành công cuộc bầu cử sẽ thiết thực góp phần xây
dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân
dân, vì nhân dân; đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà
nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Vì vậy, việc lựa chọn, bầu ra những
người tiêu biểu về đức, tài, xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền
làm chủ của nhân dân trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ mới
là nhiệm vụ hết sức quan trọng đối với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân.
Những
luận điệu của các thế lực thù địch, phản động cho rằng: "Việc bầu cử Quốc
hội và Hội đồng nhân dân chỉ là nghĩa vụ chứ không phải là quyền lợi, dân chủ,
đều là sự sắp đặt nhân sự có chủ ý, nhân dân không có quyền thực sự"... là
hoàn toàn xuyên tạc, sai sự thật, nhằm xuyên tạc, chia rẽ khối đại đoàn kết
toàn dân tộc, chống phá chế độ, chống phá Đảng, Nhà nước Việt Nam trước thềm
bầu cử Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 21-26.