|
Xây
dựng đạo đức, lối sống con người Việt Nam là một trong những nội dung quan
trọng nhằm phòng, chống âm mưu “diễn biến hòa bình”. Trong những năm qua, đã
có nhiều nghị quyết, chỉ thị của Đảng về công tác xây dựng đạo đức, lối sống
được ban hành và triển khai thực hiện, như Nghị quyết số 03-NQ/TW, ngày
16-7-1998, của Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII về “Xây dựng và phát
triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”; Chỉ
thị số 27-CT/TW, ngày 12-1-1998, của Bộ Chính trị khóa VIII về “Thực
hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội”; Chỉ thị số
46-CT/TW, ngày 27-7-2010, của Ban Bí thư về “Chống sự xâm nhập của các sản
phẩm văn hóa độc hại, gây hủy hoại đạo đức xã hội”; Chỉ thị số 05-CT/TW,
ngày 15-5-2016, của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư
tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; Nghị quyết số 33-NQ/TW, ngày 9-6-2014,
của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về “Xây dựng và phát triển văn hóa,
con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”… Trong
đó, đặc biệt, Hội nghị Trung ương 4 khóa XII đã ban hành Nghị quyết số
04-NQ/TW, ngày 30-10-2016, về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng;
ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống,
những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”, xác định
sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống là bước chuyển trực
tiếp đến “diễn biến hòa bình”, làm “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội
bộ Đảng. Tại Hội nghị Trung ương 4 khóa XII, Đảng ta nhấn mạnh, cần chủ
động chuẩn bị các phương án, biện pháp cụ thể, sát với tình hình; xây dựng lý
luận sắc bén để đấu tranh, phản bác có hiệu quả với các quan điểm sai trái,
thù địch, xuyên tạc nền tảng tư tưởng, cương lĩnh, đường lối lãnh đạo của
Đảng, Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Vì
thế, để bảo vệ nền tảng tư tưởng và vai trò lãnh đạo của Đảng, việc tăng
cường đấu tranh phê phán các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch, cơ
hội chính trị là đòi hỏi khách quan, là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, đồng
thời cũng là nhiệm vụ thường xuyên, cơ bản, lâu dài. Nghị
quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XII chỉ ra 27 biểu hiện suy thoái tư tưởng
chính trị, đạo đức, lối sống và “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” đã giúp cán
bộ, đảng viên và nhân dân tự soi, tự sửa và giám sát người khác; qua đó góp
phần đấu tranh phòng, chống đúng đối tượng, có trọng tâm, trọng điểm, tránh
chung chung. Thực trạng “vi phạm của một bộ phận cán bộ, đảng viên” chưa được
ngăn chặn, đẩy lùi kịp thời đã ảnh hưởng đến lòng tin của người dân vào đội
ngũ cán bộ, đảng viên. Đây cũng là điểm cơ bản mà các thế lực thù địch lợi
dụng để bôi nhọ, nói xấu chế độ ta. Để
đấu tranh chống âm mưu “diễn biến hòa bình”, trên cơ sở các chủ trương, đường
lối của Đảng về xây dựng đạo đức, lối sống con người Việt Nam, Bộ Văn hóa,
Thể thao và Du lịch đã chủ động tham mưu và ban hành, từng bước hoàn thiện hệ
thống pháp luật, như tham mưu trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành
Chỉ thị số 11/CT-TTg, ngày 29-3-2017, về “Đẩy mạnh giáo dục đạo đức,
lối sống trong gia đình”; Chỉ thị số 05/CT-TTg, ngày 9-2-2018, của Thủ
tướng Chính phủ về “Đẩy mạnh việc thực hiện nếp sống văn minh trong
việc cưới, việc tang”; Nghị định số 110/2018/NĐ-CP, ngày 29-9-2018, “Quy
định về quản lý và tổ chức lễ hội”; Nghị định số 122/2018/NĐ-CP,
ngày 17-9-2018, “Quy định về xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”;
“Thôn văn hóa”, “Làng văn hóa”, “Ấp văn hóa”, “Bản văn hóa”, “Tổ dân phố văn
hóa””…
Cùng với việc ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, Bộ Văn hóa, Thể
thao và Du lịch cũng triển khai xây dựng các đề án, đề tài, hội thảo khoa học
để nghiên cứu những giá trị văn hóa tốt đẹp cần phát huy và những hủ tục,
những biểu hiện văn hóa lai căng, không phù hợp cần được loại bỏ nhằm hướng
tới xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, góp phần hình thành nhân cách con
người Việt Nam, như các đề án, đề tài về tuyên truyền giáo dục đạo đức, lối
sống trong gia đình Việt Nam; vai trò của hương ước, quy ước đối với xây dựng
đạo đức lối sống hiện nay; bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình; xây dựng mô
hình cưới văn minh tiết kiệm, phù hợp với phong tục, tập quán; văn hóa ứng xử
trong lễ hội…
Bên cạnh đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng phối hợp chặt chẽ
với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các bộ, ngành, các tổ chức đoàn thể triển khai
nhiều hoạt động thực tiễn; phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức
các đợt phát động sáng tác tranh cổ động, tuyên truyền phục vụ nhiệm vụ chính
trị được giao; tổ chức thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng
nông thôn mới, đô thị văn minh”; phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo tăng
cường xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học nhằm tạo chuyển biến căn bản
về ứng xử văn hóa của cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, học sinh, sinh
viên để phát triển năng lực, hoàn thiện nhân cách, lối sống văn hóa; xây dựng
văn hóa trường học lành mạnh, thân thiện, nâng cao chất lượng giáo dục, đào
tạo, góp phần xây dựng con người Việt Nam yêu nước, nhân ái, nghĩa tình,
trung thực, đoàn kết, cần cù, sáng tạo; phối hợp với Tổng Liên đoàn Lao động
Việt Nam xây dựng đời sống văn hóa trong công nhân, viên chức, lao động... Phối
hợp với Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Bộ Văn hóa, Thể thao
và Du lịch xây dựng chương trình đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giáo
dục nâng cao nhận thức cho nam, nữ thanh niên về trách nhiệm xây dựng gia
đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, nhằm góp phần nâng cao hiểu biết, ý thức
trách nhiệm cho thanh, thiếu niên về giáo dục, đạo đức, lối sống trong gia
đình và phòng, chống bạo lực gia đình; xây dựng gia đình no ấm; xây dựng con
người tiến bộ, hạnh phúc, có lòng yêu nước, có tri thức, kỹ năng nghề nghiệp,
năng động, sáng tạo, có lối sống văn hóa đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền
thông, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Trung ương Đoàn Thanh
niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam... triển khai các
chương trình phối hợp trong xây dựng đạo đức, lối sống trong các lĩnh vực,
địa bàn công tác có liên quan; phát huy hiệu quả phối hợp giáo dục của 3 môi
trường “gia đình - nhà trường - xã hội”; nâng cao hiệu quả phong trào “Toàn
dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” cũng như hiệu quả công tác quản lý và
tổ chức lễ hội…
Nhìn chung, các văn bản, chỉ thị về văn hóa được ban hành kịp thời,
phát huy được những hiệu quả, hiệu lực quản lý nhất định, góp phần đề cao vai
trò của văn hóa trong đời sống xã hội. Nhiều giá trị, chuẩn mực văn hóa đã
trở thành hiện thực trong đời sống, trở thành nền nếp, tạo ra những giá trị
mới phù hợp với truyền thống văn hóa dân tộc, đáp ứng yêu cầu phát triển đất
nước, đồng thời, góp phần thúc đẩy, vận động quần chúng nhân dân nâng cao ý
thức trách nhiệm, phát huy tinh thần xây dựng đạo đức, lối sống con người
Việt Nam trong tình hình mới, đẩy lùi âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế
lực thù địch nhằm thay đổi hệ giá trị văn hóa Việt Nam bằng “hệ giá trị văn
hóa tư sản”. Nền văn hóa truyền thống, cách mạng giữ gìn được bản sắc dân
tộc, phát huy được giá trị tinh hoa trong quá trình đổi mới và hội nhập. Với
các chủ trương, đường lối kịp thời của Đảng và Chính phủ, đời sống mọi mặt
của đất nước ổn định, phát triển bền vững, mối đoàn kết toàn dân tộc được giữ
vững. Tuy nhiên, phải thẳng thắn nhìn nhận rằng, trên
lĩnh vực văn hóa. công tác xây dựng đạo đức, lối sống con người Việt Nam còn
có hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Đặc biệt, trong bối cảnh mới,
những tác động của cơ chế thị trường đã làm thay đổi các giá trị xã hội, định
hướng chuẩn mực đạo đức trong mỗi con người. Nhiều giá trị truyền thống, đạo
đức nghề nghiệp, lối sống tốt đẹp của dân tộc bị biến đổi, mai một, thậm chí
bị lấn át bởi quan hệ kinh tế, lợi nhuận. Hệ giá trị mới với các chuẩn mực cụ
thể về đạo đức, lối sống chưa được tập trung xây dựng; những giá trị mới hình
thành chưa bền vững nên chưa có tác động tích cực đối với định hướng giá trị
nhân cách con người. Sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong
giáo dục đạo đức, lối sống chưa đồng bộ; sự kết hợp giữa giáo dục đạo đức và
pháp luật chưa tốt; sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã
hội trong việc tham gia xây dựng đạo đức, lối sống con người Việt Nam chưa
được phát huy. Tình trạng lai căng sùng ngoại, coi thường giá trị văn hóa
truyền thống tốt đẹp của dân tộc, các tệ nạn xã hội và sự xâm nhập các sản
phẩm, dịch vụ độc hại, chủ nghĩa cá nhân vị kỉ, đang làm ảnh hưởng xấu đến
đạo đức, lối sống, nhất là giới trẻ hiện nay. Hoạt động đấu tranh phê phán,
phản bác các quan điểm, tư tưởng sai trái, thù địch trong hoạt động báo chí,
truyền thông, xuất bản, văn hóa, nghệ thuật có lúc còn thiếu sắc bén, thiếu
tính thuyết phục và tính chiến đấu. Việc ngăn chặn sự suy thoái về chính trị,
tư tưởng, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhân dân,
“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ vẫn chưa thực sự hiệu quả, kịp
thời. T3. |
|
|
