Trách nhiệm xã hội của thanh niên Việt Nam đối với Tổ quốc trong tình hình hiện nay

 Thực hiện trách nhiệm xã hội đối với Tổ quốc của thanh niên, lực lượng có vai trò quan trọng đối với sự nghiệp phát triển đất nước là một yêu cầu cơ bản đối với mỗi thanh niên Việt Nam hiện nay. Tuy nhiên, những năm qua, việc thực hiện trách nhiệm này của thanh niên vẫn còn nhiều hạn chế. Cần thiết phải có một hệ thống giải pháp cơ bản, đồng bộ nhằm nâng cao trách nhiệm xã hội đối với Tổ quốc cho thanh niên Việt Nam hiện nay.

 

Trong xã hội hiện đại, trách nhiệm xã hội được coi là một yếu tố cấu thành quan trọng của đạo đức. Nó không chỉ là thước đo trình độ phát triển của nhận thức và văn hóa của mỗi người, mà còn là thước đo mức độ đóng góp và giá trị của cá nhân hay tập thể đối với xã hội. Ở Việt Nam, thanh niên là “lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực”[1], cho nên việc thực hiện trách nhiệm xã hội của thanh niên có vai trò vô cùng quan trọng. Vì vậy, việc nghiên cứu về trách nhiệm xã hội của thanh niên, trong đó có trách nhiệm của thanh niên đối với Tổ quốc là một đòi hỏi thiết yếu để phát huy, nâng cao ý thức trách nhiệm xã hội cho thanh niên Việt Nam hiện nay.

Thực trạng trách nhiệm xã hội của thanh niên Việt Nam đối với Tổ quốc hiện nay

Ở bất kỳ giai đoạn lịch sử nào, thanh niên cũng chứng tỏ được vai trò xung kích và là lực lượng rường cột trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong giai đoạn hiện nay, khi mà đất nước đang trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phấn đấu thực hiện thành công công cuộc đổi mới, phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa thì trách nhiệm đối với Tổ quốc của thanh niên trước hết là phải “xung kích, sáng tạo, đi đầu trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”, phải là lực lượng nòng cốt trong phát triển kinh tế - xã hội, phải đi đầu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Những năm qua, thông qua rất nhiều các phong trào, chương trình hành động cụ thể, thanh niên Việt Nam đã phần nào thể hiện được vai trò, trách nhiệm của mình đối với sự nghiệp đổi mới đất nước, phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Có thể kể đến hàng loạt các phong trào như: “Năm xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc”và “Xung kích, tình nguyện phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc” của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phát động, với sự triển khai đồng loạt của phong trào “Xung kích bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội”; cùng với việc thực hiện các phong trào “Tôi yêu Tổ quốc tôi”, cuộc thi “Tự hào Việt Nam”, phong trào "Thanh niên làm theo lời Bác, sống đẹp vì cộng đồng"; phong trào "Tỏa sáng nghị lực Việt”; phong trào “Tuổi trẻ sáng tạo”,… do Hội Liên Hiệp thanh niên Việt Nam phát động. Thông qua đó đã thể hiện được trách nhiệm của thanh niên Việt Nam trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đất nước, trong các hoạt động tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng; góp phần lan tỏa lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết cộng đồng, lòng tự hào dân tộc góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, nâng cao được ý thức nhận thức và trách nhiệm của thanh niên trong bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia, dân tộc.

Nhiều chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội của địa phương được thực hiện hiệu quả với sự đóng góp rất lớn của lực lượng thanh niên như Làng thanh niên lập nghiệp; đề án Đảo Thanh niên; các Dự án thuộc các chương trình quốc gia (như chương trình xóa đói giảm nghèo và giải quyết việc làm; Chương trình trồng mới 5 triệu héc ta rừng; Chương trình quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn; chương trình bố trí, sắp xếp dân cư các vùng thiên tai, vùng đặc biệt khó khăn, vùng giáp biên…). Qua đây, thanh niên Việt Nam đã thể hiện được vai trò xung kích của tuổi trẻ trong tham gia phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, góp phần củng cố quốc phòng an ninh, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của mình tại từng địa phương, đơn vị. Bên cạnh đó, kết quả thực hiện dự án xây dựng Làng Thanh niên lập nghiệp giai đoạn 2013 - 2020, đến nay đã triển khai 11/15 Làng Thanh niên lập nghiệp; trong đó, có 07 dự án tại 07 tỉnh hoàn thành và đi vào sử dụng[2]. Nhờ đó, rất nhiều thanh niên đã thể hiện được trách nhiệm của mình trong phát triển kinh tế hộ gia đình, làm giàu cho gia đình, góp phần tạo công ăn việc làm cho người dân, làm giàu cho quê hương mình.

Các cấp bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh còn tích cực đảm nhận, thực hiện các công trình, phần việc thanh niên, huy động thanh niên góp sức trẻ và trách nhiệm của mình thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Trong giai đoạn 2012-2017, phong trào “Xung kích phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế” và “Tuổi trẻ chung tay xây dựng nông thôn mới”, đoàn viên, thanh niên cả nước đã tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn; tham gia phát triển kinh tế; ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ vào sản xuất và đời sống sinh hoạt nông thôn; tham gia xây dựng đời sống văn hóa với “hàng triệu ngày công tham gia xây dựng, sửa chữa hơn 31.500 km đường giao thông nông thôn, 61.999 km kênh mương nội đồng, 2.820 nhà văn hóa, 5.255 nhà nhân ái, nhà bán trú dân nuôi”[3]. Rất nhiều công trình, phần việc được thực hiện đã mang lại năng suất, chất lượng, hiệu quả cao trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương, góp phần xây dựng đời sống văn minh, làm đẹp cảnh quan và bảo vệ môi trường cho địa phương.

Trách nhiệm xã hội của thanh niên đối với Tổ quốc còn thể hiện rõ nét thông qua việc nhiều người trẻ “sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ độc lập, giữ vững chủ quyền, an ninh quốc gia, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; đảm nhận công việc khó khăn, gian khổ, cấp bách khi Tổ quốc yêu cầu”, sẵn sàng “đấu tranh với các âm mưu, hoạt động gây phương hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc” dưới nhiều hình thức khác nhau. Phần lớn thanh niên Việt Nam hiện nay ý thức rõ trách nhiệm của mình đối với Tổ quốc, dân tộc, với công cuộc đổi mới, phát triển của đất nước, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì lợi ích dân tộc, chủ quyền quốc gia. Cùng với nhiều chương trình hành động, nhiều phong trào cụ thể như cuộc vận động “Nghĩa tình biên giới hải đảo”, với các hoạt động, như: “Hành trình tuổi trẻ vì biển đảo quê hương”, “Đồng hành cùng ngư dân trẻ ra khơi”, “Xuân tình nguyện”, “Góp đá xây Trường Sa”,“Xuân biên giới, Tết hải đảo”,... được triển khai ở khắp các cấp bộ Đoàn Thanh niên, một mặt, góp phần làm thay đổi ý thức, thái độ và nhận thức chính trị của thanh niên, nâng cao lòng yêu nước của thanh niên, mặt khác, cũng là sự thể hiện trách nhiệm của thanh niên Việt Nam trong bảo vệ Tổ quốc. Hiện nay, không ít bạn trẻ (nhất là trong lực lượng vũ trang) có trình độ học vấn cao luôn sẵn sàng đảm nhận những nhiệm vụ khó khăn, gian khổ nơi đầu sóng ngọn gió, địa đầu Tổ quốc, biên giới hải đảo, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để bảo vệ an ninh quốc gia, chủ quyền lãnh thổ, thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc. Theo một khảo sát cho thấy, về ý thức bảo vệ Tổ quốc của thanh niên sinh viên Việt Nam, thì có tới 96,42% trả lời sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, chỉ có 3,58% trả lời không; có 84,15% người thừa nhận rằng giới trẻ hiện nay có khát khao, trăn trở muốn đóng góp sức mình xây dựng đất nước; có 77,39% sinh viên trả lời sẵn sàng và nhiệt tình tham gia khi được yêu cầu tham gia các hoạt động xã hội ở nơi cư trú[4]. Điều đó chứng tỏ, phần lớn thanh niên Việt Nam hiện nay đã có ý thức, nhận thức tốt và sẵn sàng thể hiện trách nhiệm xã hội của mình đối với Tổ quốc, với cộng đồng…

Bên cạnh những mặt tích cực của phần đa thanh niên Việt Nam trong thực hiện trách nhiệm xã hội đối với Tổ quốc, thì vẫn còn một bộ phận thanh niên chưa có trách nhiệm cao đối với Tổ quốc. Do chưa nhận thức được giá trị của lòng yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, nên một số thanh niên còn mơ hồ về trách nhiệm với quê hương, đất nước, họ chưa nhận thức được trách nhiệm của bản thân đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc và chưa hiểu đúng, đầy đủ về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, nhất là trong thời đại mới

Lợi dụng lực lượng thanh niên là tầng lớp đang trưởng thành, chưa vững về lập trường chính trị và tư tưởng, nhận thức, dễ bị lung lay, dao động, nhiều thanh niên đã bị các thế lực phản động đã lôi kéo, dụ dỗ, kích động và trở thành những đối tượng chống phá Đảng và Nhà nước, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc, gây mất ổn định an ninh chính trị đất nước. Đã có những thanh niên là những trí thức có trình độ đã bị sự lôi kéo, mua chuộc tham gia vào các tổ chức phản động như “Việt Tân”, “Chính phủ quốc gia Việt Nam lâm thời”, “Triều đại Việt”… để chống phá Nhà nước và chế độ, phản bội Tổ quốc. Bên cạnh đó, không ít những thanh niên là công nhân và lao động tự do chỉ vì sự thiếu hiểu biết đã dễ dàng bị kích động; hoặc số khác thì bị mua chuộc, dụ dỗ chỉ bằng một chút lợi nhuận, bằng vài trăm ngàn đã sẵn sàng tham gia biểu tình, bãi công, xuống đường, tụ tập trái phép… để phản đối, gây rối trật tự xã hội, phá hoại tài sản của cá nhân, tổ chức và Nhà nước. Chẳng hạn như thanh niên tham gia biểu tình, gây rối trong sự kiện biển Đông năm 2010, vụ Formosa, vụ Giàn khoan 981, vụ Đồng Tâm…

Cũng có một bộ phận thanh niên hiện nay do ảnh hưởng của lối sống hưởng thụ, quen đòi hỏi, yêu cầu mà quên đi, hoặc không quan tâm đến trách nhiệm của mình đối với Tổ quốc. Họ quên mất rằng “Đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta, mà hãy hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc hôm nay” như lời một bài hát đã nhắc nhở. Câu chuyện xung quanh cuộc chiến với Đại dịch Covid-19, với những trường hợp nhiều thanh niên được ở các khu cách ly tập trung miễn phí nhưng lại đòi hỏi được “ăn sung mặc sướng”, đòi hỏi được cung phụng, được ở nơi có điều kiện như khách sạn… Họ đã lên mạng xã hội để kêu ca, chửi bới, nói xấu chính quyền, bôi nhọ hình ảnh đất nước. Mà họ quên mất rằng, để họ được an toàn nơi cách ly ấy biết bao chiến sỹ, cán bộ và cả những sinh viên đã phải nhường chỗ ăn ở của mình, bao người đã phải xa gia đình, thức khuya dậy sớm để phục vụ họ, chăm lo đời sống cho hàng ngàn người trong thời gian bệnh dịch,… Chính vì lối sống, thói quen hưởng thụ, nên nhiều thanh niên đã coi việc đảm nhận những công việc khó khăn, gian khổ nơi vùng sâu vùng xa, biên giới hải đảo, và những yêu cầu cấp bách đòi hỏi sự tham gia… là những việc của “ai đó”, hay là việc của chính quyền, của Nhà nước, của công an, bộ đội… chứ không phải là trách nhiệm của họ.

Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao trách nhiệm xã hội của thanh niên Việt Nam đối với Tổ quốc hiện nay

Thứ nhất, hoàn thiện và thực hiện tốt các cơ chế, chính sách về thanh niên trong đó có Luật Thanh niên - cơ sở để thanh niên thực hiện trách nhiệm xã hội đối với Tổ quốc. Tiếp tục hoàn chỉnh các cơ chế, chính sách, pháp luật cho thanh niên Việt Nam “lập thân, lập nghiệp”, thực hiện tốt trách nhiệm xã hội của mình; Hoàn thiện, quán triệt thực hiện tốt Luật Thanh niên;… để kịp thời điều chỉnh, bổ sung các chính sách phát triển thanh niên hiện nay cho phù hợp với những thay đổi nhanh chóng của thời cuộc và biến động của tình hình kinh tế - xã hội trong nước và thế giới. Xây dựng cơ chế trọng dụng tài năng trẻ, tạo điều kiện, cơ hội cho thanh niên thực hiện trách nhiệm xã hội với Tổ quốc; có cơ chế, chính sách tạo môi trường, điều kiện thuận lợi cho thanh niên có cơ hội học tập, nghiên cứu, “lập thân, lập nghiệp”, phát huy năng lực, sở trường của bản thân, có cơ hội thực hiện trách nhiệm xã hội của mình. Xây dựng cơ chế đặc thù riêng để tạo điều kiện hỗ trợ, khuyến khích thanh niên tích cực tham gia làm kinh tế, làm giàu cho gia đình và xã hội. Có cơ chế tạo điều kiện, khen thưởng xứng đáng, khuyến khích thanh niên tham gia nghiên cứu khoa học, có những sản phẩm sáng chế, phát minh khoa học hữu ích, tạo cơ hội cho thanh niên đóng góp năng lực, tài năng cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thứ hai, xây dựng môi trường chính trị, giáo dục, văn hóa, xã hội lành mạnh, tạo điều kiện thuận lợi để thanh niên thực hiện, phát huy trách nhiệm xã hội với Tổ quốc. Trước hết, cần xây dựng môi trường chính trị trong sạch, phát huy vai trò “nêu gương” trong Đảng; xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, tập trung giải quyết các vấn đề xã hội đang bức xúc; công khai, minh bạch các vấn đề xã hội nổi cộm… cho thanh niên hiểu rõ, tránh hiện tượng hiểu sai và bị các thế lực thù địch xuyên tạc, dẫn dắt. Đồng thời, xây dựng môi trường văn hóa tiên tiến, văn minh; tăng cường công tác giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc, kế thừa có chọn lọc các giá trị, tinh hoa văn hóa nhân loại. Làm trong sạch môi trường “văn hóa mạng” và những văn hóa độc hại từ “mạng” làm ảnh hưởng tiêu cực đến đạo đức, lối sống, niềm tin và nhận thức và việc thực hiện trách nhiệm xã hội của thanh niên hiện nay. Bên cạnh đó, cần xây dựng môi trường giáo dục công bằng, công khai, minh bạch; chống bệnh thành tích, bệnh hình thức, “thương mại hóa” trong giáo dục. Xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, dân chủ, kích thích tư duy sáng tạo và phát huy năng lực làm việc cho thanh niên. Đây chính là những điều kiện quan trọng cho thanh niên “lập thân, lập nghiệp”, cống hiến hết mình, đem lại năng suất, hiệu quả, thành tích tốt trong công việc, đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội, đóng góp tích cực cho quê hương, đất nước. Đó chính là sự thể hiện trách nhiệm xã hội cao của thanh niên với Tổ quốc.

Thứ ba, tiếp tục phát huy vai trò của công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động nhằm nâng cao trách nhiệm xã hội cho thanh niên Việt Nam đối với Tổ quốc. Đây là giải pháp có tác động trực tiếp tới ý thức trách nhiệm xã hội của thanh niên. Vì vậy, cần nâng cao hiệu quả của công tác giáo dục trong nhà trường nhằm nâng cao trách nhiệm xã hội cho thanh niên, hình thành ý thức, nhận thức về trách nhiệm, bổn phận, nghĩa vụ của thanh niên đối với Tổ quốc. Đề cao vai trò của gia đình trong việc hình thành ý thức về trách nhiệm, và nâng cao trách nhiệm xã hội cho con người nói chung và cho thanh niên nói riêng; góp phần hình thành, nâng cao tình yêu quê hương, đất nước, trách nhiệm đối với cộng đồng, với làng xóm và với Tổ quốc. Nâng cao vai trò công tác tuyên truyền, vận động của các tổ chức đoàn thể xã hội nhằm nâng cao trách nhiệm xã hội cho thanh niên; vận động thanh niên nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, tham gia các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng, thực hiện trách nhiệm xã hội với Tổ quốc, nhà nước; giúp giáo dục, bồi dưỡng, khơi dậy và phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ Tổ quốc. Phát huy vai trò, sức mạnh của truyền thông, hiệu ứng và dư luận xã hội trong việc tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và trách nhiệm xã hội của thanh niên đối với quốc gia, dân tộc, với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN.

Thứ tư, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, tự rèn luyện trong thực hiện trách nhiệm đối với bản thân của thanh niên Việt Nam đối với Tổ quốc. Phát huy tính tích cực rèn luyện đạo đức, lối sống trong thực hiện trách nhiệm đối với bản thân của thanh niên Việt Nam, đó là lòng yêu nước, tự hào dân tộc; sẵn sàng tình nguyện chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc, giữ vững chủ quyền, an ninh quốc gia; sẵn sàng đảm nhận những công việc khó khăn, gian khổ khi Tổ quốc cần. Đồng thời, mỗi đoàn viên, thanh niên cần phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ, tích cực chủ động tham gia các hoạt động vì lợi ích, cuộc sống cộng đồng với tinh thần tự nguyện cao. Duy trì các hoạt động này một cách thường xuyên để đảm bảo giúp đỡ, hỗ trợ một cách tốt nhất nhằm đảm bảo an sinh xã hội, trợ giúp khó khăn, hỗ trợ xây dựng các công trình xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế ở vùng sâu, vùng xa…

Có thể nói, những năm qua, thanh niên Việt Nam đã khẳng định được vai trò xung kích trong việc thực hiện trách nhiệm xã hội nói chung và đối với Tổ quốc nói riêng. Những mặt tích cực về trách nhiệm xã hội của thanh niên Việt Nam đối với Tổ quốc đã mang lại những lợi ích to lớn cho cộng đồng nói chung và cho mỗi cá nhân nói riêng. Tuy nhiên, việc thực hiện trách nhiệm xã hội của thanh niên Việt Nam đối với Tổ quốc cũng còn tồn tại những hạn chế nhất định. Để giải quyết được thực trạng này không phải là vấn đề đơn giản, đòi hỏi phải có sự quan tâm, phối hợp từ Đảng, Nhà nước, các bộ, ban, ngành, đến các tổ chức Đoàn, Hội, nhà trường và gia đình nhằm thực hiện đồng bộ các giải pháp cơ bản mới có thể nâng cao trách nhiệm xã hội cho thanh niên Việt Nam. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng quyết định vẫn phụ thuộc vào chính sự nỗ lực, rèn luyện của chính bản thân mỗi thanh niên cả về ý thức, nhận thức và hành động để nâng cao trách nhiệm xã hội cho mình, nhằm thực hiện tốt trách nhiệm xã hội không chỉ đối với Tổ quốc mà còn đối với Nhà nước, xã hội, gia đình và chính bản thân mình.

CẢNH GIÁC VỚI NHỮNG VIDEO ĐỘC HẠI XUYÊN TẠC HÌNH ẢNH CÔNG AN, QUÂN ĐỘI TRÊN MẠNG XÃ HỘI

 Thời gian qua, trên các nền tảng mạng xã hội, nhất là TikTok, xuất hiện những TikToker (người dùng TikTok) làm các video clip kiểu như: “Có lẽ tôi sẽ từ bỏ Quân đội để được làm chính mình”; “Có nên rời khỏi ngành Công an để bắt đầu làm lại?”... Đi liền với đó là các video và bài viết xuyên tạc về tình hình nội bộ của lực lượng Công an, Quân đội.

Thực tế cho thấy, một số lượng không nhỏ các video có nội dung xấu độc trên các nền tảng TikTok, YouTube Short, Facebook Reel, Bigo Bar, Instagram, Likee… trong phạm vi nào đó đã tác động tiêu cực đến nhận thức, hành vi người sử dụng mạng xã hội.

1.Sự bùng nổ của video ngắn độc hại trên mạng xã hội

Không phải ngẫu nhiên, các phương tiện truyền thông đại chúng đều có chung nhận định đây là thời kỳ trỗi dậy của nền tảng nội dung ngắn. Sau thành công của TikTok, các nền tảng mạng xã hội lớn mà điển hình là YouTube và Facebook đã lao vào phát triển ứng dụng phát và chia sẻ video ngắn (short video), bất chấp một thực tế là hai mạng xã hội này vốn chứa hàng tỷ video clip có thời lượng dưới 1 phút. Ðiểm mới của TikTok là nền tảng này cung cấp cho người dùng hàng loạt các tính năng như ghép nhạc, thêm hiệu ứng (filter) hình ảnh và âm thanh, cách thức để video hiện lên trên xu hướng (trending). TikTok cũng ban hành nhiều chính sách để thu hút người dùng mới và tăng thời lượng sử dụng mạng xã hội này như nhận tiền hoa hồng với lời mời bạn bè đăng ký tài khoản mới, nhận tiền để truy cập và theo dõi video liên tục 10 phút trong 14 ngày.

Ðáng chú ý, hiện tượng đăng tải và chia sẻ các video ngắn độc hại không chỉ xuất hiện trên nền tảng TikTok mà lan rộng sang nhiều nền tảng Facebook Reel, YouTube Short, Instagram Reel… Trong đó, một phần nguyên nhân đến từ việc các ứng dụng video ngắn này có rất nhiều tính năng, công cụ, thuật toán tương đồng với TikTok, thậm chí cho phép người dùng đăng tải, chia sẻ đồng thời trên nhiều nền tảng. Hầu hết các ứng dụng video ngắn đều là các nền tảng xuyên biên giới nên rất khó xác định đối tượng nào trực tiếp tham gia hoạt động quản lý, cung cấp các dịch vụ. Bởi lẽ công ty chủ quản, pháp nhân đại diện, đơn vị cung cấp dịch vụ mạng xã hội của các nền tảng này thường được đặt tại các quốc gia khác nhau. Ðây chính là lý do khiến việc phát hiện, xử lý sai phạm đối với các nền tảng video ngắn không hề dễ dàng.

Theo thống kê từ Statista, Việt Nam hiện là quốc gia đứng thứ 12 thế giới về tỷ lệ tăng trưởng người sử dụng mạng xã hội nhiều nhất. Mỗi ngày, người dùng Việt Nam dành tới gần 7 giờ đồng hồ để tham gia các hoạt động liên quan tới Internet. Nếu các video độc hại bị lan truyền với thời lượng lớn sẽ gây tình trạng nhiễu loạn thông tin, đúng sai bị đảo lộn, bởi sẽ có rất nhiều người bị tiếp nhận thông tin thụ động. Thậm chí có thể xem là một trong những tác nhân gây ra sự vô cảm trong xã hội. Theo thống kê của cơ quan chức năng, trung bình mỗi tháng có hàng chục nghìn bài viết, video trên internet, mạng xã hội có nội dung liên quan đến Việt Nam, trong đó tỷ lệ không nhỏ các bài viết, video có nội dung xuyên tạc, chống phá nước ta (có khoảng 67% bài viết được phát tán trên mạng xã hội Facebook, số còn lại phát tán trên các kênh mạng xã hội Youtube, Blog cá nhân hoặc các kênh tin tức phản động).

2.Nhận diện âm mưu và hoạt động của các thế lực thù địch trong việc sử dụng video ngắn độc hại trên mạng xã hội

Khi những video ngắn độc hại lan rộng trên mạng xã hội thời gian qua như: “Có lẽ tôi sẽ từ bỏ Quân đội để được làm chính mình”; “Có nên rời khỏi ngành Công an để bắt đầu làm lại?”…, đã có những ý kiến, bình luận mang tính a dua, cổ xuý theo nội dung mà video đề cập. Đi liền với đó là các video và bài viết xuyên tạc về tình hình nội bộ, hoạt động chiến đấu của lực lượng Công an, Quân đội xuất hiện khá nhiều gây nhiễu loạn thông tin cho người xem, đặc biệt với những cán bộ, chiến sĩ Công an tuổi đời còn trẻ. Ẩn sâu đằng sau những video đó còn là âm mưu thâm độc của các thế lực thù địch và các tổ chức phản động lưu vong ở nước ngoài.

Qua thực tiễn trào lưu video ngắn độc hại trên mạng xã hội thời gian qua, có thể nhận thấy “bàn tay đen” của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị trên không gian mạng âm mưu và hoạt động chống phá tập trung vào các nội dung, như: Xuyên tạc phá hoại nền tảng tư tưởng, xuyên tạc đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước; gây mâu thuẫn nội bộ, công kích, bôi nhọ và hạ uy tín các đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước, lãnh đạo, chỉ huy trong Công an, Quân đội; thông qua truyền thông mạng xã hội để kêu gọi, kích động biểu tình, gây mất an ninh, trật tự an toàn xã hội; kích động chống phá của số đối tượng chống đối chỉ trích Việt Nam vi phạm dân chủ, nhân quyền, tự do Internet...

Để thực hiện âm mưu thâm độc trên, các đối tượng phản động, thù địch thường dùng các thủ đoạn: Sử dụng tài khoản mạng xã hội có tương tác lớn hoặc tổ chức các chiến dịch truyền thông phát tán thông tin. Đăng tải tài liệu, thông tin, bình luận hướng dư luận nhìn nhận theo quan điểm sai lệch; dẫn nguồn thông tin từ báo chí chính thống, pha trộn thông tin thật-giả, xuyên tạc tình hình chính trị trong nước. Tiến hành xây dựng nhiều kênh thông tin trên các nền tảng xuyên biên giới có sự liên kết với nhau. Việc sử dụng các video ngắn độc hại hướng vào vấn đề phi chính trị hóa Quân đội và Công an, thực chất là muốn tách Công an và Quân đội ra khỏi sự lãnh đạo Đảng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Về mặt hình thức, những video ngắn trên mạng xã hội trước tiên làm tổn hại đến lực lượng CAND, để người dân hiểu sai, hiểu không tốt về lực lượng Công an. Từ những vụ việc đơn lẻ, các đối tượng thổi phồng, tiến tới gây phản ứng quy kết cho cả lực lượng CAND, tạo ác cảm, tiến đến không ủng hộ, chống đối lực lượng Công an, gây ra những xung đột xã hội.

Những luận điệu xuyên tạc nêu trên nếu không phát hiện, xử lý kịp thời sẽ gây ra nhiều hệ lụy, ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của lực lượng Công an, giảm sút lòng tin của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự. Luận điệu xuyên tạc thông qua video trên nền tảng mạng xã hội dễ phát tán, lây lan, ảnh hưởng đến tâm lý tiêu cực trong một bộ phận nhân dân, dễ nảy sinh tâm lý tiêu cực, a dua để điều hướng dư luận nhằm thực hiện các hành vi sai trái, vi phạm pháp luật của một số đối tượng. Tình hình đó khiến công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm sẽ gặp nhiều khó khăn hơn. Vì vậy, đấu tranh với các thông tin, luận điệu sai trái, xuyên tạc về lực lượng Công an nói riêng và lực lượng vũ trang nhân dân nói chung trên mạng xã hội là vấn đề thời sự, cấp bách hiện nay.

Lịch sử xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng CAND Việt Nam luôn thể hiện phẩm chất anh hùng, bản lĩnh kiên cường, tận trung với Đảng, tận hiếu với dân, không quản ngại gian khổ, hiểm nguy, hy sinh, lập nhiều chiến công, giữ vững vai trò nòng cốt trong bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân. Cùng với hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo đảm ANTT, lực lượng CAND còn làm tốt công tác an sinh xã hội với mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau”; triển khai đồng bộ, hiệu quả các mặt công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế; gương mẫu, đi đầu trong nhiều mặt công tác... Những kết quả, thành tích đó đã đóng góp rất quan trọng vào việc xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, củng cố và nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động, phần tử cơ hội luôn coi Công an, Quân đội là một trong những lực lượng cần tập trung chống phá, xuyên tạc, mục đích nhằm hạ uy tín, vị thế, gây chia rẽ giữa các lực lượng và chia rẽ giữa Công an, Quân đội với các ngành, với nhân dân, tạo ra những nghi kỵ, ác cảm để lấy cớ kích động chống đối.

Xã hội ngày càng phát triển, cuộc sống ngày càng hiện đại, nền công nghiệp 4.0 tập trung vào công nghệ số với sự trợ giúp mạnh mẽ từ internet thì các thế lực thù địch sẽ gia tăng lợi dụng mạng xã hội để tung nhiều thông tin xấu độc, vu cáo, xuyên tạc, bôi nhọ lực lượng CAND, tác động đến cộng đồng. Việc các thế lực xấu tung video ngắn trên TikTok, Facebook, các nền tảng mạng xã hội là chiêu trò lợi dụng trào lưu người sử dụng mạng đang có thói quen xem các video ngắn, các thông tin nhanh, nóng, tức thời. Do đó, dù phương pháp, thủ đoạn có những biến tướng thì bản chất vẫn không thay đổi, cũng chỉ là “bình mới, rượu cũ”. Vì vậy, mỗi cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân, nhất là các em học sinh, sinh viên cần tỉnh táo, nhận rõ phải - trái, đúng - sai. Hơn ai hết, mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an phải nâng cao tinh thần, ý thức trách nhiệm, đề cao cảnh giác, tích cực đấu tranh, phản bác quan điểm sai trái, góp phần làm thất bại âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực xấu./.

NHẬN DIỆN VÀ PHẢN BÁC CÁC LUẬN ĐIỆU SAI TRÁI, XUYÊN TẠC VỀ CÔNG TÁC PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG TIÊU CỰC

 Có khá nhiều các thông tin xấu độc, luận điệu sai trái, xuyên tạc về công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng ta trên không gian mạng. Các thế lực chống đối đã hư cấu, xuyên tạc, thổi phồng, lấy hiện tượng quy kết thành bản chất, đăng tải thông tin thật - giả lẫn lộn, thêm thắt, tô vẽ những câu chuyện mà chúng dựng nên; trong đó, chúng chủ yếu tập trung vào những luận điệu sai trái, xuyên tạc sau:

“Chống tham nhũng, tiêu cực ở Việt Nam hiện nay chỉ là thanh trừng nội bộ, đấu đá các phe phái trong Đảng Cộng sản”.

Thực tế công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng ta luôn được tiến hành chặt chẽ, thận trọng, từng bước cụ thể theo đúng quy định, điều lệ Đảng, pháp luật của Nhà nước. Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản nhất trong tổ chức và mọi hoạt động của Đảng. Mọi quyết định đều thuộc về tập thể lãnh đạo, được công khai bàn bạc, thảo luận và thiểu số phục tùng đa số trên cơ sở dân chủ. Từ những vụ việc tham nhũng, tiêu cực liên quan đến một số cán bộ cấp cao thời gian qua đã cho thấy sự thống nhất, quyết tâm chính trị cao của Ban Chấp hành Trung ương Đảng theo đúng nguyên tắc tập trung dân chủ bằng kết quả bỏ phiếu cho ý kiến xử lý kỷ luật trên cơ sở đánh giá, phân tích những căn cứ chính trị, pháp lý thuyết phục. Vì vậy, hoàn toàn không có chuyện tồn tại “phe nhóm” để can thiệp công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Hơn 10 năm qua, Đảng ta đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, hàng trăm “quan tham” lớn nhỏ bị đưa “vào lò”, có những người nhận mức án chung thân nhưng không có bất cứ ai cho rằng hành vi của bản thân oan sai, không thấu tình đạt lý mà chỉ xin được nhận tội, khắc phục hậu quả, giảm nhẹ hình phạt. Hoàn toàn không hề có việc “thanh trừng”, “đấu đá nội bộ”, “tận diệt phe nhóm” như các thành phần chống đối ra sức xuyên tạc.

“Chống tham nhũng, tiêu cực ở Việt Nam hiện nay theo kiểu “tắm từ vai trở xuống...”; “việc thành lập Ban chỉ đạo ở cấp tỉnh chứng tỏ công cuộc chống tham nhũng không hiệu quả, không chuyển biến”.

Thực tế công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thời gian qua đã đạt nhiều thành công lớn với nguyên tắc không có vùng cấm, không có ngoại lệ, đặc quyền, bất kể người đó là ai, “xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”. Hàng loạt “tư lệnh ngành”, “tướng lĩnh cấp cao” kể cả Ủy viên Bộ Chính trị đều bị xử lý hình sự; bảo đảm đồng bộ giữa thi hành kỷ luật Đảng với kỷ luật hành chính và xử lý hình sự, vừa nghiêm minh vừa nhân văn...

Đặc biệt, sau khi thành lập Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cấp tỉnh đã từng bước khắc phục tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”, cho thấy Đảng ta đã tiến hành bài bản, đồng bộ từng bước, giống như việc “quét cầu thang”, quét từ trên xuống dưới, loại bỏ từ tham nhũng lớn cho đến tham nhũng vặt.

“Đảng Cộng sản Việt Nam không thể chống tham nhũng thành công vì “tham nhũng là con đẻ của chế độ độc đảng”...

Thực tế, ở các nước tư bản chủ nghĩa có chế độ đa đảng thì tình trạng tham nhũng vẫn diễn ra rất phổ biến... Chỉ số cảm nhận tham nhũng năm 2022 của Tổ chức Minh bạch quốc tế công bố Việt Nam đạt 42/100 điểm, xếp hạng 77/180 quốc gia và vùng lãnh thổ là 1 trong 6 quốc gia châu Á có nhiều tiến bộ. Các chỉ số trên cho thấy Việt Nam đứng trên 103 quốc gia được xếp hạng, trong số đó có tới hơn 90% là quốc gia đa đảng. Bởi vậy, không thể nói nguyên nhân của tham nhũng là do cơ chế một đảng hay đa đảng./.

NHẬN DIỆN VÀ ĐẤU TRANH VỚI CÁC LUẬN ĐIỆU XUYÊN TẠC VỀ TÌNH HÌNH NHÂN QUYỀN Ở VIỆT NAM

 Bản “Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền” ra đời cách đây 75 năm là dấu mốc quan trọng khẳng định khát vọng, mục tiêu chung và nhu cầu phổ quát của nhân loại về quyền con người. Ở Việt Nam, những tư tưởng và giá trị của Tuyên ngôn nhân quyền luôn được Đảng và Nhà nước ta coi trọng, thực thi đầy đủ, nghiêm túc, trách nhiệm. Thế nhưng, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị lại thường xuyên đưa ra những luận điệu sai trái, xuyên tạc, vu cáo tình hình nhân quyền để chống phá.

Lấy cớ diễn trò lố

Nhân quyền hay quyền của con người là những quyền tự nhiên của con người và không bị tước bỏ bởi bất cứ ai và bất cứ chính thể nào. Nhân quyền là danh từ trong sáng, dùng để chỉ một trong những giá trị căn cốt của loài người. Kỷ niệm Ngày Nhân quyền quốc tế (10/12) là dịp để Liên hợp quốc và các quốc gia thành viên tôn vinh những giá trị cao cả cùng những thành tựu đạt được trong thúc đẩy, bảo vệ quyền con người.

Với Việt Nam, những thành tựu ấy được minh chứng cụ thể qua việc không ngừng nâng cao đời sống, bảo vệ các quyền hợp pháp của người dân, đồng thời tích cực đóng góp cho nỗ lực thúc đẩy quyền con người trên toàn thế giới.

Song bất chấp thực tế mà nước ta đạt được trong bảo đảm, thúc đẩy quyền con người, hội nhóm, cá nhân phản động lưu vong ở nước ngoài, những tổ chức mượn danh “nhân quyền”, hãng truyền thông hải ngoại định kiến với Việt Nam lại dùng những chiêu bài xảo trá để đả phá. Trong đó cần nhận diện, đấu tranh qua những vấn đề sau:

Thứ nhất, mượn ngày Nhân quyền quốc tế, một số tổ chức thường ra thông báo, cáo trình bày tỏ quan điểm đánh giá sai sự thật về bảo đảm nhân quyền ở Việt Nam. Trong đó, tổ chức Giám sát nhân quyền (HRW) “kêu gọi Việt Nam cải tổ gấp quyền con người trước kỳ kiểm định phổ quát sắp đến” nhằm xuyên tạc, vu cáo Việt Nam vi phạm các luật lệ quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Mặc dù mang cái tên rất mỹ miều là “Giám sát nhân quyền” nhưng mọi hoạt động của tổ chức này đều thể hiện rõ tâm địa xấu xa, mưu đồ và động cơ chính trị đen tối, thấp hèn. Dù không có mặt ở Việt Nam, không khảo sát thực tiễn, không có những tài liệu chính thống, không hiểu được tình hình nhân quyền ở nước ta nhưng HRW lại luôn tự cho mình quyền phán xét về nhân quyền Việt Nam, kêu gọi Việt Nam “cần khẩn cấp cải tổ quyền con người”. Các thông tin mà HRW có được thực chất từ một vài tổ chức, cá nhân bất mãn, cơ hội chính trị cung cấp. Điều này cho thấy rõ âm mưu, thủ đoạn bôi nhọ hình ảnh đất nước, con người Việt Nam của HRW.

Thứ hai, trao giải thưởng nhân quyền cho các đối tượng có hoạt động chống phá Tổ quốc, xâm phạm đến lợi ích quốc gia, dân tộc. Vào ngày 18/11/2023, tổ chức Mạng lưới nhân quyền Việt Nam (tiếng Anh: Vietnam Human Rights Network – VHRN) có trụ sở tại bang California (Mỹ) công bố cái gọi là “Báo cáo nhân quyền 2022-2023” để xuyên tạc kỳ thị tôn giáo, dân tộc đồng thời cổ vũ cho những đối tượng lợi dụng quyền tự do dân chủ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc tiến hành các hoạt động trái pháp luật, phá hoại đất nước. Đều đặn hằng năm, mạng lưới này còn tiến hành xét họp, bình chọn, công bố “Giải thưởng nhân quyền Việt Nam” để “tuyên dương thành tích tranh đấu bất bạo động cho lý tưởng nhân quyền tại Việt Nam”. Đối tượng nào có “thành tích” chống phá đất nước càng nhiều thì tỷ lệ được trao giải thưởng càng cao. Năm nay, các đối tượng Trần Văn Bang, Y Wô Niê, Lê Trọng Hùng – những kẻ đang phải chấp hành án phạt tù về các hoạt động chống phá đất nước được tổ chức này “vinh danh”, tán dương.

Cùng với tổ chức ngoại vi của mình là VHRN, lợi dụng ngày Nhân quyền quốc tế, tổ chức phản động Việt Tân cũng đăng đàn trên mạng xã hội tiến hành trao giải thưởng nhân quyền với tên gọi “Giải thưởng nhân quyền Lê Đình Lượng” cho các đối tượng vi phạm pháp luật Việt Nam để ca ngợi, cổ xúy cho các hoạt động chống phá Việt Nam. Năm nay Việt Tân đã tổ chức bình chọn, trao giải và xướng tên đối tượng Trương Văn Dũng.

Điểm chung của trò lố “Giải thưởng nhân quyền” là các đối tượng được các tổ chức này trao giải đều có các hoạt động tuyên truyền, xuyên tạc, phỉ bảng, nói xấu chính quyền, thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, thể hiện thái độ thù ghét, bất mãn đối với Đảng, Nhà nước, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Đằng sau trò lố đó là tìm kiếm nguồn tài chính hỗ trợ, đồng thời để cho các đối tượng trong nước bấu víu, tiếp tục tiến hành các hoạt động phá hoại Tổ quốc, nhân dân.

Thứ ba, không dừng lại ở trao “Giải thưởng nhân quyền”, các thế lực thù địch còn lồng ghép với thủ đoạn đòi thả tự do cho các đối tượng được gọi là “tù nhân lương tâm”. Thực chất, đây là các đối tượng có hành vi phạm tội, đối tượng phải chịu sự điều tra, truy tố, xét xử công khai, bị tuyên án và phải chấp hành án phạt tù khi có hành vi tuyên truyền, chống phá Đảng, Nhà nước Việt Nam, phỉ báng chính quyền nhân dân, xâm hại đến quyền, lợi ích chính đáng của các tổ chức, cá nhân; thường xuyên kích động nhân dân chống đối chính quyền; soạn thảo, phát tán nhiều tài liệu bôi xấu chế độ. Ngoài ra, họ còn tổ chức khảo sát, lấy ý kiến về tình hình nhân quyền ở Việt Nam trên mạng xã hội; tự cho mình có sứ mệnh giải quyết những khó khăn, vướng mắc của người dân trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, kêu gọi các tổ chức quốc tế, chính phủ các nước can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam; phủ nhận những nỗ lực trong thúc đẩy quyền con người Việt Nam; đòi thay đổi thể chế chính trị…

Những âm mưu, thủ đoạn trên được tiến hành đều đặn và bung nở mạnh mẽ khi Liên hợp quốc, các tổ chức trực thuộc và các quốc gia thành viên tiến hành các hoạt động hướng đến kỷ niệm ngày Nhân quyền quốc tế. Các thế lực thù địch đã triệt để khai thác các tính năng của Internet, truyền thông, mạng xã hội nhằm làm méo mó bản chất, giá trị ngày Nhân quyền quốc tế. Mục đích của họ nhằm gây mất ổn định tình hình an ninh, trật tự; quy kết, vu cáo “Việt Nam không có nhân quyền”, “chính quyền không bảo đảm quyền con người”, từ đó muốn đưa Việt Nam đi theo các lối nhân quyền kiểu phương Tây; phớt lờ những sáng kiến đóng góp của Việt Nam cho các hoạt động nhân quyền của Liên hợp quốc…

Nhân quyền không phải là tuyệt đối

Quyền con người là những quyền tự nhiên của con người mà không có bất cứ ai, tổ chức, thể chế chính trị nào có thể tước bỏ. Văn phòng Cao ủy Liên hợp quốc đã đưa ra quan niệm về quyền con người, đó là những bảo đảm pháp lý toàn cầu có tác dụng bảo vệ các cá nhân và các nhóm chống lại những hành động hoặc sự bỏ mặc mà làm tổn hại đến nhân phẩm, những tự do cơ bản của con người.

Như vậy, quyền con người được xác định như là những chuẩn mực được cộng đồng quốc tế thừa nhận và tuân thủ. Những chuẩn mực này kết tinh những giá trị nhân văn của toàn nhân loại, chỉ áp dụng với con người và dành cho tất cả mọi người. Nhờ có những chuẩn mực này, mọi thành viên trong gia đình nhân loại mới được bảo vệ nhân phẩm và mới có điều kiện phát triển đầy đủ các năng lực của cá nhân với tư cách là một con người. Cho dù cách nhìn nhận có những khác biệt nhất định, một điều rõ ràng là quyền con người đều mang tính phổ quát, là những giá trị cao cả cần được tôn trọng và bảo vệ trong mọi xã hội và trong mọi giai đoạn lịch sử.

Tuy nhiên, dưới mọi góc độ nghiên cứu quyền con người đều không có tính tuyệt đối, trong lĩnh vực nhân quyền, giữa quyền và nghĩa vụ luôn song hành, thống nhất với nhau, không tách rời nhau. Trong bất kỳ thể chế chính trị nào hiện nay, quyền con người không được xem là quyền tuyệt đối mà bị giới hạn bởi các quy định của pháp luật để ngăn cản, điều chỉnh, xử lý những hành vi lạm dụng quyền của cá nhân, tổ chức này xâm hại đến quyền lợi của cá nhân, tổ chức, Nhà nước. Một số tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nhân quyền nhưng thiếu thiện chí với Việt Nam đã không hiểu hoặc cố tình phớt lờ các mối quan hệ trên nên thường có cái nhìn phiến diện, sai lệch, thiếu khách quan đối với vấn đề nhân quyền ở nước ta.

Bàn về vấn đề quyền và nghĩa vụ, tại khoản 1, Điều 29, Tuyên ngôn thế giới về quyền con người năm 1948 quy định: “Tất cả mọi người đều có những nghĩa vụ với cộng đồng mà ở đó nhân cách của bản thân họ có thể phát triển một cách tự do và đầy đủ”. Theo khoản 2 điều này thì mỗi người trong khi hưởng thụ các quyền và tự do cá nhân đều phải chịu những hạn chế do luật định nhằm bảo đảm sự thừa nhận và tôn trọng các quyền và tự do của người khác…

Ở Việt Nam, khái niệm về quyền con người được thể hiện đậm nét trong bản Tuyên ngôn Độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, được Chủ tịch Hồ Chí Minh long trọng công bố tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945: “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”. Năm 1945, ngay sau khi nước Việt Nam dân chủ cộng hòa được khai sinh (nay là Cộng hòa XHCN Việt Nam), quyền con người, quyền công dân đã được ghi nhận trong Hiến pháp năm 1946 và sau đó tiếp tục được khẳng định, mở rộng trong các Hiến pháp năm 1959, 1980, 1992, 2013. Hiến pháp năm 2013 là đạo luật gốc, là văn kiện pháp lý cao nhất của Nhà nước Việt Nam đã ghi nhận một cách toàn diện, cụ thể các quyền con người và nội dung các quyền này đã được trình bày xuyên suốt trong các chương, mục của Hiến pháp.

Theo đó, tại Điều 14 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Ở nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật”. Đồng thời, cũng tại Điều 14 nêu rõ: “Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng”. Tại Điều 15, Hiến pháp 2013 quy định rõ nghĩa vụ, trách nhiệm của công dân: “Quyền công dân không tách rời nghĩa vụ công dân; mọi người có nghĩa vụ tôn trọng quyền của người khác; công dân có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và xã hội; việc thực hiện quyền con người, quyền công dân không được xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác”.

Trên cơ sở Hiến pháp, xuất phát từ quan điểm không ngừng thúc đẩy quyền con người, Nhà nước Việt Nam đã từng bước xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật để bảo đảm các quyền con người được tôn trọng và thực thi một cách trọn vẹn nhất. Hệ thống pháp luật Việt Nam đã thể hiện đầy đủ tất cả các quyền cơ bản, phổ biến của con người được nêu trong Tuyên ngôn Nhân quyền thế giới năm 1948 và các công ước quốc tế khác của Liên hợp quốc về quyền con người.

Mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước Việt Nam đều lấy con người là trung tâm, phấn đấu cho mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, phát triển đất nước phồn vinh, tất cả vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của nhân dân. Điều này đã được các văn kiện qua các kỳ đại hội Đảng chỉ rõ, đặc biệt Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đã khẳng định: “Nhân dân là trung tâm, là chủ thể của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; mọi chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ cuộc sống, nguyện vọng, quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân, lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu”./.

CÁI GỌI LÀ “NGÀY HỘI TRỞ VỀ” CỦA RISE

 RISE, chính là “sân sau” của tổ chức phản động lưu vong Việt Tân, mục đích, ý đồ của RISE đó là việc triệt để khai thác các vấn đề, vụ việc được dư luận xã hội quan tâm nhằm kích động tư tưởng, quan điểm phản kháng đối với các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước ta; từng bước hình thành các điểm “nóng” về an ninh, trật tự, làm tiền đề cho các cuộc “cách mạng màu”, “cách mạng đường phố”… Đây cũng chính là ý đồ, phương thức, thủ đoạn nằm trong chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch.

Năm trước, từ ngày 5 đến 6/11/2022 RISE phối hợp với các cơ quan, tổ chức Open Culture tổ chức “Ngày hội trở về phong trào xã hội”. Chương trình có sự tham gia của các đối tượng cốt cán của Việt Tân như Hoàng Tứ Duy, đối tượng tự phong là “Tổng Bí thư Việt Tân”; Hà Đông Xuyên là “phát ngôn viên Việt Tân”... tham gia điều phối chương trình, đồng thời giám sát chỉ đạo trực tuyến từ xa. Thực chất, mục đích của các đối tượng khi thực hiện chương trình này là nhằm tăng cường tổ chức các khoá đào tạo về phong trào xã hội cho giới hoạt động dân sự; đánh bóng vai trò, xây dựng hình ảnh RISE như là tổ chức hoạt động nổi bật, hiệu quả. Từ đó, gia tăng khả năng thu hút vận động tài trợ từ Chính phủ Mỹ, phương Tây và các tổ chức NGO quốc tế… Sau đó, sẽ tổ chức khóa đào tạo để lôi kéo người tham gia mở rộng quy mô và tổ chức. Trong năm 2022, có hai đối tượng tham gia là N.X.H, người đồng sáng lập hiệp hội lái xe tại một tỉnh; trường hợp khác là một người lao động tự do tại Hà Nội. Song sau một thời gian tham gia, đến thời điểm này, hai trường hợp trên đã hiểu được bản chất của chương trình, tự nguyện từ bỏ tham gia vào các hoạt động của RISE.

Không ít đối tượng vì nhẹ dạ, cả tin, tham gia vào hoạt động này đã phải trả giá đắt về hành vi phạm tội đã gây ra. Điển hình như trường hợp của Lê Quốc Anh (SN 1991, ngụ phường 9, TP Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang); ngày 28/11, đối tượng này đã bị Cơ quan An ninh điều tra, Công an tỉnh Tiền Giang ra quyết định truy nã đặc biệt về hành vi “Làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam” theo Điều 117, Bộ luật Hình sự 2015.

Đến hẹn lại lên, những ngày cuối năm 2023, các đối tượng cộm cán của RISE, lại lên mạng xã hội kêu gọi tham dự cái gọi là chương trình “Ngày hội trở về phong trào xã hội và một số định hướng đáng chú ý của RISE trong thời gian tới”.

Theo quảng bá của các đối tượng thì hội thảo sẽ là bàn tròn, tạo không gian để các bên liên quan trong vấn đề xuất khẩu lao động, người lao động, môi giới, các tổ chức bảo vệ người lao động, doanh nhân ngồi lại với nhau cùng thảo luận làm sao để “xây dựng cộng đồng vững mạnh hơn”.

Rồi đến với SMF 2023, các nhà “hoạt động xã hội” và tổ chức NGOs có nhiều kinh nghiệm tại Việt Nam và Đông Nam Á sẽ cùng nhau làm việc, chia sẻ các sáng tạo và xu hướng mới trong lãnh đạo phong trào xã hội trong khu vực…

Song, đây thực chất là một trong những chương trình hoạt động chống phá trọng tâm của RISE vào năm 2023. Với hoạt động này, mục đích của các đối tượng là thu hút sự quan tâm, chú ý của những người tự nhận mình là dân chủ và các tổ chức phản động lưu vong. Khi tham gia, nhiều cá nhân không thể hiểu được mục đích sâu xa của các đối tượng, sẽ bị hướng lái, tham gia vào các hoạt động vi phạm pháp luật, phạm tội.

Vì vậy, mọi người hãy cảnh giác và tránh xa.

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HOÁ CHÍNH TRỊ

 Điều đặc biệt ở Hồ Chí Minh là tư tưởng chính trị của Người luôn được thể hiện dưới dạng văn hóa, đi vào lòng người bằng văn hóa, tức là giáo dục, thuyết phục bằng cảm hóa.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là Nhà cách mạng vĩ đại, nhưng trước hết Người là nhà văn hóa lớn. Theo Người, văn hóa gắn liền với đạo đức, chính trị, kinh tế, xã hội và cách mạng. Làm cách mạng để giải phóng con người, biến người nô lệ thành người tự do, đó chính là văn hóa.

Trong xã hội còn áp bức, bóc lột giai cấp, dân tộc và con người, thì xử sự đẹp nhất, có văn hóa nhất là làm cách mạng. Văn hóa là sự ứng xử của con người trước cuộc sống, tỏa ra trên các mặt của cuộc sống, là sự thể hiện rõ nét nhất của một nền văn minh. Văn hóa là kết tinh những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra và đến lượt nó, văn hóa lại nâng tầm con người lên và tạo điều kiện tiến bộ cho chính bản thân con người. Vì vậy, theo Hồ Chí Minh, văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp cách mạng.

Khi người nói “Không có gì quý hơn độc lập tự do” cũng chính là nói đến khát vọng và quyền sống của con người, đồng nghĩa với sự đấu tranh cho một nền văn hóa mà ở đó một dân tộc, mỗi con người được sống trong độc lập, tự do, hạnh phúc.

Ý chí tự lực, tự cường, tự tôn dân tộc, quyết hy sinh tất cả chứ không chịu làm nô lệ; ý chí vươn lên sánh vai cùng các cường quốc năm châu, đó là ý chí của một dân tộc có văn hóa. Hồ Chí Minh nêu lên một ước muốn giản dị, ai cũng có cơm ăn, ai cũng có áo mặc, ai cũng được học hành, đó cũng là một tư tưởng lớn, hướng tới xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, tiến bộ, văn minh, trong đó mọi người đều được hưởng tự do và hạnh phúc.

Người nhìn thấy chiều sâu của văn hóa là giải phóng tận gốc cho con người, nhưng phải đi từ những nhu cầu tối thiểu, Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ.

Người hướng tới chất lượng cuộc sống của con người trong một xã hội phát triển hài hòa, bền vững và nhân văn. Bằng nhiều nỗ lực hoạt động không mệt mỏi của mình, Hồ Chí Minh đã làm cho văn hóa thấm sâu vào mọi mặt của đời sống xã hội, biến thành sức mạnh nội sinh cho sự phát triển của đất nước.

Văn hóa theo quan điểm Hồ Chí Minh thuộc lĩnh vực đời sống tinh thần của xã hội; văn hóa phát triển trên nền tảng kinh tế, nhưng khi trở thành động lực nội sinh thì văn hóa lại tác động trở lại kinh tế, thúc đẩy kinh tế phát triển.

Đó là chưa nói đến mỗi nấc thang phát triển kinh tế tạo ra một nấc thang phát triển văn hóa và mỗi nấc thang phát triển văn hóa đến lượt nó lại tạo ra một bước phát triển mới về kinh tế. Người còn cho rằng văn hóa phải có định hướng tư tưởng chính trị, nhưng văn hóa tư tưởng lại soi đường cho quốc dân đi, lãnh đạo quốc dân thực hiện độc lập, tự cường, tự chủ. Như vậy, văn hóa không những chỉ tác động trở lại kinh tế, chính trị, xã hội mà trong các hoạt động kinh tế, chính trị phải có trí tuệ và bản lĩnh văn hóa.

Theo Hồ Chí Minh, chính trị mà thiếu văn hóa, không gắn với những hoạt động đời thường của con người, không xuất phát từ tình yêu thương con người, không gắn với dân gian thì đó là thứ chính trị tầm thường, thô thiển, là coi nhẹ và làm mờ nhạt chính trị, tự thủ tiêu chính trị.

Điều đặc biệt ở Hồ Chí Minh là tư tưởng chính trị của Người luôn được thể hiện dưới dạng văn hóa, đi vào lòng người bằng văn hóa, tức là giáo dục, thuyết phục bằng cảm hóa. Người nhìn thấy sức mạnh của cách mạng từ lực lượng quần chúng được tập hợp, đoàn kết lại với mục tiêu nhân văn cao cả là độc lập và tự do hạnh phúc, đó cũng là mục tiêu văn hóa.

Thực là vĩ đại khi một thứ chính trị đời thường, chính trị dân gian, tức là chính trị hiểu thấu, giải đáp được những tâm tư nguyện vọng chính đáng của người dân, nhưng cũng là một thứ chính trị hiện đại, bởi kết tinh được trí tuệ của loài người với tinh hoa của dân tộc. Như vậy, văn hóa chính trị cũng là nét đặc trưng của tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa.

Đảng ta đã phát động Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong Đảng và trong toàn xã hội. Đây là cuộc sinh hoạt văn hóa lớn vì nhằm giúp mọi người, mà trước hết là cán bộ, đảng viên, noi theo tấm gương đạo đức của Bác Hồ, nâng cao đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống và các tệ nạn xã hội, hướng con người tới chân, thiện, mỹ.

Nội dung của Cuộc vận động mang bản sắc văn hóa rất cao, tính chất của cuộc vận động vừa là sinh hoạt chính trị vừa là hoạt động văn hóa phong phú. Vì vậy đây cũng chính là hoạt động thiết thực của Đảng ta góp phần đưa tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh vào cuộc sống.

Bởi thế sẽ là một nét đẹp văn hóa nếu mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi cơ quan, đơn vị, mỗi cá nhân, xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ của mình, căn cứ vào cương vị được giao, hoặc công việc đang làm mà cụ thể hóa được những chuẩn mực, nguyên tắc đạo đức Hồ Chí Minh thành nề nếp công tác, thành nội dung phấn đấu và rèn luyện thiết thực, không hình thức, góp phần cùng xã hội tạo nên sự chuyển biến tốt hơn về tư tưởng, đạo đức, phong cách, lối sống. Như vậy, nội dung của văn hóa chính trị gắn liền với nội dung về phẩm chất đạo đức, lối sống gắn với những chuẩn mực của xã hội mà mỗi người cần có.

Đó chính là điều chúng ta đang hướng tới trong việc xây dựng đời sống văn hóa theo tư tưởng Hồ Chí Minh./.

CIVICUS VÀ CÁI NHÌN LỆCH LẠC VỀ XÃ HỘI DÂN SỰ Ở VIỆT NAM

 CIVICUS là tên viết tắt của tổ chức “Liên minh toàn cầu vì sự tham gia của công dân”, một tổ chức phi chính phủ được thành lập ở Nam Phi. Những năm gần đây, CIVICUS liên tục có những nhận định, đánh giá thiếu khách quan, sai lệch bản chất về vấn đề dân chủ, nhân quyền nói chung, về xã hội dân sự ở Việt Nam nói riêng. Mới đây, CIVICUS lại đưa ra cái gọi là “xếp hạng về không gian xã hội dân sự và quyền tự do dân chủ”, trong đó đánh giá lệch lạc, méo mó, thậm chí xuyên tạc vấn đề xã hội dân sự ở Việt Nam.

CIVICUS cho rằng: “Tại Việt Nam, hàng trăm trang web đã bị chặn và chính quyền đã gây áp lực lên các nền tảng truyền thông xã hội để tăng cường kiểm duyệt các bài đăng chống Nhà nước”.  Ở Việt Nam, hơn 100 các nhà bảo vệ nhân quyền vẫn đang bị giam cầm với các cáo buộc bịa đặt là “Tuyên truyền chống Nhà nước” và “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ”. Gần đây hơn, điều luật “Trốn thuế” đã được sử dụng để bỏ tù những người bảo vệ nhân quyền...

Thực tiễn nếu nói về xã hội dân sự ở Việt Nam thì Mặt trận Tổ quốc là tổ chức xã hội dân sự lớn nhất. Cùng với đó là các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc; các tổ chức chính trị-xã hội-nghề nghiệp như: Hội Luật gia Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam, Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Hội Vô tuyến-Điện tử Việt Nam... Các tổ chức này đã có nhiều đóng góp trong việc phát huy dân chủ, xây dựng cơ chế, chính sách, pháp luật và thực hiện giám sát, phản biện xã hội đối với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; chủ động tham gia cung ứng dịch vụ công, hỗ trợ cho hoạt động của Chính phủ trong việc phân phối và nâng cao chất lượng dịch vụ, giải quyết việc làm, xóa đói, giảm nghèo..., góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, trên danh nghĩa là tổ chức nhân quyền, CIVICUS lại không quan tâm đến thực tế hoạt động của các tổ chức nói trên, mà chỉ tập trung bảo vệ một số tổ chức, cá nhân đội lốt xã hội dân sự đã và đang có hành vi vi phạm pháp luật Việt Nam.

Điển hình như phạm nhân Trương Văn Dũng bị phạt tù về tội "Tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam", quy định tại Điều 88 Bộ luật Hình sự lại được CIVICUS gắn cho cái mác là “nhà hoạt động vì quyền đất đai” cho có vẻ là xã hội dân sự. Hoặc bị cáo Phan Sơn Tùng bị tuyên phạt 6 năm tù về tội “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống phá Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, theo quy định tại Điều 117 Bộ luật Hình sự nhưng CIVICUS gắn cho cái mác là nhà hoạt động. CIVICUS cũng thừa nhận Phan Sơn Tùng có “chủ trương thành lập nhóm đối lập với Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền”...

Có thể thấy, hiện nay, các thế lực thù địch xem việc thành lập, củng cố các tổ chức đội lốt xã hội dân sự là một hướng đi mới, là một trong những phương thức tác động cơ bản của chiến lược “diễn biến hòa bình” với mưu đồ xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, thay đổi thể chế chính trị tại Việt Nam.

Mục tiêu của các thế lực thù địch là lợi dụng vấn đề xã hội dân sự tìm cách thúc đẩy sự xuất hiện các lực lượng, tổ chức chính trị đối lập, làm suy yếu sự quản lý của Nhà nước xã hội chủ nghĩa, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Để góp phần phòng, chống âm mưu lợi dụng vấn đề xã hội dân sự chống phá Đảng và Nhà nước, chúng ta cần đề cao cảnh giác, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý kịp thời hoạt động của các thế lực thù địch bên ngoài câu kết, hậu thuẫn cho số đối tượng chống đối trong nước thành lập các tổ chức phản động dưới danh nghĩa, vỏ bọc xã hội dân sự.

NHẬN DIỆN VÀ PHÒNG, CHỐNG HOẠT ĐỘNG “BẤT TUÂN DÂN SỰ” Ở NƯỚC TA

 Hiểu theo nghĩa phổ thông, “bất tuân dân sự” là hoạt động phản kháng bất bạo động nhằm công khai từ chối tuân theo, hoặc vi phạm một cách cố ý và có ý thức các chủ trương, chính sách, quy định pháp luật, gây cản trở quá trình thực thi chính sách, luật pháp của Nhà nước. Ở Việt Nam, những năm qua, các thế lực thù địch đã triệt để sử dụng hoạt động "bất tuân dân sự" nhằm gây mất ổn định an ninh chính trị (ANCT), trật tự, an toàn xã hội (TTATXH).

Ra đời từ rất sớm (thế kỷ 19), thuật ngữ "bất tuân dân sự" (hay còn gọi là chống đối chính phủ dân sự) lần đầu tiên xuất hiện trong một bài luận với nhan đề "Dân sự bất hợp tác" của nhà văn người Mỹ, Henry David Thoreau vào tháng 5-1849. Thoreau cho rằng, cá nhân có thể không tuân thủ, không phục tùng nhà nước; thậm chí, có thể chống lại luật pháp của nhà nước nếu thấy những điều luật đó không phù hợp với người dân, kể cả là với thiểu số bằng phương pháp "cách mạng hòa bình".

Thoreau đề cao quyền tự quyết của mỗi cá nhân hơn là sự phục tùng theo đa số, theo cộng đồng và các cá nhân có quyền làm bất cứ điều gì mà họ cho là đúng. Tác giả cho rằng, về bản chất "bất tuân dân sự" chính là “bất tuân nhà nước”. Đến thế kỷ 20, quan điểm của Thoreau về "bất tuân dân sự" đã được phát triển thành phương thức đấu tranh bất bạo động và trở thành một mũi tiến công quan trọng trong chiến lược "diễn biến hòa bình" của chủ nghĩa đế quốc nhằm thay đổi chế độ chính trị ở các nước xã hội chủ nghĩa (XHCN) và những nước không cùng phe với họ.

Phương thức hoạt động này đã được áp dụng ở nhiều quốc gia trên thế giới dưới những tên gọi khác nhau như: "Cách mạng màu", "cách mạng đường phố" ở Đông Âu và Liên Xô những năm cuối thế kỷ 20; làn sóng "Mùa xuân Ả Rập" ở các nước Trung Đông và Bắc Phi năm 2010; phong trào chống sửa đổi dự luật dẫn độ tại Hồng Công - Trung Quốc năm 2019...

Qua nghiên cứu thực tiễn cho thấy, "bất tuân dân sự" có mối quan hệ chặt chẽ với các tổ chức “xã hội dân sự”. Các nước phương Tây luôn coi hình thành “xã hội dân sự” là điều kiện, tiền đề cho việc cổ xúy tự do cá nhân, lấy "bất tuân dân sự" làm phương thức cơ bản để lật đổ chế độ chính trị ở một quốc gia. Có thể thấy "bất tuân dân sự" mang một số đặc trưng cơ bản như sau:

Thứ nhất, về mục đích và hình thức thể hiện: Thông qua việc từ chối tuân theo hay vi phạm một cách cố ý các quy định của pháp luật hoặc cản trở việc thực thi chính sách, pháp luật; các đối tượng thực hiện “bất tuân dân sự" nhằm mục đích cuối cùng là vô hiệu hóa hoạt động của chính quyền, tiến tới lật đổ nhà nước, thay thế bằng một chế độ chính trị mới theo mô hình của chủ nghĩa tư bản.

Để che giấu mục đích đó, các thế lực thù địch thường che đậy, ngụy trang dưới những vỏ bọc khác nhau, như: Tụ tập, tuần hành nhằm “phản kháng ôn hòa, bất bạo động”, “biểu tình ôn hòa”. Ở Việt Nam, các thế lực thù địch triệt để lợi dụng các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo hoặc lợi dụng những vấn đề chính trị-xã hội phức tạp, nhạy cảm liên quan đến quyền và lợi ích của con người để lôi kéo, kích động, thu hút đông đảo người dân tham gia các hoạt động với mưu đồ được gọi là đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng, bảo vệ môi trường, bảo vệ chủ quyền biển, đảo, trả lại đất đai cho người dân... thực chất là để thực hiện “bất tuân dân sự” nhằm chống lại Đảng, Nhà nước Việt Nam.

Thứ hai, về chủ thể tiến hành, các đối tượng bất mãn, cơ hội chính trị và những người dân có trình độ thấp, ngộ nhận, có bức xúc, mâu thuẫn với chính quyền, bị lừa bịp, mua chuộc tham gia; đứng sau hậu thuẫn là các cá nhân, tổ chức phản động lưu vong do phương Tây hậu thuẫn lập ra như: “Việt Tân”, “Hội anh em dân chủ”, “Hội văn đoàn độc lập Việt Nam”, “Hội Nhà báo độc lập Việt Nam”, “Mạng lưới Blogger Việt Nam”... giữ vai trò chỉ đạo, tài trợ kinh phí, đào tạo, huấn luyện phương thức hoạt động cho các đối tượng bất mãn, cơ hội chính trị, đối tượng hình sự trong nước... trở thành cộm cán thu hút, lôi kéo, tập hợp người dân tham gia các hoạt động “bất tuân dân sự”.

Số đối tượng trong nước ráo riết thu thập tình hình, phát triển lực lượng, hình thành các hội/nhóm hoạt động theo hình thức “bất bạo động”. Các thế lực thù địch thông qua mạng xã hội, internet để tuyên truyền, vận động thu hút, lôi kéo người dân tham gia các hoạt động “bất tuân dân sự” do chúng chỉ đạo.

Thứ ba, về thời điểm, các thế lực thù địch đặc biệt lợi dụng thời điểm trong nước diễn ra các sự kiện chính trị quan trọng như: Đại hội Đảng toàn quốc, bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND; thời điểm có các đoàn nguyên thủ quốc tế đến thăm và làm việc tại Việt Nam; lợi dụng bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến phức tạp, xuất hiện những vấn đề nhạy cảm về chính trị, kinh tế, tranh chấp chủ quyền lãnh thổ giữa các quốc gia... để kích động, lôi kéo người dân tham gia “bất tuân dân sự” và đưa ra những yêu sách, như: “Đòi bảo vệ chủ quyền, môi trường”, đòi “tự do tôn giáo”, “dân chủ, nhân quyền”... gây phức tạp về an ninh trật tự tại địa phương. Khi gặp thời điểm thuận lợi và đủ điều kiện chín muồi, các thế lực thù địch có thể chuyển hóa từ hình thức bất bạo động thành bạo động rất nhanh chóng.

Khi đó, các đối tượng cộm cán, cầm đầu kêu gọi, kích động những người tham gia đấu tranh “ôn hòa, bất bạo động” tiến hành các hoạt động bạo loạn như đập phá tài sản nhà nước và công dân; chiếm trụ sở chính quyền; bắt giữ người thi hành công vụ; cản trở hoạt động bình thường của xã hội... qua đó nhằm thực hiện kịch bản “cách mạng màu”, “cách mạng đường phố” xâm phạm ANCT, TTATXH ở địa phương. Điển hình như vụ người dân phản đối trạm BOT Cai Lậy (Tiền Giang) năm 2017; vụ tụ tập đông người tại Bình Thuận, Bình Dương, Đồng Nai...

Bằng những phương thức và thủ đoạn nêu trên, các đối tượng kích động người dân đập phá trụ sở chính quyền, gây cản trở giao thông, đốt phá tài sản của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, làm bị thương nhiều cán bộ thực thi nhiệm vụ, gây ngừng trệ hoạt động của các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người dân, xâm phạm nghiêm trọng đến quyền và lợi ích của Nhà nước, của công dân và xã hội. Ngoài ra, các thế lực thù địch còn lợi dụng việc các cơ quan chức năng xử lý những người vi phạm pháp luật; các đối tượng phản động, cơ hội chính trị ra sức rêu rao, xuyên tạc rằng Việt Nam “đàn áp” những người biểu tình ôn hòa, yêu nước và kêu gọi cộng đồng quốc tế can thiệp.

Để đấu tranh, ngăn chặn hiệu quả với hoạt động “bất tuân dân sự” nhằm chống phá nước ta, cần thực hiện một số giải pháp trọng tâm như sau:

Một là, các cơ quan chức năng cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và người dân về âm mưu, thủ đoạn, hoạt động của các thế lực thù địch lợi dụng “bất tuân dân sự” để xâm phạm ANCT, TTATXH; về vị trí, vai trò và tầm quan trọng của công tác phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn hoạt động “bất tuân dân sự” chống phá ta, coi đó là trách nhiệm của tất cả các cấp, các ngành và các tầng lớp nhân dân để huy động sự tham gia của cả xã hội trong công tác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với hoạt động này. Quan tâm, đẩy mạnh công tác vận động quần chúng và tranh thủ chức sắc tôn giáo, người có uy tín trong tôn giáo, dân tộc thiểu số, phát huy tác dụng của các tổ chức, đoàn thể và các tầng lớp nhân dân trong phòng ngừa, đấu tranh với hoạt động “bất tuân dân sự”.

Hai là, tiếp tục nâng cao chất lượng công tác nắm tình hình, phân tích, dự báo kịp thời mọi âm mưu, hoạt động lợi dụng dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo... của các thế lực thù địch hòng kích động, lôi kéo nhân dân tham gia "bất tuân dân sự" để triển khai các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh. Nắm tình hình tâm tư, nguyện vọng của nhân dân để tham mưu, đề xuất các cơ quan chức năng giải quyết triệt để, thỏa đáng trên cơ sở pháp luật. Kịp thời phát hiện những sơ hở, thiếu sót trong thực hiện chính sách, pháp luật về tôn giáo, dân tộc... để khắc phục; đồng thời phối hợp giải quyết dứt điểm các điểm nóng về an ninh trật tự ngay từ cơ sở, không để kéo dài, không lây lan, vượt cấp.

Ba là, tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế-xã hội, xóa đói, giảm nghèo, nâng cao chất lượng đời sống, bảo đảm an sinh xã hội, đặc biệt là đối với đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, bảo đảm tốt các quyền tự do dân chủ của người dân, giải quyết tốt các vụ việc phức tạp liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của nhân dân, tránh tạo sơ hở để bên ngoài lợi dụng xuyên tạc, kích động chống phá. Xây dựng và củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở bảo đảm thực hiện tốt các chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước ở địa phương. Đẩy mạnh cải cách hành chính, cải cách tư pháp; tăng cường đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân. Tiếp tục tăng cường củng cố quốc phòng, an ninh, bảo đảm ANCT, TTATXH ở các địa phương, nhất là các địa bàn vùng sâu, vùng xa, miền núi.

Bốn là, quán triệt tinh thần giải quyết vấn đề tụ tập đông người, biểu tình, tuần hành theo đúng cơ chế: Đảng lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối và toàn diện; chính quyền quản lý, điều hành; lấy vận động thuyết phục là chính, kiên quyết thu hẹp vụ việc, không để lây lan, kéo dài. Khi phát hiện có tuần hành, tụ tập đông người hay lãn công, đình công, cần nhanh chóng đánh giá đúng tính chất, mức độ, xác định rõ nguyên nhân của vụ việc; thực hiện phân hóa số đối tượng cộm cán, cầm đầu với quần chúng bị dụ dỗ, lôi kéo; tuyên truyền vận động, thuyết phục quần chúng giải tán; kiên quyết xử lý nghiêm theo pháp luật số đối tượng cầm đầu, chủ mưu, cộm cán kích động, lôi kéo người dân tham gia "bất tuân dân sự".

Năm là, tiếp tục tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về tôn giáo, dân tộc, đất đai, chính sách đền bù giải phóng mặt bằng và các quy định về giải quyết khiếu nại, tố cáo. Tăng cường kiểm tra, giám sát để kịp thời phát hiện xử lý nghiêm những cán bộ, đảng viên tham nhũng, xâm phạm quyền và lợi ích của người dân. Các ban, bộ, ngành chức năng thường xuyên rà soát, đánh giá việc thực hiện chính sách, pháp luật về tôn giáo, dân tộc, đất đai, các chính sách bảo đảm an sinh xã hội, xóa đói, giảm nghèo để kịp thời phát hiện những sơ hở, thiếu sót, kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cho phù hợp với thực tế./.

ĐẰNG SAU CHIÊU TRÒ "KHÁM BỆNH MIỄN PHÍ, TẶNG QUÀ TRI ÂN"

 Tổ chức các buổi khám chữa bệnh miễn phí, tư vấn dinh dưỡng hay tổ chức các cuộc hội thảo để tặng quà, giới thiệu sản phẩm, nhưng thực chất là chiêu trò dụ dỗ bán sữa, thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc của nhiều đối tượng lừa đảo mà nạn nhân vẫn chủ yếu là các cụ già. Dù đã được cảnh báo nhưng với những lời đường mật, nhiều cụ già vẫn dốc hết tiền của để mua những sản phẩm có giá vài triệu đồng.

Một tuần trở lại đây, cuộc sống của người dân thôn Sinh Liên, xã Bình Minh, huyện Thanh Oai, Hà Nội bỗng trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Hàng ngày các cụ già trong thôn nườm nượp đến địa chỉ 241, đường Bình Minh, xã Bình Minh để tham dự hội thảo, nhận quà tặng miễn phí từ Công ty TNHH Thương mại Tín Phát Korea. Đây cũng là trụ sở của công ty này. Theo phản ánh của nhiều người dân, các buổi hội thảo được tổ chức khá ầm ĩ, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, và có dấu hiệu lợi dụng lòng tin của bà con để dụ dỗ mua hàng.

Bà H.T trong thôn bức xúc cho biết: “Tôi không tham dự những buổi hội thảo này, vì có lần từng bị lừa mua phải một lọ sâm không rõ nguồn gốc xuất xứ có giá vài triệu đồng, nhưng ở bên ngoài tôi nghe rõ những lời quảng cáo của nhân viên công ty về các loại sâm Hàn Quốc mà công ty đang nhập khẩu. Rất nhiều cụ già đến dự và sau mỗi buổi hội thảo là lại được quà mang về. Nên mỗi ngày các cụ già ở trong xã nghe tin cũng đến nhiều hơn, rất nhiều người đã đăng ký mua hàng của công ty qua lời quảng cáo”.

Theo bà H.T, qua lời quảng cáo của nhân viên bà nghe được thì một hộp sâm Hàn công ty bán với giá hơn 3 triệu, nhưng đang trong tuần ưu đãi sẽ được giảm giá còn 2,3 triệu kèm theo quà tặng là một lọ sâm khác có giá 1,9 triệu đồng. Nếu không mua trong tuần đầu thì sang tuần thứ 2 sẽ về nguyên giá và không có khuyến mãi nên rất nhiều cụ già đăng kí mua hàng với công ty. Tuy nhiên phía công ty lấy lý do hàng sâm này nhập khẩu từ Hàn Quốc, hiện công ty chưa đủ hàng cung cấp cho bà con nên sẽ “hẹn khi nào cơ quan chức năng nhập được hàng từ Hàn Quốc về Việt Nam và được phân phối về kho của công ty thì công ty sẽ trả hàng cho các cụ”.

Để thực tế, phóng viên đã về thôn Sinh Liên để tìm hiểu, thế nhưng trong các buổi hội thảo, khi các cụ già đã có mặt đầy đủ, công ty cửa đóng then cài, nội bất xuất ngoại bất nhập, không cho quay phim chụp ảnh trong hội trường. Người vào phải có thẻ ra vào và phải là người cao tuổi. Kết thúc buổi hội thảo, cửa mới được mở ra và các cụ già lại nườm nượp ra về, người cầm chai mắm, chai dầu, người cầm lọ sâm Hàn... Theo ông Lê Bá Thanh, trưởng thôn Sinh Liên cho biết, dù thôn đã ra sức tuyên truyền bà con không nên tham gia các cuộc hội thảo như thế này và mua hàng của công ty nhưng vì được quà tặng miễn phí nên vẫn rất nhiều người đến và mua hàng.

Liên hệ với ông Nguyễn Văn Thêm, Chủ tịch UBND xã Bình Minh để hỏi về việc tổ chức hội thảo bán hàng của Công ty TNHH Thương mại Tín Phát Korea đã được cấp phép hay chưa, sản phẩm nhập khẩu đã có giấy tờ đầy đủ về nguồn gốc xuất xứ, chất lượng… để bán hay chưa, thì ông Thêm cho biết, công ty có đầy đủ giấy tờ hoạt động cũng như nguồn gốc sản phẩm, và phóng viên không thể tiếp cận hồ sơ vì xã cũng đã gửi toàn bộ hồ sơ lên huyện. Tuy nhiên khi liên hệ với ông Bùi Văn Sáng, Chủ tịch huyện Thanh Oai thì ông Sáng cho biết, Công ty TNHH Thương mại Tín Phát Korea mới gửi công văn đến UBND huyện để xin đăng ký hoạt động tập trung đông người nơi công cộng để quảng cáo sản phẩm. Còn chưa có nội dung tổ chức hội thảo bán sản phẩm. Phòng văn hóa huyện đã trao đổi với công ty về nội dung này phải báo cáo với thành phố xin cấp phép. Hiện UBND huyện đã giao Công an và Quản lý thị trường kiểm tra.

Thế nhưng theo tìm hiểu của phóng viên, Công ty TNHH Thương mại Tín Phát Korea mới đi vào hoạt động từ ngày 17/11 nhưng đã quảng cáo sản phẩm sâm nhập khẩu từ Hàn Quốc có nhiều tác dụng với sức khỏe của các cụ già, có hạn sử dụng đến năm 2026 nên các cụ có thể thoải mái mua về dùng. Mặc dù mới gửi đăng ký hoạt động tập trung nơi đông người để quảng cáo sản phẩm với UBND huyện Thanh Oai nhưng công ty đã tự ý tổ chức hội thảo, giới thiệu sản phẩm rồi bán sản phẩm cho người dân với giá rất cao, thậm chí thu tiền trước trả hàng sau với lý do không đủ hàng.

Thực phẩm chức năng là những sản phẩm có tác dụng bổ sung chất dinh dưỡng, hỗ trợ sức khỏe cho cơ thể. Tuy nhiên, không phải tất cả các sản phẩm trên thị trường đều có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng và đảm bảo chất lượng. Nhiều đối tượng đã lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người tiêu dùng để bán hàng giả, hàng kém chất lượng với giá cao, gây hại cho sức khỏe cho người dùng.

Một trong những thủ đoạn lừa đảo phổ biến là tổ chức các buổi “hội thảo” ở nhà dân với chiêu thức “tặng quà” kết hợp rao bán thực phẩm chức năng hoặc sản phẩm gia dụng. Sau thời gian vắng bóng, thì gần đây các “hội thảo” tặng quà hay khám chữa bệnh miễn phí kết hợp giới thiệu, bán thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc, xuất xứ tái diễn. Sản phẩm được quảng cáo như thần dược chữa bệnh, hỗ trợ phục hồi sức khỏe. Đối tượng hướng đến chủ yếu là người lớn tuổi, phụ nữ. Với chiêu trò “tặng quà”, nhiều người dân đã rủ nhau tìm đến. Lúc này, các đối tượng thông tin “ai được tặng quà nên mua thêm 1-2 sản phẩm nữa sử dụng mới phát huy công hiệu”. Từ đó, người dân bỏ ra số tiền từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng mua sản phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, thông tin thành phần. Sau khi thu được món tiền lớn, nhóm đối tượng lạ mặt nhanh chóng rời đi.

Điều đáng nói nạn nhân đều là những cụ già. Dù đã được con cháu cảnh báo nhưng nhiều cụ vẫn dốc những đồng tiết kiệm cuối cùng để mua sữa, mua thực phẩm chức năng với giá vài triệu đồng thậm chí cả chục triệu đồng.

Một thủ đoạn mới của các đối tượng gần đây là tổ chức các buổi khám chữa bệnh, tư vấn dinh dưỡng miễn phí sau đó bằng những lời đường mật dụ dỗ các cụ già mua sữa, mua thực phẩm chức năng. Các đối tượng thường tổ chức ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, nơi bà con thiếu thốn cả về cơ sở vật chất, thông tin văn hóa, nên chỉ cần có lời quảng cáo “khám chữa bệnh miễn phí, tặng quà miễn phí” là người nọ sẽ kéo người kia đến để nhận quà tặng và sau đó là mua hàng.

Còn nhớ tháng 6/2023, một người tụ xưng là nhân viên phòng khám đa khoa Việt Đức có địa chỉ tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội đã liên hệ với Hội sinh vật cảnh tỉnh Nam Định mời tham gia hoạt động khám bệnh tri ân. Kết quả có hàng trăm người ở Nam Định tham gia nhưng thực chất phòng khám chỉ khám qua loa rồi bán thực phẩm chức năng với giá gấp vài lần đến gần 10 lần.

Mới đây, ngày 12/12/2023, Trung tâm Xét nghiệm y khoa kỹ thuật cao VSK Đà Nẵng (trụ sở ở 173 Nguyễn Chí Thanh) vừa bị xử phạt 9,5 triệu đồng về hành vi bán thực phẩm chức năng không niêm yết giá. Trước đó, người dân phản ánh Trung tâm xét nghiệm y khoa kỹ thuật cao VSK Đà Nẵng tổ chức khám bệnh từ thiện, lấy máu xét nghiệm miễn phí cho người già, neo đơn tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Trung tâm có xe đưa đón người bệnh và hỗ trợ ăn 2 bữa miễn phí/ngày nhưng chỉ nhận chở những người đi khám khi không có người thân bên cạnh. Tuy nhiên, sau khi khám, nhiều người được nhân viên trung tâm tư vấn mua sản phẩm tinh dầu thông đỏ Royal với giá 2,5 triệu đồng. Người mua càng nhiều thì càng được giảm giá và nếu không có tiền thì ghi nợ, trả trong vòng 3 tháng.

Nhận phản ánh, Phòng Y tế quận Hải Châu, Đà Nẵng đã phối hợp với các đơn vị liên quan kiểm tra thực tế tại Trung tâm xét nghiệm y khoa kỹ thuật cao VSK Đà Nẵng. Đại diện cơ sở này giải trình, trong quá trình chờ kết quả xét nghiệm miễn phí cho người dân Quảng Nam, các nhân viên nhà thuốc có tư vấn bán sản phẩm tinh dầu thông đỏ, nhưng việc tư vấn không đầy đủ dẫn đến hiểu nhầm cho khách hàng.

Quá trình kiểm tra đột xuất thực tế tại trung tâm, đoàn liên ngành phát hiện cơ sở này không niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ tại địa điểm phải niêm yết giá theo quy định. Người chịu trách nhiệm chuyên môn của cơ sở bán lẻ thuốc vắng mặt trong thời gian hoạt động của cơ sở.

Hiện nay, việc quảng cáo, bán thực phẩm bảo vệ sức khỏe (thực phẩm chức năng) qua hình thức “hội thảo”, khám chữa bệnh miễn phí, bán hàng trực tuyến, gọi điện thoại cho người tiêu dùng… rất phổ biến. Tuy nhiên một số tổ chức, cá nhân lợi dụng hình thức bán hàng này để tư vấn thổi phồng công dụng sản phẩm sai quy định của pháp luật. Đặc biệt, nhiều trường hợp sản phẩm không có địa chỉ công ty, không có nơi bán hàng cố định, khách đặt hàng được người giao hàng đưa hàng và thu hộ tiền cho người bán, không có hóa đơn bán hàng, do vậy không rõ nguồn gốc sản phẩm để có thể truy cứu trách nhiệm khi sản phẩm không đúng như quảng cáo.

Trước tình trạng lừa đảo bán thực phẩm chức năng ngày càng phổ biến, người tiêu dùng cần nâng cao ý thức phòng ngừa và bảo vệ quyền lợi của mình. Khi mua các sản phẩm thực phẩm chức năng, cần kiểm tra kỹ nguồn gốc, xuất xứ, thông tin thành phần, hạn sử dụng và giấy phép lưu hành của sản phẩm; tránh những lời quảng cáo không thực tế, không có căn cứ khoa học. Đồng thời, cần báo ngay cho cơ quan chức năng khi phát hiện những trường hợp lừa đảo, gian lận để xử lý kịp thời và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng./.

THAM GIA MẠNG XÃ HỘI CÓ TRÁCH NHIỆM

 “Đừng xem tóp tóp quá 180 phút” là một câu nói vui, nhưng nó cũng là một “cảnh báo” cho những người tham gia mạng xã hội (MXH). 

Có thể có người nghĩ MXH là nơi để giải trí, giao lưu, chia sẻ những cảm xúc cá nhân hay để bày tỏ chính kiến của mình với người khác. Vì là của cá nhân nên nó không trực tiếp tác động đến người khác hay tới cộng đồng. Đây là một quan điểm rất sai lầm. Bởi, một khi thông tin đã đưa lên MXH, ít nhiều nó cũng tạo ra hiệu ứng. Nếu thông tin được chia sẻ mang tính tích cực, việc loa toả đó sẽ mang lại lợi ích cho cộng đồng. Nếu thông tin mang tính tiêu cực, sai lệch thì hệ luỵ của nó gây ra là một xã hội hoang mang, mất phương hướng, mất lòng tin…

Chẳng hạn mới đây, nhiều tỉnh thành trên cả nước, thậm chí là ở thành phố lớn như Thành phố Hồ Chí Minh đã phải ra văn bản chính thức hoặc “lên tiếng” trước việc người dân ùn ùn đi đổi giấy phép lái xe hạng A1 từ bảng giấy sang thẻ PET (thẻ nhựa), gây quá tải tại các điểm tiếp nhận. Đây là hệ luỵ của việc đưa thông tin sai lệch từ những người tham gia mạng xã hội. Bởi trước đó, nhiều tài khoản trên mạng xã hội Facebook, Tiktok… thông tin rằng sau ngày 31/12/2023, những ai chưa đổi giấy phép lái xe hạng A1 từ bằng giấy sang thẻ nhựa sẽ phải thi lại.

Sự thật là trước đó, Dự thảo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ triển khai lấy ý kiến người dân, trong đó có nội dung đề xuất đổi toàn bộ giấy phép lái xe mô tô bằng vật liệu giấy sang vật liệu nhựa nhằm thực hiện tốt hơn việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, trong đó có tích hợp giấy phép lái xe. Tuy nhiên, những người đưa thông tin lên MXH đã không thực hiện việc đưa thông tin rõ ràng mà tự “cắt cúp” để đưa theo chủ ý dẫn dắt của mình.

Hay trước đó, khi Quốc hội thông qua Luật Căn cước (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2024) để thay thế cho Luật Căn cước công dân, đồng thời đổi tên thẻ Căn cước công dân thành thẻ Căn cước, rất nhiều tài khoản MXH đưa hoặc còm theo hướng việc làm này là “hành dân”, gây tốn kém và lãng phí tiền thuế của dân… Trong khi việc thay đổi này nhằm giúp công tác quản lý nhà nước khoa học hơn, phục vụ công cuộc chuyển đổi số, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi tham gia các hoạt động xã hội, giao dịch về hành chính, dân sự. Chính việc chia sẻ thông tin một chiều cùng đánh giá có chủ ý này đã khiến cộng đồng MXH có nhiều bình luận tiêu cực.

Như vậy, với tính chất liên kết, chia sẻ rộng rãi thông tin, MXH đã không còn là những cảm xúc, suy nghĩ của mỗi cá nhân mà đã trở thành tâm trạng, cảm xúc chung của nhiều người và ở góc độ nào đó, sự vận động của MXH đã ảnh hưởng đến tâm tư, tình cảm của cả cộng đồng. Do vậy, mỗi cá nhân khi chia sẻ, thông tin về một vấn đề gì cần phải có sự cân nhắc, thận trọng và nhất là phải đặt trách nhiệm của cá nhân mình với cộng đồng, tránh trường hợp “cắt cúp” theo chủ ý để phục vụ cho lợi ích của mình.

Trong khi đó, với người dùng MXH, tâm lý thường là thích đọc những thông tin nóng, mới, mang tính hấp dẫn… nhưng ít khi thực hiện việc kiểm chứng, xem nguồn gốc chúng đến từ đâu, có chính xác không. Chính điều này đã khiến một số đối tượng lợi dụng đăng tải, bình luận, chia sẻ nội dung sai sự thật, độc hại, không phù hợp về chuẩn mực đạo đức, văn hóa, thuần phong mỹ tục; thậm chí là những thông tin xuyên tạc, gây hại đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, gây mâu thuẫn trong xã hội… Bởi thế, câu nói vui “đừng xem tóp tóp quá 180 phút” để “cảnh báo” rằng, người dùng MXH cần phải tỉnh táo trước các thông tin. Có thể việc tiếp nhận tin giả quá nhiều sẽ khiến chúng ta hoang mang, mất phương hướng về một vấn đề, sự việc nào đó và rất có thể sẽ dẫn đến hiểu sai, hành động sai.

Pháp luật Việt Nam quy định, mọi công dân đều có quyền tự do ngôn luận và các quyền tự do dân chủ khác được pháp luật đảm bảo. Tuy nhiên, việc phát ngôn hay bình luận, đăng tải, chia sẻ thông tin trên mạng xã hội và các hình thức khác phải tuân thủ theo quy định của pháp luật.

Thời gian qua, cơ quan quản lý nhà nước cũng đã liên tục vào cuộc để xử lý những sai phạm, chấn chỉnh hoạt động của các trang mạng xã hội, các tài khoản cá nhân, tổ chức, hội nhóm về nội dung bài viết, livestream liên quan đến lừa đảo, thông tin sai sự thật, chống phá Đảng, Nhà nước… Thế nhưng với hàng chục triệu tài khoản MXH hiện đang hoạt động trong nước và cả ở nước ngoài nhắm đến Việt Nam, việc xử lý triệt để sẽ rất khó khăn, bởi sự ràng buộc pháp lý hiện còn khá lỏng lẻo.

Mặc dù Luật An ninh mạng đã quy định rất chặt chẽ những điều bị nghiêm cấm, tuy nhiên nhà nước và các cơ quan quản lý cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống luật pháp này đồng bộ hơn; đồng thời cần kiểm soát chặt chẽ người dùng MXH bằng những điều khoản pháp lý mạnh, nghiêm khắc về trách nhiệm cá nhân. Ngoài ra, các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội, tổ chức nghề nghiệp cần xây dựng chế tài, quy định của chính cơ quan, tổ chức mình để điều chỉnh hành vi, việc làm của người tham gia MXH mà mình quản lý trong hành lang pháp luật chung, vì lợi ích chung.

Bên cạnh đó, Việt Nam đã và đang xây dựng hệ thống dữ liệu dân cư quốc gia, đồng thời triển khai xác thực định danh điện tử, nếu đồng bộ hóa dữ liệu này với dữ liệu người dùng MXH thì mỗi hành vi, phát ngôn, chia sẻ đều gắn chặt với trách nhiệm pháp lý của họ. Hay nói cách khác, việc xác thực danh tính người dùng MXH thông qua số điện thoại hay dữ liệu chính chủ sẽ như một cách nhắc nhở người dùng có trách nhiệm hơn với các thông tin được đưa lên trên không gian mạng và với cộng đồng./.

LỊCH SỬ MƯỜI LỜI THỀ DANH DỰ CỦA QUÂN NHÂN

 Cuối năm 1944, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo cần phải tập trung những cán bộ và chiến sĩ anh dũng nhất, những vũ khí tốt nhất, tổ chức ra một đội vũ trang tập trung, một đội quân chủ lực để hoạt động. Người căn dặn phương châm hoạt động của Đội là: “Phải dựa vào dân, dựa chắc vào dân thì kẻ địch không sao tiêu diệt được. Tổ chức của Đội phải lấy chi bộ Đảng làm hạt nhân lãnh đạo”.

Chấp hành chỉ thị của Người, ngày 22.12.1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập tại một khu rừng giữa hai tổng Hoàng Hoa Thám và Trần Hưng Đạo thuộc châu Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng. Đội gồm 34 chiến sĩ, có 34 khẩu súng các loại, biên chế thành 3 tiểu đội, có chi bộ Đảng lãnh đạo, do Đại tướng Võ Nguyên Giáp tổ chức và chỉ huy.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp thay mặt cho toàn Đội long trọng tuyên đọc lần lượt Mười lời thề danh dự cùng những cánh tay vung lên, hô vang: “Xin thề! Xin thề!”.

Mười lời thề danh dự của Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân đã trở thành Mười lời thề danh dự của Quân đội nhân dân Việt Nam sau này. Giá trị cốt lõi của Mười lời thề hầu như không thay đổi trong suốt những năm qua, mặc dù một số ngôn từ đã được thay thế cho phù hợp. Điều này chứng tỏ tầm nhìn bao quát từ quá khứ đến tương lai của Đại tướng Võ Nguyên Giáp:

"Chúng tôi, đội viên Đội quân giải phóng Việt Nam, xin lấy danh dự một người chiến sĩ cứu quốc mà thề dưới lá cờ đỏ sao vàng năm cánh:

1. Hy sinh tất cả vì Tổ quốc Việt Nam, chiến đấu đến giọt máu cuối cùng để chống xâm lược và bọn gian phản quốc, để giải phóng cho toàn dân Việt Nam, làm cho nước Việt Nam trở nên một nước dân chủ, độc lập, tự do, ngang hàng với các nước Dân chủ trên thế giới.

2. Tuyệt đối phục tùng mệnh lệnh cấp trên, khi nhận một nhiệm vụ gì sẽ tận tâm, tận lực thi hành cho nhanh chóng và chính xác.

3. Bao giờ cũng kiên quyết phấn đấu, dù gian lao khổ hạnh cũng không phàn nàn, vào sống ra chết cũng không sờn chí, khi ra trận mạc quyết chí xung phong, dù đầu rơi máu chảy cũng không lùi bước.

4. Lúc nào cũng khẩn trương, hoạt bát, hết sức học tập, chiến đấu để tự rèn luyện thành một người quân nhân cách mạng, xứng đáng là một người chiến sĩ tiên phong giết giặc, cứu nước.

5. Tuyệt đối giữ bí mật cho mọi việc của đội như nội dung, tổ chức, kế hoạch hành động cùng những người chỉ huy trong đội và giữ bí mật cho tất cả các đoàn thể cứu quốc.

6. Nếu trong lúc chiến đấu bị quân địch bắt được, dù bị cực hình tàn khốc thế nào, cũng quyết một lòng trung thành với sự nghiệp cứu quốc, không bao giờ phản bội xưng khai.

7. Hết sức ái hộ các bạn chiến đấu trong đội cũng như ái hộ bản thân, hết lòng giúp nhau trong lúc thường cũng như lúc ra trận.

8. Bao giờ cũng chủ trương giữ gìn vũ khí của đội, quyết không để cho vũ khí hư hỏng hoặc rơi vào tay quân thù.

9. Khi tiếp xúc với dân chúng sẽ làm đúng với 3 điều nên: Kính trọng dân, cứu giúp dân, bảo vệ dân; và ba điều răn: Không dọa nạt dân, không lấy của dân, không quấy nhiễu dân để gây lòng tin cậy ái đới của dân chúng, thực hiện quân dân nhất trí cứu nước diệt gian.

10. Bao giờ cũng nêu cao tinh thần tự phê bình và sửa chữa tư cách cá nhân mô phạm, không làm điều gì hại đến thanh danh của đội quân giải phóng và hại đến quốc thể Việt Nam".

Mười lời thề đã luôn nhắc nhở mỗi người lính trong mọi hoạt động hàng ngày cũng như khi đối mặt với quân thù, nhấn mạnh quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ vinh quang mà Đảng và nhân dân giao cho họ. Trên mỗi chặng đường chiến đấu và chiến thắng, Mười lời thề đã trở thành máu thịt đối với người chiến sĩ./.

KHÔNG THỂ BÔI ĐEN ĐƯỜNG LỐI, CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA VIỆT NAM

 Từ ngày 12 đến 13/12/2023, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đã thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam. Chuyến thăm không chỉ ghi dấu ấn nổi bật, tạo điểm nhấn quan trọng đúng dịp kỷ niệm 15 năm quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc mà còn tạo động lực thúc đẩy quan hệ hai nước bước vào một giai đoạn phát triển mới, hướng tới tương lai.

Tuy nhiên những ngày qua, trên các trang mạng xã hội của các phần tử cơ hội chính trị như: Việt Tân, Tiếng Dân News, RFA, VOA Tiếng Việt, Nguyễn Văn Đài,… ra sức suy diễn, bịa đặt và xuyên tạc chuyến thăm hữu nghị này.

Phân tích, đánh giá về kết quả chuyến thăm, nhiều cơ quan thông tấn, báo chí và truyền thông của Việt Nam, Trung Quốc và quốc tế đều có chung nhận định: Chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao của Đảng, Nhà nước Trung Quốc đã thành công tốt đẹp, đạt được nhiều kết quả lớn, thể hiện sự coi trọng của Đảng, Nhà nước Trung Quốc và cá nhân đồng chí Tập Cận Bình đối với Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam cũng như đối với uy tín của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Trên sơ sở quan hệ truyền thống hai Đảng, hai Nước với phương châm 16 chữ và tinh thần 4 tốt, cũng như sự phát triển tích cực của quan hệ hai nước trong thời gian vừa qua, đặc biệt sau chuyến thăm lịch sử tới Trung Quốc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, hai bên đã nhất trí tiếp tục phát triển và làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc; nhất trí xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược, nỗ lực vì hạnh phúc của nhân dân hai nước, vì sự nghiệp hòa bình và tiến bộ của nhân loại.

Cùng với đó, lãnh đạo hai Đảng, hai Nước cũng nhất trí thúc đẩy sự phát triển của quan hệ hai nước dựa trên cơ sở tuân thủ Hiến chương Liên Hợp quốc, luật pháp quốc tế, các chuẩn mực của quan hệ quốc tế, nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau, hợp tác bình đẳng cùng có lợi, tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, kiên trì giải quyết bất đồng thông qua biện pháp hòa bình. Hai bên đã ra Tuyên bố chung Việt Nam - Trung Quốc về việc tiếp tục làm sâu sắc và nâng tầm hơn nữa quan hệ Đối tác Hợp tác chiến lược toàn diện. Tuyên bố chung đã đề ra 06 phương hướng hợp tác lớn trong thời gian tới, bao gồm: tin cậy chính trị cao hơn; hợp tác quốc phòng - an ninh thực chất hơn; hợp tác thực chất sâu sắc hơn; nền tảng xã hội vững chắc hơn; phối hợp đa phương chặt chẽ hơn; bất đồng được kiểm soát và giải quyết tốt hơn. Hai bên đã ký 36 văn kiên hợp tác trên nhiều lĩnh vực, ở các cấp Trung ương và địa phương, tạo khuôn khổ quan hệ hợp tác lâu dài, làm phong phú nội hàm hợp tác giữa hai nước.

Qua chuyến thăm lần này, Đảng, Nhà nước, nhân dân Trung Quốc và cộng đồng quốc tế đã hiểu rõ hơn những thành tựu mà Việt Nam đã đạt được trên các lĩnh vực, nhất là đường lối đối ngoại của Việt Nam, trong đó có “ngoại giao cây tre”, chính sách quốc phòng “bốn không” của Việt Nam. Đến nay, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với gần 200 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới; trong đó, hơn 30 nước là đối tác chiến lược, đối tác toàn diện; 06 nước là đối tác chiến lược toàn diện (Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản). Những kết quả trên đã khẳng định, dù các thế lực thù địch, phần tử cơ hội chính trị có ra sức xuyên tạc cũng không thể bôi đen được đường lối, chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ của Việt Nam.

BỘ ĐỘI CỤ HỒ - MỘT BIỂU TRƯNG VĂN HÓA

 Văn hóa Bộ đội Cụ Hồ cũng là chuẩn mực, truyền thống của Quân đội được thể hiện trong lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”.

“Mãi mãi là sao sáng dẫn đường”

Ngược thời gian, ngày 22-12-1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân-tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay-được thành lập theo chỉ thị của lãnh tụ Hồ Chí Minh. Gần 80 năm trôi qua nhưng ngắm bức ảnh tư liệu Ngày thành lập Đội vẫn thấy không phôi pha thần thái ngời ánh thép của những chiến sĩ cách mạng anh dũng, kiên cường. Đội quân cách mạng ấy đã nhanh chóng trưởng thành, tiến kịp thời đại, trở thành hình tượng thời đại, hiện lên trong tư thế mới, tạo tác nên “dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ”.

Luận về văn hóa quân sự, văn hóa Bộ đội Cụ Hồ, văn học-nghệ thuật Việt Nam gần 80 năm qua đã tạo tác những tượng đài nghệ thuật bất hủ về Bộ đội Cụ Hồ, như trong “Tây Tiến” của Quang Dũng, “Dáng đứng Việt Nam” của Lê Anh Xuân, “Bài ca chim chrao” của Thu Bồn, “Sư đoàn” của Nguyễn Đức Mậu...

Văn hóa Bộ đội Cụ Hồ cũng là chuẩn mực, truyền thống của Quân đội được thể hiện trong lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”.

Khi đất nước giặc giã: “Người lính già tóc bạc/ Kể mãi chuyện Nguyên Phong” (thơ Trần Nhân Tông). Phẩm chất, bản lĩnh của người chiến sĩ trong chiến tranh, với những hy sinh, gian khó đã góp phần làm nên thắng lợi cuối cùng của cuộc cách mạng. Điều đó sẽ không cần bàn thêm, bởi thực tiễn lịch sử đã là minh chứng thuyết phục nhất. Quân đội nhân dân Việt Nam còn là một đội quân văn hóa trong ý nghĩa sâu xa nhất của thực tiễn hình thành, xây dựng và phát triển gần 80 năm qua. Quân đội cũng thực sự là môi trường văn hóa thúc đẩy, giúp ươm mầm nhiều tài năng, mà trong đó, người chiến sĩ là nguồn cảm hứng bất tận để cho ra đời những tác phẩm văn học-nghệ thuật chất lượng, khắc họa nên những biểu trưng văn hóa của thời đại.

Chỉ riêng trong lĩnh vực văn học, sách “Nhà văn Việt Nam hiện đại” (Nhà xuất bản Hội Nhà văn, năm 2020) ghi nhận có 1.623 nhà văn, trong đó có gần 400 nhà văn-chiến sĩ thuộc các thế hệ nhà văn chống Pháp, chống Mỹ, kể cả hai cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Trong đó, nhiều nhà văn-chiến sĩ đã ngã xuống trên chiến trường, tên được khắc trên bảng vàng lịch sử dân tộc, như: Trần Đăng, Thâm Tâm, Thôi Hữu, Hoàng Lộc, Nguyễn Thi, Lê Anh Xuân, Lê Vĩnh Hòa, Chu Cẩm Phong, Nguyễn Trọng Định, Bùi Nguyên Khiết, Vũ Đình Văn... Trong số 47 nhà văn vinh dự nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học và nghệ thuật trên cả nước, có gần 1/3 là nhà văn-chiến sĩ: Chính Hữu, Nguyễn Khải, Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Thi, Phan Tứ, Thu Bồn, Phạm Tiến Duật, Hữu Thỉnh, Hồ Phương, Đỗ Chu, Lê Văn Thảo, Xuân Thiều, Hữu Mai, Xuân Đức... Trên đây chỉ là một trong rất nhiều “con số biết nói” khi nhắc tới lực lượng nhà văn Quân đội mà thôi.

Nhân vật trung tâm thời đại

Tôi từng bị hấp dẫn bởi cuốn tiểu thuyết nhan đề “Mạnh hơn nguyên tử” của một nhà văn Xô viết, một tác phẩm gợi mở cho chúng ta thông điệp có tính triết học-văn hóa-nhân sinh-nhân văn hữu ích. Trong đó, nhà văn đã dùng phép “khuếch đại thẩm mỹ” để viết nên tác phẩm văn chương thú vị. Hình ảnh những chiến sĩ Hồng quân Liên Xô làm chủ các phương tiện kỹ thuật chiến tranh hiện đại khiến thế hệ chúng tôi “tâm phục khẩu phục” về một quân đội anh em hùng mạnh. Giờ đây, chúng ta sẽ không cần tưởng tượng qua tiểu thuyết nữa khi được chứng kiến chính Quân đội ta đang từng bước lớn mạnh, phát triển theo phương châm tinh, gọn, mạnh, tiến lên hiện đại, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Trong đó, ngoài yếu tố chuyên môn kỹ thuật, huấn luyện, thì văn hóa quân sự, văn hóa Bộ đội Cụ Hồ vẫn là yếu tố gốc, xuyên suốt, được mỗi người lính không ngừng bồi đắp và phát huy.

Có người đặt câu hỏi: “Bộ đội Cụ Hồ trong cơ chế thị trường sẽ thế nào?”. Tưởng khó hóa ra không khó trả lời. Vì, trước hết, anh là con người bình thường, bằng xương bằng thịt nên nói như C.Mác: “Tất cả những gì gần gũi với con người đều không xa lạ với tôi”. Tuy nhiên, Bộ đội Cụ Hồ hôm nay được tiếp nối, bồi đắp những giá trị để hội tụ trong mình các phẩm chất tuyệt vời của truyền thống dân tộc và Quân đội, bản sắc văn hóa quân sự và tinh thần, tố chất, sắc màu thời đại, bản lĩnh, trí tuệ, làm chủ khoa học kỹ thuật tối tân.

Trong Nghị quyết số 847-NQ/QUTW ngày 28-12-2021 của Quân ủy Trung ương về “Phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới” đã khái quát 5 đặc trưng cơ bản của phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ thời kỳ mới. Trong đó nhấn mạnh tới nhiều yếu tố, mà trước hết là tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân, có ý chí quyết tâm chiến đấu cao, chấp nhận hy sinh, vượt qua khó khăn, gian khổ, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao; về đạo đức cách mạng; huấn luyện, học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ mọi mặt và đấu tranh chống biểu hiện tiêu cực; tinh thần đoàn kết tập thể, gắn bó máu thịt với nhân dân; tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, dám đương đầu với khó khăn, thử thách...

Những đặc trưng cơ bản được khái quát đã làm sâu sắc hơn những phẩm chất vốn có của Bộ đội Cụ Hồ, đồng thời từ thực tiễn và yêu cầu cách mạng đúc rút nên những đặc trưng mới, có tính thời sự và cấp thiết, chẳng hạn như: “Tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”, “kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện suy thoái, tiêu cực, tham nhũng, lãng phí”... Điều này cũng cho thấy, những đòi hỏi, yêu cầu ngày càng cao cũng như vị trí, vai trò của cán bộ, chiến sĩ trong tu dưỡng, rèn luyện và gìn giữ, phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trong tình hình mới-vấn đề được Đảng ta quan tâm.

Nhà văn Nguyễn Minh Châu đã viết: “Con người ta phải biết sống như một người anh hùng và biết sống như một con người bình thường”. Đó cũng chính là hai mặt của một tờ giấy-bản lĩnh và nhân cách của con người chân chính nói chung, người chiến sĩ nói riêng. Anh có thể là một người anh hùng trong chiến trận, chiến thắng kẻ thù nơi chiến trường và trước sau vẫn là người dám đương đầu với những khó khăn, thử thách gay cấn nhất trong cuộc sống đương đại.

Nhiều người vẫn tranh luận sôi nổi và thú vị về “nhân vật trung tâm thời đại” trong văn học-nghệ thuật. Thiết nghĩ, nhân vật nào biểu trưng được các giá trị nhân cách, văn hóa Việt nam thì đó là điểm độc sáng, phát sáng của tấm gương nghệ thuật có khả năng phản chiếu xã hội đang đổi mới và phát triển dưới ánh sáng của “văn hóa soi đường cho quốc dân đi”. Hình tượng người chiến sĩ với bản lĩnh, đức hy sinh đã là biểu trưng của con người văn hóa Việt Nam trong quá khứ. Bản lĩnh và nhân cách Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới vẫn đang là chủ đề trung tâm của sáng tác văn học-nghệ thuật hiện tại và chắc chắn cả trong tương lai./.

PHÊ PHÁN LUẬN ĐIỆU “QUÂN ĐỘI THAM GIA HOẠT ĐỘNG GÌN GIỮ HÒA BÌNH LIÊN HỢP QUỐC LÀ KHÔNG PHÙ HỢP”

 Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước, Quân đội nhân dân Việt Nam cử lực lượng tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Với trách nhiệm cao, việc làm thiết thực, các đơn vị Quân đội đã không ngừng tỏa sáng phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, mang tới bạn bè, nhân dân thế giới hình ảnh rất đẹp về Việt Nam, giúp tăng cường đoàn kết, sự ủng hộ quốc tế đối với Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn còn những luận điệu xuyên tạc, hòng phủ nhận ý nghĩa của hoạt động cao cả này, cần đấu tranh bác bỏ.

Đối ngoại quốc phòng là một trong những chủ trương, nhiệm vụ quan trọng, trụ cột trong công tác đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta, góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ sớm, từ xa. Thực hiện chủ trương này, từ tháng 6/2014, Quân đội nhân dân Việt Nam đã cử lực lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc với hình thức cá nhân và đơn vị tại các phái bộ Nam Sudan, Cộng hòa Trung Phi (MINUSCA), Phái bộ UNISFA (khu vực Abyei) và trụ sở Liên hợp quốc (Hoa Kỳ), trên các lĩnh vực: tham mưu, y tế, công binh, v.v.

Hình ảnh những chiến sĩ “mũ nồi xanh” của Quân đội nhân dân Việt Nam tại các phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc là đại diện cho trách nhiệm, tấm lòng của nhân dân Việt Nam, một dân tộc thấu hiểu hơn ai hết nỗi đau chiến tranh, muốn góp sức để gìn giữ hòa bình và cũng là thể hiện nghĩa tình, tri ân nhân loại tiến bộ trên thế giới dành cho Việt Nam trong các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây. Những đóng góp to lớn của lực lượng “mũ nồi xanh” Việt Nam được cộng đồng quốc tế, đặc biệt là nhân dân nước sở tại ghi nhận, đánh giá cao với tình cảm trân trọng đặc biệt đã góp phần tô thắm tinh thần quốc tế cao cả, phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Thế nhưng, các thế lực thù địch, phản động lại ra sức xuyên tạc, hạ thấp vai trò lực lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Họ cho rằng: Quân đội tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc là không phù hợp, không mang lại lợi ích gì cho đất nước; gây tốn kém ngân sách, rủi ro cho lực lượng vũ trang; thậm chí có kẻ còn lớn tiếng rằng, tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình là tham gia liên minh quân sự, đi xâm lược nước khác, v.v. Cần khẳng định rằng, đây là những luận điệu hoàn toàn sai trái, xuyên tạc về hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Mục đích của những luận điệu đó là nhằm chống phá đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước và Quân đội ta; làm tổn thương hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”, sai lệch bản chất và truyền thống tốt đẹp của Quân đội nhân dân Việt Nam, làm mất lòng tin, giảm uy tín của Việt Nam trong mắt cộng đồng quốc tế. Đồng thời, nó gây ra sự nghi ngờ, bất an và thiếu trách nhiệm đối với một số người dân, tác động không nhỏ tới tâm tư, tình cảm của gia đình, người thân các quân nhân tham gia hoạt động giữ gìn hòa bình của Liên hợp quốc.

Chúng ta biết, cả về lý luận và thực tiễn tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc của Quân đội nhân dân Việt Nam đã khẳng định, đây là chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước Việt Nam, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế, với những minh chứng sau:

Việt Nam đã tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc một cách thận trọng và theo từng giai đoạn, dựa trên khả năng triển khai lực lượng, quản lý rủi ro và tiết kiệm tối đa chi phí trên cơ sở chủ trương, đường lối, chính sách được nghiên cứu, hoạch định và chuẩn bị chu đáo, tỉ mỉ. Về công tác chuẩn bị pháp lý, Việt Nam đã cử các đoàn công tác liên ngành tìm hiểu, khảo sát thực tế tại Liên hợp quốc và các cơ quan gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc; từ đó, đề ra chủ trương, quy định pháp luật, làm cơ sở thực hiện. Điều 89, Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 quy định: “… Hội đồng quốc phòng và an ninh quyết định việc lực lượng vũ trang nhân dân tham gia hoạt động góp phần bảo vệ hòa bình ở Việt Nam, khu vực và thế giới”; Quốc hội khóa XIV đã thông qua Nghị quyết số 130/2020/QH14 về tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc tại kỳ họp thứ 10. Đó là ý chí, nguyện vọng của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta, thể hiện truyền thống yêu chuộng hòa bình, trách nhiệm với thế giới. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã thành lập Tổ công tác liên ngành, Bộ Quốc phòng thành lập Ban Chỉ đạo; thành lập Trung tâm Gìn giữ hòa bình Việt Nam (năm 2014) và nay là Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam để triển khai nhiệm vụ tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Như vậy, việc tham gia hoạt động này là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước ta; có lộ trình, kế hoạch cụ thể, phù hợp với lĩnh vực mà Việt Nam có đủ điều kiện, năng lực và nguồn lực để đảm bảo triển khai thành công. Bên cạnh đó, việc triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình là thực thi theo Nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, đặt dưới sự chỉ huy, chỉ đạo của Liên hợp quốc, các quốc gia thành viên phải có nghĩa vụ và trách nhiệm đóng góp cho hoạt động gìn giữ hòa bình, được Liên hợp quốc bảo đảm, hỗ trợ và có sự hỗ trợ của quốc tế, đã góp phần giảm đáng kể việc chi ngân sách Nhà nước cho hoạt động này. Do vậy, luận điệu cho rằng Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc gây tốn kém ngân sách, gây rủi ro cho lực lượng vũ trang là hoàn toàn lạc lõng, sai trái.

Trong quá trình hội nhập quốc tế, Việt Nam là một thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, do đó việc tham gia vào các hoạt động gìn giữ hòa bình, nhân đạo và duy trì an ninh quốc tế theo chương trình của Liên hợp quốc là khẳng định nghĩa vụ và trách nhiệm quốc tế cao cả của Việt Nam. Các lực lượng của Việt Nam tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc chỉ tập trung vào các hoạt động vì mục đích hòa bình, nhân đạo và tái thiết, góp phần xây dựng hòa bình ở các quốc gia, khu vực, như: Nam Sudan, Cộng hòa Trung Phi (MINUSCA), Phái bộ UNISFA (khu vực Abyei) đang gặp rất nhiều khó khăn do nội chiến và nạn đói triền miên. Việc này không chỉ là một nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam, mà là một trong những minh chứng cam kết thực hiện đường lối đối ngoại rộng mở, đa dạng hóa, đa phương hóa trong quan hệ quốc tế của Đảng, Nhà nước Việt Nam. Mặt khác, tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc cũng góp phần nâng cao khả năng ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống; nâng cao hình ảnh, vị thế, tạo sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế đối với Quân đội, đất nước và nhân dân Việt Nam. Vì vậy, luận điệu cho rằng Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc chỉ là “vác tù và hàng tổng, việc nhà thì nhác, việc chú bác thì siêng” là cách tiếp cận thiên kiến, phiến diện, không đúng sự thật, chỉ với dụng ý xấu mà thôi.

Việt Nam luôn nhất quán tuân thủ đường lối, chính sách đối ngoại: không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác và luôn tôn trọng nguyên tắc không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế, như đã được ghi trong Sách trắng Quốc phòng Việt Nam năm 2019: “Việt Nam chủ trương không tham gia liên minh quân sự; không liên kết với nước này để chống nước kia; không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự hoặc sử dụng lãnh thổ Việt Nam để chống lại nước khác; không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế”. Việt Nam đã từng là nạn nhân của chiến tranh xâm lược và hiểu rõ những hậu quả và đau thương của chiến tranh. Do đó, Việt Nam luôn đề cao giá trị hòa bình, tuân thủ các nguyên tắc quốc tế; những hoạt động của các chiến sĩ “mũ nồi xanh” Việt Nam thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc hoàn toàn phù hợp với các quy định của Liên hợp quốc, luật pháp Việt Nam và không có mục đích gì khác.

Thực tế đã minh chứng, từ khi chính thức tham gia vào hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc đến nay, Quân đội nhân dân Việt Nam đã đóng góp tích cực và hiệu quả trên nhiều lĩnh vực. Một trong những đóng góp quan trọng nhất của Quân đội ta trong hoạt động này là tham gia tích cực vào các nhiệm vụ tái thiết, duy trì hòa bình và hỗ trợ nhân đạo. Quân đội nhân dân Việt Nam đã gửi các đơn vị: bệnh viện dã chiến, đội công binh đến tham gia vào các nhiệm vụ khắc phục hậu quả xung đột, chiến tranh, duy trì hòa bình của Liên hợp quốc tại nhiều khu vực ở Châu Phi còn nhiều khó khăn, bất ổn. Các đơn vị y tế của Quân đội nhân dân Việt Nam đã thực hiện nhiều chương trình y tế nhân đạo, cứu trợ thiên tai, cứu hộ, hỗ trợ người dân vùng nông thôn nghèo khó và các trẻ em mồ côi, tàn tật; đồng thời, tham gia vào các dự án phát triển cộng đồng cho nhân dân bản địa, giúp giảm bớt nghèo đói, cải thiện điều kiện sống và góp phần xây dựng một thế giới hòa bình, bình đẳng và công bằng. Sự đóng góp của những chiến sĩ “mũ nồi xanh” Quân đội nhân dân Việt Nam được Liên hợp quốc ghi nhận, đánh giá cao, “là hình mẫu” cho nhiều nước khác. Tỷ lệ sĩ quan Việt Nam đạt xuất sắc và đặc biệt xuất sắc là trên 30%, trong khi đó tỷ lệ bình quân của Liên hợp quốc chỉ là 01% - 02%. Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc phụ trách các hoạt động hòa bình - Jean Pierre Lacroix đã phát biểu: “Những hoạt động Việt Nam tiến hành gần đây nhằm củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động gìn giữ hòa bình rất đáng làm hình mẫu cho nhiều nước khác bởi Việt Nam đã tích cực hợp tác với các đối tác liên quan để đào tạo quân sự; đồng thời, tìm ra những phương thức tốt hơn để có thể đảm bảo hoạt động của lực lượng gìn giữ hòa bình của mình đạt hiệu quả tốt nhất”. Tại phái bộ MINUSCA, Trung tướng Daniel Traore, Chỉ huy trưởng lực lượng quân sự Phái bộ khi trao tặng giấy khen cho Trung tá Nguyễn Thị Liên đã nói: “Lòng nhân từ, bác ái và thiện chí của cô thể hiện những giá trị cốt lõi của Liên hợp quốc. Cô xứng đáng là Đại sứ tuyệt vời của Việt Nam”. Sự thực trên bác bỏ mọi luận điệu sai trái, phản khoa học, không có căn cứ của các thế lực thù địch, nhằm cố tình hạ thấp uy tín của Quân đội, xuyên tạc đường lối đối ngoại quốc phòng của Đảng, Nhà nước ta.

Trong tình hình quốc tế hiện nay, Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia lực lượng giữ gìn hòa bình Liên hợp quốc không chỉ thúc đẩy, tăng cường mối quan hệ hợp tác quốc phòng giữa Việt Nam với các nước, mà còn đóng góp hiệu quả, thiết thực cho hòa bình, an ninh khu vực và quốc tế, nâng cao vị thế và uy tín của đất nước; khẳng định một Việt Nam có trách nhiệm, nhân dân Việt Nam yêu chuộng hòa bình và có ý thức về nghĩa vụ cao cả, khát vọng của mọi người dân trên toàn thế giới được sống trong hòa bình, ổn định, an toàn và thịnh vượng. Đồng thời, là cách để chúng ta phản bác lại các quan điểm sai lệch hoặc cố tình “bóp méo” đường lối, chủ trương đối ngoại của Đảng và Nhà nước cũng như chính sách quốc phòng của Việt Nam./.