Bài viết của Tổng Bí thư về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam
Kỷ niệm 131 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh(19/5/1890 – 19/5/2021) và bầu cử Đại biểu Quốc hội khoá XV và Hội đồng nhândân các cấp nhiệm kỳ 2021 – 2026 (ngày 23/5/2021), GS-TS Nguyễn Phú Trọng, TổngBí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam có Bài viết quan trọngvới nhan đề: “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và conđường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam”. Dưới đây là toàn văn bài viết.
Chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa
xã hội ở Việt Nam là một đề tài lý luận và thực tiễn rất cơ bản, quan trọng,
nội dung rất rộng lớn, phong phú và phức tạp, có nhiều cách tiếp cận khác nhau,
đòi hỏi phải có sự nghiên cứu rất công phu, nghiêm túc, tổng kết thực tiễn một
cách sâu sắc, khoa học.
Trong phạm vi bài này, tôi chỉ xin đề cập một
số khía cạnh từ góc nhìn thực tiễn của Việt Nam. Và cũng chỉ tập trung vào trả
lời mấy câu hỏi: Chủ nghĩa xã hội là gì? Vì sao Việt Nam lựa chọn con đường xã
hội chủ nghĩa? Làm thế nào và bằng cách nào để từng bước xây dựng được chủ nghĩa
xã hội ở Việt Nam? Thực tiễn công cuộc đổi mới, đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt
Nam trong thời gian qua có ý nghĩa gì và đặt ra vấn đề gì?
Như chúng ta đã biết, chủ nghĩa xã hội thường
được hiểu với ba tư cách: chủ nghĩa xã hội là một học thuyết; chủ nghĩa xã hội
là một phong trào; chủ nghĩa xã hội là một chế độ. Mỗi tư cách ấy lại có nhiều
biểu hiện khác nhau, tuỳ theo thế giới quan và trình độ phát triển ở mỗi giai
đoạn lịch sử cụ thể. Chủ nghĩa xã hội đề cập ở đây là chủ nghĩa xã hội khoa học
dựa trên học thuyết Mác – Lênin trong thời đại ngày nay. Vậy thì chúng ta phải
định hình chủ nghĩa xã hội thế nào, và định hướng đi lên chủ nghĩa xã hội thế
nào cho phù hợp với hoàn cảnh, đặc điểm cụ thể ở Việt Nam?
Trước đây, khi còn Liên Xô và hệ thống các
nước xã hội chủ nghĩa thế giới thì vấn đề đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
dường như không có gì phải bàn, nó mặc nhiên coi như đã được khẳng định. Nhưng
từ sau khi mô hình chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và nhiều nước Đông Âu sụp đổ,
cách mạng thế giới lâm vào thoái trào thì vấn đề đi lên chủ nghĩa xã hội lại
được đặt ra và trở thành tâm điểm thu hút mọi sự bàn thảo, thậm chí tranh luận
gay gắt. Các thế lực chống cộng, cơ hội chính trị thì hí hửng, vui mừng, thừa
cơ dấn tới để xuyên tạc, chống phá.
Trong hàng ngũ cách mạng cũng có người bi
quan, dao động, nghi ngờ tính đúng đắn, khoa học của chủ nghĩa xã hội, quy kết
nguyên nhân tan rã của Liên Xô và một số nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu là do
sai lầm của chủ nghĩa Mác – Lênin và sự lựa chọn con đường xây dựng chủ nghĩa
xã hội. Từ đó họ cho rằng chúng ta đã chọn đường sai, cần phải đi con đường
khác. Có người còn phụ hoạ với các luận điệu thù địch, công kích, bài bác chủ
nghĩa xã hội, ca ngợi một chiều chủ nghĩa tư bản. Thậm chí có người còn sám hối
về một thời đã tin theo chủ nghĩa Mác – Lênin và con đường xã hội chủ nghĩa!
Thực tế có phải như vậy không? Thực tế có phải hiện nay chủ nghĩa tư bản, kể cả
những nước tư bản chủ nghĩa già đời vẫn đang phát triển tốt đẹp không? Có phải
Việt Nam chúng ta đã chọn con đường đi sai không?
Chúng ta thừa nhận rằng, chủ nghĩa tư bản chưa
bao giờ mang tính toàn cầu như ngày nay và cũng đã đạt được nhiều thành tựu to
lớn, nhất là trong lĩnh vực giải phóng và phát triển sức sản xuất, phát triển
khoa học – công nghệ. Nhiều nước tư bản phát triển, trên cơ sở các điều kiện
kinh tế cao và do kết quả đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao
động, đã có những biện pháp điều chỉnh, hình thành được không ít các chế độ
phúc lợi xã hội tiến bộ hơn so với trước.
Từ giữa thập kỷ 70 và nhất là từ sau khi Liên
Xô tan rã, để thích ứng với điều kiện mới, chủ nghĩa tư bản thế giới đã ra sức
tự điều chỉnh, thúc đẩy các chính sách “tự do mới” trên quy mô toàn cầu; và nhờ
đó hiện vẫn còn tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, chủ nghĩa tư bản vẫn không thể
khắc phục được những mâu thuẫn cơ bản vốn có của nó. Các cuộc khủng hoảng vẫn
tiếp tục diễn ra. Đặc biệt là, năm 2008 – 2009 chúng ta đã chứng kiến cuộc
khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế bắt đầu từ nước Mỹ, nhanh chóng lan
rộng ra các trung tâm tư bản chủ nghĩa khác và tác động đến hầu hết các nước
trên thế giới.
Các nhà nước, các chính phủ tư sản ở Phương
Tây đã bơm những lượng tiền khổng lồ để cứu các tập đoàn kinh tế xuyên quốc
gia, các tổ hợp công nghiệp, tài chính, ngân hàng, thị trường chứng khoán,
nhưng không mấy thành công. Và hôm nay, chúng ta lại chứng kiến cuộc khủng
hoảng nhiều mặt, cả về y tế, xã hội lẫn chính trị, kinh tế đang diễn ra dưới
tác động của đại dịch Covid-19 và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Kinh
tế suy thoái đã làm phơi bày sự thật của những bất công xã hội trong các xã hội
tư bản chủ nghĩa: đời sống của đa số dân cư lao động bị giảm sút nghiêm trọng,
thất nghiệp gia tăng; khoảng cách giàu – nghèo ngày càng lớn, làm trầm trọng
thêm những mâu thuẫn, xung đột giữa các sắc tộc.
Những tình huống “phát triển xấu”, những
nghịch lý “phản phát triển”, từ địa hạt kinh tế – tài chính đã tràn sang lĩnh
vực xã hội, làm bùng nổ các xung đột xã hội, và ở không ít nơi từ tình huống
kinh tế đã trở thành tình huống chính trị với các làn sóng biểu tình, bãi công,
làm rung chuyển cả thể chế. Sự thật cho thấy, bản thân thị trường tự do của chủ
nghĩa tư bản không thể giúp giải quyết được những khó khăn, và trong nhiều
trường hợp còn gây ra những tổn hại nghiêm trọng cho các nước nghèo; làm sâu
sắc thêm mâu thuẫn giữa lao động và tư bản toàn cầu. Sự thật đó cũng làm phá
sản những lý thuyết kinh tế hay mô hình phát triển vốn xưa nay được coi là thời
thượng, được không ít các chính khách tư sản ca ngợi, được các chuyên gia của
họ coi là tối ưu, hợp lý.
Cùng với khủng hoảng kinh tế – tài chính là
khủng hoảng năng lượng, lương thực, sự cạn kiệt của các nguồn tài nguyên thiên
nhiên, sự suy thoái của môi trường sinh thái,… đang đặt ra những thách thức vô
cùng lớn cho sự tồn tại và phát triển của nhân loại. Đó là hậu quả của một quá
trình phát triển kinh tế – xã hội lấy lợi nhuận làm mục tiêu tối thượng, coi
chiếm hữu của cải và tiêu dùng vật chất ngày càng tăng làm thước đo văn minh,
lấy lợi ích cá nhân làm trụ cột của xã hội. Đó cũng chính là những đặc trưng
cốt yếu của phương thức sản xuất và tiêu dùng tư bản chủ nghĩa. Các cuộc khủng
hoảng đang diễn ra một lần nữa chứng minh tính không bền vững cả về kinh tế, xã
hội và môi trường sinh thái của nó. Theo nhiều nhà khoa học phân tích, các cuộc
khủng hoảng hiện nay không thể giải quyết được một cách triệt để trong khuôn
khổ của chế độ tư bản chủ nghĩa.
Các phong trào phản kháng xã hội bùng nổ mạnh
mẽ tại nhiều nước tư bản phát triển trong thời gian qua càng làm bộc lộ rõ sự
thật về bản chất của các thể chế chính trị tư bản chủ nghĩa. Thực tế là các
thiết chế dân chủ theo công thức “dân chủ tự do” mà phương Tây ra sức quảng bá,
áp đặt lên toàn thế giới không hề bảo đảm để quyền lực thực sự thuộc về nhân
dân, do nhân dân và vì nhân dân – yếu tố bản chất nhất của dân chủ. Hệ thống
quyền lực đó vẫn chủ yếu thuộc về thiểu số giàu có và phục vụ cho lợi ích của
các tập đoàn tư bản lớn.
Một bộ phận rất nhỏ, thậm chí chỉ là 1% dân
số, nhưng lại chiếm giữ phần lớn của cải, tư liệu sản xuất, kiểm soát tới 3/4
nguồn tài chính, tri thức và các phương tiện thông tin đại chúng chủ yếu và do
đó chi phối toàn xã hội. Đây chính là nguyên nhân sâu xa dẫn đến phong trào “99
chống lại 1” diễn ra ở Mỹ đầu năm 2011 và nhanh chóng lan rộng ở nhiều nước tư
bản. Sự rêu rao bình đẳng về quyền nhưng không kèm theo sự bình đẳng về điều
kiện để thực hiện các quyền đó đã dẫn đến dân chủ vẫn chỉ là hình thức, trống
rỗng mà không thực chất.
Trong đời sống chính trị, một khi quyền lực
của đồng tiền chi phối thì quyền lực của nhân dân sẽ bị lấn át. Vì vậy mà tại
các nước tư bản phát triển, các cuộc bầu cử được gọi là “tự do”, “dân chủ” dù
có thể thay đổi chính phủ nhưng không thể thay đổi được các thế lực thống trị;
đằng sau hệ thống đa đảng trên thực tế vẫn là sự chuyên chế của các tập đoàn tư
bản.
Chúng ta cần một xã hội mà trong đó sự phát
triển là thực sự vì con người, chứ không phải vì lợi nhuận mà bóc lột và chà
đạp lên phẩm giá con người. Chúng ta cần sự phát triển về kinh tế đi đôi với
tiến bộ và công bằng xã hội, chứ không phải gia tăng khoảng cách giàu nghèo và
bất bình đẳng xã hội. Chúng ta cần một xã hội nhân ái, đoàn kết, tương trợ lẫn
nhau, hướng tới các giá trị tiến bộ, nhân văn, chứ không phải cạnh tranh bất
công, “cá lớn nuốt cá bé” vì lợi ích vị kỷ của một số ít cá nhân và các phe
nhóm.
Chúng ta cần sự phát triển bền vững, hài hoà
với thiên nhiên để bảo đảm môi trường sống trong lành cho các thế hệ hiện tại
và tương lai, chứ không phải để khai thác, chiếm đoạt tài nguyên, tiêu dùng vật
chất vô hạn độ và huỷ hoại môi trường. Và chúng ta cần một hệ thống chính trị
mà quyền lực thực sự thuộc về nhân dân, do nhân dân và phục vụ lợi ích của nhân
dân, chứ không phải chỉ cho một thiểu số giàu có. Phải chăng những mong ước tốt
đẹp đó chính là những giá trị đích thực của chủ nghĩa xã hội và cũng chính là
mục tiêu, là con đường mà Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta và nhân dân ta đã lựa
chọn và đang kiên định, kiên trì theo đuổi.
Như chúng ta đều biết, nhân dân Việt Nam đã
trải qua một quá trình đấu tranh cách mạng lâu dài, khó khăn, đầy gian khổ hy
sinh để chống lại ách đô hộ và sự xâm lược của thực dân, đế quốc để bảo vệ nền
độc lập dân tộc và chủ quyền thiêng liêng của đất nước, vì tự do, hạnh phúc của
nhân dân với tinh thần “Không có gì quý hơn Độc lập Tự do”.
Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
là đường lối cơ bản, xuyên suốt của cách mạng Việt Nam và cũng là điểm cốt yếu
trong di sản tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bằng kinh nghiệm thực tiễn
phong phú của mình kết hợp với lý luận cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác –
Lênin, Hồ Chí Minh đã đưa ra kết luận sâu sắc rằng, chỉ có chủ nghĩa xã hội và
chủ nghĩa cộng sản mới có thể giải quyết triệt để vấn đề độc lập cho dân tộc,
mới có thể đem lại cuộc sống tự do, ấm no và hạnh phúc thực sự cho tất cả mọi
người, cho các dân tộc.
Ngay khi mới ra đời và trong suốt quá trình
đấu tranh cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn luôn khẳng định: chủ nghĩa xã
hội là mục tiêu, lý tưởng của Đảng Cộng sản và nhân dân Việt Nam; đi lên chủ
nghĩa xã hội là yêu cầu khách quan, là con đường tất yếu của cách mạng Việt
Nam. Năm 1930, trong Cương lĩnh chính trị của mình, Đảng Cộng sản Việt Nam đã
chủ trương: “Tiến hành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân do giai cấp công nhân
lãnh đạo, tiến lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua giai đoạn tư bản chủ nghĩa”.
Vào những năm cuối thế kỷ XX, mặc dù trên thế
giới chủ nghĩa xã hội hiện thực đã bị đổ vỡ một mảng lớn, hệ thống các nước xã
hội chủ nghĩa không còn, phong trào xã hội chủ nghĩa lâm vào giai đoạn khủng
hoảng, thoái trào, gặp rất nhiều khó khăn, Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn tiếp tục
khẳng định: “Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam theo con
đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí
Minh”.
Tại Đại hội toàn quốc lần thứ XI của Đảng
(tháng 01/2011) trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ
nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011), chúng ta một lần nữa khẳng định:
“Đi lên chủ nghĩa xã hội là khát vọng của nhân dân ta, là sự lựa chọn đúng đắn
của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, phù hợp với xu thế phát
triển của lịch sử”. Tuy nhiên, chủ nghĩa xã hội là gì và đi lên chủ nghĩa xã
hội bằng cách nào? Đó là điều mà chúng ta luôn luôn trăn trở, suy nghĩ, tìm
tòi, lựa chọn để từng bước hoàn thiện đường lối, quan điểm và tổ chức thực hiện,
làm sao để vừa theo đúng quy luật chung, vừa phù hợp với điều kiện cụ thể của
Việt Nam.
Trong những năm tiến hành công cuộc đổi mới,
từ tổng kết thực tiễn và nghiên cứu lý luận, Đảng Cộng sản Việt Nam từng bước
nhận thức ngày càng đúng đắn hơn, sâu sắc hơn về chủ nghĩa xã hội và thời kỳ
quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội; từng bước khắc phục một số quan niệm đơn giản
trước đây như: đồng nhất mục tiêu cuối cùng của chủ nghĩa xã hội với nhiệm vụ
của giai đoạn trước mắt; nhấn mạnh một chiều quan hệ sản xuất, chế độ phân phối
bình quân, không thấy đầy đủ yêu cầu phát triển lực lượng sản xuất trong thời
kỳ quá độ, không thừa nhận sự tồn tại của các thành phần kinh tế; đồng nhất
kinh tế thị trường với chủ nghĩa tư bản; đồng nhất nhà nước pháp quyền với nhà
nước tư sản…
Cho đến nay, mặc dù vẫn còn một số vấn đề cần
tiếp tục đi sâu nghiên cứu, nhưng chúng ta đã hình thành nhận thức tổng quát:
Xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân Việt Nam đang phấn đấu xây dựng là một xã
hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ; có
nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản
xuất tiến bộ phù hợp; có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con
người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện;
các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp đỡ
nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do
nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; có quan hệ hữu nghị và hợp tác
với các nước trên thế giới.
Để thực hiện được mục tiêu đó, chúng ta phải:
Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước gắn với phát triển kinh tế tri
thức; Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; Xây dựng
nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người, nâng cao đời
sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội; Bảo đảm vững chắc quốc
phòng và an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; Thực hiện đường lối đối
ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hoá, đa dạng hoá, hoà bình, hữu nghị, hợp tác
và phát triển, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; Xây dựng nền dân chủ xã
hội chủ nghĩa, phát huy ý chí và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp
với sức mạnh thời đại; Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân
dân, do nhân dân, vì nhân dân; xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch,
vững mạnh toàn diện.
Càng đi vào chỉ đạo thực tiễn, Đảng ta càng
nhận thức được rằng, quá độ lên chủ nghĩa xã hội là một sự nghiệp lâu dài, vô
cùng khó khăn và phức tạp, vì nó phải tạo sự biến đổi sâu sắc về chất trên tất
cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hội từ một
nước nông nghiệp lạc hậu, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, lực lượng sản xuất
rất thấp, lại trải qua mấy chục năm chiến tranh, hậu quả rất nặng nề; các thế
lực thù địch thường xuyên tìm cách phá hoại cho nên lại càng khó khăn, phức
tạp, nhất thiết phải trải qua một thời kỳ quá độ lâu dài với nhiều bước đi,
nhiều hình thức tổ chức kinh tế, xã hội đan xen nhau, có sự đấu tranh giữa cái
cũ và cái mới.
Nói bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa là bỏ qua
chế độ áp bức, bất công, bóc lột tư bản chủ nghĩa; bỏ qua những thói hư tật
xấu, những thiết chế, thể chế chính trị không phù hợp với chế độ xã hội chủ
nghĩa, chứ không phải bỏ qua cả những thành tựu, giá trị văn minh mà nhân loại
đã đạt được trong thời kỳ phát triển chủ nghĩa tư bản. Đương nhiên, việc kế
thừa những thành tựu này phải có chọn lọc trên quan điểm khoa học, phát triển.
Đưa ra quan niệm phát triển kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa là một đột phá lý luận rất cơ bản và sáng tạo của
Đảng ta, là thành quả lý luận quan trọng qua 35 năm thực hiện đường lối đổi
mới, xuất phát từ thực tiễn Việt Nam và tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm của
thế giới. Theo nhận thức của chúng ta, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa là nền kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập quốc tế, vận hành đầy đủ,
đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường, có sự quản lý của nhà nước pháp
quyền xã hội chủ nghĩa, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; bảo đảm định hướng
xã hội chủ nghĩa, nhằm mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,
văn minh. Đó là một kiểu kinh tế thị trường mới trong lịch sử phát triển của
kinh tế thị trường; một kiểu tổ chức kinh tế vừa tuân theo những quy luật của
kinh tế thị trường vừa dựa trên cơ sở và được dẫn dắt, chi phối bởi các nguyên
tắc và bản chất của chủ nghĩa xã hội, thể hiện trên cả ba mặt: Sở hữu, tổ chức
quản lý và phân phối. Đây không phải là nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa
và cũng chưa phải là nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa đầy đủ (vì nước ta
còn đang trong thời kỳ quá độ).
Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa có nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế. Các thành phần
kinh tế hoạt động theo pháp luật đều là bộ phận hợp thành quan trọng của nền
kinh tế, bình đẳng trước pháp luật cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh
tranh lành mạnh. Trong đó, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo; kinh tế tập thể,
kinh tế hợp tác không ngừng được củng cố và phát triển; kinh tế tư nhân là một
động lực quan trọng của nền kinh tế; kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được
khuyến khích phát triển phù hợp với chiến lược, quy hoạch phát triển kinh tế –
xã hội.
Quan hệ phân phối bảo đảm công bằng và tạo
động lực cho phát triển; thực hiện chế độ phân phối chủ yếu theo kết quả lao
động, hiệu quả kinh tế, đồng thời theo mức đóng góp vốn cùng các nguồn lực khác
và phân phối thông qua hệ thống an sinh xã hội, phúc lợi xã hội. Nhà nước quản
lý nền kinh tế bằng pháp luật, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách và
lực lượng vật chất để định hướng, điều tiết, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã
hội.
Một đặc trưng cơ bản, một thuộc tính quan
trọng của định hướng xã hội chủ nghĩa trong kinh tế thị trường ở Việt Nam là
phải gắn kinh tế với xã hội, thống nhất chính sách kinh tế với chính sách xã
hội, tăng trưởng kinh tế đi đôi với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội ngay
trong từng bước, từng chính sách và trong suốt quá trình phát triển. Điều đó có
nghĩa là: không chờ đến khi kinh tế đạt tới trình độ phát triển cao rồi mới
thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, càng không “hy sinh” tiến bộ và công
bằng xã hội để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần.
Trái lại, mỗi chính sách kinh tế đều phải
hướng tới mục tiêu phát triển xã hội; mỗi chính sách xã hội phải nhằm tạo ra
động lực thúc đẩy phát triển kinh tế; khuyến khích làm giàu hợp pháp phải đi
đôi với xoá đói, giảm nghèo bền vững, chăm sóc những người có công, những người
có hoàn cảnh khó khăn. Đây là một yêu cầu có tính nguyên tắc để bảo đảm sự phát
triển lành mạnh, bền vững, theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Chúng ta coi văn hoá là nền tảng tinh thần của
xã hội, sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc; xác định
phát triển văn hoá đồng bộ, hài hoà với tăng trưởng kinh tế và tiến bộ, công
bằng xã hội là một định hướng căn bản của quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở
Việt Nam. Nền văn hoá mà chúng ta xây dựng là nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản
sắc dân tộc, một nền văn hoá thống nhất trong đa dạng, dựa trên các giá trị
tiến bộ, nhân văn; chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vai trò
chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội, kế thừa và phát huy những giá trị
truyền thống tốt đẹp của tất cả các dân tộc trong nước, tiếp thu những thành
tựu, tinh hoa văn hoá nhân loại, phấn đấu xây dựng một xã hội văn minh, lành
mạnh vì lợi ích chân chính và phẩm giá con người, với trình độ tri thức, đạo
đức, thể lực, lối sống và thẩm mỹ ngày càng cao.
Chúng ta xác định: Con người giữ vị trí trung
tâm trong chiến lược phát triển; phát triển văn hoá, xây dựng con người vừa là
mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc đổi mới; phát triển giáo dục – đào tạo
và khoa học – công nghệ là quốc sách hàng đầu; bảo vệ môi trường là một trong
những vấn đề sống còn, là tiêu chí để phát triển bền vững; xây dựng gia đình
hạnh phúc, tiến bộ làm tế bào lành mạnh, vững chắc của xã hội, thực hiện bình
đẳng giới là tiêu chí của tiến bộ, văn minh.
Xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội hướng tới
các giá trị tiến bộ, nhân văn, dựa trên nền tảng lợi ích chung của toàn xã hội
hài hoà với lợi ích chính đáng của con người, khác hẳn về chất so với các xã
hội cạnh tranh để chiếm đoạt lợi ích riêng giữa các cá nhân và phe nhóm, do đó
cần và có điều kiện để xây dựng sự đồng thuận xã hội thay vì đối lập, đối kháng
xã hội. Trong chế độ chính trị xã hội chủ nghĩa, mối quan hệ giữa Đảng, Nhà
nước và nhân dân là mối quan hệ giữa các chủ thể thống nhất về mục tiêu và lợi
ích; mọi đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật và hoạt động của Nhà nước
đều vì lợi ích của nhân dân, lấy hạnh phúc của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu.
Mô hình chính trị và cơ chế vận hành tổng quát
là Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ. Dân chủ là bản chất của
chế độ xã hội chủ nghĩa, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc xây
dựng chủ nghĩa xã hội; xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực
thực sự thuộc về nhân dân là một nhiệm vụ trọng yếu, lâu dài của cách mạng Việt
Nam. Chúng ta chủ trương không ngừng phát huy dân chủ, xây dựng Nhà nước pháp
quyền xã hội chủ nghĩa thực sự của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, trên
cơ sở liên minh giữa công nhân, nông dân và trí thức do Đảng Cộng sản Việt Nam
lãnh đạo.
Nhà nước đại diện cho quyền làm chủ của nhân
dân, đồng thời là người tổ chức thực hiện đường lối của Đảng; có cơ chế để nhân
dân thực hiện quyền làm chủ trực tiếp và dân chủ đại diện trên các lĩnh vực của
đời sống xã hội, tham gia quản lý xã hội. Chúng ta nhận thức rằng, nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa về bản chất khác với nhà nước pháp quyền tư sản là
ở chỗ: pháp quyền dưới chế độ tư bản chủ nghĩa về thực chất là công cụ bảo vệ
và phục vụ cho lợi ích của giai cấp tư sản, còn pháp quyền dưới chế độ xã hội
chủ nghĩa là công cụ thể hiện và thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, bảo đảm
và bảo vệ lợi ích của đại đa số nhân dân.
Thông qua thực thi pháp luật, Nhà nước bảo đảm
các điều kiện để nhân dân là chủ thể của quyền lực chính trị, thực hiện chuyên
chính với mọi hành động xâm hại lợi ích của Tổ quốc và nhân dân. Đồng thời,
chúng ta xác định: Đại đoàn kết toàn dân tộc là nguồn sức mạnh và là nhân tố có
ý nghĩa quyết định bảo đảm thắng lợi bền vững của sự nghiệp cách mạng ở Việt
Nam; không ngừng thúc đẩy sự bình đẳng và đoàn kết giữa các dân tộc, tôn giáo.
Nhận thức sâu sắc sự lãnh đạo của Đảng Cộng
sản là nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc đổi mới và bảo đảm cho đất
nước phát triển theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa, chúng ta đặc biệt chú
trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, coi đây là nhiệm vụ then chốt, có ý
nghĩa sống còn đối với Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa. Đảng Cộng sản Việt Nam
là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam; Đảng ra đời, tồn tại và phát
triển là vì lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc.
Khi Đảng cầm quyền, lãnh đạo cả dân tộc, được
toàn dân thừa nhận là đội tiên phong lãnh đạo của mình và do đó Đảng là đội
tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao
động và của cả dân tộc Việt Nam. Nói như vậy không có nghĩa là hạ thấp bản chất
giai cấp của Đảng, mà là thể hiện sự nhận thức bản chất giai cấp của Đảng một
cách sâu sắc hơn, đầy đủ hơn, vì giai cấp công nhân là giai cấp có lợi ích
thống nhất với lợi ích của nhân dân lao động và toàn dân tộc. Đảng ta kiên trì
lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim
chỉ nam cho hành động cách mạng, lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức
cơ bản.
Đảng lãnh đạo bằng cương lĩnh, chiến lược, các
định hướng về chính sách và chủ trương lớn; bằng công tác tuyên truyền, thuyết
phục, vận động, tổ chức, kiểm tra, giám sát và bằng hành động gương mẫu của
đảng viên; thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ. Ý thức được nguy cơ đối với
đảng cầm quyền là tham nhũng, quan liêu, thoái hoá v.v…, nhất là trong điều
kiện kinh tế thị trường, Đảng Cộng sản Việt Nam đặt ra yêu cầu phải thường
xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa cá
nhân, chống tham nhũng, quan liêu, lãng phí, thoái hoá v.v… trong nội bộ Đảng
và trong toàn bộ hệ thống chính trị.
Công cuộc đổi mới, trong đó có việc phát triển
nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã thực sự đem lại những
thay đổi to lớn, rất tốt đẹp cho đất nước trong 35 năm qua. Trước Đổi mới (năm
1986), Việt Nam vốn là một nước nghèo lại bị chiến tranh tàn phá rất nặng nề,
để lại những hậu quả hết sức to lớn cả về người, về của và môi trường sinh
thái. Tôi chỉ nêu thí dụ, cho đến nay vẫn có hàng triệu người chịu các bệnh
hiểm nghèo và hàng trăm ngàn trẻ em bị dị tật bẩm sinh bởi tác động của chất
độc da cam/dioxin do quân đội Mỹ sử dụng trong thời gian chiến tranh ở Việt
Nam.
Theo các chuyên gia, phải mất đến hơn 100 năm
nữa Việt Nam mới có thể dọn sạch hết bom mìn còn sót lại sau chiến tranh. Sau
chiến tranh, Mỹ và phương Tây đã áp đặt cấm vận kinh tế với Việt Nam trong suốt
gần 20 năm. Tình hình khu vực và quốc tế cũng diễn biến phức tạp, gây nhiều bất
lợi cho chúng ta. Lương thực, hàng hoá nhu yếu phẩm hết sức thiếu thốn, đời
sống nhân dân hết sức khó khăn, khoảng 3/4 dân số sống dưới mức nghèo khổ.
Nhờ thực hiện đường lối đổi mới, nền kinh tế
bắt đầu phát triển và phát triển liên tục với tốc độ tương đối cao trong suốt
35 năm qua với mức tăng trưởng trung bình khoảng 7% mỗi năm. Quy mô GDP không
ngừng được mở rộng, năm 2020 đạt 342,7 tỉ đô la Mỹ (USD), trở thành nền kinh tế
lớn thứ tư trong ASEAN. Thu nhập bình quân đầu người tăng khoảng 17 lần, lên
mức 3.512 USD; Việt Nam đã ra khỏi nhóm các nước có thu nhập thấp từ năm 2008.
Từ một nước bị thiếu lương thực triền miên,
đến nay Việt Nam không những đã bảo đảm được an ninh lương thực mà còn trở
thành một nước xuất khẩu gạo và nhiều nông sản khác đứng hàng đầu thế giới.
Công nghiệp phát triển khá nhanh, tỉ trọng công nghiệp và dịch vụ liên tục tăng
và hiện nay chiếm khoảng 85% GDP. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng mạnh, năm
2020 đạt trên 540 tỉ USD, trong đó kim ngạch xuất khẩu đạt trên 280 tỉ USD. Dự
trữ ngoại hối tăng mạnh, đạt 100 tỉ USD vào năm 2020. Đầu tư nước ngoài tăng
nhanh, đăng ký đạt gần 395 tỉ USD vào cuối năm 2020. Về cơ cấu nền kinh tế xét
trên phương diện quan hệ sở hữu, tổng sản phẩm quốc nội của Việt Nam hiện nay
gồm khoảng 27% từ kinh tế nhà nước, 4% từ kinh tế tập thể, 30% từ kinh tế hộ,
10% từ kinh tế tư nhân trong nước và 20% từ khu vực có vốn đầu tư nước ngoài.
Hiện dân số của Việt Nam là hơn 97 triệu
người, gồm 54 dân tộc anh em, trong đó hơn 60% số dân sống ở nông thôn. Phát
triển kinh tế đã giúp đất nước thoát khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế – xã
hội những năm 80 và cải thiện đáng kể đời sống của nhân dân. Tỉ lệ hộ nghèo
trung bình mỗi năm giảm khoảng 1,5%; giảm từ 58% năm 1993 xuống còn 5,8% năm
2016 theo chuẩn nghèo của Chính phủ và dưới 3% năm 2020 theo chuẩn nghèo đa
chiều (tiêu chí cao hơn trước). Đến nay, hơn 60% số xã đạt chuẩn nông thôn mới;
hầu hết các xã nông thôn đều có đường ô tô đến trung tâm, có điện lưới quốc
gia, trường tiểu học và trung học cơ sở, trạm y tế và điện thoại.
Trong khi chưa có điều kiện để bảo đảm giáo
dục miễn phí cho mọi người ở tất cả các cấp, Việt Nam tập trung hoàn thành xoá
mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học vào năm 2000 và phổ cập giáo dục trung học cơ
sở năm 2010; số sinh viên đại học, cao đẳng tăng gần 17 lần trong 35 năm qua.
Hiện nay, Việt Nam có 95% người lớn biết đọc, biết viết. Trong khi chưa thực
hiện được việc bảo đảm cung cấp dịch vụ y tế miễn phí cho toàn dân, Việt Nam
tập trung vào việc tăng cường y tế phòng ngừa, phòng, chống dịch bệnh, hỗ trợ
các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn. Nhiều dịch bệnh vốn phổ biến trước đây đã
được khống chế thành công. Người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi và người cao tuổi
được cấp bảo hiểm y tế miễn phí. Tỉ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em và tỉ lệ tử vong
ở trẻ sơ sinh giảm gần 3 lần. Tuổi thọ trung bình của dân cư tăng từ 62 tuổi
năm 1990 lên 73,7 tuổi năm 2020.
Cũng nhờ kinh tế có bước phát triển nên chúng
ta đã có điều kiện để chăm sóc tốt hơn những người có công, phụng dưỡng các Bà
Mẹ Việt Nam Anh hùng, chăm lo cho phần mộ của các liệt sĩ đã hy sinh cho Tổ
quốc. Đời sống văn hoá cũng được cải thiện đáng kể; sinh hoạt văn hoá phát triển
phong phú, đa dạng. Hiện Việt Nam có khoảng 70% dân số sử dụng Internet, là một
trong những nước có tốc độ phát triển công nghệ tin học cao nhất thế giới. Liên
hợp quốc đã công nhận Việt Nam là một trong những nước đi đầu trong việc hiện
thực hoá các Mục tiêu Thiên niên kỷ. Năm 2019, chỉ số phát triển con người
(HDI) của Việt Nam đạt mức 0,704, thuộc nhóm nước có HDI cao của thế giới, nhất
là so với các nước có cùng trình độ phát triển.
Như vậy, có thể nói, việc thực hiện đường lối
đổi mới đã đem lại những chuyển biến rõ rệt, hết sức sâu sắc và tích cực ở Việt
Nam: kinh tế phát triển, lực lượng sản xuất được tăng cường; nghèo đói giảm
nhanh, liên tục; đời sống nhân dân được cải thiện, nhiều vấn đề xã hội được
giải quyết; chính trị, xã hội ổn định, quốc phòng, an ninh được bảo đảm; đối
ngoại và hội nhập quốc tế ngày càng được mở rộng; thế và lực của quốc gia được
tăng cường; niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng được củng cố.
Tổng kết 20 năm đổi mới, Đại hội Đảng lần thứ
X (năm 2006) đã nhận định, sự nghiệp đổi mới đã giành được “những thành tựu to
lớn có ý nghĩa lịch sử”. Trên thực tế, xét trên nhiều phương diện, người dân
Việt Nam ngày nay đang có các điều kiện sống tốt hơn so với bất cứ thời kỳ nào
trước đây. Đó là một trong những lý do giải thích vì sao sự nghiệp đổi mới do
Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo được toàn dân Việt Nam đồng tình,
hưởng ứng và tích cực phấn đấu thực hiện. Những thành tựu đổi mới tại Việt Nam
đã chứng minh rằng, phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa không những có
hiệu quả tích cực về kinh tế mà còn giải quyết được các vấn đề xã hội tốt hơn
nhiều so với các nước tư bản chủ nghĩa có cùng mức phát triển kinh tế.
Những kết quả, thành tích đặc biệt đạt được
của Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid-19 và suy thoái kinh tế toàn cầu bắt
đầu từ đầu năm 2020 được nhân dân và bạn bè quốc tế ghi nhận, đánh giá cao, thể
hiện tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Mới đây, Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng một lần nữa lại khẳng định và nhấn mạnh:
“Qua 35 năm tiến hành công cuộc đổi mới, 30 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng
đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, lý luận về đường lối đổi
mới, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta ngày
càng được hoàn thiện và từng bước được hiện thực hoá. Chúng ta đã đạt được
những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện hơn
so với những năm trước đổi mới.
Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể
nói rằng: Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín
quốc tế như ngày nay. Những thành tựu đó là sản phẩm kết tinh sức sáng tạo, là
kết quả của cả một quá trình nỗ lực phấn đấu bền bỉ, liên tục qua nhiều nhiệm
kỳ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta; tiếp tục khẳng định con đường đi lên
chủ nghĩa xã hội của chúng ta là đúng đắn, phù hợp với quy luật khách quan, với
thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại; đường lối đổi mới của
Đảng ta là đúng đắn, sáng tạo; sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết
định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Cương lĩnh chính trị của Đảng tiếp
tục là ngọn cờ tư tưởng, lý luận dẫn dắt dân tộc ta vững vàng tiếp tục đẩy mạnh
toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; là nền tảng để Đảng ta hoàn thiện đường
lối xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới”
(Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập I, Nhà xuất bản chính
trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, trang 25 – 26).
Bên cạnh những thành tựu, mặt tích cực là cơ
bản, chúng ta cũng còn không ít khuyết điểm, hạn chế và đang phải đối mặt với
những thách thức mới trong quá trình phát triển đất nước.
Về kinh tế, chất lượng tăng trưởng, sức cạnh
tranh còn thấp, thiếu bền vững; kết cấu hạ tầng thiếu đồng bộ; hiệu quả và năng
lực của nhiều doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp nhà nước còn hạn chế; môi
trường bị ô nhiễm tại nhiều nơi; công tác quản lý, điều tiết thị trường còn
nhiều bất cập. Trong khi đó, sự cạnh tranh đang diễn ra ngày càng quyết liệt
trong quá trình toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế.
Về xã hội, khoảng cách giàu nghèo gia tăng;
chất lượng giáo dục, chăm sóc y tế và nhiều dịch vụ công ích khác còn không ít
hạn chế; văn hoá, đạo đức xã hội có mặt xuống cấp; tội phạm và các tệ nạn xã
hội diễn biến phức tạp. Đặc biệt, tình trạng tham nhũng, lãng phí, suy thoái về
tư tưởng chính trị và đạo đức, lối sống vẫn diễn ra trong một bộ phận cán bộ, đảng
viên. Trong khi đó, các thế lực xấu, thù địch lại luôn tìm mọi thủ đoạn để can
thiệp, chống phá, gây mất ổn định, thực hiện âm mưu “diễn biến hoà bình” nhằm
xoá bỏ chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Đảng ta nhận thức rằng, hiện nay Việt Nam đang
trong quá trình xây dựng, quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Trong thời kỳ quá độ,
các nhân tố xã hội chủ nghĩa được hình thành, xác lập và phát triển đan xen,
cạnh tranh với các nhân tố phi xã hội chủ nghĩa, gồm cả các nhân tố tư bản chủ
nghĩa trên một số lĩnh vực. Sự đan xen, cạnh tranh này càng phức tạp và quyết
liệt trong điều kiện cơ chế thị trường và mở cửa, hội nhập quốc tế. Bên cạnh
các mặt thành tựu, tích cực, sẽ luôn có những mặt tiêu cực, thách thức cần được
xem xét một cách tỉnh táo và xử lý một cách kịp thời, hiệu quả. Đó là cuộc đấu
tranh rất gay go, gian khổ, đòi hỏi phải có tầm nhìn mới, bản lĩnh mới và sức
sáng tạo mới. Đi lên theo định hướng xã hội chủ nghĩa là một quá trình không
ngừng củng cố, tăng cường, phát huy các nhân tố xã hội chủ nghĩa để các nhân tố
đó ngày càng chi phối, áp đảo và chiến thắng. Thành công hay thất bại là phụ
thuộc trước hết vào sự đúng đắn của đường lối, bản lĩnh chính trị, năng lực
lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng.
Hiện nay, chúng ta đang tiếp tục đẩy mạnh đổi
mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng chú trọng hơn chất
lượng và tăng tính bền vững với các khâu đột phá là: Hoàn thiện đồng bộ thể chế
phát triển, trước hết là thể chế phát triển nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa; phát triển nguồn nhân lực, trước hết là nguồn nhân lực chất
lượng cao; xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại cả về kinh tế và xã hội
(Văn kiện Đại hội XIII, tập 2, trang 337 – 338).
Về xã hội, chúng ta tiếp tục đẩy mạnh công tác giảm nghèo bền vững, nâng cao chất lượng y tế, giáo dục và các dịch vụ công íchkhác, nâng cao hơn nữa đời sống văn hoá cho nhân dân. Toàn Đảng, toàn dân vàtoàn quân đang ra sức học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ ChíMinh với quyết tâm ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, thực hiện tốt hơn nữa các nguyên tắc tổ chức xâydựng Đảng, nhằm làm cho tổ chức đảng và bộ máy nhà nước ngày càng trong sạch,
vững mạnh, giữ vững bản chất cách mạng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến
đấu của Đảng.
Cả lý luận và thực tiễn đều cho thấy, xây dựng
chủ nghĩa xã hội là kiến tạo một kiểu xã hội mới về chất, hoàn toàn không hề
đơn giản, dễ dàng. Đây là cả một sự nghiệp sáng tạo vĩ đại, đầy thử thách, khó
khăn, một sự nghiệp tự giác, liên tục, hướng đích lâu dài, không thể nóng vội.
Vì vậy, bên cạnh việc xác định chủ trương, đường lối đúng, bảo đảm vai trò lãnh
đạo của Đảng, phải phát huy mạnh mẽ vai trò sáng tạo, sự ủng hộ và tham gia
tích cực của nhân dân. Nhân dân tiếp nhận, ủng hộ và nhiệt tình tham gia thực
hiện đường lối của Đảng vì thấy đường lối đó đáp ứng đúng yêu cầu, nguyện vọng
của mình. Sức mạnh nhân dân là cội nguồn sâu xa của thắng lợi, của phát triển.
Mặt khác, Đảng lãnh đạo và cầm quyền, trong
khi xác định phương hướng chính trị và đề ra quyết sách, không thể chỉ xuất
phát từ thực tiễn của đất nước và dân tộc mình, mà còn phải nghiên cứu, tham
khảo kinh nghiệm từ thực tiễn của thế giới và thời đại. Trong thế giới toàn cầu
hoá như hiện nay, sự phát triển của mỗi quốc gia – dân tộc không thể biệt lập,
đứng bên ngoài những tác động của thế giới và thời đại, của thời cuộc và cục
diện của nó. Chính vì vậy, chúng ta phải chủ động và tích cực hội nhập quốc tế,
thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hợp tác và phát triển,
đa phương hoá, đa dạng hoá các quan hệ quốc tế trên cơ sở tôn trọng độc lập chủ
quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình
đẳng, cùng có lợi.
Và điều hết sức quan trọng là phải luôn luôn
kiên định và vững vàng trên nền tảng tư tưởng lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin
– học thuyết khoa học và cách mạng của giai cấp công nhân và quần chúng lao
động. Tính khoa học và cách mạng triệt để của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh là những giá trị bền vững, đã và đang được những người cách mạng
theo đuổi và thực hiện. Nó sẽ còn tiếp tục phát triển và có sức sống trong thực
tiễn cách mạng cũng như trong thực tiễn phát triển của khoa học. Chúng ta cần
tiếp thu, bổ sung một cách có chọn lọc trên tinh thần phê phán và sáng tạo
những thành tựu mới nhất về tư tưởng và khoa học để chủ nghĩa, học thuyết của
chúng ta luôn luôn tươi mới, luôn luôn được tiếp thêm sinh lực mới, mang hơi
thở của thời đại, không rơi vào xơ cứng, trì trệ, lạc hậu so với cuộc sống./.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
