Thứ Ba, 11 tháng 7, 2023
HỌC BÁC VỀ TƯ TƯỞNG NHÂN VĂN “ THƯƠNG YÊU CÁN BỘ”
CHÍNH PHỦ NHẤT TRÍ VỀ SỰ CẦN THIẾT BAN HÀNH LUẬT NHÀ GIÁO.
CẦN NHẬN THỨC ĐÚNG ĐẮN VÀ TÍCH CỰC THAM GIA BẢO VỆ LỊCH SỬ ĐẢNG
LỜI BÁC HỒ DẠY NGÀY 12/7
PHÒNG, CHỐNG ÂM MƯU, THỦ ĐOẠN “XÂM LĂNG VĂN HÓA” CỦA CÁC THẾ LỰC THÙ ĐỊCH TRONG TÌNH HÌNH MỚI
“Xâm lăng văn hóa” thực chất là một hình thức,
thủ đoạn trong chiến lược “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch nhằm chống
phá cách mạng Việt Nam trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa; hòng làm băng hoại, lệch
chuẩn hệ giá trị văn hóa xã hội chủ nghĩa và chuẩn mực con người Việt Nam, dẫn
tới làm thay đổi bản chất chế độ, làm mất vai trò lãnh đạo của Đảng. Trong xu
thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế ở thời kỳ cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 hiện
nay, âm mưu, thủ đoạn “xâm lăng văn hóa” ngày càng trở nên tinh vi, xảo quyệt
và rất nguy hại, đòi hỏi chúng ta phải luôn nêu cao cảnh giác và tích cực, chủ
động đấu tranh phòng, chống.
1. Hệ giá trị văn hóa, chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới
Nói đến văn hoá là nói đến
con người. Vì sự sinh tồn mà con người luôn cải tạo tự nhiên để đáp ứng nhu cầu
đời sống của mình; đồng nghĩa với điều đó, con người đã sáng tạo ra “tự nhiên mới”
mà theo Giáo sư sinh - nhân chủng học người Pháp Georges Olivier gọi là “sinh
thái nhân văn”, tức sinh thái tự nhiên được con người “văn hoá hoá”. Nói một
cách ngắn gọn nhất, văn hoá là do con người sáng tạo ra, giá trị văn hoá thực
chất là tổng hoà các giá trị con người. Giá trị văn hoá phổ quát nhất mà con
người luôn hướng tới đó là hệ giá trị Chân, Thiện, Mỹ, vì bản chất của văn hoá
là sáng tạo và nhân văn.
Ngay từ khi mới ra đời và trong suốt
quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn quan tâm lãnh đạo xây dựng, phát
triển văn hoá và con người Việt Nam. Ở từng giai đoạn cách mạng, tư duy nhận
thức của Đảng về vấn đề xây dựng, phát triển văn hoá, con người ngày càng có sự
phát triển, hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đấu tranh cách mạng giành
độc lập dân tộc, thống nhất và phát triển đất nước trên con đường xã hội chủ
nghĩa. “Đề cương về văn hóa Việt Nam” năm 1943 được coi như bản cương lĩnh về
văn hóa đầu tiên của Đảng, trong đó xác định: Vǎn hóa bao gồm cả tư tưởng, học
thuật, nghệ thuật; nền tảng kinh tế và chế độ kinh tế của xã hội, quyết định
toàn bộ vǎn hóa của xã hội. “Cách mạng vǎn hóa muốn hoàn thành phải do Đảng
Cộng sản Đông Dương lãnh đạo” và phải nắm vững “Ba nguyên tắc: Dân tộc hóa, Đại
chúng hóa và Khoa học hóa”. Đây là những quan điểm, tư tưởng cốt lõi có giá trị định hướng cho sự nghiệp
xây dựng và phát triển văn hoá của nước ta.
Từ “Đề cương văn hóa Việt Nam” năm
1943 đến Nghị quyết Trung ương 5 khoá VIII về văn hóa, tư duy nhận thức của
Đảng có sự phát triển, hoàn thiện hơn. Văn hóa được quan niệm toàn diện hơn,
bao gồm các lĩnh vực: Tư tưởng, đạo đức, lối sống; môi trường
văn hóa; giáo dục và đào tạo; khoa học và công nghệ; văn học nghệ thuật; thông
tin đại chúng; thể chế và thiết chế văn hóa... Đến Hội
nghị Trung ương 9 khoá XI, Đảng ta đã đề cập rõ yêu cầu xây dựng hệ giá trị văn
hóa và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới. Theo đó, cần phải “Hoàn thiện
các chuẩn mực giá trị văn hóa và con người Việt Nam, tạo môi trường và điều kiện
để phát triển về nhân cách, đạo đức, trí tuệ, năng lực sáng tạo, thể chất, tâm
hồn, trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân, ý thức tuân thủ pháp luật; đề cao
tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc, lương tâm, trách nhiệm của mỗi người với bản
thân mình, với gia đình, cộng đồng, xã hội và đất nước”.
Đại hội XIII của
Đảng đã tiếp tục có sự bổ sung, phát triển tư duy lý luận về văn hóa; đặc biệt
là vấn đề xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam thời
kỳ mới. Trong đó, Đảng ta xác định một nhiệm vụ, giải pháp hết sức quan trọng,
đó là: “Tập trung
nghiên cứu, xác định và triển khai xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn
hoá và chuẩn mực con người gắn với giữ gìn, phát triển hệ giá trị gia đình Việt
Nam trong thời kỳ mới.”
Có thể nói, đây là lần đầu
tiên Đảng ta nêu lên thuật ngữ “hệ giá trị
quốc gia” trong văn kiện của Đảng. Chúng tôi cho rằng, nội hàm của nhiệm vụ,
giải pháp này chính là cần phải tập trung hoàn thiện và triển khai xây dựng một
hệ thống chuẩn mực giá trị văn hoá của quốc gia dân tộc Việt Nam trong thời kỳ
mới. Đây là yêu cầu khách quan và hết sức cần thiết, đặc biệt là trong thời kỳ
đổi mới, phát triển và xu thế toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng
hiện nay. Hệ giá trị văn hoá của quốc gia, dân tộc Việt Nam trong thời kỳ mới sẽ
là sự hoà quyện hữu cơ giữa những giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc Việt
Nam trải qua hàng ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước với sự tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hoá của nhân
loại, thể hiện rõ bản sắc, ý chí, khát vọng phát triển của dân tộc Việt Nam hướng
đến mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh” trên
con đường xã hội chủ nghĩa.
Tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc
(tháng 11/2021), với tinh thần kế thừa, phát huy truyền thống văn hóa dân tộc;
xây dựng, phát triển văn hóa sau 35 đổi mới, theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, đã xác định những yếu tố cốt
lõi, nền tảng của hệ giá trị văn hóa quốc gia, dân tộc Việt Nam, với những đặc
trưng: “khơi dậy truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc, niềm tin, khát vọng
phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; xác định tài năng, trí tuệ, phẩm chất
của con người Việt Nam là trung tâm, mục tiêu và động lực phát triển quan trọng
nhất của đất nước”.
Hệ giá trị này sẽ là cơ sở định hướng sự phát triển bền vững đất nước trên mọi
lĩnh vực của đời sống xã hội, đồng thời định hướng, phát triển, hoàn thiện nhân
cách mỗi con người Việt Nam trong thời đại hiện nay. Cùng với đó, Hội nghị cũng
đã xác định những định hướng và mục tiêu cụ thể trong xây dựng hệ chuẩn mực con
người Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Con
người Việt Nam thời kỳ mới cần phải “có nhân cách, lối sống tốt đẹp, với những
chuẩn mực giá trị cơ bản, đó là: yêu nước, đoàn kết, dũng cảm, tài trí, cần cù,
nhân ái, nghĩa tình, hòa hiếu, khoan dung…”.
2. Nhận
diện âm mưu, thủ đoạn “xâm lăng văn hóa” của các thế lực thù địch hiện nay
“Xâm lăng văn
hóa” là một hình thức, thủ đoạn chống phá trong chiến lược “Diễn biến hòa bình”
của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa, nhằm công kích,
xuyên tạc, bôi nhọ hệ chân giá trị văn hóa xã hội chủ nghĩa, văn hóa Đảng Cộng
sản; kích động, lôi kéo và tiêm nhiễm các phản giá trị, làm lệch chuẩn các
thang giá trị trong đời sống văn hóa chính trị, đạo đức, lối sống của quần
chúng nhân dân. Từ đó, tạo ra sự mâu thuẫn về nhận thức tư tưởng, lòng tin của
nhân dân đối với quan điểm, đường lối của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa,
con người Việt Nam; phủ nhận đường lối văn hóa - văn nghệ của Đảng, tiến tới phủ
nhận sự lãnh đạo của Đảng.
Âm mưu, thủ đoạn
“xâm lăng văn hóa” của các thế lực thù địch hiện nay hết sức tinh vi và nguy hiểm;
chúng triệt để lợi dụng xu thế toàn cầu hóa trong thời kỳ cuộc Cách mạng công
nghiệp lần thứ tư để tuyên truyền, tiêm nhiễm văn hóa, lối sống phương Tây; phủ
nhận, bôi nhọ tính Đảng Cộng sản, tính giai cấp của đường lối văn hóa - văn nghệ
cách mạng Việt Nam; ra sức truyền bá các sản phẩm văn hóa ngoại lai, phản nhân
văn, phi văn hóa nhằm kích thích tâm lý, lối sống thực dụng, sa đọa, thấp hèn;
làm băng hoại, lệch chuẩn các thang giá trị văn hóa đạo đức nhân ái, nhân văn
trong một bộ phận nhân dân, nhất là đối với thế hệ trẻ… Có thể khái quát một số
phương thức, thủ đoạn “xâm lăng văn hóa” của các thế lực thù địch trong tình
hình hiện nay, nổi lên là:
Các thế lực
thù địch triệt để lợi dụng Internet, mạng xã hội để truyền bá, kích động tư tưởng
chống đối, lối sống thực dụng, văn hóa phẩm đồi trụy; khuếch trương các quyền tự
do, dân chủ trên lĩnh vực báo chí, xuất bản, văn hóa, văn nghệ núp dưới chiêu
bài tự do ngôn luận, tự do sáng tác, quyền thông tin; móc nối với những phần tử
bất mãn, chống đối trong nước, lợi dụng những sơ hở, yếu kém của ta trong quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội, tung ra các tác
phẩm báo chí, văn học nghệ thuật để xuyên tạc lịch sử, bóp méo sự thật, nói xấu,
vu cáo chế độ ta, hòng bôi đen nền văn hóa xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Thông
qua việc truyền bá những tư tưởng, quan điểm sai trái, thù địch, lối sống lai
căng vào xã hội, vào cán bộ, đảng viên và nhân dân, dần dần từng bước tạo sự “tự
diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ ta, để đi đến chuyển hóa Đảng, chuyển
hóa chế độ.
Ở nước ngoài,
các thế lực thù địch ra sức lôi kéo, thành lập các hội, nhóm văn hóa, văn nghệ
phản động để tiến hành tuyên truyền, bôi nhọ quan điểm, đường lối của Đảng;
chúng dùng mọi biện pháp để đánh vào nền tảng tư tưởng của Đảng, công kích chủ
nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, xuyên tạc chủ nghĩa yêu nước Việt Nam;
phủ nhận những giá trị văn hóa dựng nước và giữ nước Việt Nam, nhất là hệ giá
trị văn hóa giữ nước trong hai cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc; chúng
đánh đồng giá trị nhân văn, chính nghĩa với phi nghĩa, phản động, làm lẫn lộn
giá trị nhân cách yêu nước, chính nghĩa của những chiến sĩ cách mạng với những
kẻ phản bội, cướp nước, bán nước…
Lợi dụng các tổ chức “xã hội dân sự” trong nước, các thế lực thù địch ra
sức móc nối, cài cắm, phát triển lực lượng, từ đó hình thành các tổ chức phản động
ở Việt Nam để truyền bá văn hóa phản động. Đặc biệt, chúng dùng mọi thủ đoạn để
kích động, lôi kéo, lung lạc đội ngũ nhà văn, nghệ sĩ trong nước tham gia vào
các hoạt động chống phá cách mạng Việt Nam; hướng lái các văn nghệ sĩ đi theo
các trào lưu tư tưởng văn hóa phương Tây, đào sâu “tự do, dân
chủ” trong sáng tác, thành lập cái gọi là
“Văn đoàn độc lập” để đối trọng với Hội Nhà văn Việt Nam, v.v. Thậm chí, họ còn
dùng những tác phẩm văn học, nghệ thuật để tạo cớ gây áp lực đòi “nhân quyền”,
kích động bạo lực và lối sống thực dụng, dung tục, hòng làm phai mờ những giá
trị đạo đức tốt đẹp của con người Việt Nam.
Trong thời gian gần đây, các thế lực thù địch còn dùng thủ
đoạn cử người trực tiếp tiếp cận các tầng lớp nhân dân, nhất là giới trí
thức, sinh viên, số cực đoan tôn giáo và cán bộ, đảng viên tha hóa, biến chất để
tuyên truyền, lôi kéo tham gia các hoạt động chống đối trên lĩnh vực tư tưởng -
văn hóa. Với mưu đồ phủ nhận tính giai cấp, tính Đảng của văn hóa - văn nghệ,
chúng tuyên truyền đề cao chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa cơ hội trong văn hóa -
văn nghệ; hạ bệ những tác phẩm đỉnh cao chứa đựng sâu sắc tính nhân
văn, chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng của nhân dân ta,… tiến
tới phủ nhận sự lãnh đạo của Đảng đối với văn hóa - văn nghệ.
3. Một số giải pháp phòng, chống âm mưu, thủ đoạn
“xâm lăng văn hóa” của các thế lực thù địch hiện nay
Xã hội muốn phát triển thì phản giá trị không thể
chiếm chỗ của chân giá trị. Để cho “Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần
vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền
vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công
bằng, văn minh”,
thì toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta, nhất là các địa phương, cơ quan, đơn vị ở
cơ sở phải tích cực, chủ động, kiên quyết đấu tranh phòng, chống, làm thất bại
âm mưu, thủ đoạn “xâm lăng văn hóa” của các thế lực thù địch. Theo đó, cần phải
có sự nghiên cứu tổng hợp, vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, biện
pháp đấu tranh, ngăn ngừa; trong phạm vi nghiên cứu của bài viết, xin nêu mấy vấn
đề cơ bản:
Một là, tăng cường giáo dục, bồi đắp hệ giá
trị văn hóa, chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới
Nghị quyết Đại
hội XIII của Đảng đã xác định “Tăng cường giáo dục lòng yêu nước, lòng tự hào
dân tộc, truyền thống và lịch sử dân tộc, ý thức trách nhiệm xã hội cho các tầng
lớp nhân dân, nhất là thanh niên”. Đây vừa là mục tiêu, vừa
là giải pháp hết sức quan trọng để ngăn ngừa sự tác động, xâm hại của những âm
mưu, thủ đoạn “xâm lăng văn hóa”; tạo ra sự “miễn dịch” trong các tầng lớp nhân
dân trước mưu đồ chống phá của kẻ địch. Quán triệt quan điểm của Đảng, cấp ủy,
chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội ở các địa phương, cơ quan, đơn vị,
doanh nghiệp phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo làm tốt công tác tuyên truyền,
giáo dục. Tập trung tuyên truyền khẳng định, tôn vinh cái đúng, cái tốt đẹp,
tích cực, cao thượng; nhân rộng các giá trị cao đẹp, nhân ái, nhân văn trong
truyền thống văn hóa hàng nghìn năm của dân tộc Việt Nam. Đẩy mạnh giáo dục
nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ về “hệ giá
trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam” thời kỳ mới,
đó chính là sự gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa giá trị truyền thống với giá trị
hiện đại; tích cực gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống với tiếp thu
có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại; ngăn chặn có hiệu quả sự xuống cấp về đạo
đức, lối sống, đẩy lùi tiêu cực, tệ nạn xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường
và xu thế hội nhập hiện nay.
Cấp ủy, chính
quyền, đoàn thể và các cơ quan chức năng ở cơ sở cần nghiên cứu, vận dụng linh
hoạt các hình thức, biện pháp tuyên truyền, giáo dục, gắn sát với đặc điểm của
từng đối tượng; trong đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông
tin, truyền thông; tuyên truyền, giáo dục trong các nhà trường, ở từng cơ quan,
đơn vị, doanh nghiệp. Phát huy tốt vai trò xung kích, sáng tạo của các tổ chức
quần chúng trong hoạt động tuyền truyền giáo dục đoàn viên, hội viên. Kết hợp
giữa tuyên truyền, giáo dục với tổ chức các hình thức hoạt động văn hóa, văn
nghệ để định hướng nhận thức tư tưởng một cách sinh động, hiệu quả trong cán bộ,
đảng viên, nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.
Hai là, nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo,
quản lý, điều hành của cấp ủy, chính quyền; phát huy tốt vai trò nêu gương về
văn hóa của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì, chủ chốt ở địa phương,
cơ sở
Đây là giải
pháp hết sức quan trọng để giành thắng lợi trong mặt trận phòng, chống “xâm
lăng văn hóa” mà các thế lực thù địch tiến hành đối với nước ta hiện nay. Trước
hết, cấp ủy, chính quyền ở các địa phương, cơ quan, đơn vị cần quán triệt sâu sắc
các quan điểm, chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa, con người
Việt Nam thời kỳ mới; tập trung đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức lãnh đạo,
nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực xây dựng, phát
triển văn hóa, con người. Coi trọng công tác kiểm tra, giám sát; chăm lo đào tạo,
phát triển đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, tham mưu trong lĩnh vực văn hóa,
văn nghệ; có cơ chế khuyến khích sự tìm tòi, sáng tạo trong hoạt động văn học,
nghệ thuật, làm phong phú thêm bản sắc văn hóa Việt Nam; hạn chế các lệch lạc,
các biểu hiện chạy theo thị hiếu tầm thường, mắc mưu lôi kéo, cám dỗ của các thế
lực thù địch. Chính quyền, cơ quan chức năng ở các địa phương, cơ sở cần phải
tăng cường quản lý và phát triển các loại hình truyền thông, thông tin, nhất là trên internet, mạng
xã hội. Kiên quyết ngăn ngừa, loại bỏ các sản phẩm, thông tin độc hại, xuyên tạc,
phản động, ảnh hưởng xấu đến ổn định chính trị - xã hội, thuần phong mỹ tục…
Phát huy tốt vai
trò nêu gương về văn hóa của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì, chủ chốt
các cấp ở cơ sở có tác dụng lan tỏa rất lớn trong giáo dục, định hướng giá trị
văn hóa cho cán bộ, đảng viên và nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn: “Một tấm gương sống còn có
giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”[8]; trong những năm qua, Đảng ta đã ban
hành nhiều quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên: Quy định số 101-QÐ/TW, ngày 07/6/2012
của Ban Bí thư về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ
lãnh đạo chủ chốt các cấp; Quy định số 55-QĐ/TW, ngày 19/12/2016, về một số việc
cần làm ngay để tăng cường vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên; Quy định số
08-QĐ/TW, ngày 25/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, quy định
trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy
viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương. Quán triệt quan điểm của Đảng ta và
Chủ tịch Hồ Chí Minh, mỗi cán bộ, đảng viên, mà trước hết là cán bộ chủ trì,
người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, đoàn thể ở địa phương, cơ sở phải là những tấm gương sáng về trí tuệ, đạo đức, lối sống, phong cách và tinh thần trách nhiệm đối với tập thể, tạo sự
lan toả các giá trị văn hoá nhân cách đến các tầng lớp nhân dân.
Ba là, đẩy mạnh xây dựng môi trường văn hóa
tốt đẹp, lành mạnh, phong phú ở các địa phương, cơ sở
Môi trường văn
hóa ở các địa phương, cơ quan, đơn vị cơ sở có vai trò hết sức quan trọng, là
môi trường xã hội trực tiếp hình thành, nuôi dưỡng, phát triển, hoàn thiện nhân
cách của cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân. Ca dao, tục ngữ có câu: “Ở bầu
thì tròn, ở ống thì dài”, “gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”; chăm lo xây dựng
môi trường văn hóa tốt đẹp, lành mạnh, phong phú ở các địa phương, cơ sở là giải
pháp hữu hiệu để ngăn ngừa, làm thất bại âm mưu, thủ đoạn “xâm lăng văn hóa” của
các thế lực thù địch một cách hiệu quả.
Xây dựng môi trường văn hóa ở địa phương, cơ quan,
đơn vị cơ sở hiện nay cần phải xây dựng đồng bộ, toàn diện các yếu tố tạo nên
môi trường văn hóa, bao gồm hệ thống các giá trị văn hóa, các quan hệ văn hóa,
hoạt động văn hóa và thiết chế, cảnh quan văn hóa. Phải chăm lo xây dựng văn
hóa từ trong các tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể đến văn hóa nhân cách của
cán bộ, đảng viên và nhân dân. Tập trung xây dựng đời sống văn hóa của các tầng
lớp nhân dân, “cải thiện điều kiện hưởng thụ văn hóa của nhân dân …; bảo đảm
công bằng về cơ hội và thụ hưởng văn hóa. Khắc phục sự chênh lệch về trình độ
phát triển và đời sống văn hóa giữa các vùng, miền, các giai tầng xã hội, đặc
biệt quan tâm đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số, các
khu công nghiệp …”như Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định. Chăm lo xây dựng các quan hệ
văn hóa lành mạnh, văn minh, tiến bộ trong từng địa phương, cơ quan, đơn vị,
nhà trường, doanh nghiệp và trong mỗi gia đình …; khắc phục sự xuống cấp về đạo
đức trong các quan hệ văn hóa, nhất là trong giới trẻ hiện nay. Xây dựng cảnh
quan văn hóa hài hòa, thân thiện, văn minh; tổ chức các hoạt động văn hóa đa dạng,
phong phú, tạo ra ở mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị một không gian văn hóa lành
mạnh, tiến bộ, làm lấn át, đẩy lùi sự nảy sinh những biểu hiện phản văn hóa và
âm mưu, thủ đoạn “xâm lăng văn hóa” của các thế lực thù địch.
Bốn là, gắn
kết chặt chẽ giữa “xây” và “chống”; giữa gìn giữ, bồi đắp hệ giá trị văn hóa,
chuẩn mực con người thời kỳ mới với kiên quyết đấu tranh ngăn ngừa, lọc bỏ những
biểu hiện phản giá trị văn hóa trong mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị
Kết hợp
chặt chẽ giữa “xây” và “chống” vừa là yêu cầu khách quan, vừa là giải pháp hữu hiệu trong phòng, chống âm mưu, thủ đoạn “xâm lăng văn hóa” của các thế lực thù địch hiện nay. Trước những tác động tiêu cực từ mặt trái nền kinh tế thị trường, xu thế
toàn cầu hòa, hội nhập quốc tế và mưu đồ chống phá trên lĩnh vực tư tưởng, văn
hóa của các thế lực thù địch, đã và đang làm nảy sinh ngày càng gia tăng những
biểu hiện phi văn hóa, phản giá trị, suy thoái, tệ nạn, tiêu cực ở các địa
phương, cơ quan, đơn vị ... Kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống” nhằm lấy
“xây” để “chống”, lấy “cái đẹp” để “dẹp cái xấu” và lấy “chống” để “xây”, kiên
quyết “nhổ cỏ dại” để “hái mùa vàng”.
Trong
tình hình mới, cấp ủy, chính quyền, đoàn thể ở các địa phương, cơ quan, đơn vị cần
phải coi trọng giáo dục, gìn giữ, bồi đắp và
phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, thể hiện bản sắc, thương hiệu của
mình; đồng thời, tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại, tạo lập những giá
trị văn hóa mới, mang tính tiên tiến, văn minh, phù hợp với xu thế phát triển của
thời đại. Kiên quyết đấu tranh ngăn ngừa, lọc bỏ những biểu hiện phản giá trị
văn hóa; nhất là những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, sự xuống cấp
về đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”,
“tự chuyển hóa” trong nội bộ; phê
phán và ngăn chặn các biểu hiện tiêu cực, tệ nạn mê tín, dị đoan; đẩy lùi bệnh
quan liêu, bè phái, mất đoàn kết, chủ nghĩa cơ hội và thực dụng; các hành vi vi
phạm pháp luật, kỷ luật ở địa phương, cơ quan, đơn vị. Phối hợp chặt chẽ giữa
các cấp, các ngành, phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng, binh chủng
trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, nhất là vai trò của cơ quan chức năng, các “Ban
chỉ đạo 35”, lực lượng nòng cốt đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù
địch trên không gian mạng. Phải làm cho các tổ chức, các lực lượng nhận thức đầy
đủ, sâu sắc rằng, đây là việc làm thường xuyên, lâu dài chứ không phải là công
việc “một sớm, một chiều”, giản đơn, “thuận buồm, xuôi gió”. Nó phải được tiến
hành một cách bền bỉ, kiên trì, dũng cảm trên mọi lĩnh vực, mọi mặt hoạt động,
trong mọi tổ chức, mọi lực lượng và trong mỗi con người. Trong đó, cần kết hợp
chặt chẽ giữa khơi dậy và phát huy vai trò nêu gương về văn hóa của cán bộ, đảng
viên với tăng cường quản lý, điều hành, thanh tra, kiểm tra xử lý các biểu hiện
vi phạm./.
Sự ''im lặng'' nguy hại
Dân gian có câu “Im lặng là vàng”, với hàm ý khuyên nhủ ai đó nên có thái độ khiêm nhường, nhã nhặn đúng lúc đúng chỗ; biết im lặng cần thiết khi lời nói của mình có thể làm tổn thương, gây hại cho người khác hoặc làm rắc rối thêm vấn đề... Tuy nhiên trong cuộc sống, sự “im lặng” không phải lúc nào cũng là “vàng” mà có thể trở thành nguy hại cho sự phát triển, như khi cán bộ, đảng viên thấy đúng không ủng hộ, thấy sai không dám đấu tranh.
Thời gian qua, tâm lý “đấu tranh, tránh đâu” và thái độ “im lặng” có thể hiểu là hiện tượng nể nang, né tránh, ngại va chạm của nhiều cán bộ, đảng viên, xảy ra ở không ít cơ quan, tổ chức, đơn vị, được khoác tấm áo “đoàn kết, thống nhất cao” bên ngoài, còn thực tế bên trong thì hậm hực, tức tối, kéo bè, kết cánh để chống đối nhau đã xảy ra. Cũng có hiện tượng “im lặng” khác là không ít cán bộ, đảng viên không dám làm gì vì sợ sai nên chùng chình, không thực thi nhiệm vụ trước những khó khăn, bức xúc từ cuộc sống. Cả hai sự “im lặng” như trên đều gây hại cho tổ chức, địa phương và mở rộng ra là cản trở sự phát triển của đất nước.
Cách đây hơn 36 năm, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh đã phê phán rất gay gắt điều mà ông gọi là “sự im lặng đáng sợ” để tấn công vào “thành trì” quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. “Sự im lặng đáng sợ” là sự im lặng của người có chức, có quyền câu kết, tránh né, bao che cho nhau để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực... “Sự im lặng đáng sợ” còn là sự im lặng của người dân, của những người tích cực trước những tiêu cực, sai trái hiển hiện trước mắt mà không có phản ứng gì. Do vậy, công khai chỉ ra “Những việc cần làm ngay” và phê bình trên báo chí chính là một giải pháp quan trọng, hiệu quả được Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh coi trọng.
Biểu hiện rõ nét khi sự “im lặng” diễn ra ở không ít cơ quan, đơn vị, địa phương gần đây là việc trì trệ trong triển khai thực hiện Quyết định số 08/2022/QĐ-TTg ngày 28-3-2022 của Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động bị ảnh hưởng do dịch Covid-19. Lý do chủ yếu là “sợ sai” nên ở cơ sở đã nghĩ ra nhiều “giấy phép con” để cốt cho “an toàn”. Hay như tình trạng giải ngân đầu tư công cũng vậy, khiến hàng chục nghìn tỷ đồng nằm im trong khi rất nhiều công trình, dự án… thiếu vốn.
Thực tế cho thấy, các tổ chức bị kỷ luật với hình thức Cảnh cáo gần đây như: Ban Thường vụ Đảng ủy Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam các nhiệm kỳ 2015-2020, 2020-2025; Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hải Dương nhiệm kỳ 2020-2025… cũng có nguyên nhân từ hiện tượng "ai biết người nấy" nên khi có sai mà không phát hiện, phát hiện mà không đấu tranh kịp thời; hoặc cũng có thể đồng lõa, dung túng cho nhau, cùng nhau “ngậm miệng” vì lợi ích cá nhân, cục bộ. Hậu quả là cùng lãnh án kỷ luật cả tập thể.
Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) của Đảng về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ” chỉ rõ 27 biểu hiện suy thoái. Trong đó có một biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị là: “Trong phê bình thì nể nang, né tránh, ngại va chạm, thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh”. Đối với cán bộ, đảng viên, nếu thể hiện sự im lặng như trên thì lâu ngày sẽ vô hình trung trở thành kẻ đồng lõa với cái xấu, dung túng cho cái sai và tiếp tay cho cái ác lộng hành. Khi cán bộ, đảng viên không bày tỏ thái độ, hành động gì trước một sự việc đáng lẽ phải có chính kiến kịp thời, vì lợi ích chung thì đó là biểu hiện của sự vô trách nhiệm.
Do đó, giải pháp để ngăn ngừa bệnh “im lặng” là cần xác định rõ vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị; đồng thời, phải gắn vai trò, trách nhiệm đối với những hậu quả do sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống gây ra. Có như vậy, việc ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống mới đạt được hiệu quả và có tác dụng động viên, khích lệ, khuyến khích cán bộ, đảng viên khác học tập, làm theo. Nhận diện đúng những biểu hiện suy thoái tạo cơ sở cho mỗi cán bộ, đảng viên suy ngẫm và hành động; tự soi, tự sửa, tự phê bình và phê bình, kiểm điểm đánh giá cá nhân, góp ý cho người khác và xử lý đối với cán bộ, đảng viên vi phạm.
Kiên quyết vạch trần, đấu tranh phòng, chống tình trạng số đông “im lặng”là một trong những việc làm cấp thiết để góp phần xây dựng các tổ chức Đảng trong sạch. Cụ thể là cần tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp như: Giáo dục, rèn luyện nâng cao bản lĩnh chính trị, trách nhiệm công vụ cho cán bộ, đảng viên; phát huy dân chủ trong đảng và trong xã hội; coi trọng văn hóa phản biện lành mạnh; thực thi chặt chẽ các quy định về kiểm soát quyền lực, nhất là kiểm soát quyền lực cá nhân người đứng đầu; tăng cường giám sát, kiểm tra và xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm dân chủ, độc đoán, chuyên quyền...
Đặc biệt là cần có sự nhìn nhận, xem xét với phương pháp biện chứng trước những sai sót trong công tác chuyên môn, nghiệp vụ, không nên phủ định sạch trơn với những thang “điểm trừ” khi đánh giá cán bộ, đảng viên. Vì thế, các cấp ủy, tổ chức Đảng cần làm tốt hơn nữa công tác đánh giá cán bộ cho thật sát với điều kiện tình hình mới. Trong đó, phải xem sự sáng tạo, đột phá của cán bộ, đảng viên là tiêu chí quan trọng hàng đầu trong hệ thống tiêu chí đánh giá, cương quyết không “dĩ hòa vi quý”, cào bằng.
Phê phán, đấu tranh với tình trạng “im lặng”, suy nghĩ “đấu tranh, tránh đâu” là việc làm cần thiết nhằm góp phần rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị, tinh thần chiến đấu, phẩm chất trung thực, dũng cảm của cán bộ, đảng viên trong điều kiện hiện nay.
Không bán rẻ chữ ''liêm''
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giải thích ngắn gọn: “Liêm là trong sạch, không tham lam”, là liêm khiết, là luôn tôn trọng giữ gìn của công và của dân. Người nhấn mạnh: “Liêm là không tham địa vị. Không tham tiền tài. Không tham sung sướng. Không ham người tâng bốc mình. Vì vậy mà quang minh chính đại, không bao giờ hủ hóa. Chỉ có một thứ ham là ham học, ham làm, ham tiến bộ”.
Đối với mỗi cán bộ, đảng viên, chữ “liêm” trong thực thi công vụ rất quan trọng. Đối với lực lượng thực thi và bảo vệ pháp luật (công an, thanh tra, kiểm toán, kiểm sát, tòa án), chữ “liêm” còn quan trọng hơn nhiều lần. Trong điều kiện Đảng ta đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, vai trò của chữ “liêm” với lực lượng này càng quan trọng hơn nữa.
Quan trọng là bởi tính chất công việc của họ phải tìm ra chứng cứ, tìm ra sai phạm, để đưa ra ánh sáng những kẻ lợi dụng chức vụ, quyền hạn, cố tình làm sai hoặc câu kết làm sai, chiếm đoạt tiền, tài sản của dân, của nước một cách tinh vi. Quan trọng là bởi chữ “liêm” giúp họ làm việc công minh chính trực, không “gắp lửa bỏ tay người”, xử lý đúng người, đúng tội, tránh oan sai. Bởi với họ, chữ “liêm” giống như “kim chỉ nam”, giúp giữ vững bản lĩnh, khí tiết, trung thành tuyệt đối với Đảng, với nhân dân, không bị mua chuộc, lôi kéo; không bị đồng tiền, vật chất đánh đổ danh dự, uy tín...
Về lý luận ai cũng hiểu như thế. Nhưng thực tế, trong lực lượng thực thi và bảo vệ pháp luật vẫn còn xuất hiện không ít những kẻ cơ hội, lợi dụng công vụ để đạt lợi ích cá nhân. Họ đã bỏ chữ “liêm” để đổi lấy vật chất bằng nhiều thủ đoạn, cách làm khác nhau. Người thì lợi dụng chức vụ, mối quan hệ để thông đồng làm việc phi pháp, thu lợi bất chính; kẻ thì dùng vị trí công tác, công việc và chứng cứ để đe dọa, tống tiền đối tượng tham nhũng, tiêu cực. Cũng không ít người lại tiếp tay, bảo kê cho đối tượng làm sai ngay từ đầu để trục lợi...
Có rất nhiều câu chuyện bán rẻ chữ “liêm” xảy ra trong lực lượng bảo vệ và thực thi pháp luật đã bị dư luận lên án. Bởi đây là hành vi xúc phạm niềm tin của nhân dân trắng trợn nhất. Để ngăn chặn hiện tượng này, vấn đề tiên quyết là phải bám sát chỉ đạo trong Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) và Kết luận số 21-KL/TƯ ngày 25-10-2021 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIII) về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Cụ thể là: “Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát; phát huy vai trò của các cơ quan thanh tra, kiểm tra, điều tra và các cơ quan tư pháp để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, xử lý nghiêm minh đối với những cán bộ sai phạm theo quy định của pháp luật”.
Để làm tốt chỉ đạo này, cần xây dựng, bồi dưỡng, giáo dục chữ “liêm”, củng cố đạo đức cách mạng và bản lĩnh chính trị. Ngoài ra, quá trình sử dụng lực lượng trong thực thi công vụ phải ngăn chặn, chống các biểu hiện thông đồng, móc ngoặc.
Cũng là nhằm tránh cho lực lượng bảo vệ, thực thi pháp luật không bị sa ngã trước đồng tiền thì cấp ủy, người đứng đầu các cơ quan phải gương mẫu về tinh thần tận tụy, tận tâm và liêm khiết. Luôn gương mẫu, đi đầu trong việc thực hiện các quy định của Đảng, Nhà nước về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Phải chịu trách nhiệm về cấp dưới bằng cách tự nguyện từ chức nếu để xảy ra tiêu cực trong thực thi công vụ.
Cần xây dựng cơ chế kiểm soát, dùng công nghệ thông tin để hạn chế tiếp xúc với đối tượng; giám sát hành vi, hành động của lực lượng thực thi, bảo vệ pháp luật nghiêm ngặt; ngăn chặn biểu hiện lợi dụng công vụ, chức vụ, quyền hạn để sách nhiễu, “vòi vĩnh”, “chung chi”. Cùng với đó là triển khai rộng rãi hệ thống ghi âm, ghi hình, camera trực tuyến tại các địa điểm có tiếp xúc trực tiếp với người dân, doanh nghiệp và có bộ phận thường trực theo dõi, giám sát thường xuyên; công bố rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận các ý kiến phản ánh của người dân, doanh nghiệp về hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức.
Người đứng đầu các cơ quan bảo vệ, thực thi pháp luật cần tăng cường chỉ đạo, kiểm tra, giám sát đối với các cơ quan, đơn vị và cán bộ thuộc quyền. Kiên quyết đưa ra khỏi bộ máy những cá nhân thoái hóa, biến chất, vi phạm pháp luật, định kỳ luân chuyển vị trí công tác đối với những vị trí nhạy cảm, phức tạp theo đúng quy định. Lựa chọn, bố trí người có đủ phẩm chất, đạo đức, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, liêm khiết đảm nhiệm các vị trí nhạy cảm, nhất là đối với các trưởng đoàn thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra viên.
Nếu không ngăn ngừa được hành vi bán rẻ chữ “liêm” trong lực lượng bảo vệ, thực thi pháp luật thì tình trạng “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, nhất là cám dỗ từ “đạn bọc đường” sẽ rất khó kiểm soát và công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng ta sẽ bị ảnh hưởng, không đạt hiệu quả như mong mỏi của nhân dân.



