Trong những năm gần đây, các thế lực
thù địch ngày càng ra sức đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình” hòng gây hỗn
loạn về tư tưởng, tạo ra “những khoảng trống” nhằm mục đích xóa bỏ hệ tư tưởng
xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Chúng tập trung lợi dụng triệt để việc sử dụng
Internet, các trang mạng xã hội để truyền bá quan điểm sai trái, tung tin xuyên
tạc đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Việt Nam,… nhằm làm
suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, chia rẽ khối đại
đoàn kết toàn dân tộc. Để đấu tranh chống chiến lược "diễn biến hòa bình"
của các thế lực thù địch trong giai đoạn mới, đòi hỏi Đảng, Nhà nước, nhân dân
Việt Nam phải luôn tỉnh táo, xem xét, nhận diện đúng, phân tích, vạch trần âm
mưu, bản chất trong các luận điệu của thế lực thù địch để có biện pháp phòng,
chống hiệu quả.
Ở Việt Nam, thực hiện âm mưu “diễn biến
hòa bình”, các thế lực thù địch đặc biệt coi trọng việc phá hoại tư tưởng, coi
đó là mũi nhọn, là con đường ngắn nhất dẫn tới sự xói mòn về niềm tin của nhân
dân với Đảng, với chế độ xã hội chủ nghĩa. Bên cạnh các đặc trưng chủ yếu như:
tuyên truyền xuyên tạc nhằm phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh; phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; đẩy mạnh hoạt động
xuyên tạc lịch sử; thực hiện âm mưu “phi chính trị hóa” quân đội và công an… thời
gian gần đây, các thế lực thù địch còn tích cực đẩy mạnh thực hiện một số thủ
đoạn chống phá mới, đó là: Tìm cách đẩy nhanh quá trình “tự diễn biến”, “tự
chuyển hóa” trong nội bộ, đưa ra những luận điệu lập lờ, lẫn lộn giữa hai mặt
tích cực và tiêu cực, giữa tư tưởng xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa đến
đảng viên và nhân dân. Khuyến khích những quan điểm lệch lạc và những khuynh
hướng xã hội “dân chủ” kiểu Mỹ và phương Tây hòng làm cho người dân thấy hoài
nghi về “xã hội Việt Nam” và mơ tưởng về một “xã hội khác” được cổ xúy là tốt
đẹp hơn.
Các thế lực thù địch điều chỉnh thủ
đoạn chống phá, bằng cách ngoài việc công kích trực diện vào nền tảng tư tưởng,
chúng tuyên truyền kích động gây mâu thuẫn, chia rẽ trong nội bộ. Với mưu đồ
gây chia rẽ nội bộ, làm cho Đảng ta “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên
trong, chúng ra sức tuyên truyền, bịa đặt về các phe phái trong Đảng, nhất là
lợi dụng việc đấu tranh chống tham nhũng để xuyên tạc là thanh trừng nội bộ.
Chúng còn thường xuyên dựng chuyện, thổi phồng những sai lầm, thiếu sót của một
số cán bộ, đảng viên, qua đó gây hoang mang, tạo bức xúc trong dư luận xã hội,
kích động người dân gây mất an ninh, trật tự.
Chúng còn sử dụng nhiều cách thức tác
động tinh vi, xảo quyệt đối với từng đối tượng cụ thể, trong đó đối với các
tầng lớp nhân dân, chúng lợi dụng việc tiếp cận thông tin còn hạn chế, đưa
những thông tin sai lệch, nhằm tạo khoảng trống trong tư tưởng nhân dân, làm
cho nhân dân hoài nghi, mất niềm tin với chế độ, Đảng và nhà nước, từ đó chúng
kích động các hoạt động gây mất ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã
hội, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Âm mưu, thủ đoạn của chúng còn xuyên
tạc, bóp méo các sự kiện chính trị, các vụ việc phức tạp, nhạy cảm. Lợi dụng
các sự kiện chính trị quan trọng liên quan đến các vấn đề phân định biên giới,
lãnh thổ, tranh chấp Biển Đông, ô nhiễm môi trường, hay những vấn đề liên quan
đến công tác cứu trợ bão lụt, công tác phòng chống COVID-19 lợi dụng tung tin
thất thiệt trên các trang mạng xã hội gây hoang mang trong dư luận, tạo nên sự
hiểu nhầm của người dân, sự hoài nghi vào cấp ủy, chính quyền các cấp.
Hiện nay, thế giới đang chứng kiến
nhiều sự thay đổi sâu sắc. “Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển
mạnh mẽ, tạo đột phá trên nhiều lĩnh vực, mang đến cả thời cơ và thách thức đối
với mọi quốc gia. Các nước điều chỉnh chiến lược và phương thức phát triển nhằm
thích ứng với tình hình mới”. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn tiếp tục
diễn biến phức tạp, dưới nhiều hình thức mới, phức tạp và quyết liệt hơn,
làm gia tăng rủi ro đối với môi trường kinh tế, chính trị, an ninh quốc tế. Hợp
tác, cạnh tranh, sự va chạm, cọ xát, đấu tranh và sự tùy thuộc lẫn nhau giữa
các nước, các trung tâm quyền lực ngày càng gia tăng. Trong cách thức tiến hành,
các nước lớn coi trọng sử dụng “quyền lực thông minh”, kết hợp giữa “quyền lực
cứng” (chỉ huy, cưỡng bức, định đoạt dựa trên sức mạnh kinh tế, quân sự) với
“quyền lực mềm” (khả năng thuyết phục, thu hút, tạo ảnh hưởng dựa trên sự hấp
dẫn của giá trị) một cách uyển chuyển, khôn khéo. Trong bối cảnh quốc tế và các
khu vực diễn biến phức tạp, khôn lường đó, để thực hiện mưu đồ của mình, các
thế lực thù địch tiếp tục điều chỉnh chiến lược “diễn biến hòa bình” dưới một
bộ mặt mới, ngày càng bộc lộ rõ sự tinh vi, xảo quyệt và vô cùng thâm
độc:
Thứ nhất, chủ thể và lực lượng tiến hành “diễn
biến hòa bình” trong bối cảnh mới rất đa dạng, phức tạp, đan xen, không đồng
nhất. Nếu như trước kia, chủ thể tiến hành “diễn biến hòa bình” là chủ nghĩa đế
quốc và các thế lực thù địch thì nay, bên cạnh lực lượng này còn có cả các nước
theo chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi với tư tưởng bành trướng, bá quyền. Để xác lập
vị thế vượt trội hoặc tranh giành lợi ích, ảnh hưởng trong trật tự thế giới
mới, một số nước lớn thâu tóm hoạt động của các tổ chức, diễn đàn quốc tế, khu
vực để lôi kéo, khống chế các nước khác vào vòng kiềm tỏa của mình. Trong một
số trường hợp cụ thể, có những nước bất chấp luật pháp quốc tế, trắng trợn xâm
phạm chủ quyền, can thiệp sâu vào nội bộ các nước khác bằng các biện pháp tổng
hợp nhằm thay đổi bộ máy chính quyền hoặc lật đổ chế độ chính trị nước khác
theo hướng có lợi cho mình. Với chủ thể được mở rộng, lực lượng tiến hành sẽ là
“đại quân công chúng” ngay trong nội bộ đối phương. Trước kia, khi thực hiện
“diễn biến hòa bình”, những kẻ chủ mưu, thù địch, hiếu chiến bên ngoài trực
tiếp tiến hành chống phá. Nay, họ chuyển sang hành động “sau bức màn che”, “bí
mật giật dây”, tập trung “nhồi nhét” tư tưởng chống đối, đào tạo, huấn luyện
những kẻ “theo đóm ăn tàn”, nội gián, tay sai một cách khá bài bản, trở thành
những “kỹ sư lành nghề” lật đổ chế độ chính trị ngay trong nội bộ đối phương.
Từ đó, họ ngụy biện rằng, nguyên nhân sụp đổ chế độ chính trị do sự tự thân vận
động bên trong chứ không phải do sự chống phá từ bên ngoài. Họ móc nối với
những đối tượng cơ hội chính trị, thoái hóa, biến chất nhen nhóm thành các tổ
chức chính trị đối lập hoạt động công khai, được “ngụy trang” dưới danh nghĩa
các hội, đoàn, tổ chức xã hội dân sự... và rêu rao đó là “đại diện của người
dân”; tập hợp các phần tử phản động, lưu manh, bất mãn đội lốt các chức sắc,
chức việc, già làng, trưởng nhóm, trưởng hội... chỉ chờ cơ hội là “ngóc đầu”,
“lột xác”; mua chuộc, lừa gạt, ép buộc quần chúng nhẹ dạ tham gia làm bình
phong, lá chắn. Lực lượng này khi bị lôi kéo, kích động hợp thành “đại quân
công chúng” tại chỗ, luôn chịu sự chỉ đạo của các “chuyên gia chống cộng” bên
ngoài và đương nhiên đó hoàn toàn không phải là quần chúng theo đúng nghĩa là
lực lượng cách mạng.
Thứ hai, đối tượng chống phá của chiến lược
“diễn biến hòa bình” được mở rộng và phương thức tiến hành đã có sự chuyển đổi.
“Diễn biến hòa bình” trong tình hình mới không những nhằm vào các nước tiến bộ,
trước hết là các nước xã hội chủ nghĩa, mà còn chuyển sang chống phá các nước
có chế độ chính trị mà chủ thể tiến hành cho là không phù hợp với lợi ích, giá
trị, “khuôn mẫu” của họ. Đó là những nước độc lập, có chủ quyền nhưng “cứng
đầu”, “không cùng quỹ đạo”, không tuân theo sự chỉ huy, chỉ đạo của họ, không
có lợi cho họ trong giải quyết các vấn đề quốc tế. Đặc biệt, trọng tâm chống
phá của chiến lược “diễn biến hòa bình” hiện nay là các nước có vị trí địa
chính trị - kinh tế - quân sự chiến lược quan trọng, phức tạp, nhạy cảm hoặc ở
những khu vực hội tụ sự cạnh tranh chiến lược, tranh chấp gay gắt về lợi ích,
chủ quyền trên thế giới. Tính đa dạng, phức tạp, đan xen không đồng nhất giữa
chủ thể và đối tượng được thể hiện trong mối quan hệ này, phạm vi này là chủ
thể tiến hành, nhưng có thể trong mối quan hệ khác, phạm vi khác, chủ thể đó
lại là đối tượng chống phá.Phương thức chống phá của chiến lược “diễn biến hòa
bình” đã chuyển trọng tâm từ bên ngoài tác động vào bên trong sang tiến hành
các hoạt động chống đối tại chỗ, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ngay
trong nội bộ đối phương. Nếu như những năm qua, “diễn biến hòa bình” coi trọng
“dính líu để khuếch trương”, “can dự để mở rộng”, trực tiếp tiếp xúc để thẩm
thấu các hành động chống phá từ bên ngoài vào bên trong nước khác thông qua thủ
đoạn đặc trưng như “xóa bỏ cấm vận”, xúc tiến “bình thường hóa quan hệ”... thì
nay đã chuyển sang tìm mọi cách khai thác và khoét sâu mâu thuẫn nội tại; triệt
để lợi dụng những sơ hở, yếu kém trong công tác lãnh đạo, quản lý, điều hành xã
hội của các nước để chống phá. Như đã thành quy luật, mỗi khi ở các nước là đối
tượng chống phá diễn ra các sự kiện chính trị trọng đại, xuất hiện các “điểm
nóng”, các vấn đề xã hội phức tạp, nhạy cảm,... thì đó là “cơ hội vàng” để các
thế lực thù địch đẩy mạnh thực hiện “diễn biến hòa bình”. Họ sử dụng chính lực
lượng, phương tiện của đối phương; kết hợp công khai với bí mật; thực hiện đánh
ngầm, mềm, sâu, hiểm, tiến công toàn diện, có trọng điểm; thường núp dưới danh
nghĩa “hiến kế”, “chống tham nhũng”, “góp ý kiến xây dựng”... để lũng đoạn đối
phương. Trong đó, lĩnh vực chính trị, tư tưởng được họ xác định là khâu trọng
tâm, đột phá; kinh tế là mũi nhọn; dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền là
“ngòi nổ”; ngoại giao để hỗ trợ; quân sự để răn đe, hậu thuẫn. Trong quá trình
thực hiện, khi có điều kiện, thời cơ và cần thiết sẽ kết hợp với bạo loạn lật
đổ, gây xung đột, nội chiến, can thiệp vũ trang, chiến tranh ủy nhiệm... để
nhanh chóng đạt được mục tiêu chiến lược. Cách thức tiến hành rất công phu, bài
bản để che đậy tính chất chính trị phản động, “ru ngủ” tinh thần cảnh giác cách
mạng, làm cho đối phương mơ hồ, mất cảnh giác; mưu toan từng bước tạo sự suy
thoái về tư tưởng chính trị, mục ruỗng về bộ máy, xuất hiện các mầm mống “tự
diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở từng cá nhân, trong nội bộ các tổ chức và toàn xã
hội và cuối cùng là sự sụp đổ chế độ chính trị giống như sự vận động “tự thân”,
“tất yếu”, “hợp quy luật”.
Thứ ba, mục tiêu và động cơ chính trị của chiến
lược “diễn biến hòa bình” đã có sự dịch chuyển và mở rộng hơn. Mặc dù mục tiêu
cao nhất, suy đến cùng của chiến lược “diễn biến hòa bình” là lật đổ chế độ
chính trị xã hội của các nước “không cùng quỹ đạo”, nhưng hiện nay, do sự tác
động của các mối quan hệ quốc tế phức tạp, đa tầng nấc, nhiều cấp độ giữa các
nước, các tổ chức, sự chế ước của các quy tắc, chế định quốc tế, khu vực; khi
chưa lật đổ được chế độ chính trị thì “diễn biến hòa bình” sẽ nhằm đến mục tiêu
thấp hơn là thay đổi đường lối, chính sách; cài cắm lực lượng thân cận vào bộ
máy cầm quyền; làm phức tạp hóa thành phần lãnh đạo; thay đổi tính chất quốc
gia, dân tộc khác theo hướng phục vụ lợi ích của chủ thể tiến hành. Trong đó,
thay đổi bộ máy cầm quyền nước khác là mục tiêu trọng yếu hiện nay và để làm
được điều này, chiến lược “diễn biến hòa bình” đã có những điều chỉnh mới gắn
với “công nghệ lật đổ” cực kỳ tinh vi, phản động.Từ sự mở rộng về mục tiêu làm
cho động cơ chính trị của chiến lược “diễn biến hòa bình” trong sự dịch chuyển
và cạnh tranh quyền lực cũng có sự mở rộng và thay đổi theo. Nếu như “diễn biến
hòa bình” trước đây chủ yếu là đấu tranh ý thức hệ chính trị giai cấp; đấu
tranh giữa hai con đường xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa; thì hiện nay nó
đã được mở rộng và chuyển sang cả “đấu tranh” vì lợi ích dân tộc cục bộ, hẹp
hòi; cạnh tranh chiến lược để xác lập vị thế ảnh hưởng.
Thứ tư, đối với biện pháp tiến hành “diễn biến
hòa bình” hiện nay, các thế lực thù địch sử dụng “công cụ mềm”, “quyền lực
thông minh” thay cho chính sách “cây gậy và củ cà rốt” kém hiệu quả trước đây. Đây
là những biện pháp mới, rất linh hoạt, mang tính tổng hợp trên các phương
diện và nảy sinh trong xu thế các nước thay đổi cách thức sử dụng quyền lực và
sự trỗi dậy của trào lưu dân túy, xu hướng bảo hộ thương mại trong quan hệ quốc
tế. Thực hiện tiến công toàn diện, có trọng điểm song “diễn biến hòa bình” ngày
càng coi trọng các “công cụ mềm” và “quyền lực thông minh” nhằm vào các lĩnh
vực chính trị tư tưởng, kinh tế, văn hóa - xã hội, ngoại giao, nhất là vấn đề
dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo để từng bước chuyển hóa đối phương,
giành “chiến thắng mà không cần chiến tranh”. Trọng tâm ở bên trong các nước
thì họ tìm mọi cách khoét sâu mâu thuẫn, phân hóa nội bộ, tạo ra những “khoảng
trống” quyền lực, đẩy đối phương vào vòng bất ổn. Bên ngoài, vẫn hỗ trợ bằng
việc tạo áp lực, tăng cường lôi kéo, khống chế, từng bước gây ảnh hưởng có lợi
cho họ. Cách thức tiến hành rất tinh vi, khó nhận diện; có lúc dụ dỗ, mua chuộc
bằng vật chất; lúc thì núp dưới danh nghĩa hoạt động từ thiện, nhân đạo; có khi
kêu gọi mở rộng tự do, dân chủ, nhân quyền, thúc đẩy quan hệ đối tác; đòi thực
hiện đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập; nhiều khi lại ngấm ngầm thao túng,
khống chế về tài chính, từng bước ép buộc đối phương lệ thuộc về chính trị.
Chiến lược chống phá từ từ, dần dần theo cách “mưa dầm thấm lâu”. Phương châm
hành động mềm dẻo, linh hoạt, “đối thoại thay đối đầu”, “bắt tay thay súng
đạn”, không phô trương rầm rộ, nhìn hình thức biểu hiện bên ngoài ít khốc liệt,
không tàn phá như chiến tranh vũ lực; thậm chí có vẻ “gần gũi”, “thân thiện”
trong một “thế giới phẳng” nhưng bản chất thì đang âm thầm đẩy đối phương xuống
đáy “vũng lầy” của sự khủng hoảng và dẫn đến đổ vỡ ngay từ bên trong.
Thứ năm, về công cụ mới để thực hiện “diễn
biến hòa bình”, các thế lực thù địch coi trọng sử dụng các phương tiện thông
tin, truyền thông. Trước sự bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ
tư, trong kỷ nguyên thông tin của thời đại toàn cầu hóa và với quan điểm “một
đài phát thanh cũng có thể bình định được một nước, một đô la chi cho tuyên
truyền có hiệu quả hơn năm đô la chi cho quân sự” nên thứ “vũ khí” hữu hiệu
được các thế lực thù địch coi trọng sử dụng trong chiến lược “diễn biến hòa
bình” hiện nay là các phương tiện thông tin, truyền thông, báo chí, xuất bản,
nhất là các phương tiện có chương trình tiếng Việt để thực hiện bôi nhọ, vu
cáo, đả kích Việt Nam(6). Trong đó, họ ngày càng coi trọng các trang
mạng xã hội, internet - một phương tiện truyền thông có tốc độ nhanh, sức lan
tỏa mạnh đối với công chúng. Thực tế ở nước ta gần đây đã xuất hiện khá nhiều
các website, blog, phát tán quan điểm trái chiều, xuyên tạc. Với cách thức tiến
hành khá công phu, tinh xảo; dựa vào một số sự kiện đã diễn ra, họ nhào nặn
bằng các chi tiết “sặc mùi” chính trị phản động; thêm bớt những “số liệu” không
thể kiểm chứng, kèm theo trích dẫn “kim, cổ, đông, tây”, giả danh khoa học; sử
dụng công nghệ chèn các tư liệu, hình ảnh đã bị cắt ghép, chỉnh sửa, “live
stream”... tạo ra những sự kiện “giật gân”, thông tin “câu khách”, gợi trí tò
mò của dư luận; cố tình đổi trắng thay đen, biến không thành có, rồi suy diễn,
bình luận theo kiểu làm “sáng tỏ vấn đề”. Tần suất các luận điệu thâm độc đó
ngày càng gia tăng cả về lưu lượng, cấp độ, mật độ; thực hiện “bôi nhiều sẽ
bẩn”, “nói lắm phải tin”, tung “hỏa mù” nhằm gây tâm lý hoài nghi, dao động
trong xã hội; từng bước hướng cộng đồng đến những suy nghĩ lệch lạc, dẫn đến
“tự diễn biến”, dần xuất hiện những hành vi “lệch chuẩn” và rơi vào “tự chuyển
hóa” lúc nào không hay./.
