TRÁNH TƯ TƯỞNG "CUA CẬY CÀNG, CÁ CẬY VÂY"

Tiếp xúc cử tri trước thềm Kỳ họp thứ 6, Quốc hội Khóa XV, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng lưu ý các chủ thể trong hệ thống chính trị cần phải làm đúng chức năng, nhiệm vụ theo quy định, tránh tình trạng “cua cậy càng, cá cậy vây”, cứ cậy mình là cán bộ cấp trên đi xuống hoạnh họe với dân là không được...

Tiếp xúc cử tri trước và sau mỗi kỳ họp Quốc hội đã được ấn định trong Luật Tổ chức Quốc hội. Với cử tri các quận Đống Đa, Hai Bà Trưng, Ba Đình (đơn vị bầu cử số 1, TP Hà Nội), niềm tin và sự trông đợi sau mỗi kỳ họp Quốc hội còn mang ý nghĩa lớn hơn khi cử tri, nhân dân được trực tiếp dự, lắng nghe chia sẻ của đại biểu Quốc hội, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng; cùng với đó là những ý kiến, kiến nghị mà cử tri đề đạt, gửi tới Tổng Bí thư. Buổi tiếp xúc cử tri của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trước thềm Kỳ họp thứ 6, Quốc hội Khóa XV lần này cũng thể hiện niềm tin, ý nghĩa như vậy.

Với tư cách thành viên Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cho biết, mỗi lần tiếp xúc cử tri lại thấy Thủ đô có nhiều thay đổi, càng ngày càng phát triển, đẹp, văn minh, hiện đại hơn. Các ý kiến phát biểu ngắn gọn nhưng mang tầm khái quát, sâu sắc, tâm huyết và có trách nhiệm, nêu rõ vấn đề, thể hiện trình độ của cử tri ngày càng cao. Các ý kiến được ghi nhận đầy đủ để tổng hợp báo cáo Quốc hội và đề nghị các cơ quan có thẩm quyền trả lời cử tri. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nêu rõ, trước các kỳ họp, đại biểu Quốc hội tiến hành tiếp xúc cử tri, báo cáo nội dung chương trình và tiếp thu ý kiến góp ý của cử tri để tổ chức kỳ họp thành công. Nội dung, kết quả kỳ họp phải thể chế hóa chủ trương của Đảng, từ đó thấm vào từng người dân, giúp cho “ý Đảng” luôn luôn quyện với “lòng dân”. Do đó, các cuộc tiếp xúc cử tri phải được tổ chức thiết thực, tránh hình thức.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhắc lại, Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất do nhân dân bầu ra, thực hiện quyền lực của nhân dân. Quốc hội thực hiện các chức năng xây dựng luật pháp, giám sát tối cao và quyết định những vấn đề lớn, quan trọng của đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đảng ta lãnh đạo toàn bộ hệ thống chính trị đề ra đường lối chủ trương, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ. Đó là “ba chân kiềng” rất chắc chắn, quan hệ biện chứng với nhau. Trong đó, mỗi chủ thể đều phải thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, tuân theo Hiến pháp và pháp luật. Các cấp, các ngành phải nắm chắc để thực hiện đúng, nhất là phải gần dân, sát dân, tôn trọng nhân dân bởi “đẩy thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân”.

Tổng Bí thư lưu ý các chủ thể trong hệ thống chính trị cần phải làm đúng chức năng, nhiệm vụ theo quy định, tránh tình trạng “cua cậy càng, cá cậy vây”, anh nào cũng nghĩ quyền mình to. Đối với các đại biểu Quốc hội khi tiếp xúc cử tri phải tuyệt đối tránh tình trạng hình thức, ngồi ra vẻ chú ý lắng nghe nhưng lại không nghe, không hiểu. “Cứ cậy mình là cán bộ cấp trên đi xuống hoạnh họe với dân là không được. Nhưng, dân lại bảo dân làm chủ rồi, nói tôi chẳng nghe thì cũng không được nên cần có luật pháp, Nhà nước phải có kỷ cương, dưới sự lãnh đạo của Đảng” - Tổng Bí thư chia sẻ. Theo Tổng Bí thư, cử tri và nhân dân có vai trò quan trọng trong hoạt động giám sát, kiểm tra, đây là điều cơ bản và tất cả được quy định bởi pháp luật. Ý kiến của nhân dân là quan trọng vì dân là người trực tiếp thụ hưởng và hiểu tất cả.

Chủ đề phòng, chống tham nhũng, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên vi phạm luôn được cử tri quan tâm, đặt câu hỏi trước và sau mỗi kỳ họp Quốc hội. Phải tránh tình trạng “cua cậy càng, cá cậy vây”, tránh “quyền anh, quyền tôi” trong công tác cán bộ, thực hiện quyền lực Nhà nước là vấn đề được Tổng Bí thư lưu ý nhiều lần, tại các buổi tiếp xúc cử tri cũng như tại các hội nghị, phiên họp về công tác cán bộ, phòng, chống tham nhũng. “Cua cậy càng, cá cậy vây”, thực chất đó là cậy quyền cậy thế, thể hiện rõ chủ nghĩa cá nhân. Khi quyền lực của Đảng, Nhà nước giao cho cán bộ, đảng viên đảm trách mà người cán bộ, đảng viên lại có tư tưởng “cậy càng, cậy vây” thì quyền lực đó sẽ bị lạm dụng, biến quyền lực Nhà nước thành cái “gậy” để vun vén lợi ích riêng, thành “vũ khí” để trục lợi. Đó là nguồn cơn nảy sinh tham nhũng, quan liêu, hách dịch, hoạnh họe dân, những biểu hiện trái với đạo đức công vụ “cán bộ là công bộc của dân”.

Tại cuộc tiếp xúc cử tri hồi tháng 5/2023, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng lưu ý, phòng chống tham nhũng không phải “phe nọ phe kia”. Cán bộ, nhất là khi có quyền, có chức dễ lợi dụng để “chấm mút”. “Đó là nói nhẹ, nói nặng là ăn cắp, ăn cướp của dân. Cấu kết với nhau nhằm tham nhũng, tiêu cực, hư hỏng, làm cho Đảng mất uy tín, làm cho Nhà nước mất uy tín” - Tổng Bí thư lưu ý. Do đó, cái gốc của phòng, chống tham nhũng không chỉ là chống sự câu kết, móc ngoặc với nhau để chia chác mà phải làm sao chống suy thoái về tư tưởng, chính trị. Nếu người có đạo đức, tư tưởng tốt thì tham ô, tham nhũng làm gì? Phải biết khinh bỉ cái đó, biết cái đó là cái xấu, tránh xa ra. Tại sao phải quan hệ, móc ngoặc với nhau theo kiểu “ông góp chân giò, bà thò chai rượu”?

Việc xử lý cán bộ, đảng viên, từ hành chính đến hình sự cần phải hiểu với góc nhìn khách quan, với phương châm “xử một vài người để cứu muôn người”. Còn nhớ, trả lời tại họp báo công bố kết quả Kỳ họp thứ 3, Quốc hội Khóa XV vào chiều 16/6/2022 về việc bãi nhiệm đại biểu Quốc hội, phê chuẩn cách chức Bộ trưởng Bộ Y tế với ông Nguyễn Thanh Long, Tổng Thư ký Quốc hội Bùi Văn Cường bày tỏ “rất bùi ngùi khi phải đọc những nghị quyết bãi miễn đồng chí, đồng nghiệp của mình”. Theo Tổng Thư ký Quốc hội, những thành tựu mà ngành y tế đóng góp cho công tác phòng, chống dịch COVID-19 là rất quan trọng, trong đó cá nhân ông Nguyễn Thành Long cũng có nhiều đóng góp. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật, để giữ vững kỷ luật, kỷ cương, chúng ta buộc phải thực hiện những quyết định như vậy. Như Nghị quyết tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội Khóa XV đã khẳng định “không có vùng cấm, ngoại lệ” trong việc thực thi công vụ của cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị. “Cũng phải thấy rằng, những đóng góp của ngành y tế, trong đó có đóng góp của cựu Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long trong sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân, nhất là phòng chống COVID vừa qua là quan trọng nhưng sai phạm vẫn phải xử lý để bảo đảm kỷ luật, kỷ cương” - Tổng Thư ký Quốc hội nhấn mạnh. Ông cho biết, khi Ban Chấp hành Trung ương tổ chức phiên họp bất thường để thi hành việc kỷ luật này, Tổng Bí thư rất nghẹn ngào phát biểu đánh giá những thành tích, song Tổng Bí thư cũng chỉ rõ, kỷ luật của Đảng là không có vùng cấm, không có ngoại lệ, ai vi phạm phải bị xử lý.

Trong rất nhiều vấn đề đặt ra sau mỗi kỳ họp, những chia sẻ của người “cầm trịch” công cuộc phòng, chống tham nhũng, xây dựng, chỉnh đốn Đảng luôn là điểm nhấn thu hút sự quan tâm đặc biệt của cử tri, nhân dân. Với lối nói chuyện thân mật, ân tình, bằng ngữ điệu và tác phong bình dị, cởi mở, những câu chuyện, thông điệp mà Tổng Bí thư chia sẻ tại các buổi tiếp xúc cử tri thực sự lôi cuốn, khơi truyền cảm hứng. Nhiều khi thời gian đã hết, trời đã xế trưa mà cử tri vẫn bịn rịn nán lại, vẫn muốn nghe thêm những câu chuyện thẩm thấu, thức tỉnh lòng người. Tôi từng dự những buổi tiếp xúc cử tri như vậy của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và tôi hiểu, niềm tin khắc sâu trong mỗi cử tri không chỉ bởi những việc lớn lao, việc quốc gia, đất nước mà Tổng Bí thư với vai trò chèo lái; không chỉ bởi dũng khí và uy tầm của người “cầm trịch” công cuộc “nhóm củi, đốt lò” vốn vô cùng gian lao, thách thức mà còn bởi phong cách bình dị, gần gũi với những chia sẻ ân tình của người đứng đầu Đảng ta với bà con, với cử tri, đồng bào. Chẳng phải bằng những bài viết được trau chuốt với ngôn từ khoa học mang nặng tính biểu mẫu mà chính những câu chuyện gần gũi, đời thường với lối diễn đạt thân tình, cởi mở đã khiến cuộc tiếp xúc cử tri tổ chức ngay tại địa bàn, khu phố luôn mang bầu không khí đầm ấm, cử tri đến để lắng nghe, để cảm nhận, để đề đạt với Tổng Bí thư. Chính sự cởi mở, ân tình đó mà cử tri cảm nhận gần gũi hơn, được chia sẻ hơn, từ đó tin tưởng và phát biểu, đề đạt ý kiến, kiến nghị một cách sát thực nhất. Sự cởi mở ấy khơi dậy niềm tin, khơi dậy cảm xúc và tình cảm, xóa đi những rào cản ngăn cách hay ái ngại giữa người dân và lãnh đạo - rào cản có thể khiến họ không muốn hay không dám đề đạt vốn thường gặp giữa cử tri, người dân với những vị cán bộ, lãnh đạo có lối sống quan cách, xa dân. Chúng ta học Bác Hồ từ tư tưởng đến đạo đức, phong cách, học ở sách vở và học ở cuộc sống, ở đời thường. Những buổi tiếp xúc cử tri, những buổi gặp gỡ, thăm hỏi, nói chuyện, tìm hiểu, sẻ chia với người dân trong cuộc sống thường nhật như thế này của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chính là hiện thực sinh động về sống và học, làm theo Bác./.

Nguồn: Báo CAND.

Bảo vệ chính trị nội bộ làm cho các tổ chức đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh

Bảo vệ chính trị nội bộ là nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, với chế độ. Trong suốt 93 năm qua, Đảng ta đã rất chú trọng công tác bảo vệ chính trị nội bộ, coi đây là nhiệm vụ quan trọng có tính chiến lược lâu dài.

Công tác bảo vệ chính trị nội bộ được hiểu là các hoạt động nhằm bảo vệ lý tưởng, nền tảng tư tưởng, vị thế, uy tín của Đảng Cộng sản Việt Nam, giữ vững sự trong sạch của các tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên, tăng cường sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, với chế độ; đồng thời ngăn ngừa, phát hiện, đấu tranh với những âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, phản động, phần tử cơ hội...

Thực tế cho thấy trong những năm qua, các thế lực thù địch đã không ngừng tìm mọi âm mưu, thủ đoạn hòng chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng, đòi xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa, trong đó chúng tăng cường xuyên tạc bản chất của công tác bảo vệ chính trị nội bộ của Đảng ta. Điều này đã ảnh hưởng không nhỏ tới tâm tư, lý tưởng, niềm tin của nhân dân với Đảng, với đội ngũ cán bộ, đến trật tự an ninh xã hội và lâu dài là sự tồn vong của chế độ.

Các thế lực thù địch xuyên tạc rằng công tác bảo vệ chính trị nội bộ là để duy trì vai trò độc tôn của Đảng, duy trì địa vị và quyền lợi của một bộ phận đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý và đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, chứ không phải là vì lợi ích quốc gia, dân tộc và nhân dân. Các đối tượng chống phá cố tình không hiểu Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam.

Công tác bảo vệ chính trị nội bộ không chỉ đơn thuần là công tác để bảo vệ Đảng mà còn là để làm trong sạch Đảng, làm trong sạch đội ngũ cán bộ, đảng viên, loại trừ các yếu tố tiêu cực nảy sinh trong nội bộ đảng làm cản trở sự phát triển của đảng, góp phần làm cho các tổ chức đảng ngày càng trở nên trong sạch, vững mạnh.

Với bản chất của chế độ và nhà nước xã hội chủ nghĩa “của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân” dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam thì việc bảo vệ Đảng, làm cho Đảng trở nên trong sạch, vững mạnh, xứng đáng với vai trò lãnh đạo cách mạng cũng chính là vì lợi ích của quốc gia, dân tộc, vì lợi ích của nhân dân.

Song không chỉ dừng lại ở đó, các thế lực thù địch còn cố tình suy diễn cho rằng, sở dĩ Đảng ta phải tiến hành công tác bảo vệ chính trị nội bộ là để “ngụy trang”, “che đậy” cho những “phức tạp không nhỏ” diễn ra trong nội bộ như: sự mất đoàn kết; sự tranh giành địa vị, phe nhóm, bè phái; sự suy thoái về lý tưởng, niềm tin, tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của đội ngũ cán bộ; hay tình trạng “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”,... đang ngày càng tăng lên trong nội bộ Đảng.

Đáng buồn là những luận điệu sai trái này không chỉ được tuyên truyền bởi các thế lực chống phá, phản động mà còn được sự tiếp tay của một số cá nhân, trong đó có cả những người từng có uy tín, công lao nhất định với đất nước, nhưng do bị suy thoái về tư tưởng, sai lầm về nhận thức nên “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trở nên bất mãn, thù hằn chế độ, gây tác động xấu đến dư luận xã hội. Hiện tượng này cần phải được nhận diện, thông tin kịp thời giúp người dân hiểu rõ, không để các đối tượng xấu lôi kéo, dụ dỗ, hoặc tin nghe theo những luận điệu sai trái, thù địch.

Có thể thấy rằng trong công tác bảo vệ chính trị nội bộ thì vấn đề về cán bộ và công tác cán bộ hiện đang bị các thế lực thù địch lợi dụng khai thác triệt để. Một mặt, chúng lợi dụng những yếu kém, hạn chế, sai lầm của một bộ phận cán bộ dẫn đến tình trạng tham ô, tham nhũng, lãng phí, thất thoát tài sản công, quản lý kém hiệu quả… trong thời gian qua để tuyên truyền, xuyên tạc hòng khoét sâu thêm những bức xúc của nhân dân.

Mặt khác, khi Đảng ta tiến hành công cuộc phòng chống tham nhũng một cách quyết liệt, với quan điểm “không có vùng cấm” trong xử lý vi phạm của đội ngũ cán bộ với hàng loạt các vụ đại án từ trung ương đến địa phương, từ các bộ, ban, ngành đến các doanh nghiệp tư nhân,... thì chúng lại bóp méo, xuyên tạc rằng đó thực chất là việc “thanh trừng bè phái”, “đấu đá nội bộ”, là “các phe cánh triệt tiêu nhau”. Việc quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ cũng bị chúng bóp méo cho rằng đó chỉ là hình thức, nhằm phục vụ “lợi ích nhóm”...

Thẳng thắn nhìn nhận thì trong nội bộ Đảng hiện có tình trạng một bộ phận cán bộ, đảng viên phai nhạt lý tưởng, giảm sút ý chí, ngại khó, ngại khổ, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, có những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nhưng đó chỉ là “con sâu làm rầu nồi canh”. Đảng, Nhà nước ta đang nỗ lực hết sức để ngăn chặn và xử lý triệt để tình trạng này, thực hiện nhiều biện pháp quyết liệt góp phần làm trong sạch bộ máy.

Cho nên, sự quyết liệt trong công cuộc chống tham nhũng của Đảng ta hiện nay tuyệt đối không phải là việc đấu đá, thanh trừng nội bộ, bè phái mà chính là thực hiện nghiêm các nguyên tắc xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và đội ngũ cán bộ trong sạch, vững mạnh, xứng đáng với vai trò tiên phong, lãnh đạo vì lợi ích quốc gia, dân tộc, nhân dân.

Quan điểm của Đảng ta trong công tác cán bộ được xác định rõ: không để lọt những người không xứng đáng, không bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện, có biểu hiện cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực vào đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, nhưng cũng không để sót những cán bộ thực sự có đức, có tài; kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực trong công tác cán bộ và “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” trong đấu tranh phòng chống tham nhũng.

Do đó, việc thực hiện quyết liệt trong đấu tranh chống tham nhũng và đổi mới, công khai, nghiêm túc trong công tác cán bộ ở nước ta thời gian qua cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác bảo vệ chính trị nội bộ.

Bên cạnh đó một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác bảo vệ chính trị nội bộ là bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nhất là phong trào thi đua “Đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” của Đảng ta cũng đang bị các thế lực thù địch xuyên tạc cho rằng, cuộc vận động và phong trào thi đua đó đã diễn ra hàng chục năm nay nhưng chỉ là hình thức mang tính “phong trào” chứ không đi vào thực chất, không hiệu quả.

Những luận điệu này không chỉ là sự bóp méo về chức năng, nhiệm vụ của công tác chính trị nội bộ, mà còn cố tình phủ định sạch trơn những cố gắng, quyết tâm trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng mà chúng ta đang thực hiện.

Những kết quả tích cực suốt hàng chục năm qua mà Đảng, Nhà nước cùng với nhân dân ta đã đạt được qua cuộc vận động và phong trào thi đua học và làm theo Bác Hồ là minh chứng rõ ràng, thuyết phục nhất. Đội ngũ cán bộ, đảng viên ở các cơ quan, đơn vị trên khắp cả nước tích cực thi đua không ngừng để “học và làm theo Bác” từ những việc làm thiết thực, cụ thể.

Tiêu biểu như công cuộc đẩy mạnh phòng chống tham nhũng, lãng phí, thực hành tiết kiệm theo lối sống giản dị của Bác “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”; đẩy mạnh công tác cải cách hành chính với phương châm “phục vụ nhân dân”, gần dân, sát dân; đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng, “phê bình và tự phê bình”; đề cao trách nhiệm nêu gương; tự tu dưỡng, tự rèn luyện,...

Qua hàng loạt các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch về công tác bảo vệ chính trị nội bộ cho thấy mục đích duy nhất của chúng là phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.

Chính vì vậy, cho dù ở bất cứ lĩnh vực nào, ở bất cứ đâu, chúng ta cũng phải luôn tỉnh táo, có lập trường tư tưởng, bản lĩnh chính trị vững vàng và nhận thức khoa học đầy đủ, đúng đắn để tỉnh táo nhận diện được những luận điệu, thủ đoạn thâm độc, khó lường của các thế lực thù địch.

Để làm được điều đó mỗi cán bộ, đảng viên phải không ngừng tu dưỡng, rèn luyện, nâng cao nhận thức về vai trò, nhiệm vụ của công tác bảo vệ chính trị nội bộ của Đảng; quán triệt và thực hiện nghiêm túc các chỉ thị, nghị quyết, hướng dẫn về công tác bảo vệ chính trị nội bộ; gắn kết chặt chẽ công tác bảo vệ chính trị nội bộ với công tác xây dựng Đảng và công tác cán bộ, coi đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục trong cả hệ thống chính trị.

Đồng thời cấp ủy, chính quyền các cấp phải kịp thời nắm bắt tình hình tại cơ quan, đơn vị mình, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến công tác bảo vệ chính trị nội bộ, công tác cán bộ, nhân sự,…; chủ động phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền để nắm bắt tình hình, giải quyết những tình huống phát sinh, những vụ việc gây bức xúc, tố giác, khiếu kiện… theo đúng quy định, minh bạch, khách quan, tránh để kẻ xấu lợi dụng xuyên tạc, vu khống. Tiếp tục củng cố, kiện toàn cơ quan, đơn vị, triển khai công tác bảo vệ chính trị nội bộ theo hướng tinh gọn, hiệu quả, thiết thực, phát huy mạnh mẽ vai trò của từng cán bộ, đảng viên và tập thể.

Đây là những yêu cầu cần thiết để chủ động phòng và kịp thời đấu tranh có hiệu quả với các âm mưu, thủ đoạn nhằm phá hoại sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, chia rẽ, hạ thấp uy tín của Đảng, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Đảng và thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, phản động./.

Sưu tầm

Phát huy vai trò của công tác tư tưởng trong bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa

Đây là kết quả của bước phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng ta về quốc phòng an ninh, đối tác đối tượng, về bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Trong Báo cáo Chính trị Đại hội XII của Đảng ta, lần đầu tiên trong văn kiện chính thức của một Đại hội, kế sách chủ động bảo vệ Tổ quốc trong thời bình, từ sớm, từ xa, giữ nước từ khi nước chưa nguy được xác lập: “Có kế sách ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa. Chủ động phòng ngừa phát hiện sớm và triệt tiêu các nhân tố bất lợi nhất là các nhân tố bên trong có thể gây ra đột biến”. Đến Đại hội XIII, kế sách này được bổ sung phát triển: “Nỗ lực phấn đấu để ngăn ngừa xung đột, chiến tranh và giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế. Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, vùng trời, vùng biển. Giữ vững môi trường hòa bình ổn định để phát triển”. Trước đó, kế sách này được xác lập trong Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”. Đây cũng là kết quả của bước phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng ta về quốc phòng an ninh, đối tác đối tượng, về bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Kế sách này là sự kế thừa bài học “giữ nước từ khi nước chưa nguy” của ông cha ta trong lịch sử dựng nước và giữ nước, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với tình hình mới. Kế sách này được hình thành trên cơ sở nhận định, đánh giá dự báo đúng tình hình, cục diện và các xu hướng vận động phát triển của thế giới, khu vực, trong nước; gắn sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc với xây dựng, đổi mới toàn diện, hội nhập quốc tế, phát triển đất nước. Đây vừa là quan điểm chỉ đạo cơ bản, vừa là phương thức hành động tối ưu để chủ động bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong thời bình từ sớm, từ xa. Bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa là trách nhiệm chính trị, là nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên của Đảng, nhà nước, của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Do đó, công tác tư tưởng (bao gồm công tác lý luận, công tác tuyên truyền và công tác cổ động) cần góp phần truyền bá sâu rộng đường lối chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới, kế sách chủ động bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa thành nhận thức sâu sắc, niềm tin vững chắc, trách nhiệm chính trị cao, hành động chủ động tích cực tự giác của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân thực hiện thắng lợi nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên này.

Tại Hội nghị Trung ương 8 khóa XIII, Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất: Trong 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 8 khóa XI về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới” vừa qua, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã phát huy tinh thần yêu nước, đoàn kết, nỗ lực phấn đấu, đạt được những thành tựu rất quan trọng, khá toàn diện, tạo nhiều dấu ấn nổi bật. Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay.

Theo đó, quán triệt tư tưởng: Luôn luôn giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng; sự quản lý, điều hành tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; dựa vào dân, lấy "dân là gốc", khơi dậy, phát huy ý chí tự lực, tự cường, truyền thống văn hóa, yêu nước, sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng "thế trận lòng dân", lấy "yên dân" là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Để góp phần nghiên cứu, học tập, quán triệt và tuyên truyền Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XIII về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, cần biên soạn tài liệu hoặc đề cương tuyên truyền, tập trung vào một số nội dung như sau:

Thứ nhất, bối cảnh mới của tình hình. Trong giai đoạn phát triển mới hiện nay và sắp tới, tình hình thế giới và khu vực dự báo sẽ còn tiếp tục có những diễn biến phức tạp, khó lường. Hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn, song cũng đứng trước nhiều khó khăn, thách thức mới.

Cục diện thế giới đa cực, đa trung tâm, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn sẽ ngày càng quyết liệt, thậm chí có nguy cơ xung đột, đối đầu, tạo thách thức rất lớn đối với các nước đang phát triển, nhất là các nước có độ mở của nền kinh tế cao, sức chống chịu và khả năng cạnh tranh còn hạn chế như nước ta.

Các nước lớn sẽ tăng cường điều chỉnh chiến lược, lôi kéo, tập hợp lực lượng, vừa hợp tác, thoả hiệp, vừa đấu tranh, kiềm chế lẫn nhau và can dự, chi phối nội bộ nước khác. Nhiều điểm nóng về an ninh tiếp tục tồn tại, có nguy cơ lan rộng, làm xuất hiện các hình thái chiến tranh, loại hình tác chiến, không gian chiến lược mới.

Khoa học - công nghệ phát triển mạnh mẽ, tạo ra những biến đổi trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. An ninh truyền thống cũng như phi truyền thống, nhất là thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, năng lượng, an ninh mạng... đặt ra nhiều thách thức đối với các quốc gia. Châu Á - Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, Đông Nam Á tiếp tục phát triển năng động nhưng sẽ trở thành trọng điểm cạnh tranh quyết liệt giữa các nước lớn.

Ở trong nước, bốn nguy cơ mà Đảng ta đã từng cảnh báo vẫn còn hiện hữu, có mặt sẽ còn diễn biến phức tạp và gay gắt hơn. Những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ; sự xuống cấp về các giá trị văn hóa, đạo đức, lối sống; những mâu thuẫn, bức xúc trong xã hội sẽ còn diễn biến phức tạp; phân cực giàu - nghèo có xu hướng ngày càng gia tăng.

Trên một số vùng chiến lược, địa bàn trọng điểm và trong một số nhóm đối tượng còn tiềm ẩn các yếu tố gây mất ổn định. Tranh chấp biển, đảo, chủ quyền lãnh thổ, chiến tranh thông tin, chiến tranh không gian mạng... là những nguy cơ lớn luôn luôn có thể xảy ra.

Các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị trong và ngoài nước sẽ còn câu kết với nhau tăng cường các hoạt động "diễn biến hòa bình", "phi chính trị hóa" lực lượng vũ trang với âm mưu, thủ đoạn chống phá ngày càng tinh vi, công khai và trực diện hơn. Trên cơ sở trình bày tình hình, cục diện thế giới, khu vực cùng với các xu hướng trên, đề cương cần phân tích rõ những thuận lợi nhất là những thách thức đối với nhiệm vụ chiến lược quốc phòng an ninh, bảo vệ Tổ quốc.

Thứ hai, sự đổi mới mạnh mẽ, khách quan toàn diện về vấn đề đối tác, đối tượng.

Trình bày ý nghĩa của đổi mới tư duy từ phân định “bạn - thù” sang “đối tác - đối tượng”. Phân tích các phương châm chỉ đạo trong xác định đối tác - đối tượng: Trên tinh thần thêm bạn, bớt thù, phân hóa, cô lập các thế lực thù địch chống đối, tranh thủ tối đa sự đồng tình ủng hộ của nhân dân tiến bộ thế giới xác định một số phương châm chỉ đạo trong xác định đối tác đối tượng: Không có kẻ thù vĩnh viễn, chỉ có lợi ích quốc gia dân tộc là vĩnh viễn; không nên xác định cả một quốc gia là đối tượng đấu tranh mà chỉ nên nói các thế lực thù địch hoặc một số người trong giới cầm quyền ở một số nước nào đó có hành động cực đoan, hiếu chiến chống đối hay các cơ quan tình báo nước ngoài có hoạt động phương hại đến an ninh quốc gia. Phải xác định được những đối tác chiến lược lâu dài, nhất quán nhằm khai thác triệt để mặt đối tác đảm bảo lợi ích lâu dài và chắc chắn cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Làm rõ nội hàm của “Đối tác - Đối tượng”. Đối tác là những ai tôn trọng độc lập chủ quyền, thiết lập và mở rộng quan hệ hữu nghị và hợp tác hòa bình cùng có lợi với Việt Nam. Đối tượng là bất kể thế lực nào có âm mưu và hành động chống phá mục tiêu của nước ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong tình hình diễn biến rất nhanh và phức tạp hiện nay cần có cách nhìn biện chứng trong mỗi đối tượng vẫn có thể có mặt cần tranh thủ, hợp tác. Trong một số đối tác, có thể có mặt khác biệt mâu thuẫn với lợi ích của ta. Do đó, cần khắc phục hai khuynh hướng mơ hồ mất cảnh giác hoặc cứng nhắc trong nhận thức, chủ trương và trong xử lý các tình huống cụ thể.

Thứ ba, mục tiêu, nội hàm của chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới với 6 nội dung có quan hệ chặt chẽ với nhau. Đó là: Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, vùng trời vùng biển của Tổ quốc Việt Nam; Bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; Bảo vệ sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa - hiện đại hóa, hội nhập quốc tế; Bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc; Bảo vệ an ninh chính trị, trật tự toàn xã hội và nền văn hóa; Giữ vững ổn định chính trị và môi trường hòa bình, phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Thứ tư, những nội dung chủ yếu của bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa là tổng thể tư tưởng và hành động của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta chủ động diễn ra từ trước nhằm sớm phát hiện, ngăn chặn, đẩy lùi, triệt tiêu những âm mưu hành động chống phá chế độ, xâm phạm chủ quyền, lãnh thổ, lợi ích quốc gia - dân tộc, không để Tổ quốc bị động bất ngờ, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa gồm nhiều nội dung, cần tập trung phân tích những nội dung chủ yếu sau:

Chủ động nắm, nghiên cứu, phân tích, dự báo chính xác tình hình thế giới, khu vực, trong nước. Đây là nội dung quan trọng hàng đầu vì chủ động nắm bắt, nghiên cứu, phân tích dự báo chính xác kịp thời cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn để Đảng và Nhà nước hoạch định đường lối, chính sách quốc phòng, an ninh đối ngoại bảo vệ Tổ quốc. Tình hình thế giới, khu vực hiện nay đang diễn ra mau lẹ và phức tạp tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây bất ổn, khó dự báo đòi hỏi phải nâng cao năng lực xử lý thông tin, dự báo, tham mưu chiến lược, chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, phản động.

Chủ động xây dựng tiềm lực, lực lượng, thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân vững mạnh. Xây dựng tiềm lực chính trị - tinh thần, kinh tế, quân sự, khoa học - công nghệ, đối ngoại vững mạnh.

Xây dựng lực lượng vũ trang: Xây dựng quân đội nhân dân công án nhân dân cách mạng chính quy tinh nhuệ hiện đại. Xây dựng lực lượng dự bị động viên hùng hậu chất lượng ngày càng cao. Xây dựng dân quân tự vệ vững mạnh rộng khắp, có số lượng phù hợp, coi trọng lực lượng dân quân tự vệ biển và dân quân tự vệ các địa bàn trọng điểm. Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân.

Phát huy sức mạnh tổng hợp bảo vệ Tổ quốc “Từ sớm, từ xa”: Nhằm động viên, quy tụ, phát huy cao độ sức mạnh của các nhân tố chính trị. Tinh thần, tư tưởng - văn hóa, quốc phòng an inh, kinh tế, đối ngoại, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc và cả hệ thống chính trị. Kết hợp sức mạnh bên trong và bên ngoài, sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tranh thủ tối đa sự đồng tình ủng hộ của nhân dân thế giới và nâng cao uy tín và vị thế của đất nước.

Phương thức bảo vệ Tổ quốc “Từ sớm, từ xa”: Bảo vệ Tổ quốc từ sớm từ xa đã trở thành tư tưởng chỉ đạo, hành động xuyên suốt của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Bảo vệ Tổ quốc từ sớm nghĩa là về thời gian phải bảo vệ từ trước, phải chủ động phòng ngừa, tích cực chuẩn bị các điều kiện để bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong thời bình, khi đất nước chưa có chiến tranh, nguy biến. Bảo vệ Tổ quốc từ xa nghĩa là về không gian phải chủ động bảo vệ từ bên ngoài lãnh thổ của đất nước. Phương thức bảo vệ Tổ quốc từ sớm từ xa phải được chủ động tiến hành, lấy phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ chiến tranh, xung đột là chính. Phương thức bảo vệ Tổ quốc từ sớm từ xa là chủ động, kiên quyết, kiên trì đấu tranh không chỉ ngăn chặn chiến tranh xâm lược từ bên ngoài mà còn phải phát hiện sớm và xử lý kịp thời những yếu tố bất lợi, nhất là những yếu tố nguy cơ gây đột biến, đẩy mạnh đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động chống phá của các thế lực thù địch.

Đẩy mạnh công tác đối ngoại góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Đối ngoại giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tranh thủ tối đa mọi nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước. Do đó, cần phải phối hợp chặt chẽ, phát huy sức mạnh tổng hợp của đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân, đối ngoại quốc phòng, an ninh.

Quán triệt và thực hiện tốt các nội dung trên chính là thực hiện hóa mục tiêu bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong thời bình, từ sớm từ xa.

Sưu tầm

''Không dám tham nhũng'' khi toàn dân tham gia chống tiêu cực

Nghị quyết 168/NQ-CP của Chính phủ ngày 11/10/2023 về Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030 đề ra 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, trong đó có việc nâng cao nhận thức, phát huy vai trò và trách nhiệm của xã hội trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Đây là sự cụ thể hóa chủ trương, quan điểm của Đảng về phòng, chống tham nhũng như lời phát biểu của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực giai đoạn 2012-2022 (ngày 30/6/2022): Đẩy mạnh, từng bước hoàn thiện cơ chế phòng ngừa chặt chẽ để "không thể", "không dám", "không muốn", "không cần" tham nhũng.

Tiến tới “không dám tham nhũng”

Bất kể ở một thể chế nào thì quyền lực nhà nước phải đi đôi với sự kiểm soát quyền lực nhà nước. Cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước bằng các phương thức bên trong như giám sát tối cao từ phía quốc hội (nghị viện) đối với hoạt động của bộ máy nhà nước; thanh tra, kiểm tra trong bộ máy hành pháp; giám sát, kiểm tra của cơ quan cấp trên đối với cơ quan cấp dưới; giám đốc thẩm trong hoạt động xét xử của tòa án.

Chỉ có cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước bên trong thì chưa đủ, chưa hiệu quả mà cần có cả sự kiểm soát từ bên ngoài (kiểm soát xã hội) gồm các tổ chức chính trị - xã hội, báo chí, người dân, doanh nghiệp. Việc thu hút đông đảo quần chúng tham gia kiểm soát xã hội là cần thiết và có tác dụng tích cực, nhất là trong việc chống tham nhũng.

Ở nước ta, để nâng cao hiệu quả trong phòng, chống tham nhũng thì rất cần có sự kiểm soát xã hội với sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, báo chí, doanh nghiệp, ban thanh tra nhân dân và đặc biệt là đông đảo quần chúng nhân dân.

Đảng Cộng sản Việt Nam coi cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng là sự nghiệp của toàn dân. Đại hội lần thứ XIII của Đảng đề ra chủ trương phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội, các cơ quan báo chí - thông tấn, các doanh nghiệp và nhân dân tham gia vào công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng.

Tại Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực giai đoạn 2012-2022, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh tới việc phát huy vai trò của nhân dân trong cuộc chiến chống “giặc nội xâm”, cuộc chiến phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của chúng ta phải dựa vào dân, lắng nghe dân.

Để phát huy vai trò của nhân dân trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thông qua thực hiện quyền tố cáo thì cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thì cần phải đề cao trách nhiệm và có những biện pháp thiết thực bảo vệ người tố cáo theo quy định của Luật Tố cáo để tránh việc trù dập, trả thù của người bị tố cáo. Nhà nước cần nghiên cứu quy định cụ thể về nguồn kinh phí và những cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động bảo vệ người tố cáo trong trường hợp cần thiết của các cơ quan có thẩm quyền và các cơ quan khác có liên quan.

Nhằm tạo thuận lợi cho nhân dân thực hiện quyền tố cáo, tố giác, cung cấp kịp thời thông tin về tham nhũng, tiêu cực cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thì ngoài hai hình thức tố cáo bằng đơn và tố cáo trực tiếp theo quy định của Luật Tố cáo, cần phải mở rộng thêm các hình thức phản ánh, tố cáo bằng điện thoại thông qua đường dây nóng hoặc trên mạng xã hội.

Khi tiếp nhận tố cáo, tin báo tố giác của nhân dân về tham nhũng, tiêu cực, cơ quan có thẩm quyền phải phân loại, xem xét, đánh giá. Những đơn tố cáo, tố giác có cơ sở để xác minh, kết luận thì phải khẩn trương kiểm tra, xác minh theo quy định của Luật Tố cáo và Luật Phòng, chống tham nhũng.

Theo Viện Chiến lược và Khoa học thanh tra (Thanh tra Nhà nước), nhiều vụ tham nhũng tầm cỡ trong thời gian qua bị “lộ sáng” là do các cơ quan báo chí - thông tấn phát hiện và người dân tố giác. Việc mở rộng dân chủ, thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” là biện pháp phòng ngừa tham nhũng mang lại hiệu quả to lớn. Cơ chế giám sát dân chủ, giám sát trực tiếp của nhân dân là một trong các kênh giám sát đối với cán bộ, công chức bên cạnh các kênh giám sát thông qua thực thi pháp luật, sự kiểm tra của tổ chức Đảng.

Khuyến khích sự tham gia và phát huy vai trò của người dân trong kiểm soát quyền lực nhà nước ở Việt Nam luôn được coi là một trong những biện pháp cơ bản, hiệu quả nhằm đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực.

Trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng chúng ta cần lấy người dân làm trung tâm, phát huy sức mạnh cộng đồng trong phản biện, giám sát tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, tuyên truyền để người dân nhận thức được đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí là trách nhiệm công dân của mình. Nhân dân thực hiện quyền giám sát quyền lực nhà nước thông qua giám sát cán bộ, công chức nhà nước, góp ý xây dựng chính sách pháp luật, giám sát việc thực thi công vụ của cơ quan nhà nước.

Nhân dân còn thực hiện kiểm soát quyền lực nhà nước bằng việc thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đối với việc thực thi công vụ của cơ quan nhà nước, tổ chức cá nhân được nhà nước trao quyền, với các tổ chức đảng các cấp và mỗi đảng viên trong cơ quan của Đảng, cơ quan nhà nước.

Trong văn kiện Đại hội lần thứ XIII của Đảng có một số điểm mới về việc động viên, khuyến khích các tổ chức, cá nhân tố cáo hành vi tham nhũng. Để làm được điều này thì phải có cơ chế hiệu quả bảo vệ những người tố cáo hành vi tham nhũng tránh sự trả thù hoặc trù dập.

Trước đó, ngày 10/01/2019, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ra Chỉ thị số 27-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo vệ người phát hiện, tố giác, người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Bộ Chính trị yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền phải nêu cao trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác bảo vệ người tố cáo thuộc phạm vi mình phụ trách. Cần xác định rõ việc bảo vệ người tố cáo là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, trước hết là của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền và cơ quan chức năng ở các cấp. Cần tiếp tục hoàn thiện các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về bảo vệ người tố cáo. Ủy ban Kiểm tra Trung ương chủ trì, phối hợp với Ban Nội chính Trung ương tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành quy định liên quan đến việc bảo vệ người tố cáo theo hướng cụ thể, đồng bộ, có chế tài xử lý nghiêm khắc, chú trọng các biện pháp phòng ngừa; làm rõ những biểu hiện của hành vi trả thù, trù dập người tố cáo dưới mọi hình thức để làm cơ sở nhận diện, phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý đối với các hành vi này.

Pháp luật Việt Nam cũng có nhiều quy định bảo vệ người tố cáo tham nhũng như giữ bí mật thông tin của người tố cáo, đảm bảo tính mạng, sức khỏe, tài sản, uy tín, danh dự, nhân phẩm của người tố cáo và người thân của họ nhằm ngăn chặn các hành vi trả thù người tố cáo.

Việc bảo vệ người tố cáo hành vi tham nhũng, lãng phí được quy định trong Luật Tố cáo, Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, Nghị định số 22/2019/NĐ-CP ngày 25/2/2019 của Chính phủ về tố cáo và giải quyết tố cáo trong Công an nhân dân, Thông tư 145/2020/TT-BCA của Bộ Công an bảo vệ người tố cáo về hành vi tham nhũng, lãng phí, Thông tư số 03/2020/TT-BNV của Bộ Nội vụ về thẩm quyền, trình tự, thủ tục, biện pháp bảo vệ vị trí công tác của người tố cáo là cán bộ, công chức, viên chức...  

Theo lời đồng chí Tổng Bí thư, kết quả phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cho thấy, có ba lực lượng quan trọng, trở thành trụ cột vững vàng đó là nhân dân, cơ quan pháp luật và báo chí truyền thông.Ở đâu người dân tích cực tố cáo và tố cáo đúng, được bảo vệ một cách hiệu quả về hành vi dũng cảm của mình thì ở đó tệ nạn tham nhũng giảm bởi đã xuất hiện một yếu tố quan trọng – các đối tượng tha hóa bớt “dám tham nhũng”.

Kinh nghiệm nước ngoài bảo vệ người tố cáo

Tiến sỹ Nguyễn Thị Hồng Thúy (Trường Cán bộ Thanh tra, Thanh tra Chính phủ) cho biết: Các báo cáo về công tác phòng, chống tham nhũng không công bố tỷ lệ các vụ việc tham nhũng được phát hiện và xử lý từ sự tố cáo, phản ánh của người dân. Nhưng qua thực tế chúng ta có thể thấy, phần lớn các vụ việc tham nhũng, tiêu cực được phát hiện là qua thanh, kiểm tra.

Theo Tiến sỹ Nguyễn Thị Hồng Thúy, sở dĩ người dân chưa mạnh dạn tố cáo tham nhũng là vì những lý do sau: Nhiều người chưa hiểu biết về các quy định của pháp luật trong bảo vệ người tố cáo tham nhũng; chính một bộ phận người dân cố tình tiếp tay cho tham nhũng khi muốn được giải quyết thủ tục hành chính nhanh chóng, giảm phiền hà nên đã bỏ tiền ra “bôi trơn” để được việc.

Khi người dân chủ động tố giác tham nhũng thì lại thiếu các chứng cứ để chứng minh hành vi phạm tội nên cơ quan nhà nước có thẩm quyền thường không thụ lý để giải quyết –có trường hợp người dân có chứng cứ nhưng lại không tiết lộ danh tính, tức là tố cáo nặc danh thì cũng thuộc trường hợp không được thụ lý giải quyết.

Bên cạnh đó, có rất nhiều trường hợp người tố cáo tham nhũng bị trù dập như chuyển công tác, bị nhắn tin đe dọa, gây thương tích hoặc khủng bố tinh thần người tố cáo và những người thân của người tố cáo.

Một số chuyên gia pháp lý cho rằng pháp luật Việt Nam đã ghi nhận quyền của người tố cáo nói chung và người tố cáo tham nhũng nói riêng tại nhiều văn bản pháp luật khác nhau. Tuy nhiên, các quy định pháp luật nhìn chung chỉ mang tính nguyên tắc, chỉ định tính mà không định lượng, chưa cụ thể và nằm phân tán trong nhiều văn bản với hiệu lực pháp lý khác nhau.

Chúng ta có quá nhiều cơ quan có trách nhiệm trong việc bảo vệ người tố cáo hành vi tham nhũng trong khi thẩm quyền của các cơ quan này còn hạn chế và chồng chéo, không có cơ quan chuyên biệt bảo vệ người tố cáo nói chung và người tố cáo tham nhũng nói riêng.

Theo đồng chí Cao Văn Thống, Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương khóa XIII, trong việc khuyến khích sự tham gia và phát huy vai trò của người dân trong lĩnh vực tố giác tham nhũng thì nước ta có thể tham khảo kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới.

Một số quốc gia đã lập đường dây nóng tố cáo tham nhũng hoạt động suốt ngày đêm và có hiệu quả như Colombia, Brasil, Singapore, Ôxtrâylia… Còn Thái Lan, Singapore cũng như nhiều nước khác chấp nhận giải quyết cả đơn tố cáo nặc danh.

Các nước có biện pháp bảo vệ người tố giác rất chặt chẽ như Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Singapore, Australia: giữ bí mật lời khai, chuyển chỗ ở cho người dân để tránh bị phát hiện, trả thù. Một số nước khen thưởng người tố giác bằng vật chất giá trị cao. Tại Hàn Quốc người tố giác tham nhũng mà mang lại lợi ích về tài sản cho xã hội hoặc giúp tránh được thiệt hại thì được thưởng ít nhất 10% giá trị tăng thêm hoặc giá trị tài sản đáng lẽ bị thiệt hại.

Trung Quốc đã mở trang web 12388.gov.cn để người dân thuận tiện phản ánh mọi trường hợp vi phạm, cung cấp thông tin cho Ủy ban Kiểm tra - Kỷ luật và cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý. Bộ Giám sát, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Ban Tổ chức Trung ương còn mở đường dây điện thoại nóng đặc biệt hoạt động suốt ngày đêm để nhân dân trong cả nước tố cáo tham nhũng, tiêu cực.

Bộ Tài chính Trung Quốc treo giải thưởng 15 nghìn USD (gần 370 triệu đồng) cho người cung cấp thông tin có giá trị về quỹ đen của các cơ quan, đơn vị và thưởng 10% giá trị tài sản của vụ án tham nhũng cho người tố cáo.

TTXVN

Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 168/NQ-CP ngày 11-10-2023 Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030.

Nghị quyết nêu rõ: Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, toàn dân, toàn quân đoàn kết, chung sức đồng lòng nỗ lực phấn đấu đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Quốc phòng, an ninh được giữ vững và tăng cường.

Trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm. Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách, pháp luật về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực như Nghị quyết Trung ương 3 khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, Kết luận số 21-KL/TW ngày 25-10-2021 của Ban Chấp hành Trung ương về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", Kết luận số 10-KL/TW ngày 26-12-2016 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa X, Kết luận số 12-KL/TW ngày 6-4-2022 của Bộ Chính trị về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, Luật Phòng, chống tham nhũng, Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng đến năm 2020.

Công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo chuyển biến mạnh mẽ, có bước đột phá, gắn kết chặt chẽ giữa "xây" và "chống", có hiệu quả, ngày càng đi vào chiều sâu, góp phần kiềm chế, ngăn chặn tình trạng tham nhũng, tiêu cực, được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình hưởng ứng, đánh giá cao, cộng đồng quốc tế ghi nhận.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế. Nhiều bộ, ngành, địa phương chưa có sự chuyển biến rõ nét trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý tham nhũng, tiêu cực.

Tham nhũng, tiêu cực còn diễn ra nghiêm trọng, phức tạp trên nhiều lĩnh vực, nhất là tổ chức cán bộ; quản lý tài chính, ngân sách, tài sản công, quản lý vốn nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp, đầu tư, xây dựng, đấu thầu, đấu giá; đất đai, tài nguyên, khoáng sản; tín dụng, ngân hàng; thuế, hải quan và các lĩnh vực thực thi pháp luật liên quan trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp.

Tham nhũng, tiêu cực vẫn là một trong những nguy cơ đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ ta. Nguyên nhân chủ yếu là do cơ chế quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực còn hạn chế, bất cập; việc thực thi pháp luật chưa nghiêm, kết quả phát hiện, xử lý tham nhũng, tiêu cực chưa đủ sức răn đe; tổ chức bộ máy còn chồng chéo, chưa tinh gọn, hoạt động chưa hiệu quả; một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức, viên chức suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; sự tham gia của xã hội trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực còn hạn chế.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, trong điều kiện của nền kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, tham nhũng sẽ diễn biến phức tạp, tinh vi. Công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đứng trước những khó khăn, thách thức mới. Kế thừa những thành tựu đã đạt được và tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, Chính phủ ban hành Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030.

Chiến lược đề ra 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp gồm: Hoàn thiện chính sách, pháp luật trên các lĩnh vực quản lý kinh tế - xã hội và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; Kiện toàn tổ chức bộ máy nhà nước, hoàn thiện chế độ công vụ, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức liêm chính; nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật; Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án; Nâng cao nhận thức, phát huy vai trò và trách nhiệm của xã hội trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; Tích cực tham gia, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về phòng, chống tham nhũng, thực hiện đầy đủ các quyền, nghĩa vụ của quốc gia thành viên Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng.

Trong đó, rà soát, tinh gọn bộ máy hành chính nhà nước các cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, quy định cụ thể, rõ ràng, khoa học chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi cấp quản lý đảm bảo minh bạch và trách nhiệm cao, có cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát hiệu quả…

TTXVN