Trải qua hơn 76 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh; sự quan tâm chăm lo, nuôi dưỡng của nhân dân, Quân đội ta không ngừng lớn mạnh, lập nhiều chiến công hiển hách, chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược, làm nòng cốt cho toàn dân trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (BVTQ); xứng đáng là công cụ bạo lực sắc bén, lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Xây dựng Quân đội nhân dân (QĐND) Việt Nam vững mạnh về chính
trị là một nguyên tắc cơ bản, vấn đề xuyên suốt, tạo tiền đề để quân đội tiến
lên chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo đảm cho quân đội luôn tuyệt đối trung
thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào
cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng. Đó là sự vận
dụng sáng tạo quan điểm Chủ nghĩa Mác-Lênin về mối quan hệ giữa chính
trị và quân sự, con người và vũ khí, trang bị vào điều kiện cụ thể của
Việt Nam, tiếp thu di sản tư tưởng quân sự của dân tộc và tinh hoa quân sự thế
giới của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh để xác định đúng
đắn quan điểm, đường lối, chủ trương xây dựng quân đội vững mạnh
về chính trị làm cơ sở xây dựng quân đội vững mạnh toàn diện, từng bước tiến
lên hiện đại.Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, thì sức mạnh chiến đấu của quân đội là sức mạnh tổng hợp của
nhiều yếu tố, trong đó chính trị-tinh thần là yếu tố có vai trò quyết
định. V.I.Lênin đã khẳng định: “Trong mọi cuộc chiến tranh, rốt cuộc thắng
lợi đều tùy thuộc vào tinh thần của các quần chúng đang đổ máu trên chiến
trường”(1). Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, vấn đề hàng đầu
đối với lực lượng vũ trang cách mạng là phải có “con đường chính trị
đúng”. Người đã chỉ rõ: “Quân sự mà không có chính trị như cây không có
gốc, vô dụng lại có hại”(2) và “phải
tăng cường công tác chính trị, luôn luôn nâng cao trình độ chính trị và
giác ngộ giai cấp của bộ đội ta”(3); đồng thời: “Trong
việc chỉnh huấn bộ đội, phải lấy chính trị làm gốc”(4),
như vậy mới bảo đảm cho Quân đội ta thực sự là quân đội cách
mạng, từng bước vững chắc tiến lên chính quy, hiện đại, một quân đội
bách chiến bách thắng. Thực tiễn quá trình xây dựng, trưởng thành,
chiến đấu và chiến thắng của QĐND Việt Nam trong gần 80 năm qua đã
khẳng định tính đúng đắn của việc xây dựng quân đội vững
mạnh về chính trị.
Hiện nay và
trong những năm tới, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến hết sức
nhanh chóng, phức tạp, khó lường. Ở trong nước, sau 35 năm đổi mới, thế và lực,
sức mạnh tổng hợp quốc gia, uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng được nâng
cao, tạo ra những tiền đề quan trọng để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên,
Việt Nam đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức mới, đòi hỏi chúng ta
phải nắm vững xu thế khách quan, phải có sự đổi mới và phát triển về nội dung,
phương thức xây dựng quân đội phù hợp trên nền tảng của tư duy mới về quân
sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa (XHCN) trong điều kiện
mới; phù hợp với khả năng thực tế, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cả trước mắt và lâu
dài. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng nêu rõ: “Xây dựng QĐND, Công
an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, một số lực
lượng tiến thẳng lên hiện đại, tạo tiền đề vững chắc phấn đấu năm 2030 xây dựng
QĐND, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”.
Tiến lên hiện
đại là đòi hỏi tất yếu, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến
đấu của QĐND Việt Nam đáp ứng yêu cầu bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình
huống, bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa”, không bị động, bất ngờ. Tuy nhiên, Quân
đội ta tiến lên hiện đại phải được bắt đầu từ xây dựng vững mạnh về chính trị, quân
đội phải thực sự tinh nhuệ về chính trị, bảo đảm chắc chắn trong bất
cứ hoàn cảnh nào, QĐND Việt Nam cũng tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với
Đảng, Nhà nước và nhân dân; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã
hội (CNXH); nắm vững và chấp hành nghiêm chủ trương, đường lối của Đảng, chính
sách và pháp luật của Nhà nước; biết phát huy sức mạnh của vũ khí, trang bị
hiện đại để thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
Xây dựng QĐND
Việt Nam vững mạnh về chính trị làm tiền đề để quân đội tiến lên hiện đại hiện
nay, cần tập trung vào những vấn đề cơ bản sau:
Một
là, giữ vững và không ngừng tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối,
trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam đối
với QĐND Việt Nam
Đây vừa là
nguyên tắc, vừa là nội dung cơ bản trong xây dựng quân đội cách mạng, chính
quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại và hiện đại, là nhân tố quyết
định bảo đảm cho Quân đội ta luôn vững mạnh về chính trị. Để giữ
vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội trong tình hình mới,
chúng ta phải thường xuyên chăm lo xây dựng Đảng bộ Quân đội vững
mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức và tổ chức, cán bộ; thật sự tiêu
biểu về trí tuệ, có năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu cao, lãnh
đạo cơ quan, đơn vị hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ trong điều kiện mới. Tiếp
tục quán triệt và đẩy mạnh thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, quy định của
Đảng, nhất là Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, XII) về công
tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; quán triệt và chấp hành nghiêm, đi đôi với nghiên
cứu, bổ sung hoàn thiện cơ chế lãnh đạo theo Nghị quyết số 51-NQ/TW của Bộ
Chính trị (khóa IX) về “Tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực
hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế độ chính ủy, chính trị viên
trong QĐND Việt Nam”.
Hai
là, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới, nâng cao chất
lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng
Cấp ủy, chỉ huy
các cơ quan, đơn vị trong toàn quân cần tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác
giáo dục chính trị tư tưởng vì đây là nhiệm vụ có tính chất quyết định để xây
dựng bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống cho cán bộ, chiến
sĩ. Tập trung đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao chất lượng giáo
dục chính trị, trang bị cho cán bộ, chiến sĩ những vấn đề cơ bản về Chủ nghĩa
Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước, nhiệm vụ của cách mạng, nhiệm vụ của quân đội và đơn vị.
Nâng cao trình độ giác ngộ cách mạng, bản lĩnh chính trị, kiên định mục tiêu
độc lập dân tộc và CNXH; tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân
dân. Bồi dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, giữ vững và phát huy bản
chất, truyền thống tốt đẹp Bộ đội Cụ Hồ. Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong xây
dựng chính quy và ý thức chấp hành kỷ luật quân đội, pháp luật Nhà nước của cán
bộ, chiến sĩ. Nâng cao cảnh giác cách mạng, chủ động, nhạy bén, kiên quyết đấu
tranh trên mặt trận tư tưởng-văn hóa, góp phần làm thất bại âm mưu, thủ đoạn
“diễn biến hòa bình”, “phi chính trị hóa” quân đội của các thế lực thù địch;
phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn
biến”, “tự chuyển hóa”, tạo sự thống nhất cao về chính trị, tư tưởng của cán
bộ, chiến sĩ toàn quân trong quá trình tiến lên hiện đại của Quân đội ta.
Ba là, tập
trung xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội có phẩm chất chính trị,
đạo đức, trình độ trí tuệ và năng lực tổ chức thực tiễn
Đội ngũ cán bộ
có vai trò đặc biệt quan trọng, là nhân tố quyết định thực hiện thắng lợi nhiệm
vụ được giao. Theo đó, cần nâng cao chất lượng nguồn đăng ký tuyển sinh vào các
học viện, trường sĩ quan quân đội. Tạo nguồn bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chỉ huy
tham mưu, chính trị, hậu cần, chuyên môn kỹ thuật các cấp trong quân đội. Có
chính sách thu hút tài năng bổ sung vào đội ngũ cán bộ quân đội; đánh giá đúng
phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật và kiến thức,
năng lực, phương pháp, tác phong công tác làm cơ sở quy hoạch và phân hướng sử
dụng cán bộ. Chú trọng quy hoạch đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, nhất
là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược bảo đảm sự kế thừa vững chắc giữa các thế hệ
cán bộ. Chấp hành nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác cán bộ,
bảo đảm đúng nguyên tắc, theo phân công, phân cấp quản lý của cấp ủy
các cấp, thực hiện đúng quy trình công tác cán bộ, kiên quyết đấu tranh với các
biểu hiện tiêu cực trong công tác cán bộ.
Bốn
là, giải quyết tốt các mối quan hệ, phát huy dân chủ, tăng cường kỷ
luật, củng cố sự đoàn kết thống nhất nội bộ
Xây dựng quân
đội vững mạnh về chính trị là tiền đề để tiến lên hiện đại đòi hỏi phải
giải quyết đúng đắn các mối quan hệ nội bộ, nhất là các mối quan hệ chính trị,
tạo sự thống nhất trong toàn quân và các lực lượng có liên quan. Đó là mối
quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới, quan hệ đồng chí đồng đội, quan hệ cá nhân
với tổ chức, quan hệ lãnh đạo, chỉ huy với phục tùng..., được thực hiện trên cơ
sở giác ngộ sâu sắc về mục tiêu, lý tưởng, nhiệm vụ, thống nhất lợi ích. Vì
vậy, các mối quan hệ đó phải được thực hiện trên cơ sở tuân thủ nghiêm ngặt
những quy định của điều lệnh, điều lệ, kỷ luật quân đội. Các mối quan hệ đó
phải được xây dựng và phát triển từ yêu cầu của hoạt động quân sự, hoạt động
chiến đấu, được giải quyết trên nền tảng của tình đồng chí, đồng đội. Ngăn
chặn và khắc phục những tác động tiêu cực của xã hội, làm biến dạng
những mối quan hệ truyền thống tốt đẹp của quân đội. Gắn bó mật thiết với
nhân dân là nguồn gốc tạo nên sức mạnh chính trị, tinh thần của quân đội,
bảo đảm để quân đội ta tiến lên chính quy, hiện đại.
Năm
là, tích cực, chủ động đấu tranh làm thất bại chiến lược “diễn biến hòa
bình” và âm mưu, thủ đoạn “phi chính trị hóa” quân đội của các thế lực thù địch
Hiện nay, các
thế lực thù địch đang ráo riết đẩy mạnh thực hiện chiến lược “diễn biến hòa
bình”, tập trung chống phá quyết liệt trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng.
Chúng ra sức xuyên tạc, phủ nhận Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và quan
điểm, chủ trương, phương hướng xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh
nhuệ, từng bước hiện đại, nhằm làm thay đổi nhận thức tư tưởng, lòng
tin của cán bộ, chiến sĩ; gây tâm lý hoài nghi, dao động, phai nhạt mục
tiêu, lý tưởng chiến đấu vì độc lập dân tộc và CNXH, tiến tới làm mất niềm tin
vào sự lãnh đạo của Đảng, vào chế độ XHCN, làm suy thoái bản chất giai cấp công
nhân, tính nhân dân, tính dân tộc của quân đội trong quá trình tiến lên
hiện đại.
Theo đó, cấp ủy, cán bộ chủ trì, cơ quan
chính trị các cấp cần lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, sâu sát việc kết hợp giữa xây
dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh về chính trị với chủ động đấu tranh làm thất bại
âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch trên lĩnh vực chính trị, tư
tưởng, văn hóa. Tích cực, chủ động đấu tranh chống mọi biểu hiện cơ hội, những
quan điểm sai trái, tiêu cực, bảo vệ bản chất cách mạng và khoa học của Chủ
nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới, đường lối xây dựng
nền quốc phòng toàn dân, xây dựng quân đội tiến lên hiện đại của
Đảng. Đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp đấu tranh, vạch trần bản
chất âm mưu, thủ đoạn “phi chính trị hóa” quân đội của các thế lực thù địch;
nâng cao trình độ nhận thức, bản lĩnh chính trị, củng cố lòng tin của cán bộ,
chiến sĩ quân đội vào sự lãnh đạo của Đảng; tăng cường khả năng miễn dịch, sức
đề kháng của cán bộ, chiến sĩ trước sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù
địch; khắc phục tình trạng chủ quan, mơ hồ, mất cảnh giác, hoài nghi, dao
động trong quá trình xây dựng QĐND Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh
nhuệ, từng bước hiện đại, một số lực lượng tiến thẳng lên hiện đại. Để thực hiện thành công những mục tiêu trên, cần tập trung vào
một số giải pháp cơ bản sau:
Một là, giữ vững và không
ngừng tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với
QĐND Việt Nam. Sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định đến tổ chức, xây dựng
QĐND Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; bảo đảm cho
quân đội luôn là lực lượng trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Để làm tốt điều đó, toàn quân phải tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số
51-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa IX) về “Tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của
Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế độ chính ủy,
chính trị viên trong QĐND Việt Nam”. Vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với việc
tăng cường sự lãnh đạo của Đảng là phải chăm lo xây dựng Đảng bộ Quân đội, xây
dựng hệ thống tổ chức đảng trong quân đội trong sạch, vững mạnh, đủ năng lực
lãnh đạo; kiên quyết đấu tranh chống mọi biểu hiện tiêu cực, suy thoái về phẩm
chất đạo đức, lối sống; trọng tâm là nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện, sức
chiến đấu, xây dựng tinh thần đoàn kết, thống nhất của các tổ chức đảng; gắn
xây dựng cấp ủy với xây dựng đội ngũ cán bộ chủ trì, xây dựng tổ chức đảng
trong sạch, vững mạnh với xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu
biểu”. Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao chất lượng, hiệu quả
công tác Đảng, công tác chính trị nói chung và công tác giáo dục chính trị tư
tưởng nói riêng; tập trung xây dựng bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức cách
mạng, lòng trung thành. Giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm đối với nhiệm
vụ cách mạng, nhiệm vụ BVTQ trong tình hình mới. Tăng cường công tác tuyên
truyền, đấu tranh trên lĩnh vực lý luận, chính trị, tư tưởng, bảo vệ đường lối,
quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đẩy mạnh học tập và làm
theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với thực hiện Cuộc vận động
“Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”.
Hai là, tổ chức triển khai
khâu đột phá trong tổ chức xây dựng quân đội tinh, gọn, mạnh. Đây là vấn đề
quan trọng đối với xây dựng quân đội hiện đại về mặt tổ chức. Để thực hiện hiệu
quả vấn đề này, trước hết phải quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng, chủ
trương của Quân ủy Trung ương về điều chỉnh tổ chức quân đội. Nghị quyết Trung
ương 8 (khóa XI) về Chiến lược BVTQ trong tình hình mới đã chỉ rõ: “Tiếp tục
thực hiện việc điều chỉnh tổ chức quân đội để có cơ cấu cân đối giữa các quân,
binh chủng, bộ đội chủ lực và bộ đội địa phương, dân quân tự vệ, lực lượng thường
trực và dự bị động viên”. Trên cơ sở đó, toàn quân đẩy mạnh việc rà soát, đánh
giá cụ thể quân số, tổ chức, trang bị của từng cơ quan, đơn vị, làm cơ sở điều
chỉnh, kiện toàn tổ chức biên chế bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ,
VKTBKT hiện có và nghệ thuật quân sự Việt Nam trong điều kiện mới. Quá trình rà
soát, điều chỉnh bảo đảm khách quan, toàn diện, trên cơ sở yêu cầu nhiệm vụ của
từng loại hình cơ quan, đơn vị và lực lượng. Theo đó, cùng với tinh giản cần
tiếp tục đầu tư xây dựng các lực lượng đã được xác định tiến thẳng lên hiện
đại; nghiên cứu điều chỉnh, điều chuyển, thành lập một số đơn vị dự bị chiến
lược; xây dựng lực lượng dự bị động viên hùng hậu, có tổ chức hợp lý, chất
lượng cao; sắp xếp lại các nhà máy sản xuất, cơ sở sửa chữa quốc phòng theo
nhóm sản phẩm, công nghệ; điều chỉnh chức năng nhiệm vụ của các binh đoàn, đoàn
kinh tế-quốc phòng phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ.
Đối với khối cơ quan cấp
chiến dịch, chiến lược cần tập trung rà soát, điều chỉnh tổ chức biên chế theo
hướng kiên quyết giảm đầu mối trung gian; bổ sung chức năng, nhiệm vụ của từng
cơ quan, khắc phục sự chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ để tăng cường quân số
cho các đơn vị làm nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, đóng quân trên địa
bàn chiến lược, biên giới, biển, đảo. Đối với khối đơn vị chiến đấu, căn cứ vào
chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị để điều chỉnh tổ chức theo hướng tăng cường
sức mạnh tác chiến, khả năng cơ động cao, sẵn sàng xử lý các tình huống xảy ra;
coi trọng xây dựng lực lượng đặc thù, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ tác chiến trong
tình hình mới.
Trong điều chỉnh lực lượng
các đơn vị sự nghiệp công lập và sản xuất, thực hiện theo hướng: Sắp xếp lại
các nhà máy sản xuất, cơ sở sửa chữa quốc phòng và điều chỉnh chức năng, nhiệm
vụ, tổ chức biên chế các nhà trường quân đội, các binh đoàn, đoàn kinh
tế-quốc phòng cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ. Qua đó, tạo bước chuyển
biến mạnh mẽ về tổ chức quân đội theo hướng tinh, gọn, mạnh, có cơ cấu hợp lý,
số lượng phù hợp, chất lượng ngày càng cao, tạo tiền đề vững chắc phấn đấu đến
năm 2030 xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Ba là, xây dựng và phát triển
công nghiệp quốc phòng (CNQP) đạt trình độ tiên tiến, hiện đại. Đây là vấn đề
quan trọng liên quan trực tiếp đến xây dựng quân đội hiện đại. Đại hội XIII của
Đảng xác định: Phát triển nền CNQP, công nghiệp an ninh hiện đại, lưỡng dụng,
vừa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ BVTQ vừa góp phần quan trọng phát triển kinh
tế-xã hội. NTT
