MỘT SỐ VẤN ĐỀ AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG HIỆN NAY

 

Lần đầu tiên vấn đề chủ động ứng phó với các nguy cơ đe dọa An ninh phi truyền thống được đưa vào Văn kiện Đại hội lần thứ XI của Đảng (năm 2011); hiện nay, có nhiều quan niệm, cách tiếp cận khác nhau về các nguy cơ đe dọa an ninh phi truyền thống, nhưng có thể thấy một số đặc điểm nổi bật của an ninh phi truyền thống là:

Tình hình hiện nay, bên cạnh các mối đe dọa an ninh truyền thống, thì các mối đe dọa an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng, tuy nhiên, việc phân chia an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống trên thực tế chỉ có tính tương đối bởi sự chồng lấn, dễ chuyển hóa từ vấn đề an ninh phi truyền thống thành vấn đề an ninh truyền thống trong những điều kiện cụ thể. Nhưng có thể thấy các mối đe dọa an ninh phi truyền thống nổi lên là:

Khủng hoảng chính trị - xã hội bắt nguồn từ mâu thuẫn, xung đột xã hội. Phương thức chủ yếu phi vũ trang, dùng áp lực quần chúng, bạo loạn đường phố để tạo ra các biến cố, chuyển đổi quyền lực bất ngờ do hiệu ứng cộng hưởng giữa rối loạn chính trị - xã hội trong nước với hậu thuẫn mọi mặt của phương Tây. Hiện nay, sự ổn định chính trị của nhiều quốc gia đang bị đe dọa trước những nguy cơ đa dạng, từ ảnh hưởng của hệ giá trị phương Tây; sự phát triển thiếu kiểm soát, quản lý của các tổ chức xã hội dân sự và công nghệ thông tin; những bức xúc xã hội tích tụ trong dân chúng và chủ trương can thiệp của phương Tây.

An ninh năng lượng bị khống chế. Không ít các xung đột, điểm nóng về an ninh phi truyền thống trên thế giới bắt nguồn từ nguyên nhân sâu xa của sự cạnh tranh, khống chế các nguồn năng lượng chiến lược, nhất là sự cạnh tranh giữa các nước lớn có vai trò ảnh hưởng, chi phối tầm khu vực và toàn cầu.

An ninh môi trường, an ninh nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng. Sự cố môi trường dẫn đến các cuộc tụ tập biểu tình gây rối an ninh trật tự, chiếm giữ trụ sở chính quyền, chống người thi hành công vụ, gây ách tắc giao thông cho thấy tính phức tạp, nguy hiểm, yêu cầu cấp thiết trong bảo vệ an ninh môi trường. Không có nước sạch, thiếu nước sạch dẫn đến bệnh tật, tranh chấp trong sử dụng nguồn nước dẫn đến nguy cơ khủng hoảng tài nguyên nước.