TÌM HIỂU GIÚP BẠN: TỔNG BÍ THƯ “BÁO CHÍ CÁCH MẠNG VIỆT NAM PHẢI TIẾP TỤC VƯƠN MÌNH MẠNH MẼ, KHẲNG ĐỊNH VAI TRÒ TIÊN PHONG”!

     Xin trân trọng giới thiệu bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Lễ Kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam.

Sáng 21/6, tại Thủ đô Hà Nội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2025).

Tổng Bí thư Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ Kỷ niệm.

Xin trân trọng giới thiệu Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Lễ Kỷ niệm:

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam,

Thưa các nhà báo lão thành và những người làm báo Cách mạng Việt Nam và các nhà báo quốc tế,

Thưa quý vị đại biểu và độc giả, khán thính giả cả nước,

Hôm nay, trong không khí thiêng liêng, xúc động và tự hào, chúng ta long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2025) - một thế kỷ đồng hành cùng dân tộc, một hành trình vẻ vang viết nên bằng trí tuệ, tâm hồn dân tộc, bằng tinh thần Cách mạng tấn công, bằng sự hy sinh cao cả và bằng nỗ lực không ngừng nghỉ của những người làm báo cách mạng Việt Nam.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tôi trân trọng gửi tới các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quý vị đại biểu, các thế hệ những người làm báo lời tri ân sâu sắc, lời chúc mừng tốt đẹp nhất.Tôi cũng nhiệt liệt chúc mừng những người làm báo cách mạng Việt Nam lần thứ hai được nhận phần thưởng cao quý do Đảng, Nhà nước và Nhân dân trao tặng: “Huân chương Hồ Chí Minh” vì đã có nhiều công lao đóng góp vào sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc.

Thưa các đồng chí, các quý vị đại biểu,

Trên hành trình tìm đường cứu nước thấm đẫm hồn dân tộc và khát khao mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân, Bác Hồ của chúng ta đã gặp Chủ nghĩa Marx-Lenin. Người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã sớm nhận thức vai trò đặc biệt quan trọng của báo chí đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng nhân dân.

Nhà cách mạng Nguyễn Ái Quốc đã sáng lập Báo Thanh niên, cơ quan ngôn luận của tổ chức “Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội.”

Ngày 21 tháng 6 năm 1925, báo Thanh niên ra số đầu tiên đánh dấu sự ra đời của nền báo chí cách mạng Việt Nam, gieo hạt giống đỏ cho một dòng báo chí mang sứ mệnh giải phóng dân tộc, thức tỉnh ý chí cách mạng và truyền bá ánh sáng chủ nghĩa Marx-Lenin đến với phong trào yêu nước. Đây không chỉ là sự kiện mở đầu cho một nền báo chí mới, mà sự kiện này còn là bước chuyển mình có ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Việt Nam, là một trong những bước chuẩn bị quan trọng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930.

Từ “hạt giống” đầu tiên đó, với sự dìu dắt của Nhà báo Nguyễn Ái Quốc, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng, báo chí cách mạng Việt Nam không ngừng lớn mạnh.

Những nhà cách mạng, nhà báo tiền bối và các nhà lãnh đạo, nhà tuyên giáo, nhà báo là các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đã để lại dấu ấn sâu đậm qua các bài viết sâu sắc, giàu tính lý luận về chủ nghĩa cộng sản, về tinh thần yêu nước, về cảm hứng cách mạng, lòng tự tôn dân tộc, qua đó tuyên truyền lý luận, cổ vũ phong trào, tổ chức lực lượng cách mạng, biến báo chí trở thành vũ khí sắc bén trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, làm nên những cuộc cách mạng long trời lở đất mà đỉnh cao là Cách mạng Tháng Tám năm 1945 - đập tan xiềng xích của thực dân, phátxít, chấm dứt tàn dư chế độ phong kiến lạc hậu, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn với Chủ nghĩa xã hội, đưa nhân dân ta từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước và định vị Việt Nam trên bản đồ chính trị thế giới.

Chặng đường 100 năm lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam là minh chứng sinh động cho vai trò to lớn của ngòi bút trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

Khi chưa có Đảng, chưa có chính quyền, báo chí là ngọn lửa tinh thần dẫn dắt, định hướng tư tưởng, đường lối, là ánh sáng chỉ hướng tương lai; tập hợp quần chúng, xây dựng chính đảng, xây dựng nhà nước.

Trong khói lửa chiến tranh, báo chí là vũ khí sắc bén, mạnh hơn các loại đạn bom, xe tăng, đại bác, truyền tải tinh thần kháng chiến, lòng quả cảm và khát vọng độc lập, kêu gọi toàn dân tộc đấu tranh giải phóng và thống nhất non sông.

Trong xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước, báo chí là nhịp cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, là diễn đàn tin cậy của nhân dân, là sức mạnh, là nguồn cảm hứng cho toàn dân tộc trên con đường hướng tới tương lai giàu mạnh, phồn thịnh, độc lập, tự do, phát triển bền vững.

Từ những tờ báo in thủ công giữa rừng chiến khu đến những cơ quan báo chí đa phương tiện ngày nay, từ những bài báo viết tay dưới bom đạn đến những phương tiện hiện đại ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, những người làm báo cách mạng Việt Nam đã khẳng định bản lĩnh, trí tuệ, dấn thân, sáng tạo, kiên trung với lý tưởng, luôn bám sát đời sống thực tiễn, hòa chung hơi thở và nhịp sống của nhân dân.

Trong suốt chiều dài công cuộc đổi mới đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, báo chí không chỉ là nhân chứng mà còn là lực lượng trực tiếp thúc đẩy tiến trình cải cách, mở cửa và hội nhập quốc tế.

Báo chí đã góp phần quan trọng trong việc hình thành và phát triển một xã hội dân chủ, văn minh, thông tin đa chiều, trung thực, góp phần nâng cao dân trí, tạo đồng thuận xã hội và tăng cường kiểm soát quyền lực, gắn nhân dân với Đảng, Đảng với nhân dân.

Những năm gần đây, báo chí nước ta đã chủ động đổi mới nội dung, hình thức, công nghệ và tư duy làm báo. Với gần 800 cơ quan báo chí, hàng chục nghìn nhà báo, phóng viên, biên tập viên, đội ngũ những người làm báo đã và đang không ngừng sáng tạo, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, các thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến để tạo nên một diện mạo, sắc thái, nội dung báo chí mới, hiện đại, nhân văn và gần dân.

Báo chí cũng là lực lượng chủ công trong việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới, thể hiện sự đoàn kết và trách nhiệm của Việt Nam với bạn bè, lực lượng tiến bộ và sự phát triển của thế giới; báo chí là phương tiện để lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc, khơi dậy tinh thần yêu nước, khát vọng phát triển và khẳng định bản sắc văn hóa Việt Nam trong thời đại hội nhập.

Là sản phẩm văn hóa, báo chí khơi dậy vẻ đẹp đời sống, phát hiện, tôn vinh những tấm gương người tốt, việc tốt, mô hình sáng tạo, cách làm hiệu quả, nhân lên những giá trị tích cực trong xã hội. Qua các tác phẩm đầy tính nhân văn, báo chí góp phần định hình tư duy công chúng, cổ vũ lối sống đẹp, lan tỏa tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến, xây dựng văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng, phức tạp, đa chiều, báo chí cách mạng luôn giữ vững vai trò là lực lượng tiên phong trong việc giữ ổn định chính trị, tăng cường đồng thuận xã hội, bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia, chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Là vũ khí tư tưởng sắc bén của Đảng, báo chí đã tham gia có trách nhiệm, tích cực tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng về công cuộc chuyển đổi số, phát triển bền vững, bảo vệ môi trường, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng.

Đặc biệt, trong những năm qua, trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, báo chí đã có những đóng góp nổi bật. Nhiều phóng sự điều tra, bài viết phân tích đã làm sáng tỏ sự thật, góp phần hỗ trợ các cơ quan chức năng xử lý vi phạm, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự nghiêm minh của pháp luật và quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước. Lĩnh vực này báo chí đã trở thành một trong những “mũi nhọn” sắc bén, dũng cảm đưa sự thật ra ánh sáng, bảo vệ cái đúng, giữ gìn cái tốt, đấu tranh không khoan nhượng với cái sai, cái xấu, cái ác.

Trong thiên tai, dịch bệnh, nhất là đại dịch COVID-19 vừa qua, báo chí trở thành “tuyến đầu thông tin,” lan tỏa lòng nhân ái, cổ vũ tinh thần vượt khó và niềm tin vào thắng lợi.

Có thể khẳng định: báo chí cách mạng Việt Nam đã và đang thực hiện tốt sứ mệnh cao cả - kiến tạo niềm tin, xây dựng đồng thuận, lan tỏa khát vọng phát triển, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.

Thay mặt Lãnh đạo Đảng và Nhà nước, tôi nhiệt liệt biểu dương và trân trọng ghi nhận những đóng góp quan trọng của báo chí cách mạng Việt Nam trong suốt chặng đường 100 năm xây dựng, trưởng thành. Những thành tựu đạt được của báo chí cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng là kết tinh lý tưởng, lao động sáng tạo không mệt mỏi, tinh thần cống hiến vì Tổ quốc, vì nhân dân của các thế hệ những người làm báo Việt Nam.

Thưa các đồng chí và quý vị đại biểu,

Kỷ nguyên mới của dân tộc đang mở ra chân trời phát triển mới, đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu cách mạng mới với quyết tâm cao, khát vọng lớn xây dựng đất nước hùng cường, thịnh vượng.

Trong bối cảnh đó, báo chí cách mạng Việt Nam càng phải khẳng định rõ bản lĩnh cách mạng, vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng-văn hóa, là trụ cột tư tưởng, lực lượng xung kích kiến tạo niềm tin và sự đồng thuận trong xã hội; góp phần quan trọng trong việc nhân lên những giá trị nhân văn, tiến bộ, lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đổi mới, sáng tạo, truyền cảm hứng học tập, lao động, cống hiến.

Báo chí phải không ngừng tự đổi mới để phát triển tương xứng với tầm vóc thời đại, với sự phát triển của đất nước, thực sự trở thành nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, phục vụ sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và nhân dân trên hành trình dựng xây và phát triển đất nước.

Để đáp ứng yêu cầu đó, tôi đề nghị các cơ quan báo chí và đội ngũ những người làm báo tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, trong kỷ nguyên mới của dân tộc Việt Nam, các cơ quan báo chí và đội ngũ những người làm báo cần nhận thức sâu sắc trách nhiệm chính trị-xã hội đặc biệt cao cả của mình trước Đảng, Nhà nước và nhân dân. Báo chí cách mạng phải là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị xã hội, là diễn đàn tin cậy của nhân dân, nhịp cầu nối liền ý Đảng-lòng dân; thực hiện tốt nhiệm vụ đưa chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước đến với nhân dân; tạo môi trường để nhân dân tham gia vào hoạt động báo chí, phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân với Đảng, Nhà nước, bảo đảm tính tư tưởng, tính chiến đấu, tính nhân dân của báo chí; huy động sức mạnh của nhân dân tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh.

Là những chiến sỹ trên mặt trận tư tưởng văn hóa, các nhà báo phải mẫu mực về đạo đức nghề nghiệp, vững về tư tưởng, lập trường bản lĩnh chính trị, trung thành với lý tưởng cách mạng, thực sự chuyên nghiệp, giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ, dũng cảm đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực, đủ sức đề kháng với những cám dỗ; nhà báo phải là nhà hoạt động xã hội uy tín; là người làm công tác tuyên giáo và dân vận; tham gia tích cực hoạt động đối ngoại nhân dân.

Trong mọi hoàn cảnh, cần đặt tinh thần trách nhiệm chính trị, trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp lên trên hết, trước hết; từng tác phẩm báo chí phải thực hiện tốt chức năng cung cấp thông tin chính xác, khách quan, trung thực, nhân văn và hữu ích. Người làm báo thời đại mới phải không ngừng học hỏi, trau dồi kỹ năng, tích hợp công nghệ hiện đại.

Thứ hai, báo chí cách mạng là bộ phận không thể tách rời sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, phải có tinh thần tiến công cách mạng, biết dũng cảm đấu tranh, loại bỏ cái xấu, cái trì trệ, lạc hậu; tích cực cổ vũ, khích lệ cái mới, cái tiến bộ; tiên phong, dũng cảm trước những vấn đề lớn, mới của đất nước; không né tránh, thỏa hiệp với những biểu hiện cản trở sự nghiệp cách mạng. Phải thực sự trở thành ngọn cờ dẫn dắt, truyền cảm hứng sáng tạo, cổ vũ tinh thần đổi mới và khát vọng cống hiến trong cán bộ, đảng viên và toàn xã hội.

Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, báo chí cần thổi luồng sinh khí mới, khơi dậy quyết tâm, lòng yêu nước, tinh thần cống hiến trong toàn xã hội, tạo động lực tinh thần to lớn, bền bỉ cho sự nghiệp phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Thứ ba, với tư cách là bộ phận cấu thành quan trọng của đời sống văn hóa, báo chí phải khẳng định rõ vai trò trong công cuộc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; phải tích cực tham gia vào công cuộc chấn hưng văn hóa, phát triển con người Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc.

Mỗi nhà báo, mỗi cơ quan báo chí phải là biểu tượng của văn hóa ứng xử, chuẩn mực đạo đức và tinh thần phục vụ xã hội; góp phần gìn giữ, phát huy những giá trị nhân văn truyền thống, lan tỏa điều thiện, điều đẹp; tích cực quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam với bạn bè thế giới; chủ động tiếp nhận tinh hoa văn hóa nhân loại để làm giàu bản sắc văn hóa dân tộc.

Thứ tư, trước làn sóng chuyển đổi số và sự cạnh tranh quyết liệt của không gian truyền thông toàn cầu, báo chí phải nhanh chóng thích ứng, tiên phong đổi mới mạnh mẽ tư duy, làm chủ công nghệ, đột phá trong phương thức làm báo và truyền tải thông tin.

Tăng cường sự hiện diện của báo chí cách mạng trên các nền tảng mạng xã hội, giữ vững mặt trận thông tin tuyên truyền trước sự phát triển của các nền tảng xuyên biên giới. Đây là đòi hỏi tất yếu để báo chí có thể làm chủ mặt trận thông tin và truyền thông trên không gian mạng và nâng cao giá trị của mỗi cơ quan báo chí.

Các cơ quan báo chí chủ lực như Báo Nhân Dân, Tạp chí Cộng sản, Thông tấn xã Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, một số Cổng thông tin điện tử của các cơ quan Trung ương cần tập trung cao cho chuyển đổi số, tăng cường hợp tác và hội nhập, làm tốt vai trò dự báo, thực hiện tốt chức năng định hướng thông tin, xứng đáng là những “ngọn hải đăng” cho hệ thống báo chí cách mạng nước nhà.

Thứ năm, đổi mới tư duy lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý báo chí theo hướng xây dựng và kiến tạo môi trường hoạt động để báo chí phát huy tốt nhất bản chất cách mạng, sứ mệnh phụng sự đất nước, phục vụ nhân dân. Phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, kiên quyết không làm thay, không cầm tay chỉ việc.

Thể chế hóa chủ trương của Đảng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về báo chí bảo đảm đồng bộ, minh bạch, hiện đại và hiệu quả. Tiếp tục triển khai hiệu quả quy hoạch, sắp xếp các cơ quan báo chí theo hướng tinh, gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Có giải pháp khắc phục cho được tình trạng chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa các cơ quan báo chí; kiên quyết loại bỏ ra khỏi đội ngũ báo chí những người làm báo giảm sút ý chí chiến đấu, phai nhạt lý tưởng cách mạng, có các hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp, vi phạm qui định của cơ quan, tổ chức và pháp luật...

Tăng cường áp dụng khoa học công nghệ, dữ liệu lớn để phân tích, đánh giá, tổng hợp thông tin góp phần nâng cao chất lượng định hướng thông tin theo phương châm chủ động, kịp thời, thuyết phục, hiệu quả, sát thực tiễn.

Xây dựng cơ chế đặt hàng công khai, minh bạch, hỗ trợ có trọng điểm các cơ quan báo chí thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị, nhất là trong các lĩnh vực trọng yếu, địa bàn chiến lược, lĩnh vực nhạy cảm.

Phát triển cơ quan, tập đoàn báo chí chủ lực quốc gia có vai trò định hướng thông tin; có cơ chế phù hợp để phát triển sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam.

Qua nghe chia sẻ của các thế hệ nhà báo, tôi khẳng định đó là những mong muốn hợp lý, xác đáng. Đảng không bao giờ từ bỏ vũ khí chiến đấu là báo chí, công cụ tuyên truyền và định hướng; dựa vào báo chí để nghe phản ánh tiếng nói của nhân dân, đồng thời thông qua báo chí cũng để tuyên truyền những đường lối, chủ trương của Đảng đến với nhân dân.

Thưa các đồng chí và quý vị đại biểu,

Phát huy truyền thống vẻ vang 100 năm hình thành và phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam phải tiếp tục vươn mình mạnh mẽ, khẳng định vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng-văn hóa, phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Những người làm báo Việt Nam phải thực sự là những chiến sỹ xung kích, mang trong mình bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần đổi mới, khát vọng cống hiến, dấn thân vì sự nghiệp chung của dân tộc. Báo chí phải trở thành lực lượng kiến tạo niềm tin, cổ vũ khát vọng phát triển, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, trường tồn trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Xin chúc các nhà báo, quý vị đại biểu sức khỏe, hạnh phúc và thành công!

Xin trân trọng cảm ơn!

Yêu nước ST.

BÁO CHÍ CÁCH MẠNG VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1925-1945: LỰC LƯỢNG CHỦ LỰC, TIÊN PHONG, VŨ KHÍ SẮC BÉN TRONG CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG - VĂN HÓA CỦA ĐẢNG!

     Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2025), Xin trân trọng giới thiệu bài viết "Báo chí cách mạng Việt Nam giai đoạn 1925-1945: Lực lượng chủ lực, tiên phong, vũ khí sắc bén trong công tác tư tưởng - văn hóa của Đảng" của PGS.TS. Đào Duy Quát, nguyên Phó trưởng Ban Thường trực Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương).

Sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất (1914-1918), các nước thắng trận họp Hội nghị hoà bình ở cung điện Versailles, Pháp để chia lại thị trường và vùng ảnh hưởng. Tại Việt Nam, mâu thuẫn giữa nhân dân với chủ nghĩa thực dân và tay sai phong kiến ngày càng gay gắt, các phong trào yêu nước do các tầng lớp sĩ phu trí thức, tiểu tư sản lãnh đạo dù rất kiên cường anh dũng bất khuất nhưng đều bị đàn áp rất dã man và lâm vào cuộc khủng hoảng sâu sắc về đường lối cứu nước. 

Bối cảnh quốc tế và tình hình trong nước đòi hỏi truyền bá một cách có hệ thống chủ nghĩa Marx-Lenin vào Việt Nam, vận động, tổ chức đẩy mạnh phong trào yêu nước và phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân; gắn chặt với quá trình tích cực chuẩn bị các điều kiện, tiền đề chính trị, tư tưởng, tổ chức cho việc thành lập một Đảng cách mạng – một tổ chức tiên phong đại diện lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của toàn dân tộc. 

Là một nhà yêu nước hiểu biết sâu sắc văn hoá Đông Tây, là nhà cách mạng từng nhiều năm làm báo và hiểu rõ sức mạnh của báo chí, Nguyễn Ái Quốc rất tâm đắc những quan điểm của Lenin về báo chí: "Trong thời đại ngày nay, không có tờ báo chính trị thì không thể có phong trào gọi là chính trị", "Chúng ta cần trước hết là tờ báo không có nó thì không thể tiến hành một cách có hệ thống cuộc tuyên truyền cổ động hết sức có nguyên tắc và toàn diện"[1], "Báo chí là người tuyên truyền, người cổ động, người tổ chức chung, người lãnh đạo chung"[2].

Tờ báo cách mạng đầu tiên

Cuối năm 1924, quốc tế cộng sản phái Nguyễn Ái Quốc sang công tác ở Trung Quốc theo đúng nguyện vọng của Người được gần với Tổ quốc để có điều kiện hoạt động hơn. Về tới Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc bắt tay ngay vào việc xuất bản một tờ báo chính trị đồng thời với việc mở những lớp huấn luyện các thanh niên ưu tú đưa từ trong nước sang để làm nòng cốt cho cách mạng sau này. Nguyễn Ái Quốc cùng một số đồng chí là học trò của Người đã hoàn thành một nhiệm vụ trọng đại: Xuất bản một tờ báo chính trị - cơ quan ngôn luận của Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí Hội – với tên gọi: Thanh niên. Số đầu tiên ra ngày 21/6/1925, xuất bản đều đặn hằng tuần. Báo in xong phần lớn được gửi về trong nước theo đường dây bí mật, một số được gửi đến các tổ chức của Hội Thanh niên cách mạng đồng chí ở Thái Lan, Trung Quốc, người Việt Nam yêu nước ở Pháp và đến Quốc tế cộng sản. 

Trong gần 5 năm hoạt động, báo Thanh niên có hai thời kỳ phát triển, thời kỳ thứ nhất từ 21/6/1925 đến 4/1927 do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp chỉ đạo biên tập, in, phát hành; thời kỳ thứ hai từ 4/1922 đến cuối 1929 do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc rời Quảng Châu chuyển vào hoạt động bí mật, báo Thanh niên do Tổng bộ Hội Thanh niên chỉ đạo.

Báo thanh niên phát hành hơn 200 số, báo tập trung vào những vấn đề chủ yếu sau: Mâu thuẫn giữa dân tộc ta với chủ nghĩa Đế quốc Pháp, mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa đế quốc nói chung; Khẳng định chỉ có con đường đấu tranh cách mạng mới giải phóng được dân tộc; Cách mạng là toàn bộ các hoạt động nhờ đó một dân tộc bị áp bức trở thành tự do và giàu mạnh; Kiên quyết triệt để chống chủ nghĩa cải lương; Lực lượng cách mạng là toàn dân đoàn kết, cùng chung một ý chí, lấy công nông làm nền tảng; Nhận rõ con đường cách mạng, người cách mạng phải biết hy sinh vì sự nghiệp cách mạng và có phương pháp cách mạng đúng: "Trước hết phải biết chính sách của Tây, sau phải biết bí mật mà sắp đặt những công việc của mình", "Cách mệnh trước hết phải tuyên truyền, tổ chức, huấn luyện sau cùng mới dùng đến vũ lực"; Cần có Đảng cộng sản lãnh đạo cách mạng và tổ chức quần chúng cách mạng, đặc biệt là tổ chức công nhân; Giới thiệu kinh nghiệm cách mạng của các nước, khẳng định cách mạng Việt Nam đi theo con đường của cách mạng Nga thì mới giành được thắng lợi. 

Từ số đầu tiên phát hành 21/6/1925 đến cuối năm 1929, với trên 200 số và hàng nghìn bài báo cụ thể hoá sinh động các vấn đề chủ yếu trên, báo Thanh niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập đã hoàn thành xuất sắc vai trò chủ lực, tiên phong trong hoạt động tư tưởng của Thanh niên cách mạng đồng chí Hội – tổ chức tiền thân của Đảng ta. Báo Thanh niên đã thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử: Truyền bá chủ nghĩa Marx-Lenin, truyền bá "Đường Kách mệnh", hướng dẫn, cổ vũ các thành viên của Việt Nam Thanh niên cách mạng, sau khi được huấn luyện về nước, chủ động thúc đẩy phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và phong trào yêu nước, góp phần tích cực chuẩn bị về mặt lý luận, chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời các tổ chức cộng sản vào cuối năm 1929 và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào 3/2/1930, mở ra một dòng báo chí mới: Báo chí cách mạng Việt Nam. 

Báo chí cách mạng Việt Nam từ khi Đảng ra đời đến 1936

Tại Hội nghị thành lập Đảng, Đảng ta đã thông qua Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt, Điều lệ vắn tắt của Đảng cộng sản Việt Nam. Trong Báo cáo tóm tắt Hội nghị, Đảng ta đã ra Nghị quyết về 16 vấn đề vô cùng quan trọng và cấp bách của Đảng, trong đó vấn đề 14 là Nghị quyết về báo chí:

"1- Bỏ những tờ báo do Đông Dương cộng sản Đảng và An Nam cộng sản Đảng xuất bản trước đây.

2- Ban Trung ương có thể xuất bản một tạp chí lý luận và ba tờ báo tuyên truyền.

3- Bỏ những tờ báo của các Hội quần chúng do Đảng chỉ đạo.

4- Duy trì tất cả những tờ báo do quần chúng chủ trương."

Thực hiện chủ trương của Đảng, các cấp uỷ Đảng từ Trung ương, xứ uỷ, tỉnh thành uỷ, liên chấp uỷ, huyện uỷ, các tổ chức Đảng trong các nhà tù của thực dân Pháp đều khắc phục rất nhiều khó khăn thách thức trước các chính sách bóc lột, đàn áp cực kỳ tàn bạo của thực dân Pháp và bọn địa chủ phong kiến tay sai bán nước vẫn lần lượt ra được tờ báo của Tổ chức mình; có xứ uỷ, tỉnh uỷ bị tan vỡ do bị khủng bố, bắt bớ tù đầy nên tờ báo xuất bản rồi phải đình bản, rồi lại xuất bản khi phục hồi được tổ chức. Đến giữa năm 1936 có trên 160 tờ báo và tạp chí của Trung ương và các địa phương.

Nhờ có một Đảng triệt để cách mạng, có đường lối chính trị và tổ chức sáng suốt có uy tín của lãnh tụ cách mạng thiên tài Nguyễn Ái Quốc, nên báo chí cách mạng thời kỳ này dù hoạt động trong điều kiện bí mật, các phương tiện làm báo còn rất thô sơ, vị trí trụ sở phải thay đổi nhiều lần nhưng báo chí cách mạng Việt Nam vẫn kịp thời truyền bá các văn kiện của Hội nghị thành lập Đảng nhất là "Lời kêu gọi" của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sau Hội nghị thành lập Đảng. 

Hưởng ứng lời kêu gọi của Trung ương, Báo chí cách mạng trong cả nước hướng về Nghệ Tĩnh đăng rất nhiều bài cổ vũ quần chúng đấu tranh, vạch mặt tội ác của đế quốc và tay sai. Tờ Lao khổ của Xứ uỷ Nam Kỳ, số 15, ngày 5/10/1930 viết: "Từ 1/9 nông dân Nghệ An, Hà Tĩnh đã đấu tranh quyết liệt nhất. Tại các làng, tất cả quyền hành thuộc về nông hội, ở một số làng, phụ nữ cũng tham gia công việc làng, nước. Kiện cáo, áp bức không còn nữa. Nhân dân tự mình giải quyết mọi xích mích, không cần đến tri huyện". Báo Bồi bếp ra số đặc biệt ngày 20/10/1930 ủng hộ Xô Viết Nghệ Tĩnh viết: "Hỡi anh em, chúng ta hãy kéo nhau ra đường thị oai, biểu tình phản đối sự khủng bố, bắn giết, bắt bớ, khám xét chúng ta. Chúng ta hưởng ứng anh chị em ngừng làm cho Đế quốc Pháp, quan lại địa chủ, tư sản Việt Nam biết sức đoàn kết của chúng ta, chúng ta giác ngộ rồi, không có cắm đầu làm mọi việc cho chúng đâu". 

Sau khi cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh bị đàn áp khốc liệt, nhiều cán bộ, Đảng viên bị truy bắt, tù đày. Báo chí đã kịp thời có các bài nêu bật những bài học kinh nghiệm, hướng dẫn các tổ chức tiến hành tự chỉ trích và đẩy mạnh các hoạt động xây dựng Đảng; Khôi phục các tổ chức Đảng bị đánh phá, phát triển mạnh các đoàn thể cách mạng do Đảng lãnh đạo như: Công hội, nông hội, thanh niên cộng sản. 

Thời kỳ này, báo chí cách mạng đẩy mạnh tuyên truyền lý luận Marx-Lenin, đường lối của Quốc tế Cộng sản, các Nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng ta; đấu tranh với các tư tưởng, quan điểm chính trị và các chính sách của thực dân Pháp và tay sai; chống chủ nghĩa quốc gia cải lương, những xu hướng thoả hiệp đầu hàng, những sai lầm tả khuynh, hữu khuynh trong nội bộ Đảng và trong các tổ chức quần chúng cách mạng. Cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận trên báo chí cách mạng, kể cả trong các nhà tù, đã góp phần quan trọng vào việc xây dựng và củng cố tư tưởng, vững vàng về chính trị, thống nhất về tổ chức cho Đảng viên và quần chúng, đồng thời làm phân hoá hàng ngũ Việt Nam Quốc dân Đảng. Thông qua tuyên truyền thuyết phục và thực tiễn cách mạng đã làm cho một số đáng kể Đảng viên Quốc dân Đảng ly khai Đảng, một bộ phận có thái độ trung lập đã ngả hẳn sang chủ nghĩa Marx và Đảng cộng sản như Trần Huy Liệu, Tưởng Dân Bảo, Trịnh Tam Tỉnh, Tô Hiệu, Nguyễn Bình, Nguyễn Đức Chính, Phạm Tuấn Tài...

Một nét đặc sắc của báo chí cách mạng trong những năm đầu sau khi Đảng ta ra đời là một số Đảng viên trí thức tiêu biểu như Hải Triều, Hải Vân, Hoả Sơn, Hồ Xanh, Lâm Mộng Quang đã tranh thủ các cuộc tranh luận trên các báo công khai như Phụ nữ thời đàm, Công Luận, Ánh sáng, Trung Kỳ, Tiến bộ… chủ động viết bài phê phán các quan điểm triết học phản động, các quan điểm mỹ học tư sản, duy tâm, huyền bí, nghệ thuật vị nghệ thuật… Các chiến sĩ cộng sản trên mặt trận tư tưởng lý luận đã chủ động đấu tranh cho thắng lợi của triết học Marx-Lenin, mỹ học Marx-Lenin. Trong các cuộc tranh luận trên báo chí công khai này, Hải Triều là cây bút xuất sắc chống lại các quan điểm duy tâm, thần bí và mỹ học tư sản, bảo vệ thắng lợi và quảng bá các quan điểm Marx-Lenin về văn hoá, văn học, nghệ thuật.

Báo chí cách mạng Việt Nam thời kỳ Mặt trận Dân chủ (1936 – 1939)

Tháng 4/1936, Mặt trận nhân dân Pháp giành được đa số phiếu trong cuộc Tổng tuyển cử Quốc hội Pháp. Một chính phủ cấp tiến do L. Blum đứng đầu làm Thủ tướng được thành lập. Ngày 26/7/1936, Trung ương Đảng ta họp quyết định lập mặt trận nhân dân phản đế rộng rãi. Sau đó Trung ương quyết định lập Mặt trận Dân chủ thống nhất Đông Dương.

Trên mặt trận tư tưởng, lý luận, Đảng ta có một quyết định sáng suốt và sự chỉ đạo tài tình để đưa phần lớn báo chí cách mạng ra hoạt động công khai, bán hợp pháp, chỉ còn khoảng 10 tờ báo hoạt động bí mật. 

Báo chí cách mạng tiếp tục đẩy mạnh, mở rộng thường xuyên tuyên truyền về Liên Xô. Nhiều báo đăng nổi bật "Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng lần thứ XVIII Đảng Cộng sản Liên Xô". Nhiều báo đăng bài giải thích đúng đắn Hiệp định Xô-Đức ký ngày 23/8/1939. Đáng chú ý là nhiều báo dành nhiều trang, nhiều kỳ đăng nhiều bài giới thiệu, nghiên cứu, dịch thuật các tác phẩm tiêu biểu văn học Nga, văn học Xô Viết, các tác phẩm ca ngợi Cách mạng Tháng Mười, ca ngợi Liên Xô.

Nhìn chung, trên lĩnh vực văn học nghệ thuật, báo chí cách mạng trong thời kỳ này đã đạt được những thành tựu đánh dấu một bước tiến lớn, thực sự là vũ khí tư tưởng sắc bén tăng cường trận địa mỹ học Mácxít Lêninnít.

Một phương pháp hoạt động báo chí có hiệu quả cao thời kỳ này gồm:

- Ra báo chữ Pháp: Vì ra báo chữ Pháp chỉ cần làm một số thủ tục đơn giản. Báo chữ Pháp có nhược điểm là người đọc ít, số lượng in thấp (thường trên dưới 2.000 bản) nên giá bán cao. Lợi dụng điều kiện thuận lợi mới, thông qua lớp người đọc và hiểu tiếng Pháp để tác động vào dư luận xã hội ta, gây tiếng vang đến dư luận Pháp. Góp thêm vào tiếng nói đấu tranh chung với những tờ báo tiếng Việt. Các xứ ủy Đảng cộng sản trực tiếp chỉ đạo 6 tờ báo tiếng Pháp: Le Travail, Rassemblement, L' Avant garde, En avant, Le Peuple, Notre voix. Trên măng sét các tờ báo này không nói cơ quan ngôn luận của ai. Chỉ để chung chung như: Của Lao động, của Dân chúng, của “Các lực lượng dân chủ”. Bài viết nhiều khi không có tên tác giả; có khi là một tên bất kỳ, lúc ký tên này, lúc ký tên khác, vẫn là một người.

- Chuyển tờ báo đã được phép từ trước, không cách mạng bằng cách thuê, mua lại như Hồn trẻ, Sông Hương, Tiếng trẻ, Hà Thành thời báo, Thời Thế, Việt dân, Kịch bỏng, Phổ thông, Đời nay, Tân xã hội, Khỏe thành những tờ báo cách mạng, kịp thời góp phần tích cực vào việc tuyên truyền cổ động cho cuộc vận động Dân chủ của Đảng.

Trung ương và các xứ ủy của Đảng đưa người tốt, cảm tình Đảng làm đơn, đứng tên xin phép ra báo tư nhân. Phương pháp này cũng có kết quả tốt như Nguyễn Văn Lữ với báo Nhành Lúa, Hồ Cát với báo Kinh tế tân văn, Đỗ Kiết Triệu với Tiến hóa tạp chí, Lương Văn Tuân với báo Tin tức, Nguyễn Xuân Cúc với báo Dân.

- Trong thời kỳ này, trên mặt trận tư tưởng - văn hóa Báo chí cách mạng với Hồn trẻ (tập mới) đi tiên phong mở đường cho báo chí của Đảng và các tổ chức quần chúng cách mạng xuất bản công khai hợp pháp và bán hợp pháp trong thời kỳ vận động dân chủ, trực tiếp đưa tiếng nói của những người cộng sản qua phương tiện báo chí đến với đông đảo nhân dân. Báo chí cách mạng đã trực tiếp truyền bá công khai, hướng dẫn tập hợp lực lượng, cổ vũ động viên thực có hiệu quả cao, nhiều chủ trương của Đảng trong thời kỳ vận động dân chủ, nổi bật là:

- Tạo được phong trào sôi nổi trên toàn xứ Đông Dương đòi tiến hành Đại hội Đông Dương.

- Báo chí cách mạng phối hợp với các hình thức vận động trực tiếp đã giành thắng lợi trong cuộc bầu cử Viện Dân biểu: Ở Bắc Kỳ, đồng chí Trịnh Văn Phú trúng cử trở thành “Nghị viên” của Viện Dân biểu Bắc Kỳ. Ở Trung Kỳ, báo Sông Hương tục bản vừa trực tiếp đăng bài trên báo vừa cử cán bộ đi vào quần chúng tuyên truyền vận động cử tri bầu cho những người do ta đưa ra và vạch mặt những tên buôn dân bán nước. Kết quả 18 người của Mặt trận Dân chủ trúng cử. Và thế là một tổ chức của Mặt trận Dân chủ được thành lập ngay trong Viện Dân biểu.

Báo chí cách mạng chủ động phối hợp với các hình thức đấu tranh khác như dựa vào chương trình của Mặt trận nhân dân Pháp trở thành chương trình của Chính phủ Blum. Ta đã dựa vào Phần thứ nhất: “Yêu sách chính trị”, mục I: “Bảo vệ quyền tự do”, điểm 1: “Tổng đại xá”, để tổ chức nhiều hình thức đấu tranh đòi thả tù chính trị. Báo chí cách mạng chủ động phối hợp với các tù nhân trong các nhà tù cùng gia đình các tù nhân, phối hợp với nhân dân Pháp và hoạt động của Ủy ban đòi ân xá tù chính trị ở Đông Dương của Pháp, buộc chính quyền thực dân phải trả tự do cho hơn 2.000 tù chính trị trong năm 1936. Đây là một thắng lợi rất to lớn, góp phần quan trọng vào việc khôi phục, củng cố và phát triển thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

- Lần đầu tiên, báo chí cách mạng đã đăng công khai, có hệ thống tuyên truyền về Chủ nghĩa Marx-Lenin với tư cách là vũ khí chiến đấu của giai cấp công nhân và nhân dân ta trên con đường giải phóng. Nổi bật là các bài: “Kinh tế học Mác-xít” của G.Baby do Tô Vệ dịch, đăng trên báo Đời nay, các bài: “Chủ nghĩa dân tộc và chúng tôi”, “Lenin và mặt trận nhân dân”, “Lênin bàn về chiến tranh và hòa bình”, “Chiến tranh và quyền tự do dân chủ”, “Cách mạng và cải lương”, “Đi tới mặt trận Bình dân Đông Dương”, “Đi tới mặt trận Dân chủ Đông Dương”, “Mặt trận Bình dân hay Mặt trận dân chủ”, “Chính sách lập mặt trận Dân chủ”, “Nền hòa bình mà chúng ta muốn”, “Bảo vệ hòa bình như thế nào”, “Với nhân dân Pháp”. Đáng chú ý, lý luận trên mặt trận văn học nghệ thuật có bài: “Văn học và chủ nghĩa duy vật” của Hải Triều.

- Lần đầu tiên, các văn kiện của Đảng được đăng công khai trên các báo như: “Bức thư công khai của Đảng Cộng sản Đông Dương gửi Đảng Cộng sản Pháp”, “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản Đông Dương đối với thời cuộc”, “15 năm vận động và 9 năm thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương, “Đảng Cộng sản Đông Dương 9 tuổi”.

- Báo chí cách mạng thời kỳ này tiếp tục và kiên quyết đấu tranh chống các xu hướng đối địch về tư tưởng và chính trị, bảo đảm cho các quan điểm Mác-xít chiến thắng các xu hướng cơ hội, cải lương, bảo đảm đường lối đúng đắn của Đảng đánh bại đường lối chính trị phản động. Các tờ báo đầu tiên tấn công vào bọn Tơ-rốt-xkít ở Nam Kỳ là tờ L’ Avant garde, ở Bắc Kỳ là tờ Hà Thành thời báo. Bài báo phê phán cơ bản và toàn diện nhất là: “Tơ-rốt-xkít đối với tự do, hòa bình, cơm áo” (Báo Dân chúng số 25, 26, 27 ngày 15, 19, 22/10/1938). Đấu tranh chống bọn Tơ-rốt-xkít đã trở thành mục tiêu thường xuyên trên mặt báo cách mạng.

- Về vấn đề quốc tế: Cùng với hàng loạt bài giới thiệu quốc tế cộng sản, báo chí còn có một số bài giới thiệu về G.Dimitorop - Tổng Bí thư của Quốc tế Cộng sản và cuộc đấu tranh chống Phát xít trước tòa án Leipzig với nhan đề: “Vụ án lớn nhất trong thời đại chúng ta”. Một số bài báo phân tích làm rõ ranh giới giữa “Đệ tam quốc tế” (Quốc tế III) Quốc tế Cộng sản là cách mạng với “Đệ tứ” là phản cách mạng. Bảo vệ “Đệ tam” chống lại “Đệ tứ” và đồ đệ của chúng là các phái Tơ-rốt-xkít ở Đông Dương.

Báo chí cách mạng tiếp tục đẩy mạnh, mở rộng, thường xuyên tuyên truyền về Liên Xô. Nhiều báo đăng nổi bật “Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng lần thứ XVIII Đảng Cộng sản Liên Xô”. Nhiều báo đăng bài giải thích đúng đắn Hiệp định Xô-Đức ký ngày 23/8/1939. Đáng chú ý là nhiều bài dành nhiều trang, nhiều kỳ đăng nhiều bài giới thiệu, nghiên cứu, dịch thuật các tác phẩm tiêu biểu văn học Nga, văn học Xô Viết, các tác phẩm ca ngợi cách mạng Tháng Mười, ca ngợi Liên Xô.

- Với Đảng Cộng sản Pháp và mặt trận nhân dân Pháp, báo chí cách mạng có nhiều bài giới thiệu những chủ trương cải cách tiến bộ ở Pháp và các thuộc địa của Pháp qua các bài phát biểu của các đồng chí lãnh đạo Đảng Cộng sản Pháp như: M. Tôrê, G. Đuyclô, H. Lôdơray; những hoạt động của ông Onen, Ủy viên Trung ương Nghị sĩ cộng sản, phái viên trong thời gian sang công tác ở Đông Dương. Báo chí bình luận hai việc làm nổi bật của ông Onen là đến nhà hát lớn Sài Gòn xem diễn vở “Đời cô lựu” và từ chối không tiếp đại diện phái Tơ-rốt-xkít.

- Báo chí cách mạng đã giành nhiều số đưa tin bài hoan nghênh, ủng hộ mặt trận nhân dân trong việc chống phát xít ở Tây Ban Nha, Trung Quốc, Ba Lan, Tiệp Khắc. Đối với Trung Quốc, báo chí cách mạng Việt Nam không chỉ ủng hộ bằng tinh thần mà còn vận động giúp đỡ quần áo, thuốc men, tiền bạc, đùm bọc những người chạy sang Việt Nam để tránh chiến tranh của phát xít Nhật.

Trên mặt trận văn học nghệ thuật, Đảng Cộng sản quan tâm, chỉ đạo khá toàn diện về lý luận phê bình, sáng tác văn xuôi, thơ ca.

- Về lý luận phê bình văn học nghệ thuật, báo chí cách mạng đã đăng nhiều bài nghiên cứu về tính giai cấp của văn học, quan hệ giữa văn học và hành động, hình ảnh người dân cày trong văn chương, quan hệ giữa nội dung và hình thức, nhà văn trong Đảng, nhà văn và tổ chức, phê bình trong văn học cách mạng... để giải đáp những vấn đề thực tiễn của giới văn học đề ra. Nét mới và đặc sắc là nhiều báo đã đăng thể loại tiểu phẩm, một thể loại sử dụng rộng rãi bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp có sức khủng bố, đàn áp dã man mọi phong trào yêu nước, cách mạng của nhân dân, chúng ra lệnh đình bản hàng loạt các tờ báo tiến bộ và cách mạng.

Báo chí cách mạng xuất bản bí mật, số lượng báo không nhiều bằng giai đoạn 1936-1939 nhưng khí thế của báo chí cách mạng lên rất cao, nó phản ánh rõ hướng đi tới ngày toàn thắng. Về hoạt động tuyên truyền, báo chí, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 (5/1941) chủ trương: "Trong lúc này không nêu cao chủ nghĩa cộng sản ra tuyên truyền, huy hiệu cờ đỏ búa liềm không nên dùng luôn. Các sách báo tuyên truyền không nên dùng danh nghĩa Đảng nhiều, phải lấy danh nghĩa các đoàn thể cứu quốc và Việt Minh thay vào". Sau Hội nghị Trung ương 8, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chủ trương ra báo Việt Nam Độc lập, báo danh nghĩa là cơ quan của liên tỉnh bộ Việt Minh Cao Bằng – Bắc Cạn – Lạng Sơn. Tên của tờ báo cách mạng đầy đủ ý nghĩa cả mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược và khẩu hiệu hành động. Người trực tiếp chỉ đạo biên tập bài, in và phát hành số 1 ngày 1/8/1941. Đầu tháng 10/1941 Trung ương Đảng xuất bản Tạp chí Cộng sản.

Ngày 25/1/1941, Tổng Bí thư Trường Chinh cho xuất bản báo Cứu quốc số 1, danh nghĩa là cơ quan của Tổng bộ Việt Minh. Tổng Bí thư Trường Chinh trực tiếp chỉ đạo viết bài và trình bày trang báo. Các cấp bộ Việt Minh từ Kỳ bộ Việt Minh đến Tỉnh bộ Việt Minh đều ra báo, Trung Kỳ ra báo Dân tộc, Nam Kỳ ra báo Giải phóng, Nam phần Bắc Kỳ có báo Độc lập.

Cấp tỉnh ngoài tờ Việt Nam Độc lập của Cao Bằng, Bắc Cạn, Lạng Sơn, Hưng Yên có Bãi sậy, Quảng Ngãi có Chơn Độc lập, Thanh Hoá có Đuổi giặc nước, Bắc Ninh có Hiệp lực, Ninh Bình có báo Hoa Lư, Phúc Yên có Mê Linh, Bắc Giang có Quyết thắng. Chiến khu Hoà – Ninh – Thanh (Hoà Binh, Ninh Bình, Thanh Hoá) có Khởi nghĩa, đặc biệt khu Bắc Sơn có báo Bắc Sơn… Các hội quần chúng cứu quốc như: Việt Nam quân nhân cứu quốc hội ra báo Chiến đấu, Hội văn hoá cứu quốc ra báo Tiền phong… Các đoàn thể cứu quốc ở cấp tỉnh cũng ra báo, Hội cứu quốc công nhân Thanh Hoá ra báo Chiến đấu, Hội thanh niên cứu quốc Hoàng Diệu Hà Nội ra báo Hồn nước. Đảng Dân chủ có báo Độc lập. Lần đầu tiên có tờ báo tuyên truyền vận động giới phụ nữ - tờ Gái ra trận của Hội Phụ nữ cứu quốc Thanh Hoá. Do địch khủng bố rất tàn bạo nên một số tờ báo không ghi cơ quan ngôn luận của cấp nào như tờ Phấn đấu số 1 ra ngày 29/1/1941, Cứu quốc số 1 ra ngày 30/4/1941, tờ Tiến lên…

Tại các nhà tù của đế quốc Pháp, trong thời kỳ này các chi bộ Đảng trong các nhà tù đã xuất bản nhiều tờ báo viết tay, chép thành 2, 3 bản bí mật truyền nhau đọc. Như Bình minh trên sông Đà ở nhà tù Hoà Bình, tờ Dòng sông Công ở trại tập trung Bá Vân, Đường Nghĩa ở trại tập trung Nghĩa Lộ, nhà tù Sơn La có tờ Suối reo, nhà tù Chợ Chu có tờ Thông reo, nhà tù Quảng Trị có tờ Tiến lên. 

Lần đầu tiên phong trào yêu nước ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số có tờ báo riêng bằng chữ dân tộc: Tờ Lắc Mường, cơ quan tuyên truyền của Hội người Thái yêu nước. 

Trong thời kỳ cách mạng sôi sục này công tác tuyên truyền cổ động và tổ chức chung của Báo chí cách mạng đã thể hiện nổi bật trên những nội dung chủ yếu sau:

- Về tình hình thời sự, chính trị trong nước và thế giới: Các báo đều bám sát và đưa tin kịp thời mọi diễn biến của cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít và tay sai. Dưới các tiêu mục “Tin vắn thế giới”, “Sóng gió Năm Châu”, “Sâu khấu quốc tế”..., các báo đã đưa nổi bật những trận thắng lịch sử ở Moscow, Stalingrad, Leningrad... về các cuộc chiến tranh chống Nhật của Trung Quốc, Phi luật tân (Philippines), Indonesia. Ngày 9 và 10-5 các báo đều đưa: Hồng quân Liên Xô đã cắm cờ trên nóc nhà quốc hội Đức, ngày 25/5 đưa tin Toàn thể quân đội Đức đã đầu hàng đồng minh không điều kiện. Ngày 15/8/1945 đăng bài: Đón trước thời cơ “Nước Nhật hàng”, ngày 16/8 đưa tin: “Nhật đầu hàng không điều kiện song song với các diễn biến quốc tế.

Tin trong nước, các báo đều tập trung đưa tin về mâu thuẫn Nhật - Pháp, về cuộc đảo chính ngày 9/3/1945, về “vai hề Trần Trọng Kim ra sân khấu”. Các báo tập trung tuyên truyền 10 chính sách của Mặt trận Việt Minh, các tin bài hướng dẫn nguyên tắc và cách thức tổ chức mặt trận ở các cấp các ngành. Đáng chú ý, năm 1943, Thường vụ Trung ương ban hành Đề cương văn hóa Việt Nam 1943. Các báo đã tập trung tuyên truyền vị trí, vai trò nội dung và ý nghĩa của Đề cương văn hóa, đẩy mạnh tuyên truyền đề cương văn hóa để giác ngộ và tập hợp lực lượng tri thức văn nghệ sĩ tham gia các Hội văn hóa cứu quốc. Sau chỉ thị của Thường vụ Trung ương: Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta, các báo tập trung tuyên truyền cho nhiệm vụ trọng tâm cấp bách nhất: Chuẩn bị khởi nghĩa. Các báo có nhiều bài giới thiệu kinh nghiệm của nhiều cuộc khởi nghĩa của dân ta nhất là ba cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kỳ và Đô Lương. Các báo đều có mục riêng nghiên cứu chiến thuật và kinh nghiệm các cuộc khởi nghĩa; tập trung tuyên truyền củng cố cho việc thực hiện 5 việc cốt yếu nhất: Phát triển tự vệ và bộ đội chiến đấu; huấn luyện cán bộ quân sự chỉ huy các tổ chức có tính chất quân sự; sắm vũ khí để trang bị cho tự vệ và bộ đội, vận động binh lính để lấy súng địch đánh địch, huấn luyện chiến thuật du kích và kinh nghiệm khởi nghĩa cho cán bộ Đảng viên và quần chúng có tổ chức. Đồng thời các bài còn giới thiệu cách thức tiến hành để thực hiện 5 việc cốt yếu trên. Chung quy lại là: Phải hăng hái giác ngộ quần chúng, phát triển các đoàn thể cứu quốc, đẩy mạnh các cuộc đấu tranh hàng ngày, các địa phương phải chủ động xây dựng kế hoạch khởi nghĩa sát với địa phương mình.

Thời điểm bùng nổ hoạt động của báo chí cách mạng trong giai đoạn này là thời điểm bế mạc Hội nghị toàn quốc Đảng Cộng sản Đông Dương và Việt Nam quốc dân, đại biểu Đại hội, họp ở Tân Trào, Tuyên Quang 15/8/1945. Hầu như tất cả các báo của Trung ương, của các xứ ủy, tỉnh ủy đều đăng toàn văn và có các bài xã luận, bình luận về các văn kiện cực kỳ quan trọng của sự kiện lịch sử này, đó là Thư kêu gọi Tổng khởi nghĩa của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Lời hiệu triệu của Đảng cộng sản Đông Dương, mệnh lệnh khởi nghĩa của Ủy ban chỉ huy lâm thời khu giải phóng; quân lệnh số 1 của Ủy ban khởi nghĩa và đăng các bài xã luận, bình luận quán triệt sâu sắc các văn kiện. Sau đó, các báo liên tục đưa tin, cổ vũ động viên các tầng lớp nhân dân tham gia mặt trận Việt Minh, tham gia khởi nghĩa giành chính quyền ở từng địa phương tiến lên Tổng khởi nghĩa, thực hiện thắng lợi lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy, đem sức ta mà tự giải phóng cho ta!”.

Có thể thấy, báo chí cách mạng Việt Nam, nhất là báo chí giai đoạn trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã thể hiện rõ vai trò là lực lượng chủ lực, là vũ khí sắc bén trong công tác tư tưởng, văn hóa của Đảng.

Báo chí đã làm tốt công tác tư tưởng nhằm phát triển và vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Marx-Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh, xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn để hình thành cương lĩnh, đường lối, chính sách trong từng thời kỳ. Truyền bá Chủ nghĩa Marx-Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cương lĩnh đường lối chính sách của Đảng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhằm đem lại cho họ sự giác ngộ về thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản, biến nó thành niềm tin, lý tưởng, lẽ sống, thành nguyên tắc đạo đức, thành tình cảm cách mạng.

Tóm tắt lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam thời kỳ 1925 - 1945 với những hoạt động chủ yếu nhất, có thể thấy báo chí cách mạng Việt Nam được Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và lãnh đạo đã trưởng thành nhanh chóng trước cả thời gian cần có, vượt qua muôn trùng khó khăn, có những cống hiến đặc biệt xuất sắc:

- Góp phần đặc biệt quan trọng cho việc xây dựng những điều kiện tiền đề về chính trị tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh.

- Góp phần đặc biệt quan trọng cho Đảng ta, lãnh đạo tuyên truyền, tổ chức, cổ động đưa cách mạng Việt Nam từ thoái trào (1931 - 1933), thành cao trào dân chủ (1936 - 1939), cao trào chống đế quốc, giải phóng dân tộc đi tới Tổng khởi nghĩa giành độc lập tự do cho dân tộc - Khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa - Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á.

Với những cống hiến lịch sử trên, báo chí cách mạng Việt Nam ngay từ 20 năm đầu tiên trong lịch sử của mình đã thể hiện và thực hiện xuất sắc vai trò vinh quang là lực lượng chủ đạo, tiên phong, vũ khí sắc bén trong công tác tư tưởng văn hóa của Đảng.

---------------------

[1] Lịch sử Báo chí cách mạng Việt Nam (1925-2010). NXB Chính trị quốc gia. Hà Nội 2013. Trang 46

[2] Mác, Ăng ghen, Lenin, Hồ Chí Minh bàn về Báo chí xuất bản. NXB Chính trị quốc gia. Hà Nội 2004. Trang 366

[3] V.I Lenin toàn tập. NXB Chính trị quốc gia. Hà Nội 2005. Tập 8. Trang 490

TÌM HIỂU GIÚP BẠN: TỔNG BÍ THƯ TÔ LÂM DỰ HỘI NGHỊ ĐẢNG ỦY CÔNG AN TRUNG ƯƠNG 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2025!

     Ngày 19-6, tại Hà Nội, Đảng ủy Công an Trung ương tổ chức Hội nghị Đảng ủy Công an Trung ương, đánh giá kết quả công tác 6 tháng đầu năm; đề ra phương hướng trọng tâm 6 tháng cuối năm 2025 và cho ý kiến vào các nội dung theo thẩm quyền. Tổng Bí thư Tô Lâm, Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương dự và chỉ đạo Hội nghị.

Các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương: Chủ tịch nước Lương Cường, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng dự và chỉ đạo Hội nghị.

Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an chủ trì Hội nghị.

Tham dự hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng: Trưởng ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Nguyễn Duy Ngọc.

Cùng dự có Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Lê Hoài Trung; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Trần Lưu Quang; Trợ lý Tổng Bí thư, Phụ trách Văn phòng Tổng Bí thư Tô Ân Xô.

Dự Hội nghị, về phía Đảng ủy Công an Trung ương có các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, thủ trưởng một số đơn vị trực thuộc Bộ Công an.

Triển khai đồng bộ các mặt công tác

Báo cáo tại Hội nghị nêu rõ, 6 tháng đầu năm 2025, Ban Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương, Đảng ủy Công an Trung ương, cấp ủy, thủ trưởng các cấp trong Đảng bộ Công an Trung ương và trong Công an nhân dân (CAND) đã đề cao tinh thần trách nhiệm, tập trung, quyết liệt lãnh đạo công an các cấp gương mẫu đi đầu trong triển khai các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Đảng ủy Công an Trung ương tiếp tục gương mẫu, đi đầu trong sắp xếp, tổ chức bộ máy công an các cấp tinh, gọn, mạnh, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; quyết liệt chỉ đạo công tác kiện toàn, sắp xếp, vận hành mô hình công an 3 cấp và tiếp nhận các nhiệm vụ mới từ các bộ, ngành, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, không ngắt quãng, gián đoạn, đạt mục tiêu “Mô hình mới tốt hơn mô hình cũ”.

Đảng ủy Công an Trung ương tiếp tục làm tốt chức năng tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước trong hoạch định các chủ trương, đường lối đối nội, đối ngoại, phát triển kinh tế -xã hội, bảo vệ an ninh, trật tự. Gương mẫu đi đầu thực hiện “Bộ tứ trụ cột” - 4 Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, chỉ đạo triển khai quyết liệt các nhiệm vụ xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật về an ninh, trật tự; tăng cường đối ngoại, hợp tác quốc tế; đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia...

Đảng ủy Công an Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo lực lượng CAND triển khai đồng bộ các mặt công tác; nắm chắc tình hình, kịp thời đấu tranh, ngăn chặn âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, phản động, không để bị động, bất ngờ; kiềm chế, kéo giảm tội phạm, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng, phát triển đất nước.

Đảng ủy Công an Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng CAND trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại theo tinh thần Nghị quyết 12 của Bộ Chính trị; làm tốt công tác chính trị, tư tưởng cho đảng viên, cán bộ, chiến sĩ trong bối cảnh tiếp tục kiện toàn mô hình tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, sáp nhập công an cấp tỉnh, cấp xã; lãnh đạo, chỉ đạo công tác chuẩn bị, tổ chức Đại hội Đảng các cấp trong CAND nhiệm kỳ 2025-2030 theo đúng điều lệ, quy chế, quy định của Đảng.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã thảo luận, cho ý kiến đối với Báo cáo tóm tắt sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, phương hướng, nhiệm vụ công tác 6 tháng cuối năm 2025 của Đảng bộ Công an Trung ương; Báo cáo tóm tắt sơ kết công tác công an 6 tháng đầu năm, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 6 tháng cuối năm 2025 của Bộ Công an; Báo cáo kết quả công tác công an trong bảo vệ Đảng, bảo vệ đường lối của Đảng, Nhà nước trong giai đoạn hiện nay; Báo cáo các công việc Ban Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương đã chỉ đạo giữa 2 kỳ hội nghị của Đảng ủy Công an Trung ương và một số nội dung quan trọng khác.

Tiếp tục tăng cường các giải pháp bảo đảm vững chắc an ninh, trật tự

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm ghi nhận, biểu dương những thành tích, kết quả nổi bật của Đảng bộ Công an Trung ương, Bộ Công an trong thời gian qua.

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, thời gian qua, lực lượng CAND, dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, tiếp tục phát huy vai trò gương mẫu, đi đầu trong thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt là đi đầu trong thực hiện Nghị quyết số 18 về “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả” và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, gắn với đẩy mạnh phân công, phân cấp triệt để cho cấp cơ sở.

Trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy, lực lượng CAND tiếp tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ với những bước tiến rõ rệt, bảo đảm vững chắc an ninh quốc gia, bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước; kéo giảm sâu tội phạm với hàng loạt cao điểm đấu tranh trấn áp các loại tội phạm, nhất là về sản xuất, buôn bán hàng giả, buôn lậu, gian lận thương mại, được nhân dân đồng tình, ủng hộ, đánh giá cao; xây dựng pháp luật tiếp tục là điểm sáng.

Công tác tổ chức Đại hội Đảng bộ các cấp và chuẩn bị cho Đại hội Đảng bộ Công an Trung ương lần thứ VIII được thực hiện chủ động, hiệu quả. Chuỗi sự kiện kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập CAND và 20 năm Ngày hội Toàn dân bảo vệ An ninh Tổ quốc thực hiện đúng kế hoạch, có tính lan tỏa cao, khắc họa sâu sắc hình ảnh CAND “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”. Lực lượng CAND tiếp tục đi đầu trong các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, tri ân người có công, hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát với nhiều kết quả nổi bật.

Về phương hướng, nhiệm vụ công tác 6 tháng cuối năm 2025 và những năm tiếp theo, Tổng Bí thư yêu cầu lực lượng CAND phải bảo đảm vững chắc môi trường hòa bình, ổn định để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân dồn sức thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược của Đảng.

Đảng ủy Công an Trung ương cần thống nhất nhận thức về vai trò đặc biệt quan trọng của lực lượng CAND trong giai đoạn cách mạng mới của đất nước, từ đó định hướng cho từng hệ lực lượng, từng cấp Công an hoạt động trong giai đoạn đất nước chuyển mình; tiếp tục tăng cường các giải pháp bảo đảm vững chắc an ninh, trật tự; hỗ trợ, tạo thuận lợi tối đa, đồng hành cùng các ngành, các cấp, doanh nghiệp, nhân dân thực hiện thắng lợi các Nghị quyết chiến lược mà Đảng đã đề ra.

Tổng Bí thư nhấn mạnh việc quan tâm, chăm lo các hoạt động tri ân người có công, người có đóng góp trong bảo đảm an ninh, trật tự; thực hiện chế độ, chính sách đối với cán bộ bị tác động, ảnh hưởng do sắp xếp tổ chức bộ máy; hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho người nghèo, người có khó khăn về nhà ở; chuẩn bị chu đáo mọi điều kiện để tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ Công an Trung ương lần thứ VIII, bảo đảm Văn kiện Đại hội thực sự là "ngọn đuốc soi đường" cho công tác bảo đảm an ninh, trật tự, xây dựng lực lượng CAND đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới, xứng đáng với niềm tin, kỳ vọng mà Đảng, Nhà nước và nhân dân dành cho lực lượng CAND./.

Yêu nước ST.

TÌM HIỂU GIÚP BẠN: QUÂN ỦY TRUNG ƯƠNG TIẾP TỤC XEM XÉT THÔNG QUA MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG!

     Chiều 19-6, tại Hà Nội, tiếp tục chương trình làm việc của Hội nghị lần thứ mười bốn Quân ủy Trung ương nhiệm kỳ 2020-2025, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì hội nghị xem xét thông qua một số nội dung quan trọng.

Dự hội nghị có các đồng chí: Thượng tướng Trịnh Văn Quyết, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân (QĐND) Việt Nam; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng: Thượng tướng Võ Minh Lương, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương; Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương; Thượng tướng Lê Huy Vịnh; Thượng tướng Vũ Hải Sản; Thượng tướng Phạm Hoài Nam.

Cùng dự hội nghị có các đồng chí Ủy viên Quân ủy Trung ương; các đồng chí lãnh đạo Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam, Bộ Tổng Tham mưu QĐND Việt Nam; lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ Quốc phòng.

Tại hội nghị, Quân ủy Trung ương đã xem xét thông qua Báo cáo kết quả công tác thi đua, khen thưởng và Phong trào Thi đua Quyết thắng 6 tháng đầu năm, phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2025; Báo cáo kết quả thực hiện công tác tài chính theo Quy chế lãnh đạo của Quân ủy Trung ương; Báo cáo kết quả một số nội dung công việc Thường vụ Quân ủy Trung ương đã giải quyết từ tháng 1 đến tháng 6-2025.

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến phát biểu tại hội nghị, Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh, thực hiện chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương và ý kiến của các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước tại phiên họp sáng nay, toàn quân tiếp tục quán triệt, chấp hành nghiêm các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giữ vững nguyên tắc, bám sát thực tiễn, đoàn kết, thống nhất, quyết liệt thực hiện hiệu quả các khâu đột phá, hoàn thành tốt và xuất sắc các nhiệm vụ đề ra.

Tập trung nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo chiến lược, đánh giá đúng tình hình, tham mưu với Đảng, Nhà nước hoạch định chủ trương, sách lược quân sự, quốc phòng đáp ứng nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc; kịp thời xử lý thắng lợi các tình huống, không để bị động, bất ngờ. Duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu, quản lý chặt chẽ vùng trời, vùng biển, biên giới, nội địa, bảo vệ vững chắc chủ quyền, lãnh thổ, các hoạt động phát triển kinh tế biển; phối hợp giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn cả nước.

Thực hiện nghiêm túc Đề án về tổ chức quân sự, địa phương tinh, gọn, mạnh, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Hoàn thành tốt nhiệm vụ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9. Chỉ đạo đại hội các đảng bộ trực thuộc chặt chẽ, đúng quy định; làm tốt công tác chuẩn bị và tổ chức thành công Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, tiến tới Đại hội XIV của Đảng./.

100 NĂM BÁO CHÍ CÁCH MẠNG VIỆT NAM: GIỮ VỮNG VÀ PHÁT HUY BẢN CHẤT, TRUYỀN THỐNG CỦA BÁO CHÍ CÁCH MẠNG VIỆT NAM!

     Với sự ra đời của Báo Thanh niên ngày 21-6-1925 do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập, đến ngày 21-6-2025, báo chí cách mạng Việt Nam tròn 100 tuổi. Nhìn lại hành trình một thế kỷ, báo chí cách mạng Việt Nam tự hào đã có nhiều đóng góp, cống hiến cho sự nghiệp vẻ vang của Đảng và dân tộc. Nhân sự kiện này, xin giới thiệu bài viết của các chuyên gia về lịch sử, truyền thống của báo chí cách mạng Việt Nam cũng như những vấn đề đặt ra hiện nay để báo chí hoàn thành sứ mệnh, trách nhiệm cao cả của mình trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.

Tròn một thế kỷ kể từ khi tờ báo cách mạng đầu tiên của Việt Nam-tờ Thanh niên, do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập, ra số đầu tiên ngày 21-6-1925, báo chí cách mạng Việt Nam đã trải qua hành trình lịch sử gắn liền với sứ mệnh thiêng liêng: Đồng hành cùng dân tộc, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. 

Tự hào một thế kỷ đồng hành cùng dân tộc

Giai đoạn 1925-1945 đánh dấu sự ra đời và phát triển mạnh mẽ của báo chí cách mạng Việt Nam với vai trò là ngọn đuốc dẫn đường, thắp lên ánh sáng cách mạng giữa đêm trường nô lệ, thức tỉnh tinh thần yêu nước và gieo mầm tư tưởng giải phóng dân tộc vào trái tim hàng triệu người Việt. Báo Thanh niên cùng với hàng chục tờ báo ra đời sau đó ở cả trong và ngoài nước với các hình thức hoạt động đa dạng, từ công khai, nửa công khai đến bí mật... đã trở thành trường học cách mạng, truyền bá Chủ nghĩa Mác-Lênin và vạch rõ con đường cách mạng cho quần chúng nhân dân. Báo chí giai đoạn này không chỉ tố cáo tội ác của thực dân, phong kiến mà còn thổi bùng lên ngọn lửa cách mạng, giác ngộ quần chúng đứng lên đấu tranh.

Chính những trang báo in trên chất liệu thô sơ, được chuyền tay trong bí mật thời kỳ gian khó ấy đã góp phần quan trọng chuẩn bị về tư tưởng và tổ chức, định hướng hành động cách mạng, góp phần to lớn vào sự hình thành lực lượng chính trị, dẫn dắt phong trào đấu tranh làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ra đời Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa.

Giai đoạn 1945-1954, ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, báo chí cách mạng bước vào một thời kỳ mới với sứ mệnh mới: Bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ và khơi dậy ý chí độc lập, tự cường của dân tộc. Các cơ quan báo chí như: Sự thật, Cứu quốc, Quân đội nhân dân, Nhân Dân... không chỉ đưa tin kịp thời từ các mặt trận, phản ánh tinh thần chiến đấu kiên cường của quân và dân ta mà còn cổ vũ phong trào thi đua kháng chiến, tăng gia sản xuất, giữ gìn trật tự xã hội trong vùng tự do. Đặc biệt, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, việc tổ chức biên tập và xuất bản Báo Quân đội nhân dân ngay tại mặt trận đã phát huy vai trò của một “báu vật thông tin giữa chiến trường đỏ lửa”, truyền đi quyết tâm chính trị và kịp thời cổ vũ, biểu dương tinh thần chiến đấu dũng cảm của bộ đội ngay trong các chiến hào, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Giai đoạn 1954-1975, sau Hiệp định Geneva năm 1954, đất nước tạm thời bị chia cắt hai miền, báo chí cách mạng đứng trước nhiệm vụ “hai trong một”: Phục vụ sự nghiệp xây dựng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Ở miền Bắc, báo chí là lực lượng chủ lực trong tuyên truyền đường lối cách mạng, khôi phục và phát triển kinh tế-văn hóa-xã hội, xây dựng hậu phương lớn miền Bắc để chi viện cho chiến trường miền Nam. Các cơ quan báo chí đã góp phần định hướng tư tưởng, giáo dục chủ nghĩa xã hội, cổ vũ các phong trào thi đua yêu nước, động viên nhân dân đoàn kết vượt qua khó khăn, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của miền Bắc. Bên cạnh đó, báo chí cũng đi tiên phong trong việc đấu tranh chống tư tưởng bảo thủ, lệch lạc, giữ gìn sự trong sạch về chính trị, đạo đức trong Đảng và xã hội. Tại miền Nam, dòng báo chí “giải phóng” như Quân Giải phóng, Văn nghệ Giải phóng, Phụ nữ Giải phóng, Đài Phát thanh Giải phóng... đã phát huy vai trò chủ lực phản ánh khí thế nổi dậy của đồng bào miền Nam anh hùng, là công cụ tuyên truyền, vận động và lãnh đạo phong trào cách mạng. Trên chiến trường ác liệt, các nhà báo là những chiến sĩ thực thụ, lấy ngòi bút làm vũ khí, đã chiến đấu không ngơi nghỉ vì mục tiêu độc lập, tự do. Không ít người đã ngã xuống, nhưng những tác phẩm họ để lại còn sống mãi với những bài ký sự chiến trường, những bức ảnh ghi lại khoảnh khắc lịch sử, những bài xã luận hừng hực khí thế... làm rung động hàng triệu con tim, khơi dậy tinh thần yêu nước và khát khao giải phóng. Đặc biệt, trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, báo chí đã không chỉ là công cụ tuyên truyền, cổ vũ khí thế tiến công thần tốc của quân và dân ta mà còn là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần tạo nên sự đồng thuận, thống nhất ý chí và niềm tin mãnh liệt vào thắng lợi cuối cùng, góp phần quan trọng làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975-đỉnh cao của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, thống nhất toàn vẹn non sông.

Giai đoạn 1975-1986, đất nước hoàn toàn thống nhất, báo chí cách mạng bước vào một giai đoạn mới với nhiệm vụ trọng tâm là góp phần hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục kinh tế, ổn định đời sống nhân dân và thống nhất tư tưởng, ý chí, hành động giữa hai miền Nam-Bắc. Trong điều kiện đất nước phải đối mặt với nhiều thách thức, báo chí đã đóng vai trò quan trọng trong đấu tranh bảo vệ quan điểm và đường lối lãnh đạo của Đảng, bảo vệ độc lập, chủ quyền của dân tộc; là vũ khí tuyên truyền sắc bén, phản bác luận điệu xuyên tạc của các thế lực phản động; bảo đảm thông tin kịp thời, đầy đủ về tình hình chiến đấu bảo vệ biên giới phía Tây Nam và biên giới phía Bắc của Tổ quốc, qua đó củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, khơi dậy lòng yêu nước và niềm tin vào tiền đồ của chủ nghĩa xã hội.

Giai đoạn từ năm 1986 đến nay, báo chí là động lực thúc đẩy công cuộc đổi mới, phát triển và hội nhập. Báo chí cách mạng trong thời kỳ này không chỉ tiếp tục giữ vững vai trò là công cụ tuyên truyền mà còn trở thành kênh thông tin phản biện xã hội và động lực thúc đẩy dân chủ hóa đời sống xã hội. Báo chí đóng vai trò then chốt trong việc truyền tải tư tưởng đổi mới của Đảng, cổ vũ các mô hình phát triển mới, khuyến khích tinh thần năng động, sáng tạo của các tầng lớp nhân dân. Thông qua các loạt bài điều tra, phóng sự phản ánh thực tiễn đời sống kinh tế-xã hội, báo chí đã tiếp thêm động lực cho cải cách thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về mọi mặt, ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong thúc đẩy dân chủ, phản biện xã hội và đấu tranh phòng, chống tiêu cực. Nhiều tờ báo, nhà báo đã dũng cảm phản ánh tình trạng quan liêu, tham nhũng, lãng phí, những biểu hiện thoái hóa, biến chất trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, góp phần tích cực vào công cuộc chỉnh đốn Đảng, làm trong sạch bộ máy, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng. Nhiều chuyên mục, tuyến bài điều tra nổi bật của các cơ quan báo chí lớn như Nhân Dân, Quân đội nhân dân, Thanh niên, Tuổi trẻ, Tiền phong, Lao động, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam... đã thực sự trở thành tiếng nói mạnh mẽ của công luận, tạo áp lực xã hội tích cực nhằm bảo vệ công lý và lợi ích hợp pháp của người dân.

Giữ gìn và phát huy bản chất, truyền thống cách mạng của báo chí Việt Nam

Một thế kỷ là quãng thời gian đủ dài để khẳng định về bản chất tốt đẹp của báo chí cách mạng Việt Nam, đó là phục vụ mục tiêu cách mạng, gắn bó chặt chẽ với lợi ích của dân tộc, đất nước và nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Báo chí cách mạng không chỉ là tiếng nói của Đảng và nhân dân mà còn là ngọn lửa truyền cảm hứng, là trí tuệ thời đại và là niềm tự hào to lớn của nền văn hóa chính trị Việt Nam. Xuyên suốt 100 năm, báo chí cách mạng luôn giữ vững lập trường chính trị, bám sát đường lối của Đảng, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân. Từ những tờ báo bí mật, sơ khai thời kỳ đầu đóng vai trò là “ngọn đuốc thức tỉnh dân tộc” đến cất lên tiếng nói phản biện xã hội, kiến tạo phát triển trong thời kỳ đổi mới, báo chí đang mạnh mẽ vươn mình, giữ vững bản sắc, bản lĩnh và tính chiến đấu với diện mạo của một nền báo chí cách mạng kiểu mới hiện đại trong thời kỳ chuyển đổi số, Cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Khắc ghi lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh-người thầy vĩ đại của nền báo chí cách mạng Việt Nam: “Nhiệm vụ của báo chí là phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng. Đó là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân ta, cũng là nhiệm vụ của báo chí ta”, báo chí cách mạng Việt Nam đã, đang và sẽ luôn phát huy vai trò tiên phong, nòng cốt trong tuyên truyền chính trị, định hướng tư tưởng và cổ vũ hành động cách mạng trong toàn dân, góp phần khơi dậy và lan tỏa các phong trào thi đua sản xuất, cổ vũ tinh thần chiến đấu trên mọi mặt trận.

Báo chí cũng là phương tiện hữu hiệu trong giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống cho các thế hệ con người mới Việt Nam. Trên bình diện đối ngoại, báo chí là “cầu nối thông tin” giữa Việt Nam và thế giới, góp phần vạch trần tội ác của quân xâm lược đối với nhân dân ta, tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè quốc tế trong bối cảnh chiến tranh và tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong phổ biến kiến thức hội nhập, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra quốc tế trong thời kỳ mới.

Chúng ta hoàn toàn có quyền tự hào về lịch sử 100 năm đầy gian khổ nhưng rực rỡ của báo chí cách mạng Việt Nam-một lịch sử trí tuệ được viết bằng mồ hôi, xương máu và cả sinh mệnh của những nhà báo-chiến sĩ. Với truyền thống vẻ vang đó, lớp lớp những người làm báo cách mạng giàu bản lĩnh, tâm huyết và trách nhiệm sẽ tiếp tục hoàn thành xuất sắc sứ mệnh là “nguồn sáng tin cậy”, góp phần định hướng dư luận, củng cố niềm tin xã hội, lan tỏa giá trị chân-thiện-mỹ và chung sức cùng cả nước hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới-kỷ nguyên vươn mình của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh./.

100 NĂM BÁO CHÍ CÁCH MẠNG - VŨ KHÍ SẮC BÉN TRONG ĐẤU TRANH VÀ XÂY DỰNG DƯỚI SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG!

         Với điểm mốc đầu tiên là Báo Thanh Niên - Cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên - Tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam do Nguyễn Ái Quốc sáng lập, xuất bản bằng chữ Quốc ngữ, ra số đầu tiên ngày 21-6-1925, báo chí cách mạng ra đời như một tất yếu lịch sử, đáp ứng nhu cầu bức thiết của quá trình vận động thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Từ một tờ báo được tổ chức nội dung và in ấn ở nước ngoài rồi bí mật chuyển về nước, báo chí cách mạng đã không ngừng lớn lên, phát triển cùng với phong trào cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, trở thành một hệ thống báo chí đa dạng về loại hình, phong phú về nội dung, ngày càng hiện đại về công nghệ, đáp ứng ngày càng tốt hơn các nhu cầu trong nước, sức ảnh hưởng ngày càng mở rộng, nâng lên trên phạm vi quốc tế. Báo chí cách mạng Việt Nam đã để lại những dấu son sáng chói trong lịch sử 100 năm xây dựng và phát triển.

1. Ngay trong số 1 của Báo Thanh Niên đã chỉ ra rằng: “Để dẫn dắt nhân dân làm một sự nghiệp vĩ đại, cần phải có một sức lãnh đạo. Sức lãnh đạo đó không phải của một vài người thôi, mà sinh ra từ sự hiệp lực của hàng ngàn, hàng vạn người... Muốn cho hàng ngàn, hàng vạn người ấy đoàn kết chặt chẽ với nhau, thì họ phải cùng một ý chí như nhau, họ phải theo đuổi cùng một mục đích như nhau, có vậy mới có đoàn kết".

Sự ra đời của Báo Thanh Niên và cả nền báo chí cách mạng được khai sinh từ đó, chính là nhằm góp phần tạo nên “sự hiệp lực của hàng ngàn, hàng vạn người", làm cho “hàng ngàn, hàng vạn" người dân Việt Nam có “cùng một ý chí như nhau”, “theo đuổi cùng một mục đích như nhau”. Ý chí đó là niềm tự hào dân tộc, quyết không chịu mất nước, quyết không cam chịu làm thân nô lệ cho giặc ngoại bang, mục đích đó là đánh đuổi thực dân, đế quốc xâm lăng, đánh đổ phong kiến phản động, giành độc lập, tự do cho dân tộc, mang lại ấm no, hạnh phúc cho nhân dân.

Trong quá trình phát triển suốt 100 năm qua, báo chí cách mạng Việt Nam đã trung thành với tôn chỉ mục đích đặt ra từ ban đầu, trở thành vũ khí sắc bén, đồng hành với dân tộc từ trong cuộc đấu tranh gian khổ, hy sinh, lật đổ ách thống trị của thực dân Pháp, đánh đuổi các đội quân xâm lược hùng mạnh của đế quốc Nhật, đế quốc Pháp và đế quốc Mỹ, vì độc lập, tự do của Tổ quốc, cũng như trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước vì hạnh phúc của nhân dân, làm nên những trang sử vẻ vang, rất đỗi tự hào.

Trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn, khắc nghiệt dưới sự cai trị của bộ máy cảnh sát, mật vụ thực dân Pháp câu kết với phong kiến phản động, hay trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ, gian khổ, chống thực dân Pháp xâm lược, đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai, vì độc lập, tự do của Tổ quốc, báo chí cách mạng trở thành vũ khí chiến đấu, “công cụ tuyên truyền, cổ động, tổ chức và lãnh đạo" cách mạng của Đảng, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định. Đó là những năm tháng sự nghiệp cách mạng còn trong trứng nước, Báo Thanh Niên, Tạp chí Đỏ do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập và xuất bản từ nước ngoài, bí mật chuyển về trong nước. Mỗi tờ báo, tạp chí thô sơ, ít ỏi, vượt qua được hàng rào mật thám, cảnh sát Pháp và cả những tên tay sai chỉ điểm để về được đất nước, đến được với những người yêu nước, cán bộ, đảng viên, thực sự là một tờ hịch cách mạng có ý nghĩa vô cùng quý báu.

Chính Giám đốc Sở Mật thám Đông Dương Louis Marty đã nhận xét trong một bản báo cáo gửi Bộ Thuộc địa Pháp, qua đó cho thấy chính quyền thực dân Pháp hiểu rõ và đánh giá rất cao sức mạnh tư tưởng của Báo Thanh Niên: “Những tờ Thanh Niên đầu tiên nhấn mạnh về sự đoàn kết nội bộ, nhờ đó mà đoàn thể có sức mạnh và những cá nhân trong đoàn thể làm việc có kết quả hơn. Đồng thời, báo cũng cổ vũ tinh thần độc lập dân tộc và lòng yêu nước mà người Việt Nam lúc bấy giờ đang háo hức chờ dịp để thi thố. Sau đó, tờ báo giúp bạn đọc nhận định về tình hình thế giới, đặc biệt là những biến chuyển vừa xảy ra trong lịch sử các cường quốc... Tờ báo hướng dẫn từ từ cho mọi người hiểu rằng hiện nay trên thế giới đã có nước Nga theo chế độ Xô viết, dân ở nước Xô viết ấy sống tự do, hạnh phúc. Nguyễn Ái Quốc, người chủ biên Báo Thanh Niên tỏ ra kiên nhẫn suốt trong 60 số báo đầu để cho bạn đọc chuẩn bị tinh thần và tình cảm, rồi sau cùng mới bày tỏ công khai chủ trương của mình: Chỉ có Đảng Cộng sản mới có thể đem lại hạnh phúc cho dân tộc Việt Nam”.

Trong thời kỳ từ 1925 đến trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, nhiều tờ báo đã bí mật xuất bản trong nước như: Búa liềm, Cờ Cộng sản, Nhân loại; các báo ở các địa phương: Sao đỏ ở Hải Phòng, Mỏ than ở Hồng Quảng, Tia sáng ở Nam Định, Bôn sơ vích ở Trung Kỳ... và một số tờ báo khác xuất bản ở nước ngoài như Công Nông, Lính cách mệnh, Đồng thanh, Thân ái... Cùng với Báo Thanh Niên, các ấn phẩm, các tờ báo cách mạng trong thời kỳ này đã góp phần quan trọng trong truyền bá tư tưởng cách mạng, giáo dục tinh thần yêu nước, huấn luyện đội ngũ cán bộ, chuẩn bị cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trong giai đoạn 1930-1939, nhất là từ năm 1936 khi Mặt trận Bình dân thắng cử cầm quyền ở Pháp đến năm 1939, các báo của các tổ chức của Đảng được xuất bản khắp các địa phương, khu vực trong cả nước, trong đó, Le Travail, Notre voix, Tin tức, Đời nay... ở Bắc kỳ; La Lutte, L'Anvant garde, Dân chúng... ở Nam kỳ và Nhành lúa, Dân... ở Trung kỳ. Đây là thời kỳ báo chí cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng hoạt động công khai kết hợp bán công khai, mở rộng tầm ảnh hưởng trong xã hội, phát động nhiều hình thức đấu tranh phong phú, chuẩn bị lực lượng cho cao trào cách mạng 1941-1945 tiến tới giành thắng lợi trong cuộc Cách mạng Tháng Tám.

Trong giai đoạn từ năm 1941 đến 1945, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng, đã chỉ đạo xuất bản tờ Việt Nam độc lập. Cùng với Việt Nam độc lập, nhiều tờ báo khác như: Giải phóng, Cứu quốc, Cờ Giải phóng, Tạp chí Cộng sản, Lao động, Bẻ xiềng... được xuất bản, đáp ứng yêu cầu chuẩn bị Tổng khởi nghĩa. Các cơ quan báo chí như: Sự thật, Nhân Dân, Tiên phong, Văn nghệ, Sao vàng, Lao động, Quân đội nhân dân, Nhân dân miền Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Tiếng nói Nam Bộ... trở thành một hệ thống các phương tiện phục vụ công tác giáo dục chính trị tư tưởng, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu và sản xuất trong kháng chiến chống thực dân Pháp.

Đặc biệt, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Báo Quân đội nhân dân được tổ chức biên tập xuất bản ngay tại sở chỉ huy chiến dịch ở Mường Phăng. 33 số báo, từ số 116 đến số 148, xuất bản từ ngày 28-12-1953 đến 16-5-1954 được phát đến từng trung đội, trở thành báu vật giữa chiến trường đỏ lửa, truyền đi quyết tâm chính trị, sự động viên kịp thời của Bác Hồ, Trung ương Đảng, Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp và Bộ chỉ huy chiến dịch, cổ vũ, biểu dương tinh thần chiến đấu dũng cảm của cán bộ, chiến sĩ các đơn vị bộ đội ngay trong các chiến hào.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, dòng báo chí “giải phóng" như: Quân Giải phóng, Văn nghệ Giải phóng, Phụ nữ Giải phóng, Đài Phát thanh Giải phóng... là nguồn thông tin chính yếu, quan trọng, công cụ tuyên truyền, vận động và lãnh đạo của cách mạng miền Nam.

Sau Hiệp định Geneva 1954, miền Bắc giải phóng, bước vào xây dựng chủ nghĩa xã hội. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, hệ thống báo chí phát triển nhanh chóng. Đến năm 1962, ở miền Bắc đã có hơn 1.500 nhà báo làm việc trong khoảng 120 cơ quan báo chí các loại. Sau ngày 5-8-1964, đế quốc Mỹ phát động cuộc chiến tranh phá hoại, trên thực tế báo chí miền Bắc cũng trải qua những thử thách khắc nghiệt để giữ vững vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, phục vụ nhiệm vụ vừa chiến đấu, vừa sản xuất, vừa là tiền tuyến chống chiến tranh bắn phá, vừa là hậu phương cho mặt trận miền Nam. Nhiều phong trào cách mạng của quần chúng nhân dân được phát động, đóng góp to lớn vào việc thực hiện thành công nhiệm vụ chính trị theo chỉ đạo, lãnh đạo của Đảng. Đó là các phong trào: Thanh niên ba sẵn sàng; Phụ nữ ba đảm đang; Sóng Duyên Hải; Gió Đại Phong; Cờ Ba nhất; Kế hoạch nhỏ; Xe chưa qua, nhà không tiếc; Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người... Nhiều tấm gương người tốt, việc tốt tiêu biểu, trở thành những điển hình xuất sắc, cổ vũ động viên cán bộ, chiến sĩ, các tầng lớp nhân dân trong lao động, chiến đấu. Đó là Nguyễn Viết Xuân - “Nhằm thẳng quân thù mà bắn"; Lê Mã Lương - “Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù!"; rất nhiều tấm gương anh hùng, dũng sĩ được khắc họa và tôn vinh, trở thành những bông hoa đẹp trong vườn hoa đất nước, tấm gương cho mọi người noi theo.

Có thể khẳng định rằng, ở mọi thời kỳ đấu tranh cách mạng, trong mọi điều kiện, môi trường xã hội, báo chí cách mạng đều có mặt trên hàng đầu của trận tuyến tư tưởng của Đảng, truyền bá Chủ nghĩa Mác - Lênin, thức tỉnh quần chúng nhân dân trong đấu tranh, hay tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách của Chính phủ, vận động nhân dân thực hiện nhiệm vụ chính trị, mang tới những thắng lợi vĩ đại trong đấu tranh cách mạng vì độc lập, tự do, thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc.

2. Trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội sau khi đất nước thống nhất năm 1975, nền báo chí cách mạng thực sự đóng vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân; là công cụ lãnh đạo, tổ chức thực hiện các mục tiêu, chiến lược; là vũ khí đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; là vũ khí đấu tranh chính trị, tư tưởng, bảo vệ Đảng, bảo vệ Nhà nước, bảo vệ nhân dân, bảo vệ chế độ. Trong bất cứ lĩnh vực nào, nhiệm vụ chiến lược nào, báo chí cũng có những đóng góp to lớn, để lại những dấu ấn không thể phai mờ.

Trong suốt quá trình mày mò tìm tòi con đường, phương thức tổ chức sản xuất phát triển kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội trong điều kiện đất nước vừa bước ra khỏi cuộc chiến tranh tàn khốc suốt 30 năm, còn ngổn ngang với vô vàn những di hại hậu quả chiến tranh, báo chí trở thành tiếng nói đầy trách nhiệm, theo dõi phản ánh kịp thời từng sáng kiến, cách làm sáng tạo của nhân dân các địa phương, cung cấp kịp thời cho Trung ương Đảng bức tranh toàn cảnh của cả nước, những tâm tư, nguyện vọng và những ý kiến của nhân dân về chủ trương, chính sách cần thiết để khôi phục, phát triển sản xuất, ổn định đời sống nhân dân.

Có thể nói, hai cuộc vận động đổi mới quản lý thị trường “giá - lương - tiền” và cải tiến quản lý sản xuất nông nghiệp là hai cuộc vận động trong đó thể hiện rõ nhất, đặc sắc nhất vai trò của báo chí là cầu nối giữa ý Đảng với lòng dân, là nguồn cung cấp cơ sở thực tiễn vô cùng quý báu cho những chủ trương sáng tạo trong phát triển kinh tế của Đảng. Hàng loạt bài báo, chương trình phát thanh, truyền hình trong chủ đề chung: Xóa bỏ cơ chế quan liêu bao cấp, chuyển sang hạch toán kinh doanh xã hội chủ nghĩa, đã hằng ngày, hằng giờ cho thấy những chuyển động trong thực tiễn theo hướng đổi mới. Những điểm sáng trong sản xuất, kinh doanh, quản lý thị trường từ các địa phương cũng đang dần hội tụ trong một véc-tơ chuyển động chung theo hướng đổi mới.

Đặc biệt, trong thông tin, tuyên truyền về khoán trong sản xuất nông nghiệp ghi đậm dấu ấn đóng góp của hệ thống báo chí nước nhà. Từ phương thức khoán trong Chỉ thị 100 năm 1981 của Ban Bí thư đến khoán trong Nghị quyết 10 năm 1988 của Bộ Chính trị đã mở ra sự phát triển thần kỳ của nông nghiệp Việt Nam trong gần 40 năm qua. Nói đến thành tựu phát triển nông nghiệp Việt Nam, không thể không nói đến những tác phẩm, sản phẩm báo chí phản ánh những phát hiện về phương thức tổ chức sản xuất khoán sản phẩm, khoán hộ của một số địa phương mang lại hiệu quả tích cực trên thực tế; phản ánh tấm lòng của người dân mong muốn phát triển sản xuất nông nghiệp để cải thiện cuộc sống của chính mình và góp phần giải quyết những khó khăn chung của xã hội về tình trạng thiếu lương thực trầm trọng.

Đó là những mô hình "khoán chui” ở Đồ Sơn, Hải Phòng; khoán hộ ở huyện Vĩnh Lạc, Lâm Thao của Vĩnh Phú. Với sự ra quân đồng loạt của nhiều cơ quan báo chí, thể hiện bản lĩnh, sự say mê nghề nghiệp và cả sự trung thực, dám nghĩ, dám làm, chấp nhận khó khăn, phức tạp của một lớp nhà báo “mắt sáng, lòng trong, bút sắc”, báo chí đã góp phần to lớn tạo nên những chuyển biến kinh tế tích cực, đóng góp vào sự hình thành một phương pháp tư duy mới trong đời sống kinh tế - xã hội “nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật”, và cũng từ đó ra đời một khái niệm mới trong chính trị của nước ta, khái niệm “Đổi mới”.

Quá trình không ngừng đổi mới nhận thức về chủ nghĩa xã hội, hoàn thiện đường lối, chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế - xã hội trong 40 năm thực hiện đường lối Đổi mới của Đảng không tách rời vai trò của hệ thống báo chí Việt Nam với vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, vai trò tham gia hoạch định, phản biện và tổ chức thực hiện các đường lối, chủ trương, chính sách xây dựng, phát triển đất nước, bảo vệ Tổ quốc. Vai trò đó thể hiện qua những chiến dịch truyền thông chính sách của báo chí, giải thích, phân tích cơ sở khoa học, thực tiễn, tạo sự đồng thuận, đồng lòng ủng hộ và quyết tâm thực hiện của đông đảo nhân dân, các tổ chức kinh tế, xã hội. Vai trò đó thể hiện qua việc phản ánh kịp thời các mô hình tiên tiến, các kinh nghiệm tốt, bài học hay của các cá nhân, đơn vị, địa phương, mở ra khả năng truyền bá, phổ biến, hiện thực hóa các kinh nghiệm, bài học để phát triển kinh tế, xã hội trên phạm vi cả nước.

Trong sự nghiệp xây dựng đất nước, bảo vệ Tổ quốc thời kỳ hòa bình, báo chí là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc ra thế giới; đồng thời giao lưu và tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa của dân tộc trên thế giới. Với sự phát triển nhanh chóng của hệ thống báo chí truyền thống, nhất là sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin và việc nước ta khai thông kết nối mạng internet từ năm 1997, báo chí, truyền thông nước ta hội nhập toàn cầu rất nhanh chóng, trở thành một bộ phận gắn bó chặt chẽ với mạng truyền thông toàn cầu. Từ chỗ người dân Việt Nam phải chờ đợi cả vài ngày, rồi vài giờ mới biết được các sự kiện lớn trên thế giới, chúng ta đã rút xuống chỉ mấy giây.

Nhờ báo chí, truyền thông, người dân nước ta được tiếp nhận các giá trị văn hóa của thế giới, qua đó chọn lọc tiếp thu những điều tốt đẹp, phù hợp với văn hóa dân tộc. Cũng qua báo chí, truyền thông, cả thế giới biết đến những thành tựu to lớn của công cuộc Đổi mới, những giá trị văn hóa nhân văn, thân thiện, văn minh của dân tộc ta, biết đến những cổ thành Thăng Long, cố đô Huế, hang động Sơn Đoòng, vịnh Hạ Long, văn hóa Tràng An, văn hóa sông nước miền Tây... tăng cường sức mạnh mềm, tạo điều kiện hỗ trợ phát triển quan hệ ngoại giao và kinh tế với các quốc gia trên thế giới.

Trong môi trường chính trị thế giới vô cùng phức tạp sau khi hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, cuộc đấu tranh chính trị, tư tưởng nhằm bảo vệ Đảng, bảo vệ Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ Đảng, Nhà nước, bảo vệ chế độ và định hướng xã hội chủ nghĩa trở nên vô cùng phức tạp. Các thế lực thù địch lợi dụng sự thất bại của mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực Xô viết để tấn công Chủ nghĩa Mác - Lênin, xuyên tạc và phê phán tính quy luật của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, tấn công các nước theo đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội. Báo chí trở thành vũ khí đấu tranh chính trị, tư tưởng vô cùng quan trọng, có sức mạnh to lớn trong vạch mặt, chỉ tên những âm mưu thâm độc, vu khống xuyên tạc vô lý, phi thực tế của các thế lực phản động đối với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội, đối với công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

Ở trong nước, báo chí, truyền thông là vũ khí sắc bén, mạnh mẽ đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Theo nhiều tài liệu được công bố, có khoảng hơn 70% các vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được hệ thống báo chí phát hiện, đưa ra các chứng cứ thuyết phục, làm manh mối cho các cơ quan có trách nhiệm của Nhà nước vào cuộc, điều tra, xử lý. Có những vụ việc chỉ xuất phát từ một bản tin nhỏ về việc một cán bộ lãnh đạo địa phương sử dụng xe ô tô không đúng tiêu chuẩn quy định dẫn đến một vụ tiêu cực lớn, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, đơn vị từ Trung ương đến các địa phương. Trong phát hiện dấu hiệu, manh mối các vụ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, có vai trò trực tiếp của nhân dân cung cấp thông tin cho báo chí. Tuy nhiên, các cơ quan báo chí phải điều tra, tìm hiểu và chịu trách nhiệm về tính chính xác của những thông tin, vì thế, đóng góp của báo chí là rất lớn.

Không chỉ phát hiện phần lớn các vụ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, báo chí còn theo đuổi suốt quá trình xử các vụ việc, thông tin kịp thời tình hình về mức độ, cách thức xử lý, tạo dư luận xã hội rộng rãi, góp phần thúc đẩy giải quyết đến cùng các vụ việc. Với hoạt động này, báo chí trở thành công cụ giám sát, cảnh báo, góp phần quan trọng vào nhiệm vụ xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước trong sạch vững mạnh, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, tình yêu và ý thức trách nhiệm của nhân dân đối với chế độ, với dân tộc.

3. Trong lịch sử 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam, đội ngũ nhà báo thực sự là những “chiến sĩ cách mạng" sử dụng “cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén” để “phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng" như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn. Bác Hồ là người đã khai sinh ra nền báo chí cách mạng Việt Nam, Người xem hoạt động báo chí như một “duyên nợ, trực tiếp tổ chức hoạt động hàng chục tờ báo và đã viết báo trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình với “chỉ có một “đề tài” là: Chống thực dân đế quốc, chống phong kiến địa chủ, tuyên truyền cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội". Chính Người là nhà báo cách mạng số 1 của nền báo chí Việt Nam, một cây bút tài hoa, nghiêm cẩn, sáng tạo không mệt mỏi. Cũng chính Người là nhà lãnh đạo báo chí thực thụ, người thầy của nhiều nhà báo cách mạng. Người để lại một di sản báo chí to lớn, vô giá về các tờ báo, tác phẩm báo chí và tư tưởng về báo chí cách mạng.

Cùng với lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh, nhiều chiến sĩ cách mạng, nhà lãnh đạo của Đảng, Nhà nước là những nhà báo, người tổ chức hoạt động báo chí phục vụ cho cách mạng kiên cường và sáng tạo trong thời kỳ cách mạng dân tộc, dân chủ như: Nguyễn Văn Cừ, Hà Huy Tập, Lê Duẩn, Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Văn Tạo, Phan Đăng Lưu, Xuân Thủy, Dương Bạch Mai, Huỳnh Tấn Phát, Hải Triều, Trần Văn Giàu, Trần Huy Liệu...

Nhiều nhà báo đã ngã xuống trong chiến tranh cách mạng, cống hiến cuộc đời mình cho độc lập, tự do của dân tộc, hạnh phúc của nhân dân. Đó là các nhà báo: Trần Kim Xuyến, Nguyễn Văn Nguyễn, Dương Tử Giang, Trần Đăng, Nam Cao, Trần Mai Ninh, Thâm Tâm, Thôi Hữu, Lê Anh Xuân, Lê Đoan, Dương Thị Xuân Quý, Chu Cẩm Phong... Đó còn là gần 500 nhà báo liệt sĩ, những người làm báo trên những cương vị khác nhau, hy sinh trong nhà tù thực dân, đế quốc, trên chiến hào hay trong khi đang làm nhiệm vụ trên các mặt trận thầm lặng.

Ngay trong điều kiện hòa bình, nhiều nhà báo cũng đã chấp nhận thách thức, đối mặt với những nguy hiểm cả về tính mạng để điều tra, phát hiện những sai trái, ung nhọt trong đời sống xã hội, bảo vệ sự trong sáng của cuộc sống xã hội, nghiêm minh của luật pháp, kỷ cương, bảo vệ sự trong sạch, vững mạnh của hệ thống chính trị, của chế độ xã hội chủ nghĩa. Nhiều người làm báo đã có những cống hiến xuất sắc trong sự nghiệp xây dựng đất nước, bảo vệ Tổ quốc, đã trở thành những Anh hùng lao động, Chiến sĩ thi đua toàn quốc.

Sự lao động sáng tạo, cống hiến hết mình vì tình yêu nghề nghiệp, sự đấu tranh không mệt mỏi, chấp nhận cả hy sinh vì lý tưởng cách mạng của các nhà báo trong 100 năm lịch sử báo chí cách mạng vừa qua đã trở thành một dấu son sáng chói trong những trang lịch sử chung của dân tộc, trở thành tấm gương sáng cho các thế hệ người hoạt động báo chí, truyền thông học tập và noi theo.

100 năm đồng hành với dân tộc, trải qua nhiều khó khăn, thử thách khắc nghiệt, báo chí cách mạng không chỉ là chứng nhân lịch sử, mà thực sự là cầu nối giữa Đảng với nhân dân; là vũ khí sắc bén trong đấu tranh vì độc lập, tự do của dân tộc; là công cụ hữu hiệu của công cuộc xây dựng, phát triển đất nước; là một bộ phận tạo thành, không thể tách rời của toàn bộ sự nghiệp cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng lớp lớp các thế hệ người làm báo cách mạng đã dày công lao động sáng tạo, bằng mồ hôi, công sức và cả máu xương của mình để viết nên lịch sử vẻ vang của nền báo chí cách mạng, một nền báo chí chiến đấu, đầy chất nhân văn và bản sắc Việt Nam; để lại cho chúng ta những bài học kinh nghiệm vô cùng quý báu. Đó chính là vốn liếng, hành trang vô cùng quý giá để báo chí Việt Nam bước tiếp cùng dân tộc, cùng đất nước, viết tiếp những thành công trong kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc./.

CUỘC CHIẾN TRÊN MẶT TRẬN BÁO CHÍ VÀ NHIỆM VỤ BẢO VỆ “VŨ KHÍ TƯ TƯỞNG” CỦA ĐẢNG

BÀI 3: KHẲNG ĐỊNH VAI TRÒ CỦA NỀN BÁO CHÍ CÁCH MẠNG VIỆT NAM!

(Tiếp theo và hết)

     Các thế lực thù địch không chỉ xuyên tạc, bôi nhọ mà còn công kích, phủ nhận sạch trơn vai trò của báo chí cách mạng và làm nao núng tinh thần công chúng của nền báo chí cách mạng. Dĩ nhiên, đó chỉ là những tiếng kêu lạc lõng, sự bịa đặt trắng trợn, vô căn cứ. Thành quả cách mạng có dấu ấn đặc biệt của báo chí cách mạng là minh chứng rõ nét, không thế lực nào có thể phủ nhận!

Khẳng định sức mạnh “binh chủng báo chí”

Quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn luôn xác định báo chí là “vũ khí sắc bén” trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, có nhiệm vụ tuyên truyền, cổ vũ, tập hợp quần chúng, tổ chức và vận động nhân dân, đồng thời là diễn đàn của nhân dân. Thực tiễn đã minh chứng, báo chí là phương tiện quan trọng, công cụ đắc lực giúp Đảng, Nhà nước trong công tác lãnh đạo, quản lý, điều hành đất nước; là binh chủng chiến đấu cả trong thời chiến và thời bình, là lực lượng trên tuyến đầu trực tiếp đấu tranh chống lại các quan điểm sai trái, luận điệu xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Nhìn lại lịch sử 100 năm nền báo chí cách mạng Việt Nam, đội ngũ những người làm báo trong cả nước rất tự hào vì luôn được các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đồng hành, đề cao vị trí, khẳng định vai trò của báo chí trong sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân tộc. Chủ tịch Hồ Chí Minh-Người sáng lập, rèn luyện nền báo chí cách mạng Việt Nam là một nhà báo lớn, mang tầm quốc tế và thời đại. Các nhà cách mạng tiền bối của Việt Nam cũng là những người rất coi trọng báo chí và tích cực tham gia các hoạt động báo chí để phục vụ cách mạng. Nhiều đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước đã trưởng thành từ làm báo, thường xuyên viết báo và chỉ đạo qua báo chí.

Trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, đội ngũ những người làm báo cách mạng sẵn sàng xông pha nơi chiến trường ác liệt, dũng cảm đối mặt với kẻ thù. Có những tờ báo được xuất bản ngay tại tiền tuyến và sánh ngang như một binh chủng trực tiếp chiến đấu với kẻ thù như 33 số báo Quân đội nhân dân tại Mặt trận Điện Biên Phủ và trở thành “báu vật” của làng báo cách mạng hôm nay. 

Để có những bài viết, thước phim, bức ảnh đi vào lịch sử, nhiều nhà báo đã anh dũng hy sinh và trở thành một phần của lịch sử. Theo thống kê chưa đầy đủ của Hội Nhà báo Việt Nam, hơn 500 nhà báo đã mãi mãi hòa mình vào đất mẹ và rất nhiều người đã để lại một phần xương máu trên các chiến trường. Tinh thần sẵn sàng cống hiến và hy sinh cho sự nghiệp cách mạng của những người làm báo tiếp tục được phát huy trong giai đoạn hiện nay, nhất là trong thiên tai, bão lũ, dịch bệnh, tham gia thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả...

Khi đại dịch Covid-19 xuất hiện và bùng phát trên diện rộng, các vùng dịch luôn có sự đồng hành của nhà báo. Không nao núng trước SARS-CoV-2, đội ngũ nhà báo luôn sẵn sàng dấn thân và đối mặt để truyền tải sớm nhất, nhanh nhất, chính xác nhất, sinh động nhất thông tin thời sự và lan tỏa tinh thần đoàn kết, quyết tâm “chống dịch như chống giặc” của cấp ủy, chính quyền địa phương và cán bộ, đảng viên, chiến sĩ cùng các tầng lớp nhân dân.

Phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội, đội ngũ nhà báo là một trong những lực lượng đi đầu và dũng cảm đối mặt trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, chống buôn lậu, hàng giả... Đây là cuộc đấu tranh đầy khó khăn, phức tạp và rất nguy hiểm vì liên quan đến những lĩnh vực nhạy cảm, đụng chạm đến những người có chức, có quyền. Bằng những tác phẩm mang đầy sức chiến đấu, các nhà báo đã lên án mạnh mẽ, “điểm mặt chỉ tên” từng đối tượng, vụ việc cụ thể.

Cũng thông qua báo chí, hàng vạn điển hình, nhân tố mới được phát hiện, tuyên truyền, nhân rộng, tạo nên các phong trào hành động cách mạng sôi nổi trên mọi lĩnh vực. Đồng thời, báo chí phát huy tốt vai trò là cầu nối quan trọng trong thông tin đối ngoại, tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị hợp tác với nhân dân các nước, góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế. Báo chí còn là diễn đàn tin cậy, thể hiện ý chí, tình cảm, nguyện vọng chính đáng của các tầng lớp nhân dân, tham gia đóng góp ý kiến với Đảng, Nhà nước giải quyết những vấn đề đặt ra trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước...

Mài sắc “vũ khí tư tưởng” trong thời kỳ mới

Báo chí dù trực tiếp hay gián tiếp, luôn là phương tiện và phương thức đi đầu trong cuộc đấu tranh chính trị, tư tưởng. Từ những vấn đề đã đặt ra trong toàn bộ loạt bài viết, chúng ta càng thấy rõ yêu cầu phải mài sắc “vũ khí tư tưởng” của Đảng, phải xây dựng nền báo chí cách mạng, chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại trong kỷ nguyên mới. Đây là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách không chỉ của riêng các cơ quan báo chí mà là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta.

Thực tiễn cho thấy, mặt trái kinh tế thị trường đã và đang tác động mạnh mẽ đến báo chí cách mạng cũng như những người làm báo cách mạng. Một số cơ quan báo chí có những thời điểm mơ hồ, xa rời tôn chỉ, mục đích; một số nhà báo gục ngã trước những “viên đạn bọc đường”, bị các thế lực thù địch dụ dỗ, lôi kéo, khiến ngòi bút “bị bẻ cong” là điều trăn trở của làng báo cách mạng. Để khắc phục yếu điểm này, các cơ quan báo chí và những người làm báo cách mạng phải nhận thức sâu sắc và đề cao tính đảng; không ngừng tu dưỡng, rèn luyện, bồi đắp bản lĩnh, giữ vững niềm tin, kiên định, vững vàng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa của Đảng, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Trước yêu cầu mới trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, việc sắp xếp lại hệ thống các cơ quan báo chí bảo đảm “tinh, gọn, mạnh, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả” là yêu cầu khách quan, mang tính cấp bách đặt ra đối với nền báo chí cách mạng trong kỷ nguyên mới; bảo đảm cho “vũ khí tư tưởng” thêm không gian phát triển, phát triển đúng hướng và phát triển lành mạnh. Để làm tốt phần việc này, cần có sự thống nhất ngay trong nhận thức của các cơ quan lãnh đạo quản lý, cơ quan chủ quản, cơ quan báo chí và bản thân người làm báo. Nhận thức đúng về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc sắp xếp, tinh gọn, có cách thức và bước đi phù hợp, quan tâm thiết thực đến quyền lợi chính đáng của người làm báo, chúng ta sẽ có những cơ quan báo chí tinh gọn về bộ máy, tinh nhuệ về con người.

Nhiệm vụ mới, bối cảnh mới đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với những người làm báo. Để làm tốt công tác tuyên truyền, định hướng tư tưởng, tổ chức và lãnh đạo quần chúng, đòi hỏi mỗi nhà báo phải thấm nhuần chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Nhà báo cách mạng trong kỷ nguyên mới, hơn ai hết phải nhạy bén trước những chuyển biến của thời đại. Đồng thời, phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội, tham vấn cho Đảng, Nhà nước những vấn đề mới trong xây dựng, hoạch định chính sách, chiến lược phát triển để đưa ra những quyết sách kịp thời, hiệu quả./.

Khuyết danh ST.