Hãy học từ cả những… thất bại!

Lịch sử phát triển của thế giới càng gần đây càng cho thấy, tầm nhìn chính trị, một mặt, không thể không đặt trên kinh nghiệm hay bài học lịch sử; mặt khác, nếu muốn tiếp tục làm nên lịch sử bước cùng thời đại thì nhất định phải được dẫn dắt bởi tầm nhìn chính trị chiến lược. Công cuộc đổi mới hiện nay của chúng ta đang cấp bách đòi hỏi và thách thức: Phải nhìn tới chân trời, nhưng để hành động trên đất nước mình! Muốn thế, không có con đường nào cần hơn và ngắn hơn là: Học! Vì, nói như cổ nhân: Nhân bất học bất tri lý (người mà không học thì không biết được lý lẽ)! Vì, nói như Chủ tịch Hồ Chí Minh: Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu! Và, vì chính UNESCO cũng đề xướng: “Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình”. Bài học kinh nghiệm hay rộng hơn là bài học lịch sử, mà chúng ta thường tổng kết, chính là chung đúc sự học vậy, nhìn qua 7 kỳ Đại hội của Đảng ta! Nếu lịch sử định vị chúng ta là ai, ở đâu... thì tầm nhìn chiến lược chính trị cho chúng ta lời đáp: Vì sao chúng ta đi, đi tới đâu và đi như thế nào để phát triển mạnh mẽ và bền vững, chứ không đơn thuần chỉ là kinh nghiệm, dù to lớn đến mấy hay chỉ là bài học lịch sử nhất thời nào đó, dù quý báu tới đâu. Từ lịch sử thế giới cả thành lẫn bại, nhất là những cường quốc mạnh mẽ hay đang suy tàn, đã và đang nổi bật một triết lý rằng, phải chăng học tập và việc tổng kết bài học kinh nghiệm có thể được xem như một quá trình, thậm chí bao hàm cả những khúc quanh, nhất là những thời khắc “đứt gãy” của lịch sử, chứ không phải là một tập hợp đơn thuần các kiến thức thực tế và nhất là khi bị ràng buộc bởi các hủ tục giáo điều, dù mỹ miều tới mấy. Từ đó và qua đó, mới có thể tổng kết những bài học kinh nghiệm cho tương lai và thuộc về tương lai một cách toàn vẹn! Người ta không thể học cách kiếm tiền từ những người không có tiền! Những quốc gia này có thể thành công và trở nên hùng mạnh từ những bài học thất bại và thậm chí là sự sụp đổ của quốc gia khác! Vì, sự thăng  - giáng, thành - bại, thắng - thua... của lịch sử luôn là sự vận động và chuyển hóa không ngừng vô cương! Đó là sự vận hành và đắp đổi tự nhiên của lịch sử! Vấn đề còn lại là ở lòng dũng cảm và trách nhiệm với quốc gia, dân tộc! Đó chính là hai mặt của việc học và tổng kết bài học kinh nghiệm. Chính vì vậy, nếu các nhiệm kỳ trước đây, chúng ta thường phát triển lý luận, tổng kết thực tiễn thì giờ đây, cần tổng kết thực tiễn - phát triển lý luận! Lịch sử và thực tiễn đổi mới cũng cho chúng ta thấy và đã xác tín điều đó rằng, kinh nghiệm sẽ chỉ là quá khứ, bài bọc cũng chỉ là thực tiễn của ngày hôm qua (và dù là bài học nhưng liệu còn có thể thuộc không), nếu thiếu tầm nhìn chiến lược. Nói cách khác, ở góc độ nào đó, có thể thấy nếu kinh nghiệm là lịch sử thì tầm nhìn chính là triết học phát triển của tương lai. Tổng kết thực tiễn - phát triển lý luận chính là kết tinh điều đó! Do đó, bài học của chúng ta nhất định phải bao gồm cả những bài học thất bại, chứ không đơn thuần chỉ toàn những bài học thành công! Tầm nhìn chiến lược và toàn vẹn cũng nảy nở từ đây! Và, tới lượt nó, sự phát triển cũng được dẫn dắt bởi tầm nhìn này! Chính là lý luận được phát triển! Chẳng hạn, chúng ta đang dỡ bỏ đủ thứ quỹ bình ổn, dù ở tầm quốc gia, mà nhiều người cho đó là kinh nghiệm quý báu! Vì, kinh tế thị trường không dung nạp nó! Nó là hữu hạn với kinh tế thị trường! Một khi đem cái hữu hạn để giải quyết cái vô hạn, lại biến ảo, chắc chắn sẽ thất bại! Nhận rõ bài học thất bại cũng là mục đích tổng kết của chúng ta. Lại chẳng hạn, dù qua 20 năm, với tất cả sự nỗ lực, vì sao Khu Công nghệ cao Láng - Hòa Lạc không “cất cánh” nổi, như nhiều người kỳ vọng! Đến nay chúng ta vẫn chưa có một “thung lũng Si-li-côn” nào cả, dù ai cũng tâm đắc và hy vọng, vì đó là cách làm rập khuôn mà chúng ta học được từ các quốc gia phát triển trên địa hạt này. Lại là bài học của sự rập khuôn những thành công của người khác! Xưa nay, không có một sự thành công nào đáng kể cả, thậm chí còn thất bại nếu chỉ sao chép hay rập khuôn vọng ngoại! Nhưng, chúng ta không thành công, vì nó đụng chạm và mâu thuẫn tới rất nhiều lĩnh vực của luật hiện hành, cần phải sửa đổi và ban hành thể chế mới. Bài cần học ở đây, chính là học từ những thất bại của... chính mình! Chúng ta cần học những bài học thất bại và học từ chính mình, trước khi học cách thành công và học từ người khác! Đó là hai mặt của sự học, của việc xây dụng những bài học kinh nghiệm toàn vẹn và khả thi! Đó cũng chính là mục tiêu, là động lực của việc “tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận”, để chúng ta tiếp tục bước đi một cách chủ động, vững chãi và thành công!./..

Hội chứng vượt “đèn đỏ” trong lãnh đạo, quản lý

Đến nhà ông G. được vài phút nhưng vì thấy gia chủ, một giáo sư có tên tuổi trong lĩnh vực văn hóa đang mải miết, say sưa với việc đo, đánh dấu, cắt gọt làm mô hình đèn giao thông, ông T đành lên tiếng: - Lạ nhỉ, văn hóa thì liên quan gì đến giao thông cơ chứ? Ông G. cười, kéo ông T. vào bàn nước và mở lời: Việc xây dựng đội ngũ cán bộ ở các cơ quan, đơn vị, địa phương tuy đã có những đổi mới, song hiện nay vẫn đang có những yếu kém, nhất là trong sử dụng, đánh giá cán bộ. Các cơ quan, đơn vị và địa phương chia tách công việc ra quá nhiều tầng nấc, phân cho nhiều người cùng quản lý một công việc nên dẫn đến tình trạng cán bộ “nhàn” quá. - Nó chẳng liên quan đến cái mô hình đèn tín hiệu giao thông mà ông đang làm, ông T. cắt lời. - Ấy, ông nghe này! Vì việc ít, vì nhàn, vì lương không đủ sống nên họ tìm cách làm thêm, trong đó làm thêm từ chính công việc được giao là cách đầu tư ít tốn kém nhất, thu lợi nhuận cao nhất. Chính cách “tăng gia” ấy đã trở thành thói quen khó bỏ, lây lan rất nhanh trong bộ máy. Đây chính là gốc, rễ đẻ ra chủ nghĩa cá nhân, tiêu cực. Tôi làm cái mô hình đèn giao thông là để giảng cho sinh viên hiểu rằng, không được vượt “đèn đỏ” trong công tác quản lý, lãnh đạo. - Do đâu mà ông lại có ý tưởng lạ đời này, liệu có hiệu quả không? Ông T. thắc mắc. Ông G. thủng thẳng nói về ý tưởng của mình, rất nhiều người Việt khi tham gia giao thông cố tình vượt đèn đỏ, dù biết là nguy hiểm, đe dọa tính mạng. Ấy nhưng, nó chẳng thấm tháp gì so với vượt “đèn đỏ” trong lãnh đạo, quản lý. Ông G. còn phân tích thêm: Hiện tượng vượt “đèn đỏ” trong tham gia giao thông có nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng chủ yếu vẫn là do ý thức chấp hành kỷ luật, pháp luật của người tham gia còn hạn chế, còn vượt “đèn đỏ” trong lãnh đạo, quản lý thì xuất phát từ nguyên nhân chính là lợi ích cá nhân. Vượt “đèn đỏ” giao thông thì có thể nhìn thấy ngay nhưng vượt “đèn đỏ” trong lãnh đạo, quản lý thì khó bị phát hiện hơn nhiều và hiện nay là tình trạng khá phổ biến. Thậm chí có trường hợp cán bộ vượt “đèn đỏ” nhưng vẫn thăng quan, tiến chức như thường. Cứ theo như suy luận của ông G. thì trong xã hội đang tồn tại nhiều hiện tượng vượt “đèn đỏ”. Đây là việc nguy hiểm, vì nó khiến tình trạng tham nhũng trong bộ máy chính quyền tăng lên, gây bất bình đẳng, làm triệt tiêu mất động lực cạnh tranh lành mạnh và gia tăng phân hóa giàu nghèo. Đặc biệt hơn, tình trạng vượt “đèn đỏ” này sẽ khiến cho niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và quản lý, điều hành của Nhà nước ngày càng giảm sút. Chính vì vậy, cần có hình thức xử lý đủ mạnh để tình trạng vượt “đèn đỏ” sẽ không có cơ hội xuất hiện./.

Chọn vỏ, bỏ lõi

Chuẩn bị đến kỳ đại hội đảng bộ các cấp, ở cơ quan, đơn vị, địa phương nào cũng nổi lên vấn đề về nhân sự khiến kẻ vui, người buồn. Lựa chọn nhân sự đôi khi không theo các quy định của Đảng mà lại theo kiểu “chọn vỏ, bỏ lõi”. Câu chuyện của M, bạn tôi xảy ra gần 5 năm trước là một điển hình. Vào tuổi 45, độ tuổi đang chín để có thể cống hiến nhiều nhất, tốt nhất thì M quyết định viết đơn xin ra khỏi ngành. Vợ M khuyên can thế nào anh cũng không nghe. Chị nghẹn ngào gọi điện cho tôi nhờ tác động để anh rút bỏ lá đơn kia. Là bạn nối khố, tôi đến nhà tìm hiểu sự việc và thực hiện nhiệm vụ mà vợ anh đặt nhiều hy vọng. Anh giãi bày, nếu nói anh không yêu, không gắn bó với nghề và công việc đã theo đuổi suốt 20 năm qua thì không đúng. Bỏ nghề anh cũng tiếc lắm nhưng không còn cách nào khác. Bởi theo anh, trong đợt bổ nhiệm vừa rồi, lãnh đạo cơ quan đưa một loạt cán bộ mới lên giữ cương vị lãnh đạo, quản lý, trong đó có những người năng lực cũng chỉ vào loại “thường thường bậc trung” chẳng lấy gì làm xuất sắc. Điều anh buồn nhất là họ còn thiếu nhiều tiêu chí để trở thành lãnh đạo. Vì vậy, anh quyết định xin nghỉ bởi nếu tiếp tục làm thì hàng trăm cái diễn ra hằng ngày có thể gây ra những xung đột mà anh không thể làm chủ được, dễ dẫn đến bất hòa sâu sắc... Anh bảo, nếu được giải quyết về nghỉ, anh sẽ mở một doanh nghiệp. Mấy năm đầu sẽ vất vả, nhưng anh tin, với khả năng của mình, doanh nghiệp của anh sẽ có chỗ đứng và vị thế. Thực ra, câu chuyện của M còn nhiều tình tiết và những trăn trở mà anh không tiện nói ra. Học với nhau từ nhỏ, tôi biết M là người cương trực, ngay thẳng và tin tưởng vào nguyên tắc của tổ chức. Theo M, nguyên tắc là để tạo ra sự công bằng, là “bà đỡ” để sự miệt mài làm việc của mỗi cá nhân đến được kết quả và thành công. Anh tin, “gái có công thì chồng không phụ”. Với kết quả làm việc và phẩm chất đạo đức tốt, một ngày kia tổ chức sẽ “gọi tên anh”. Thế nhưng, dù quy trình công tác cán bộ có ngặt nghèo đến đâu thì M vẫn không được lựa chọn cũng bởi “thước đo” có thể thẳng nhưng “người cầm thước” chắc gì đã không cong. Sau này có dịp hỏi lại về quyết định khó khăn trong đời ấy, tôi được M cho biết, những cán bộ kia lọt được vào quy hoạch, lọt được vào “vòng ngắm” và trở thành người lãnh đạo, quản lý, nhưng sau đó cũng trải qua quãng thời gian không mấy ngọt ngào do còn thiếu về phẩm chất cũng như năng lực lãnh đạo. Thế nên, theo anh, chức mua thì chẳng thể tạo được danh. Nó giống người ta đi mua một chiếc áo hàng hiệu đắt tiền nhưng khi mặc vào thì không hợp và cái sự không hợp đấy thì ít ai không nhìn thấy. Công tác cán bộ nếu tiến hành không nghiêm, không hướng vào chọn người có đức, có tâm, có tầm, có tài để phục vụ sự nghiệp chung mà lại bị coi là phương tiện để vụ lợi thì chẳng thể cho ra những “công bộc” hết lòng, hết sức vì sự phát triển đi lên của cơ quan, đơn vị, địa phương. Vỏ chỉ là bề ngoài hào nhoáng mà mắt thường có thể nhìn thấy được, đánh giá được nhưng muốn biết cái lõi ra sao cần có thời gian trực tiếp tiếp cận, cảm nhận, chính vì vậy không dễ để trong thời gian ngắn có thể chọn ngay được “lõi”. Bởi vậy nếu còn “chọn vỏ bỏ lõi” thì dù chúng ta có chống chạy chức, chạy quyền mạnh mẽ đến đâu đi chăng nữa cũng không thể chọn được “lõi” làm nòng cốt./.

Dại, khôn

Có người nhất quyết về nước, bỏ hết lại sau lưng mình Pa-ri hoa lệ với tuổi trẻ, với lương cao bổng hậu, đoạn tuyệt trước đầy dãy nhời mời mọc chức quyền oai phong, trùng trùng bổng lộc của chế độ thực dân, mà dứt khoát khoác ba-lô theo Cụ Hồ lên rừng làm kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược lần thứ hai, trong khi bao lứa cùng thời, họ đi con đường khác để vinh thân, phì gia một cõi an nhàn. Rồi, kháng chiến thành công, lại cả đời còn lại, dốc tâm vì đại nghiệp chấn hưng nền giáo dục nước nhà, mà hy sinh, mà phấn đấu, cho tới khi nhắm mắt xuôi tay, tịnh không một tấm huân chương trên lồng ngực bảy mươi lăm năm trên đời! Khi ấy, người ta bảo, Con Người ấy: thật Dại! Lại có người quan phẩm tột đỉnh Thượng thư, oai quyền nghiêng giời lệch đất, của nả phồn hoa tọa hưởng tới mấy đời, thế mà ngoảnh mặt quay đi, tạm biệt những người đồng liêu ở lại, nghe theo tiếng gọi núi sông, lòng nhẹ tựa lông hồng, một gậy tre gày, một gánh sách nặng, ngược sông Lô, mải miết đi theo kháng chiến trường kỳ, với “chí nam nhi chống kiếm ra đi”, đầy hào sảng... Cho tới khi nhắm mắt xuôi tay, không nhà cao cửa rộng, không tài sản như ai, chỉ nguyên vẹn một tấc lòng ái quốc vô biên, lặng lẽ như Thu liễm, Đông tàng, như cố đợi mùa Xuân sinh, Hạ trưởng! Bây giờ, thiên hạ lại bảo, Con Người ấy: rất không Khôn! Khôn - Dại - Dại - Khôn... luân hồi đắp đổi, biến hóa vô thường, nhân thế vô cương! Thế mới hay! Bởi chưng vậy, mà Cụ Trạng Trình sống cách nay chừng 500 năm, vẫn rằng: “Chớ cậy mình khôn cười kẻ dại. Gặp thời dại cũng hóa nên khôn”. Rồi, chuyện dại, khôn, thời gian trôi đi cả gần 370 năm sau ấy, người đời vẫn còn mãi lúng túng: “Thế sự đua nhau nói dại khôn. Biết ai là dại, biết ai khôn”, như Cụ Trần Tế Xương từng thốt lên như nghìn câu hỏi, tới tận hồi đầu thế kỷ XX! Nhưng, chuyện dại, khôn, dù vi nan thế, dù đắp đổi thế, dù lòng người chưa tận tường, thậm chí hỗn mang như thế, mà vẫn minh bạch, rạch ròi như là nhẽ đất kia dày không qua ba thước, giời này cao chẳng quá chín tầng xanh, một cách tự nhiên nhi nhiên! Này, có kẻ: “Danh lợi đề cao người thả lưới. Lòng nhân hạ thấp kẻ giăng câu”, chui vào bộ máy, đầy mưu mô giảo quyệt, ủ mưu và đoạt được chức này quyền nọ! Thậm chí, chà xéo cả lên bạn đồng môn, bạn đồng liêu không tranh chấp, họ tịnh không rơi lệ, để “ghế trên ngồi tót sỗ sàng”. Ai cũng bảo, họ khôn. Nhưng, giời xanh có mắt, chỉ hai năm sau, “người thả lưới”, “kẻ giăng câu”, tất cả bọn họ nhìn nhau “qua lỗ tò vò... nhìn nhau”! “Trí trá, leo cao khôn hóa dại. Thẳng ngay, điềm đạm dại thành khôn”. “Cúi luồn đi dưới cửa môn. Khôn này mới hãi đáng chôn huyệt đời”. Thì ra, sự khôn, dại dù vô chừng, song không thoát nổi nhời tiên báo của Cụ Nguyễn Bỉnh Khiêm: “Khôn mà hiểm độc là khôn dại. Dại vốn hiền lành ấy dại khôn”. Kia, lại lắm kẻ: Quyền cao chức trọng một đống, vơ vét bạc tiền như nước mười sông, “đánh bóng tài mình” bởi những thứ bằng cấp chen chúc bán mua đông như nêm cối! Ai cũng bảo họ: Khôn. Trong khi bao người kia: Phẩm hạnh có thừa, tài năng đủ cả, nhưng “ngọc không bán rao”, lại chỉ lầm lũi như “rùa trong linh điện”, “rồng thiêng đợi hội Long vân”, quyết chí làm tròn bổn phận của mình, không một lời oán thán, không một tiếng kêu ca, không một ý tỵ hiềm... Và, họ cứ thế suốt một đời như thế! Ai cũng than thương cho họ: Dại, thậm chí những kẻ “mũ cao áo dài” cũng xuống ngôn phán họ: Thậm ngu! Xem ra, sự dại, khôn nhân thế chua xót tới mức: “Đời muôn mặt nửa lời khôn dại. Thâm trầm tình tê tái dại khôn”. Khôn, dại trên đời tưởng như một cõi vô lường! Nhưng chung cuộc, tới khi “cháy nhà ra mặt chuột”, cả đám “mũ cao áo dài”, “bằng cấp bán mua”... kia, ngỡ Khôn, thì thân mang tội tù, thì người đời lại bảo, đích thị đại ngu: “Tham của hại người khôn hóa dại. Mua bằng chạy chức dại đâu khôn”. Và, còn “những con rùa trong linh điện” ấy, vẫn bình yên đã đành, mà thời vận tới, “ngọc tự quang” rạng rỡ! Thì ra: “Chịu thiệt người đời đừng tưởng dại. Tranh hơn thiên hạ chớ lầm khôn”. Viết tới đây, lại nhớ nhời Cụ Trạng Trình truyền bảo: “Chớ cậy mình khôn cười kẻ dại. Gặp thời dại cũng hóa nên khôn”. Ngắm nhìn thời thế dại, khôn, vậy rằng: “Sống thực cần chi khôn với dại Mai ngày mới biết kẻ dại khôn”! ./.

“Ba nổi, bảy chìm”

Họp lớp năm nay, tất cả đều mừng cho anh bạn lớp trưởng - người được coi là “thành đạt” nhất khóa - chuẩn bị được bổ nhiệm vị trí công tác cao hơn. Nhưng với vẻ trầm ngâm, suy tư, anh chia sẻ: Tổ chức cho biết, năng lực của tôi được đánh giá cao, đã được quy hoạch vào một vài vị trí, tình cờ mấy nơi đó đều đang “khuyết”, nên muốn tham khảo ý kiến lựa chọn của tôi, mà tôi thì nghĩ mãi chưa xuôi. Có một chỗ tôi ưng hơn vì khá phù hợp năng lực hiện tại; chỗ kia hơi khác ngành, nhưng nếu cố phấn đấu chắc cũng tốt, lại được mấy “quân sư” khuyên chọn, vì đó là nơi có nhiều “hoạt động bề nổi”, dễ tạo “dấu ấn” không lo hình ảnh bị “chìm”. Lời tâm sự đó lập tức trở thành chủ đề “nóng” về “ba nổi, bảy chìm” hay “bảy nổi, ba chìm” trong công tác, như ngày xưa lớp tôi từng tranh luận sôi nổi về thuyết “tảng băng trôi” trong văn học. Nào là, không ít nơi, không ít người có xu hướng đánh giá cán bộ qua “hoạt động bề nổi”, cho rằng lãnh đạo, quản lý trước hết phải biết “đi đứng”, “ăn uống”, “cư xử”,…; rồi “hoạt động bề nổi” có “ưu điểm” 3 dễ: Dễ làm, dễ thấy, dễ ghi điểm,… Mà để có “thành tích bề nổi” thì có “muôn hình vạn trạng” cách “đánh bóng” bản thân, như trong công việc lấy phương châm “dễ làm khó bỏ”, trong quan hệ thì “mạnh vì gạo, bạo vì tiền”; tìm cách “lăng xê” thành tích “ít xít ra nhiều”, chả ngại mang tiếng “vẻ ngoài che cái sơ sài bên trong”, “thùng rỗng kêu to”…. Nào là, khối “cán bộ diện COCC” dễ dàng “thăng tiến chóng mặt” bởi “sinh ra đã ở vạch đích”, hội tụ đủ các yếu tố “hậu duệ”, “quan hệ”, “tiền tệ”, “đồ đệ”; còn “trí tuệ” thì… bản thân mấy “thế mạnh” kia cũng đủ tạo ra “cả quyển” “thành tích bề nổi”… Lại nữa, với “tư duy nhiệm kỳ”, “nhấp nha nhấp nhổm”, một số lãnh đạo không đánh giá cán bộ theo chiều sâu của cả một quá trình phát triển mà lại căn cứ theo “thành tích bề nổi”, thành tích trong thời gian ngắn, nhất là khi “chạy nước rút”. Và như thế, dường như những người làm việc “thâm trầm” lặng lẽ, tự chỉn chu, cố gắng hoàn thành công việc, không thích “PR bản thân”, tránh bị lôi cuốn vào các nhóm lợi ích, đôi khi lại thiệt thòi trong đánh giá, đề bạt (?!). Đợi bớt “lao xao”, một anh bạn trong ngành tổ chức xây dựng đảng mới thủng thẳng: Các bạn lại cũng nhìn “bề nổi” để đánh giá hiện tượng “cán bộ bề nổi” và từ một vài hiện tượng đánh giá cả công tác cán bộ rồi. Thực tế, áo choàng không làm nên thầy tu. Những cán bộ càng “bề nổi” thì càng dễ “phát lộ”. Không đủ năng lực gánh vác trọng trách tất dẫn tới mất kiểm soát, bị cấp trên/dưới, đối tác/cộng tác “qua mặt”, “vượt mặt”… mà mình lại là người chịu trách nhiệm. Khi xảy ra sai phạm, bị kỷ luật, mất chức còn là nhẹ, là may; nặng thì không ít người vướng vào lao lý. Còn cán bộ có trình độ, chiều sâu, họ vẫn được đề bạt, thăng tiến đó thôi; chỉ là vì họ ở lĩnh vực không phải “bề nổi” hoặc khiêm tốn trong hào quang tập thể, ngỡ tưởng “phần chìm” nên chính các bạn chưa thấy. Rồi anh kể một số ví dụ tiêu biểu thời gian qua, khi “lò” đang “nóng rực”. Mọi người vỡ nhẽ, biểu hiện đồng tình. Và gương mặt anh bạn lớp trưởng dãn ra, chắc tự trong lòng đã có quyết định. Qua câu chuyện để thấy, về phía mình, cán bộ phải biết “tự lượng sức mình”, cầu tiến trong khả năng; quyết chí tiến thủ, đã nhận trọng trách thì phải hết lòng, hết sức, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, làm tròn và làm tốt phận sự. Đồng thời, lãnh đạo, đặc biệt là khâu tổ chức cán bộ, cần xem xét, đánh giá cán bộ cho đúng và trúng. Cần thấu suốt phần chìm, phần nổi trong mỗi con người đáp ứng ra sao với lĩnh vực công tác, đừng để cán bộ “lênh đênh” trong những tiêu chí xem xét, đánh giá, bổ nhiệm thiếu khoa học, chưa công tâm./.

Bệnh “lệnh ông không bằng cồng bà”!

Lẽ thường, ai cũng hiểu câu “lệnh ông không bằng cồng bà” theo nghĩa bóng, ám chỉ vai trò làm chủ của người vợ, chứ không phải người chồng trong gia đình và cụ thể hơn là ảnh hưởng quá lớn của các bà vợ sếp tới mọi công việc của các ông xã, can thiệp quá sâu vào những việc bên ngoài gia đình, thậm chí là cả những công việc liên quan đến quyền hạn, trách nhiệm, phận sự của người chồng đang làm lãnh đạo ở cơ quan, đơn vị, trong đó có công tác hết sức quan trọng của Đảng là công tác cán bộ. Ở một số nơi, dư luận râm ran kháo nhau, muốn được bổ nhiệm, lên chức nhanh chóng thì cán bộ nhất định phải qua nhà riêng “gặp chị” mà nhờ vả. Bởi lẽ, anh đồng ý rồi mà chị chưa xuôi thì nhân sự ấy cũng còn phải đợi... “đến mùa quýt”; còn ngược lại, trường hợp nào chị nhà đã “chấm”, đã ủng hộ rồi thì anh nhà cũng khó mà làm trái ý được. Ở một cơ quan nọ, các nhân viên rỉ tai nhau, vợ sếp mới là “Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Cán bộ” đích thực của cơ quan! Đồng chí Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Cán bộ có gặp chị thì cũng chỉ biết tấm tắc xuýt xoa, gật đầu lia lịa “vì chị cao siêu quá”! Mọi thứ ở cơ quan cứ thế mà “đi vào nền nếp”, cho dù ai cũng biết nhưng chẳng dám nói ra và lời ca thán của cán bộ, nhân viên dưới quyền tuy vẫn có nhưng “quân lệnh như sơn”, “sếp ông” đừng hòng mà dám ho he, cứ thế mà thi hành! Dĩ nhiên, “sếp ông” ở cơ quan oai hùng là thế nhưng về nhà thì “cũng thầm khâm phục vợ mình”. Bao nhiêu khẩu hiệu, quyết định, quy trình về công tác cán bộ ban hành ở cơ quan tuy rất bài bản, chi tiết, nhưng chẳng “xi-nhê” tẹo nào, chỉ có quyết tâm của “chị nhà” mới làm nên chuyện, nhất là việc chị luôn có ý kiến đề nghị cất nhắc những “đứa em” rất “yêu quý chị”, hết mực quan tâm, “chăm sóc” chị và con cái. Lệnh ông không bằng cồng bà là thế! Vô số giai thoại về các “chị nhà”, phu nhân sếp lớn, xứng đáng “lưu danh sử sách” cơ quan trong những câu chuyện phiếm của cán bộ lúc “trà dư, tửu hậu” đã chứng thực điều ấy! Thế mới biết, tại sao trong Quy định về kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 23-9-2019 tại Điều 6, mục c, Đảng ta đã nghiêm cấm các hành vi, trong đó có cấm “để người khác, nhất là vợ, chồng, bố, mẹ, con đẻ, con nuôi, con dâu, con rể, anh chị em ruột lợi dụng chức vụ, quyền hạn, uy tín của mình để thao túng, can thiệp công tác cán bộ”. Và trước đó, trong 27 biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XII của Đảng cũng đã chỉ ra biểu hiện là: “Sử dụng quyền lực được giao để phục vụ lợi ích cá nhân hoặc để người thân, người quen lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để trục lợi”. Hiện nay, khi các bộ, ban, ngành, địa phương đang tiến hành đại hội đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ XIII của Đảng thì vấn đề lựa chọn được người cán bộ đủ đức, đủ tài, vừa “hồng” vừa “chuyên” là công việc rất hệ trọng. Cán bộ lãnh đạo nào mắc phải bệnh “lệnh ông không bằng cồng bà” trong lựa chọn nhân sự sẽ gây tác hại cho công tác cán bộ của Đảng nói chung và của cơ quan, đơn vị nói riêng, vì nó gây ra nguy cơ đưa những người không đủ đức, đủ tài lên vị trí lãnh đạo, “y phục không xứng với kỳ đức”. Cần phải quyết liệt “vạch mặt, chỉ tên” và có chế tài răn đe, xóa bỏ căn bệnh này trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo các cấp, nhất là cán bộ lãnh đạo cấp cao của Đảng, cho dù đây là việc không hề dễ dàng. Nó làm giảm sút tinh thần làm việc, ý chí phấn đấu của những cán bộ có tâm và tầm, có đức, có tài và nếu nhìn rộng hơn nữa, còn làm xói mòn niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng! Do vậy, cần quyết liệt hơn nữa trong phòng, chống căn bệnh “lệnh ông không bằng cồng bà” hết sức nguy hại này. Đây cũng là một trong các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong công tác lựa chọn quy hoạch và giới thiệu nhân sự cho đại hội đảng các cấp./.

Một bệnh nan y

Trong tháp nhu cầu Maslow gồm 6 bậc do nhà tâm lý học người Mỹ Abraham Maslow đưa ra vào năm 1943, thì nhu cầu bậc cao nhất của con người là: “Muốn sáng tạo, muốn được thể hiện khả năng, khẳng định bản thân, được công nhận là có năng lực và thành đạt”, nói ngắn gọn là “nhu cầu được thể hiện mình”. Suy cho cùng, nhu cầu được thể hiện mình là một trong những nhu cầu chính đáng của con người. Và chuyện sẽ chẳng có gì đáng bàn, khi nhu cầu, tham vọng cá nhân phù hợp với lợi ích tập thể. Điều đáng nói là, ở một số cá nhân, nhu cầu này đã phát triển một cách thái quá đến mức lệch lạc, phá vỡ sự hài hòa cần thiết, thậm chí biến chứng thành một “căn bệnh nan y”- bệnh ham quyền lực. Một số biểu hiện cụ thể là, có người dù đã về hưu vẫn thích thể hiện quyền lực như khi đang đương chức; có người chỉ là lãnh đạo ở một cơ quan, lĩnh vực nhất định nhưng lại mang thói hách dịch, cửa quyền đến cả những nơi không thuộc phạm vi mình phụ trách; có người chỉ nắm giữ quyền lãnh đạo nho nhỏ nhưng vẫn thích “ra oai”, thể hiện mình… Biểu hiện của bệnh ham quyền lực hết sức phong phú, đa dạng, nhưng cao nhất phải kể đến những người vì tham vọng quyền lực mà bất chấp mọi hậu quả, sẵn sàng “dìm” người khác để nâng mình lên; năng lực hạn chế nhưng ham hố "mũ cao áo dài" muốn phải ngồi nghế vượt qua cả cái đầu của mình; vì lợi ích cá nhân mà bất chấp lợi ích của tập thể; không chấp hành nghiêm các nguyên tắc tổ chức của Đảng; không gương mẫu trong công tác; không làm tròn chức trách, nhiệm vụ được giao; không chấp hành sự phân công của tổ chức, kén chọn chức danh, vị trí công tác, chọn nơi có nhiều lợi ích, chọn việc dễ, bỏ việc khó;… Tham vọng quyền lực là một trong 27 biểu hiện được chỉ rõ trong Nghị quyết số 04-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 4 khóa XII, ngày 30-10-2016, “Về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”. Đây là một “căn bệnh nan y” bắt nguồn từ sự suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống mà mỗi đảng viên phải luôn nhớ đến, phải lấy đó làm điều tự răn mình để tránh. Công tác chuẩn bị nhân sự cho Đại hội Đảng lần thứ XIII đang bước vào giai đoạn nước rút, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã đưa ra những chỉ đạo nghiêm khắc cho vấn đề này, sao cho không bỏ sót người có đức, có tài, nhưng cũng không được để “lọt” vào những người không xứng đáng, không đủ phẩm chất, tư cách, trong đó có những người mắc bệnh ham quyền lực. Muốn vậy, phải nhìn ra căn nguyên của bệnh, mà cái gốc của nó chính là chủ nghĩa cá nhân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra: “Do cá nhân chủ nghĩa mà phạm nhiều sai lầm”(1). Để công việc chung, lợi ích chung không bị ảnh hưởng, để bệnh ham quyền lực không có cơ hội nảy nở và phát triển, một trong những yếu tố cốt lõi là phải chọn lựa và rèn luyện được những cán bộ có đủ cả hai yếu tố “đức” và “tài”, trong đó “đức” phải là cơ sở vững chắc cho “tài” bộc lộ và phát triển. Và, một trong những phẩm chất cơ bản của “đức” là phải biết tôn trọng lợi ích tập thể, đặt lợi ích tập thể lên trên lợi ích cá nhân. Các cấp ủy đảng, người đứng đầu các đơn vị phải thực sự công tâm, khách quan khi lựa chọn cán bộ, nhất định không để những người mắc bệnh này “lọt vào” cấp ủy, vào Trung ương; phải nghiêm túc thực hiện Quy định số 214-QĐ/TW, ngày 2-1-2020, của Ban Chấp hành Trung ương, về “Khung tiêu chuẩn chức danh, tiêu chí đánh giá cán bộ thuộc diện Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý”; Quy định số 205-QĐ/TW, ngày 23-9-2019, của Bộ Chính trị, “Về việc kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền”. Ngoài ra, cần phải mở rộng dân chủ nhằm đẩy lùi thói độc đoán, vị quyền… “Biết đủ thì không nhục, biết dừng thì không nguy” (Đạo đức kinh - Lão Tử). Người có bản lĩnh, có trí tuệ sẽ biết tiết chế dục vọng, biết “đủ” mà dừng lại đúng lúc. Khi tham vọng quyền lực quá lớn, vượt qua năng lực thực chất của bản thân, không phù hợp với lợi ích chung của tập thể…, chính là đang tự rước lấy tai họa cho bản thân mà không hay. Tiếc rằng, trong thực tế, những người mắc “căn bệnh nan y” này, lại không phải là hiếm!

“Ngoan đột xuất, tốt nhất thời”

Dạo này đi đâu cũng nghe người ta bàn tán chuyện nhân sự cấp ủy khóa mới. Ai cũng biết rằng, cùng với chuẩn bị văn kiện thì chuẩn bị nhân sự là hai nhiệm vụ quan trọng nhất đối với đại hội đảng các cấp. Nhưng trên thực tế, nhiều nơi chưa quan tâm đúng mức, nếu không nói là xem nhẹ, lơi lỏng việc chuẩn bị văn kiện bảo đảm chất lượng, mà chỉ nhăm nhăm, ngấm ngầm lo toan cái chuyện “ai vào, ai ra” cấp ủy khóa mới. Thậm chí, cũng chỉ vì mong muốn bằng mọi giá được “có chân” trong cấp ủy khóa mới mà thời nay còn nảy sinh một loại người cơ hội mới “ngoan đột xuất, tốt nhất thời”. Gọi là “ngoan đột xuất, tốt nhất thời” vì trong cả nhiệm kỳ họ là người không nổi trội về chuyên môn, chẳng xuất sắc về năng lực, quan hệ ứng xử với mọi người có khi “nhất bên trọng, nhất bên khinh”, thậm chí nịnh trên, nạt dưới; nhưng từ khi biết mình có khả năng nằm trong (hoặc tiếp tục nằm trong) “tầm ngắm” của cấp ủy khóa mới, họ lươn lẹo hình thức ứng xử và chú tâm “đánh bóng” bề ngoài nhằm tạo ra “hình ảnh thân thiện” nhất thời đối với người khác. Thực hiện phương châm ứng xử “gió chiều nào, che chiều ấy”, họ luôn nói năng, giao tiếp mềm mỏng, nhã nhặn, nhún nhường để hy vọng làm hài lòng tất cả mọi người trong cơ quan, đơn vị. Với cấp trên thì một mực “dạ, vâng”, thủ trưởng nói gì “em” cũng tuân lệnh, lãnh đạo bảo gì “em” cũng nghe theo. Với cấp dưới, làm việc gì họ cũng khen tốt, nói cái gì họ cũng bảo hay. Với đồng nghiệp thì họ rất niềm nở, mỗi khi mở miệng là “anh anh - chú chú”, “cậu cậu - tớ tớ” ngọt như mía lùi, nghe rất dễ xiêu lòng! Nhưng “cao tay” hơn, có người còn âm thầm thực hiện cái gọi là chiến thuật “vây, lấn, tấn, diệt”; “bao vây” với tất cả những ai có thể mang lại lá phiếu, lợi ích cho mình, tìm mọi cách lân la, gần gũi, lôi kéo những người “đồng hương, đồng môn, đồng niên” và triệt để lợi dụng “nhóm lợi ích” để tạo ra vây cánh nhằm chiếm ưu thế áp đảo trong các cuộc bầu bán; tìm đủ thứ chiêu trò để tiếp cận, “lấn chiếm”, chi phối, mua chuộc tình cảm của người khác bằng cả lợi ích vật chất và tinh thần để “dụ dỗ” được càng nhiều người ủng hộ mình càng tốt. Thậm chí, họ kín đáo dùng đủ mọi mánh khóe để bôi nhọ, hạ thấp uy tín của những nhân sự vốn được coi là “đối phương, đối thủ” tiềm tàng hay trực tiếp của họ trong cuộc bầu cử. Mục đích của họ là ngấm ngầm “tấn công” nhằm làm giảm thiểu, suy yếu, tiêu hao những lá phiếu có thể dành cho nhân sự khác, cốt để “nâng mình, hạ người”, triệt hạ đối phương đến cùng. Có một thực tế đáng buồn là không phải ai cũng phát hiện được những kẻ “ngoan đột xuất, tốt nhất thời” đó, vì loại người này bề ngoài lúc nào cũng tỏ ra xởi lởi, hào nhoáng, thân tình với người khác, nhưng thực chất họ là những “diễn viên siêu hạng” trong ứng xử, vì “cái ngoan” của họ là do tình thế bắt buộc “phải ngoan”, chứ cái ngoan đó không thực lòng, thực chất và “cái tốt” của họ là do hoàn cảnh đòi hỏi “phải tốt” giả vờ, chứ đâu phải cái tốt từ cái tâm, cái thiện chân chính. Như một con tắc kè đổi màu, những kẻ “ngoan đột xuất, tốt nhất thời” rất giỏi trong việc khéo léo che mắt thiên hạ, khi thì uốn éo “đóng rắn, giả lươn” không dễ ai hay; lúc lại ra vẻ ngây thơ “cưa sừng làm nghé” nhằm tạo thiện cảm với người tiếp xúc, trò chuyện. Cách “mị dân” siêu khéo của những kẻ “ngoan đột xuất, tốt nhất thời” khiến một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhân viên cấp dưới dễ bị đánh lừa nên không phân biệt được đâu là bản chất, đâu là hiện tượng, từ đó nhẹ dạ, cả tin rồi hồn nhiên tiếp tay bầu họ vào cấp ủy khóa mới, trong khi lại vô tâm loại bỏ những nhân tố tích cực, tiến bộ khác. Không phải ngẫu nhiên mà người lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước ta từng cảnh báo rằng, đối với cơ quan chức năng và những người có trách nhiệm làm công tác nhân sự đại hội, khi giới thiệu, đề cử ai vào cấp ủy khóa mới thì phải rất tỉnh táo, tinh tường, chứ “đừng nhìn gà hóa cuốc”, “đừng thấy đỏ mà tưởng là chín”, đừng chỉ thấy “cái mã bên ngoài, nó che đậy cái sơ sài bên trong”. Những lời cảnh tỉnh đó như nhắc nhở chúng ta - những cán bộ, đảng viên khi dự đại hội đảng các cấp được vinh dự cầm lá phiếu bầu trên tay - phải rất đề cao cảnh giác với những người “ngoan đột xuất, tốt nhất thời”, kiên quyết ngăn ngừa, không để những kẻ cơ hội “siêu tinh vi” này “chui” vào cấp ủy các cấp, vì họ chính là mầm mống gây ra tai họa khôn lường cho Đảng, cho nước, cho dân./.

Đừng lạm dụng phê bình để hạ bệ nhau!

Đánh giá cán bộ là một công việc khó. Chính vì vậy, Đảng ta thông qua các đợt sinh hoạt chính trị để tổ chức kiểm điểm, phê bình, đánh giá cán bộ một cách nghiêm túc, khách quan. Nhưng nếu cách làm này không quán triệt tốt các mục đích, yêu cầu do cấp trên đặt ra thì dễ xảy ra tình trạng kiểm điểm qua loa, làm cho có lệ theo kiểu tập thể thì “thanh toán chương trình”, cá nhân thì “nín thở qua cầu”, bởi chẳng ai “dài hơi” mà đi phê bình người khác rồi có khi phải “chuốc oán” vào thân! Có khi thấy việc sai trái của người khác rõ như ban ngày nhưng cố tình làm thinh hoặc có góp ý thì cũng góp ý cho có chứ chẳng có tác dụng gì. Coi như là góp phần “ghi điểm” cho người có sai phạm! Thực tế có người lúc trước có thể có sai lầm nhưng không phải vì thế mà họ sai lầm mãi. Cũng có những người từ trước đến nay chưa bị sai lầm nhưng chắc gì sau này bản thân họ không mắc sai phạm? Bởi vậy mới nói, quá khứ, hiện tại và tương lai của mọi người không phải luôn giống nhau. Nếu muốn xem xét, đánh giá một cán bộ, phải đặt và xem xét người đó trong toàn bộ quá trình công tác, cả lúc khó khăn và khi thuận lợi, không chỉ xem xét mặt ngoài mà còn phải xem bản chất bên trong của con người họ. Không chỉ xem một việc, một lúc mà phải xem xét họ trong cả quá trình công tác lâu dài. Việc xem xét, đánh giá này phải linh hoạt, không được bảo thủ, định kiến mà cần lấy kết quả công việc làm thước đo chủ yếu, dựa trên nhiều mối quan hệ, cả yếu tố chủ quan lẫn khách quan, đa chiều để đánh giá đúng. Việc ai đó cố tình đánh giá sai cán bộ hay lợi dụng phê bình để hạ bệ nhau là nhằm trục lợi kinh tế, vụ lợi chính trị hoặc “trả đũa” do thù ghét cá nhân, hay nói cách khác, những thái độ, hành vi tiêu cực trong ngụy phê bình trên chính là sản phẩm tất yếu của những người mang nặng bệnh cá nhân chủ nghĩa, đầu óc mang tư tưởng hẹp hòi… Họ tranh thủ lợi dụng “chiêu bài phê bình” này nhằm làm nhiễu loạn thông tin, đánh lừa được không ít người nhẹ dạ cả tin. Hiện nay, các địa phương đang tiến hành tổ chức đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIII của Đảng theo Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 30-5-2019, của Bộ Chính trị, “Về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng”, thì vấn đề kiểm điểm từng cá nhân và tập thể trước đại hội là việc hết sức quan trọng, “nhìn thẳng, nói thật” để làm sao lựa chọn được những cán bộ xứng đáng, trung thực, thực đức, thực tài. Công tác chuẩn bị nhân sự cơ cấu vào cấp ủy khóa mới phải gắn với việc thực hiện nghiêm túc Quy định số 205-QĐ/TW, ngày 23-9-2019, của Bộ Chính trị, “Về việc kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền”. Đồng thời, phải kiên quyết đấu tranh với các thế lực thù địch, phản động lợi dụng đại hội đảng để tố cáo sai sự thật, làm nhiễu loạn thông tin, gây hại cho Đảng ta trước thềm Đại hội XIII sắp đến. Chủ tịch Hồ Chí Minh khi nói về tự phê bình và phê bình, sửa chữa khuyết điểm đã chỉ rõ: “Chỉ có đảng chân chính cách mạng và chính quyền thật dân chủ mới dám mạnh dạn tự phê bình, hoan nghênh phê bình và kiên quyết sửa chữa. Do tự phê bình và phê bình, nhất là phê bình từ dưới lên trên mà chúng ta đoàn kết càng chặt chẽ, càng đồng tâm nhất trí, càng tiến bộ không ngừng, càng chắn chắn thắng lợi trong sự nghiệp xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập dân chủ và giàu mạnh”(1). Phê bình cốt là để giúp nhau sửa chữa khuyết điểm, làm việc cho tốt hơn, tạo ra sự đoàn kết, thống nhất nội bộ. Tự phê bình mình cũng như phê bình người khác không phải là dịp để công kích lẫn nhau, nói xấu và bôi nhọ danh dự của nhau. Bản thân người đi phê bình người khác phải xác định đối tượng cần phê bình là công việc chứ không phải là “soi mói”, “bới lông tìm viết” của đồng chí mình để tìm cơ hội “hạ bệ” lẫn nhau. Những việc làm sai trái, những suy nghĩ lệch lạc, sai lầm, khuyết điểm dù đó là của cá nhân hay của tổ chức, dù đó là đảng viên bình thường hay là cán bộ cấp cao đều phải được phê bình một cách kiên quyết và “phải lập tức sửa chữa”. Thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mỗi chúng ta dù là bất cứ ai khi có điều kiện nên thẳng thắn đóng góp với nhau một cách chân tình và cởi mở trên tinh thần chân thành và xây dựng để làm cho các mối quan hệ xã hội này càng được trong sáng, tiến bộ, văn minh. Làm sao để mọi người phải thật thà, bằng lòng tử tế đối xử với nhau, đừng lạm dụng sự phê bình để hại nhau, cũng là hại ngay với chính mình./.

Nghĩ về “gốc của công việc”

Trong một lần họp chi bộ gần đây ngồi cạnh tôi là một "lão đồng chí" đã được nhận Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng. Như có ý trước, tranh thủ chưa vào cuộc họp, ông quay sang tâm sự câu chuyện đang đến hồi "nóng" về thông báo của Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị kỷ luật một số cán bộ lãnh đạo vì những sai phạm Điều lệ Đảng và những quy định của Đảng. - Cậu thấy chưa, thế mới biết câu nói của Cụ Hồ thật thấm thía: "Cán bộ là gốc của mọi công việc". Gốc hỏng, cây đổ, lẽ đương nhiên. Mà cái gì trên đời đều do con người nghĩ, sáng chế ra cả, từ cái tăm nhỏ nhất đến máy bay, tên lửa to đùng, phải không? Lắng nghe lão đồng chí đảng viên có tuổi đời, tuổi đảng đã đi qua quá nửa thế kỷ nói, tôi thấy cũng rất tâm đắc câu: Cán bộ là gốc của công việc. Nghe và nghĩ, cán bộ dù cấp thấp đến cấp cao ở mọi lĩnh vực công tác đều là người thi hành nhiệm vụ cả, đều có nỗi nhọc nhằn, lo lắng hoàn thành công việc được giao. Nôm na là vậy nhưng vào văn bản giấy tờ thì phải viết là: hoàn thành nhiệm vụ được giao. Chữ “nhiệm vụ” mang sứ mệnh lớn vì có những vị trí quản lý, lãnh đạo nắm hàng "núi" tiền, nhà, tàu, xe..., đến hàng ngàn con người dưới quyền, nếu sơ sẩy một chút thôi là ngân sách quốc gia "vơi" đi hàng nghìn tỷ đồng. Thực tế đã có sơ sẩy, đã có trả giá, do cán bộ ở vị trí đó thiếu năng lực, do coi đồng tiền cao hơn trách nhiệm, và cũng do nhiều nguyên nhân khác nữa, người cán bộ đó đã biến chất, thui chột, trở thành kẻ đi ngược lại lợi ích của nhân dân. Vì đâu ông hay bà cán bộ đó thoái hóa, biến chất? Lý lẽ để phân tích nguyên nhân dẫn đến sự thoái hóa, biến chất nếu nói ra, viết ra thì nhiều. Thực tế trên các văn bản của Đảng, trên các bài báo chuyên luận về công tác xây dựng Đảng, người ta đã nêu và phân tích cặn kẽ. Ở đây chúng tôi chỉ suy nghĩ gọn trong phạm vi về lập trường, bản lĩnh và sự trung thực của cán bộ, đảng viên. Hai phẩm chất đó mãi vẫn là "điểm nhấn" để đánh giá chất lượng tổ chức cũng như cá nhân cán bộ, đảng viên. Cán bộ có lập trường, bản lĩnh và sự trung thực thì chắc chắn "gốc của công việc" sẽ vững vàng, rất khó lay chuyển. Ngược lại, lập trường không vững, thiếu kiên định, có người trong phút chốc không còn là chính mình; còn sự thiếu trung thực là kẻ nói dối tổ chức để vinh thân phì gia, thì không còn xứng đứng trong hàng ngũ tiên phong của Đảng, còn có tội lớn với nhân dân, đất nước. Và, lập trường, bản lĩnh cùng những phẩm chất đạo đức của người cán bộ không tự dưng mà có, phải qua trui rèn, thử thách, luôn tự răn, tự dạy nghiêm khắc với chính mình. Vì rằng: "Đường dài mới biết ngựa hay Đến khi cả gió biết cây cứng mềm"./.

“Cai sữa” cho khỏi... khổ!

Đã nhiều lần vợ chồng ông C bàn về công việc tương lai của con, nhưng mỗi người một phách, không ai chịu ai. Ông thì muốn cậu con trai tốt nghiệp đại học đi thuê nhà và tự lập nghiệp với số vốn ít ỏi, còn bà thì muốn ông phải xin cho con vào cơ quan cũ, nơi ông công tác trước đây cho “lành”. Bà lý luận, mọi người đều làm thế. Bà hỏi ông, sao ông không làm như người khác dù ông có uy tín hơn. Vào đó, phấn đấu nhẹ nhàng, có lương cao lại chẳng mấy chốc được kết nạp Đảng rồi lên cán bộ và cống hiến. “Đường quang không đi sao phải đâm quàng bụi rậm” cho khổ. Cuối cùng, con trai ông C rời bố mẹ đi thuê nhà trọ và tự mở một công ty tư vấn tài chính. Với vốn tiếng Anh tích lũy trước đó, cậu ta giao dịch với các doanh nghiệp nước ngoài muốn làm ăn ở Việt Nam nên thu nhập cũng khá. Thỉnh thoảng ông C đem chuyện cũ ra kể với bạn bè như một chiến tích. Những lúc như vậy, bà H thường cười trừ rồi bảo: “Nói phét gặp thời”! Rồi thì bà H cũng phải thừa nhận: “Giờ thì tôi đã bái phục cái món lý thuyết “cai sữa” của ông. Tôi mệt với bố con ông quá thôi!”. Ở ta có một hiện tượng tồn tại dai dẳng đó là không chịu “cai sữa" cho con. Cho dù đã nuôi con qua 18 tuổi và học xong đại học nhưng nhiều ông bố bà mẹ vẫn vất vả ngược xuôi để tìm mọi cách lo lót cho con vào được cơ quan này cơ quan nọ. Càng cơ quan có quyền lực, có địa vị, có ảnh hưởng với xã hội thì sức hút càng lớn. Trong khi đó, những cán bộ lãnh đạo khiến biên chế bị đội lên lại không bị kiểm điểm trách nhiệm và xử lý kỷ luật một cách thuyết phục. Đây chính là nguyên nhân sinh tiêu cực, khiến đội ngũ hưởng biên chế nhà nước ngày càng phình to. Nhìn rộng ra, hiện tượng không chịu “cai sữa” còn xuất hiện ở cả các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và các địa phương. Ví dụ, mặc dù quy định cổ phần hóa đã được Chính phủ ra “tối hậu thư” bằng các văn bản pháp lý nhưng tiến độ thì vẫn cực kỳ chậm. Hay hằng năm, nhiều địa phương vẫn xin bổ sung ngân sách để bảo đảm thu chi trong khi đó tiền chi tiếp khách trong một năm vượt mức 10 con số và thậm chí hơn… Nếu không quyết liệt trong tiết giảm cấp ngân sách và kinh phí hoạt động cho các cơ quan, đơn vị, địa phương; không triệt để “ép” các tập thể phải tự chủ tài chính thì hiện tượng không chịu “cai sữa” sẽ còn để lại nhiều hậu quả, gây khó khăn cho sự phát triển. Hậu quả nhìn thấy rõ là hiện tượng “xin cho” sẽ tồn tại dai dẳng cùng các tiêu cực khác, như “rửa tiền” ngân sách để hưởng lợi hoặc thậm chí là để chiếm đoạt cá nhân. Những sự việc cán bộ chủ trì các cơ quan, đơn vị, địa phương móc ngoặc với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất để nâng khống giá trị hàng hóa, “cuỗm” ngân quỹ nhà nước bỏ ngoài sổ sách để chi tiêu riêng xảy ra không hiếm trong nhiều năm qua đã cho thấy, việc “cai sữa” cho đối tượng này càng cần thiết biết mấy./.

TẠI SAO LÍNH MỸ LẠI SỢ NHỮNG NGƯỜI PHỤ NỮ VIỆT NAM NHỎ BÉ?

Trong những năm tháng chiến tranh tại Việt Nam, người Mỹ có một nỗi sợ tương đối khó tin, đó là nỗi sợ phụ nữ Việt Nam.

Một số lính Mỹ có cảm giác mệt mỏi khi “chơi đùa” với nhũng cô gái Nhật Bản được chính phủ nước này “sắp xếp” cho. Nhưng khi đến Việt Nam, từ cảm giác “mệt mỏi”, họ chuyển sang “sợ hãi”.

Phụ nữ Việt Nam là những người siêng năng nhất. Họ đảm nhiệm công việc đồng áng và phẩm chất của họ không thua kém gì đàn ông Việt Nam. Nhìn qua, những người phụ nữ Việt Nam có thể đang chăm chút cho nông nghiệp nhưng họ hoàn toàn có thể mang dao găm và sẵn sàng diệt địch.

Trong chiến tranh, các nữ quân nhân thường đảm nhiệm vai trò tình nguyện viên, hậu cần, vận chuyển và cả rà phá bom mìn – những công việc mà nếu ở những quốc gia khác là dành cho nam giới. Thì họ lại tỏ ra thành thục và không hề sợ hãi.

Phụ nữ Việt Nam sửa vũ khí phòng không, điều khiển pháo cao xạ. Những nhóm khác thì trở thành đội ngũ điệp báo hoặc trực tiếp tham gia tải thương, vận chuyển vũ khí hay lương thực bằng xe đạp hoặc thuyền hay tải bộ.

Một số nữ quân nhân sinh con trên chiến trường, chiến đấu cùng những đứa nhỏ, đó là vì sao ngay từ khi sinh ra, người Việt đã gan dạ như vậy, vì họ có những người mẹ thực sự gan dạ.

Nhiều lính Mỹ từng nghĩ rằng những phụ nữ Việt Nam muốn có quan hệ thân thiện với họ. Nhưng khi bắt đầu âu yếm, quần áo chuẩn bị được cởi ra thì “bùm”.

Trong chiến tranh tại Việt Nam, vấn đề tâm lý của lính Mỹ bị ảnh hưởng nghiêm trọng và trong những lý do gây ra điều đó, có sự xuất hiện của những người phụ nữ nhỏ bé.

Tại sao phụ nữ Việt Nam lại giỏi giang đến vậy? Vì họ đảm nhiệm nhiều việc, từ đồng áng, đến chăm lo con cái, vừa là hậu phương cho cha, cho chồng họ. Họ có những phẩm chất yêu nước rất vững chắc và họ sinh ra những vị anh hùng.

(*) Dịch và thêm mắm thêm muối từ tác giả Rui Zhang, Soochow University, Tô Châu. 

ĐÔI MẮT VÀ ƯỚC MƠ CỦA BÁC! ( bài viết chúc mừng thành công cuộc bầu cử QH, và HĐND 3 cấp nhiệm kỳ 2021-2026)

(bài viết chúc mừng thành công cuộc bầu cử QH, và HĐND 3 cấp nhiệm kỳ 2021-2026)

“Tôi chỉ có 1 ham muốn , ham

Muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do,đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc,ai cũng được học hành”.

Câu nói đó là câu nói bác trả lời các nhà báo năm 1946 , sau thắng lợi của cuộc tổng tuyển cử ( bầu cử) đầu tiên của nước Việt Nam độc lập, Lần đầu tiên ngừoi dân được vinh dự cầm lá phiếu để bày tỏ quan điểm của mình trước vận hội của nước nhà.

Trong cuộc phỏng vấn đó các nhà báo trong và ngoài nước hỏi Bác rất nhiều vấn đề , và có 1 vấn đề mà nhiều câu hỏi dành cho Bác đó là lý do và ý định của Bác khi được ngừoi dân bầu làm chủ tịch nước Việt Nam. Bác trả lời rất ngắn gọn các câu hỏi để cho “ Đồng bào trong nước và các nhân sĩ nước ngoài biết”

Ngừoi nói rằng :”... Tôi tuyệt nhiên không  ham công , danh , phú , quý chút nào. Bây giờ phải gánh trách nhiệm là CT nước là vì đồng bào uỷ thác , tôi phải gắng sức để làm. Cũng như ngừoi lính vâng mệnh lệnh của cấp trên ra mặt trận.Bao giờ đồng bào cho tôi lui,thì tôi rất vui lòng để lui.Tôi chỉ có ham muốn ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập , dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành. Riêng phần tôi làm một cái nhà nho nhỏ,nơi có non xanh nước biếc để câu cá , chồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi. Em trẻ chăn trâu.không dính líu gì tới vòng danh lợi”.

Kể từ đó đến nay đã hơn 70 năm ,Bác đã là ngừoi thiên cổ, nhưng cặp mắt của ngừoi vẫn ngời sáng đầy khát vọng , tin tưởng vào tương lai của đất nước của dân tộc mình.

Tấm gương và đạo đức , tư tưởng của ngừoi luôn đúng trong mọi thời đại. Chỉ cần câu nói trước khi nhắm mắt là muốn nghe câu ví dặm quê nhà , nge làn điệu chèo hay quan họ. Đặc biệt muốn được uống ngụm nước dừa nam bộ vvv mới thấy được tấm lòng bao la như trời biển của Bác.

“Miền Nam luôn trong trái tim tôi”. Cả cuộc đời và sự nghiệp của Bác kính yêu có lẽ chỉ có điều đau đớn và trăn trở trước khi nhắm mắt là Bắc Nam chưa xum họp. Những giọt nước mắt vẫn chảy trên gò má gầy gò của ngừoi mỗi khi nói về Miền Nam thân yêu.

Thưa Bác chúng con các thế hệ sau này đã làm được điều Bác căn dặn  “ Dù phải đốt cháy cả dãy trường sơn , cũng phải kiên quyết dành cho được độc lập”  

“ nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn núi có thể mòn nhưng chân lý đó không bao giờ thay đổi”

Cả đất nước đã và đang nắm tay nhau vượt qua mọi khó khăn để XD đất nước như lời mong mỏi của Bác. Chúng ta sẽ làm được vì vận hội của đất nước chưa bao giờ được như ngày hôm nay. Vì chúng ta là con rồng cháu tiên.

Cuộc bầu cử QH nhiệm kỳ 2021-2026 đã thành công . Cả nước xin được Báo công lên Bác mong Bác hãy chứng kiến được các thế hệ con cháu ngừoi đã và đang XD đất nước tốt như thế nào!

NGƯỜI NÂNG NIU TẤT CẢ, CHỈ QUÊN MÌNH

Suốt đời Người chỉ luôn trăn trở với mục tiêu: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho nước nhà được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”.

“Bác Hồ, Người là tình yêu thiết tha nhất trong lòng dân và trong trái tim nhân loại. Cả cuộc đời Bác chăm lo cho hạnh phúc nhân dân. Cả cuộc đời Bác hy sinh cho dân tộc Việt Nam...”, đó là những lời ca trong bài hát Bác Hồ một tình yêu bao la của cố nhạc sĩ Thuận Yến. Những lời ca ấy như thay lời muốn nói cho hàng triệu trái tim của bao thế hệ người Việt Nam đối với Người cha già của dân tộc. Bác đã đi xa nhưng hình ảnh một con người vĩ đại suốt đời tận tâm, tận tụy vì dân, vì nước sẽ luôn khắc sâu trong tâm khảm mỗi người con Việt Nam.

Tình yêu nước, thương dân ấy của Bác không chỉ thể hiện ở những quyết sách lớn lao mà có thể nhìn thấy rõ ở từng câu nói, từng việc làm, cử chỉ vô cùng gần gũi và giản dị của Người. Mang trọng trách lớn trên vai, dù bận trăm công ngàn việc, Người vẫn luôn dành thời gian để thường xuyên đi cơ sở, tìm hiểu, lắng nghe ý kiến của nhân dân. Từ đó, hiểu đúng tình hình và đưa ra những quyết sách đúng đắn, phù hợp với lòng dân. Mỗi lần đi làm việc xa, đi thăm hỏi đồng bào, chiến sĩ, Người thường đem theo cơm nắm, muối vừng để khỏi làm phiền cán bộ, nhân dân địa phương, để khỏi “vì thết đãi Bác mà thịt cả con bò”.

 Bác còn nhiều lần viết thư thăm hỏi, tặng quà cho các cụ già nhân dịp mừng thọ, viết thư gửi các cháu thiếu niên, nhi đồng nhân dịp Tết Trung thu, vào năm học mới...

Trước nạn đói xảy ra, Bác rất đau xót và đã kêu gọi đồng bào cả nước cứ mười ngày thì nhịn ăn một bữa, một tháng nhịn ăn ba bữa, lấy gạo đó để cứu giúp dân nghèo và Người xin thực hành trước. Khi tham dự cuộc vận động Mùa đông binh sĩ, Người đã cởi ngay chiếc áo len đang mặc để gửi cho các chiến sĩ ngoài mặt trận...

Trong buổi lễ long trọng, khi Người đọc bản Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội) ngày 2-9-1945 với sự tham gia của hàng chục vạn đồng bào, Bác giơ tay ra hiệu im lặng và bắt đầu đọc bản Tuyên ngôn. “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc...”. Bác dừng lại đột ngột và hỏi người nghe: “Tôi nói đồng bào nghe rõ không?”. Quần chúng hô vang đáp lại: “Rõ!”.

Câu hỏi giản dị ấy của Người giữa giây phút long trọng của lịch sử là biểu hiện cao độ của lòng yêu nước thương dân, là kết tinh của phẩm giá và tư tưởng của Người.

Cho đến lúc cuối đời, Bác vẫn đau đáu tâm nguyện phục vụ đất nước, nhân dân. Trong Di chúc, Bác viết: “Suốt đời tôi hết lòng hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân. Nay dù phải từ biệt thế giới này, tôi không có điều gì phải hối hận, chỉ tiếc rằng không được phục vụ lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa”.

“Sau khi tôi đã qua đời, chớ nên tổ chức điếu phúng linh đình, để khỏi lãng phí thì giờ và tiền bạc của nhân dân. Cuối cùng, tôi để lại muôn vàn tình thân yêu cho toàn dân, toàn Đảng, cho toàn thể bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng. Tôi cũng gửi lời chào thân ái đến các đồng chí, các bầu bạn và các cháu thanh niên, nhi đồng quốc tế”.

Bác Hồ kính yêu của chúng ta là vậy, không chỉ xuất phát từ tinh thần bác ái, từ nỗi lo toan của vị Chủ tịch nước với nhân dân, mà còn là tình thương yêu vô hạn con người với con người, đó cũng là văn hóa đạo đức Hồ Chí Minh. Nhà sử học người Mỹ Stenson đã viết: “Hồ Chí Minh là con người bình thường sống hòa đồng trong cuộc sống của xã hội, Người thương yêu tất cả chỉ quên mình, Hồ Chí Minh mãi là tấm gương sáng về nhân cách một con người thời đại cho mọi thế hệ tiếp sau”.

Trước lúc ra đi, trong Di chúc, Người không quên dặn dò: “Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân”./.

CÓ MỘT NGHỀ BẠN GỌI LÀ "LƯƠNG CAO"?

 "Có một nghề bạn gọi là lương cao".

Chúng tôi gọi đó là "Binh nghiệp"

Bạn bảo rằng lính thời bình quá sướng 

Có giặc đâu để đánh đấm hả mày?

Tôi mỉm cười nắm lấy bàn tay 

Của thằng bạn mềm như tay con gái. 

Cậu nói đúng, lính lương cao lắm đấy!

Vậy tại sao cậu không thử một phen?

Cậu biết không, khi thành phố lên đèn

Cậu tung tăng dắt người yêu dạo phố

Ngắm cầu quay, trà chanh thành cổ

Sao lúc đó cậu không tự ngỏ

Bạn cậu ở đâu trong thành phố này?

Biên giới mưa rừng giá buốt đôi tay 

Đồng đội tôi phải tuần tra canh gác

Giữ bình yên trong từng tấc đất

Canh vùng trời, giữ biển đảo xa khơi.

Ừ thì lính lương cao, bạn nói chẳng sai lời! 

Khi giông bão, thiên tai, hỏa hoạn

Toàn lực lượng vũ trang xông pha cứu nạn

Bạn anh hùng cào bàn phím mỏi tay.

Bạn thân ơi khi dịch bệnh bủa vây

Bạn ở đâu trong vùng tâm dịch?

Lính lương cao nên cùng chung mục đích

Tổ Quốc thanh bình, dân vạn sự an yên.

Bạn so đo rằng lính lắm tiền

Lương một tháng cũng gần chục củ

Bạn có biết giữa biển khơi đồng đội tôi không ngủ.

Ôm súng canh trời mơ ước gửi theo mây?

Đã bao giờ bạn tự hỏi câu này

Sao lễ tết tớ không về tụ họp

Mẹ yếu, cha già, con thơ đi học

Đều một tay vợ đảm lo toan.

Khi bạn veston nghễu nghện xe sang

Ngồi bàn tiệc, hút xì gà, rượu ngoại

Là khi chúng tôi băng đèo lội suối

Cơm trộn mưa rừng, măng lót dạ chia nhau.

Có một nghề chắc chắn lương cao

Nhưng có lẽ...chẳng ai xung phong nhận

Những khó khăn luôn là vô tận

Cái chết giữa thời bình ngàn vạn xót xa đau. 

Có một nghề bạn sẽ chẳng hiểu đâu?

Chúng tôi sống và gọi nhau Đồng Chí

San sẻ buồn vui, tình như tri kỷ

Sẵn sàng nhận về những gian khó hiểm nguy.

Chẳng phải lương cao hay bất cứ lý do gì

Mà người nọ nhường người kia sự sống

Tất cả vì phía sau làn áo mỏng

Một trái tim hồng chung nhịp đập mà thôi.

   Phạm Vông. St

QUAN ĐIỂM CỦA BÁC HỒ VỀ TÔN GIÁO, TÍN NGƯỠNG VỚI VIỆC PHÁT HUY SỨC MẠNH ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC

     Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, các thế lực phản động với âm mưu “diễn biến hòa bình” đang lợi dụng các vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền”, “dân tộc”, “tôn giáo” để kích động đồng bào các dân tộc thiểu số và đồng bào theo đạo, hỗ trợ các thế lực phản động, cực đoan trong nước gây mất ổn định chính trị - xã hội, tạo cớ can thiệp vào công việc nội bộ nước ta.

Học sinh Việt Nam đạt điểm cao nhất Olympic Vật lý châu Á - Thái Bình Dương 2021

Học sinh Nguyễn Mạnh Quân, Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, Hà Nội đạt điểm cao nhất của Kỳ thi Olympic Vật lý châu Á - Thái Bình Dương (AphO) 2021, được Chủ tịch APhO năm 2021 tặng Bằng khen. Đây là lần đầu tiên học sinh Việt Nam đạt được thành tích này khi tham gia AphO.

Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục Đào tạo (GD-ĐT) cho biết, đội tuyển quốc gia Việt Nam gồm tám học sinh dự thi APhO năm 2021, kết quả, cả tám học sinh đều đoạt giải, gồm: hai huy chương vàng, một huy chương bạc, ba huy chương đồng và hai bằng khen.

Thành tích hai huy chương vàng thuộc về các học sinh: Nguyễn Mạnh Quân, lớp 12, Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam; Trần Quang Vinh, lớp 12, Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam.

Huy chương bạc: Bùi Thanh Tân, lớp 12, Trường THPT chuyên Phan Bội Châu, tỉnh Nghệ An.

Ba huy chương đồng: Nguyễn Trọng Thuận, lớp 12, Trường THPT chuyên Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa; Lê Minh Hoàng, lớp 11, Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội: Nguyễn Hoàng Nam, lớp 12, Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, Hà Nội.

Hai học sinh: Trang Đào Công Minh, lớp 12, Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên và Nguyễn Đắc Tiến, lớp 12, Trường THPT chuyên Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh nhận bằng khen.

Đặc biệt, Nguyễn Mạnh Quân, Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, Hà Nội đạt điểm cao nhất của Kỳ thi và được Chủ tịch APhO năm 2021 tặng Bằng khen. Đây là lần đầu tiên học sinh Việt Nam đạt được thành tích này khi tham gia AphO.

Kỳ thi Olympic Vật lý châu Á - Thái Bình Dương năm 2021 do Đài Loan (Trung Quốc) đăng cai tổ chức. Theo kế hoạch thì Kỳ APhO này được tổ chức năm 2020, nhưng do đại dịch Covid-19, nên đã được chuyển sang năm nay. Để bảo đảm an toàn cho những người tham dự, Kỳ thi được tổ chức bằng hình thức trực tuyến. Tham dự APhO năm nay có 23 đoàn từ các nước và vùng lãnh thổ với 181 thí sinh. Trong đó, có 5 đoàn khách, với 37 thí sinh.

Mặc dù dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, công tác tổ chức thi trực tuyến APhO 2021 được tổ chức chu đáo, nghiêm túc tại Trường đại học Sư phạm Hà Nội từ ngày 16 đến ngày 24-5. Kỳ thi được giám sát trực tiếp của hai giám sát viên của Đài Loan (Trung Quốc) và của camera dưới chế độ thời gian thực.

Việc tổ chức Kỳ thi trực tuyến được thực hiện theo quy chế của AphO 2021, cũng giống như thi trực tiếp, gồm cả bài thi lý thuyết và thực hành; mỗi bài thi trong 300 phút (5 tiếng); Do tính chất Kỳ thi là trực tuyến, nên tất cả các công việc đều được tiến hành trên mạng internet. Đặc biệt bài thi thực hành, là một phần quan trọng của Kỳ thi, được xây dựng dưới dạng thí nghiệm mô phỏng, hai bài thi thực hành mô phỏng những thí nghiệm với những tham số được lấy từ thí nghiệm thực. Phần mềm mô phỏng được lập trình công phu, giao diện thân thiện. Nhìn chung, các bài thi năm nay được các đoàn đánh giá là hay về nội dung khoa học, nhưng dài và khó đối với các thí sinh.

Thành tích xuất sắc của đội tuyển quốc gia Việt Nam tại APhO 2021 tiếp tục khẳng định chất lượng giáo dục phổ thông; đồng thời, khẳng định hướng đi đúng trong công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi của Bộ GD-ĐT. Thành tích xuất sắc của Đoàn Việt Nam trong điều kiện dịch bệnh Covid-19 càng khẳng định sự nỗ lực, cố gắng của các học sinh, các thầy cô giáo, các nhà trường và của ngành giáo dục trong sự nỗ lực thực hiện mục tiêu kép vừa phòng chống hiệu quả dịch Covid-19 vừa thi đua dạy tốt, học tốt.

Ban Tổ chức APhO 2021 sẽ tổ chức bế mạc theo hình thức trực tuyến bắt đầu từ 12 giờ ngày 24-5. Đoàn Việt Nam sẽ tham dự lễ bế mạc theo hình thức trực tuyến tại Trường đại học sư phạm Hà Nội./.

“Sự tích” và “tích sự”

Tại nhiều cơ quan, đơn vị, những dịp lễ kỷ niệm, ngày truyền thống thường là khi mọi người sôi nổi “ôn cố tri tân”. Bởi đó là những khoảng thời gian làm sống lại biết bao ký ức, gồm cả “chính sử” và “dã sử”. Nhưng rôm rả hơn, thường là “dã sử” về những “sự”, những “tích” (chuyện, sự việc) liên quan đến lãnh đạo các thời kỳ. Nhiều “sự”, “tích” trở thành “điển tích” về người lãnh đạo và thậm chí, trở thành “sự tích” trong nội bộ cơ quan, đơn vị. Ví như có “tích”: Ở cơ quan nọ, có người bộc lộ tài năng tổ chức từ lúc còn trẻ, khi chia một con lợn đụng cho cả cơ quan cỡ sáu, bảy chục người mà ai cũng đều tăm tắp như ai; nhưng ở địa phương kia, có người giỏi quan hệ, đi thu gom được rất nhiều thực phẩm, song lúc phân chia lại khiến chẳng ít người có cảm giác thiệt, hơn; có người chuyên “vác tù và hàng tổng” mà chả nhớ nổi con mình sinh ngày nào để báo với tổ chức nhận quà tết thiếu nhi; lại cũng có người một khi đã tính toán cho bản thân thì “không trượt xu nào”; có vị đối đáp chan chát, đanh thép nhưng khi cần thực sự “ra mặt” thì tránh né; ngược lại có vị lặng lẽ, âm thầm mà hành động quyết liệt,... Có “sự tích đôi dép lê” khi người lãnh đạo tất tả đi hai chiếc dép lê khác màu lên điều hành một cuộc họp quan trọng đâu ra đấy. Lại có “sự tích tấm gương hình thức” khi có lãnh đạo soi gương hằng ngày để… ăn vận chỉn chu, nước hoa thơm phức, “gel” tóc nuột nà, đẹp đẽ mỗi khi xuất hiện nhưng lại chẳng giữ nổi nền nếp cơ quan, đơn vị... Nhiều khi, cùng những “sự”, “tích” khá giống nhau trong một cơ quan, đơn vị, hoặc so với nơi này, nơi kia, nhưng có chuyện kể ra làm vang lên tiếng cười tích cực, lại có chuyện tạo tiếng cười buồn. Ví như, cùng việc để kiểm tra cấp dưới trước khi bổ nhiệm, lãnh đạo đưa họ đi công cán cùng. Sau này, khi người được bổ nhiệm thể hiện tốt, thì đó là “tích” hay về cách chọn người; còn ngược lại, thì là “tích” về hiện tượng “đi công… tác riêng”. Hoặc như chuyện đôi dép lê hai màu, với không ít lãnh đạo, đó lại là bộc lộ sự cẩu thả trong lối sống; còn soi gương chỉn chu hằng ngày cũng là cách nhiều lãnh đạo giữ gìn hình ảnh… “Sự lạ” đó là bởi chung quy khi nói về “dấu ấn” lãnh đạo, cần trả lời câu hỏi: họ có những “tích sự” - thành tích gì?! Thường thì lãnh đạo tài đức cũng gắn với nhiều “sự tích” tốt đẹp. Và kể cả khi họ có những “sự”, “tích” về nhược điểm, sẽ được coi “nhân vô thập toàn”; so “đại sự” - việc lớn, thành tích họ đã thực hiện được cho cơ quan, đơn vị - thì đó chỉ là những “tiểu sự”. Nhưng với những người ít tích sự, thậm chí là… vô tích sự, thì những “sự”, những “tích” thường ít tốt đẹp, và “tiểu sự” so ra lại thành “đại sự” (vì có đại sự nào đâu?!). Vậy làm sao để lãnh đạo có nhiều “sự tích” đẹp, để mỗi khi ôn lại thì là những ký ức đầy nhân văn? Trước hết cần thấy, “sự”, “tích” của lãnh đạo không chỉ là chuyện cũ mà nó có tính hiện thực rất rõ. Trong quá trình lãnh đạo cơ quan, đơn vị, đó có thể là những “điển tích” để khắc họa về “điển hình” của người lãnh đạo. “Sự tích” đi rất nhanh và rất sâu, có sức sống trong lòng nhiều người chắc chắn do có căn nguyên, tích cực hay tiêu cực. Nên trong đánh giá, bổ nhiệm cán bộ, cần xem xét mọi bề, cả “sự tích” và “tích sự”; tìm hiểu cả “chính sử” và “dã sử”. Đồng thời, lãnh đạo cơ quan, đơn vị phải nhớ: “Sự tích” là “bia miệng”, để nhiều lúc, như vào dịp những ngày truyền thống, người ta nhắc đến. Do đó, người làm lãnh đạo cần thực sự xứng đáng là bậc công bộc; hết lòng, hết sức “phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân”. Nếu tạo được nhiều thành tích, “tích sự” thì “sự tích”, dù về điều gì, thường đều được nhìn nhận theo hướng thiện cảm, trân quý. Còn nếu ngược lại… thì hẳn có những vết nhơ khó gột, nhiều năm còn “trơ trơ”./.

“Đúng vai, nhưng… không thuộc bài”

Trong các cuộc làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng thường nhắc nhở mỗi cơ quan, đơn vị, các cá nhân, trên cương vị công tác, lĩnh vực phụ trách của mình khi thực hiện nhiệm vụ cần chú ý sao cho “đúng vai, thuộc bài”. Câu nói khái quát ấy được người lãnh đạo cao nhất của Đảng dùng trong mỗi hoàn cảnh, với các đối tượng khác nhau, có ý nghĩa đúc kết, hướng dẫn mỗi người trong suy nghĩ và hành động để thực hiện nhiệm vụ tốt hơn. Tư tưởng ấy đang được lan tỏa, nhân rộng và trở thành điều nhắc nhở mỗi cán bộ, đảng viên khi thực hiện nhiệm vụ của mình. “Đúng vai, thuộc bài” chính là mỗi cá nhân, tập thể khi thực hiện nhiệm vụ chính trị cần làm đúng chức năng và nhiệm vụ của mình; nắm vững và thực hiện đúng những nguyên tắc, quy chế hoạt động thuộc lĩnh vực của mình; không làm việc “lấn sang sân” của người khác, trong khi việc chính của mình lại không làm hoặc làm chưa tốt (1). Trong thực tế, đâu đó có những cơ quan, đơn vị chưa quan tâm thực hiện tốt điều này; từ đó, dẫn đến một số tình huống làm ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị. “Diễn đúng vai nhưng không thuộc bài” - được chăng hay chớ, buông bỏ nhiệm vụ. Trong trường hợp này, người đảm nhận sẽ rơi vào tình trạng thực hiện không đúng, không đầy đủ chức trách, nhiệm vụ được giao, vì thế kết quả, hiệu quả công việc sẽ không đáp ứng được yêu cầu đề ra. Nguyên nhân của tình trạng này có nhiều, về khách quan, xuất phát từ trách nhiệm của cơ quan quản lý, có thể sự phân công nhiệm vụ cho cá nhân đó không chính xác, không căn cứ vào năng lực, sở trường của cá nhân để giao việc, khiến cho cá nhân đó không thể nào hoàn thành yêu cầu nhiệm vụ; về chủ quan, điều này xuất phát từ thái độ trách nhiệm của cá nhân với nhiệm vụ được giao, mặc dù có đầy đủ mọi yếu tố cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ, nhưng vì suy nghĩ cá nhân, bởi những đắn đo, cân nhắc thiệt hơn nên đã không thực hiện đầy đủ yêu cầu nhiệm vụ đề ra hoặc thực hiện nhiệm vụ với thái độ hời hợt, mang tính đối phó, thể hiện sự qua loa, tắc trách trong công việc. Trong thực tế, nguyên nhân chủ quan của việc “Diễn đúng vai nhưng không thuộc bài” hay gặp hơn, bởi sự chi phối của chủ nghĩa cá nhân trong bản thân mỗi con người - điều rất dễ nảy sinh nếu không có sự nghiêm khắc của bản thân mỗi người trong rèn luyện, tu dưỡng cũng như thiếu sự theo dõi, phê phán, giúp đỡ của tập thể. Chủ nghĩa cá nhân trong mỗi con người gây nguy hại rất lớn cho kết quả thực hiện nhiệm vụ chung, bởi nó tác động tiêu cực tới thái độ, trách nhiệm của cá nhân đó trong thực hiện nhiệm vụ. Xét đến cùng, đây cũng là một trong những biểu hiện của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” về tư tưởng chính trị trong suy nghĩ và hành động của một bộ phận cán bộ, đảng viên. “Không thuộc bài nhưng vẫn vào vai” - trống đánh xuôi, kèn thổi ngược. Trong trường hợp này, cá nhân mặc dù rất nhiệt tình thực hiện nhiệm vụ, nhưng bởi không được đào tạo phù hợp, chuẩn bị cho vị trí công tác đó, nên thực hiện nhiệm vụ theo cách mà V.I. Lê-nin nói, đó là lòng nhiệt tình cộng với sự ngu dốt sẽ dẫn đến kết quả là sự phá hoại. Trên thực tế, trường hợp “Không thuộc bài nhưng vẫn vào vai” có thể coi là hãn hữu, bởi hiện nay những quy định về tuyển dụng, bổ nhiệm đã tương đối đầy đủ, chặt chẽ. Do đó, trường hợp này chỉ có thể xảy ra với khả năng là, năng lực, chất lượng và hình thức đào tạo của bằng cấp không đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm, nhưng vẫn được bố trí, sắp xếp công việc; hoặc bởi những tiêu cực nào đó trong công tác cán bộ. “Đúng vai, thuộc bài” là yếu tố quyết định chất lượng, hiệu quả công việc của mỗi cá nhân, tập thể. Muốn vậy, các bộ phận, cá nhân có trách nhiệm cần làm tốt việc đào tạo, bố trí, giúp đỡ đội ngũ cán bộ, đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, các bộ phận chức năng, cấp ủy, lãnh đạo các cơ quan, đơn vị cần quan tâm thực hiện việc đánh giá chất lượng, hiệu quả công việc của mỗi cá nhân một cách thực chất gắn với vị trí việc làm; phát huy tinh thần đấu tranh tự phê bình và phê bình trong cơ quan, đơn vị, ở đội ngũ đảng viên để giúp đỡ mỗi cá nhân nâng cao thái độ trách nhiệm với công việc; cùng với sự tự giác rèn luyện của mỗi cá nhân, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị./.

Trách nhiệm tiến cử

Tiến cử là cách thức quan trọng được người xưa dùng để chọn lựa người tài ra giúp nước. Người tiến cử phải lấy tước vị, phẩm hàm, thậm chí cả danh dự, tài sản, tính mạng của mình để bảo đảm rằng người được tiến cử là thực sự có tài năng, đức độ, xứng đáng với chức vụ được giao và phải chịu trách nhiệm cá nhân suốt đời về sự tiến cử đó. Ai vì tình riêng, vì tư lợi mà tùy tiện, hồ đồ hay cố tình tiến cử sai người hoặc ngược lại thấy người tài mà bưng bít đường thăng tiến, thì đều bị trị tội rất nặng (1). Khi sẵn sàng đem cả tính mạng của bản thân và gia đình ra để giới thiệu hiền tài cho đất nước, thì rõ ràng người tiến cử đã nhìn thấu thực đức, thực tài và gửi trọn niềm tin, lý tưởng vào người mình giới thiệu, thể hiện trách nhiệm trong sáng và nghĩa cử cao cả vì việc quốc gia đại sự. Ngược lại, người được tiến cử cũng vì trọng con “mắt xanh”, trọng tấm chân tình và nghĩa khí, không muốn phụ lòng tin của người tiến cử, mà ra sức cống hiến tài năng, cả đời giữ gìn thanh liêm. Trong lịch sử dân tộc ta, nhiều bậc kỳ tài làm rạng danh non sông, đất nước nhờ chế độ tiến cử mà phát lộ tài năng, nếu không, có lẽ họ đã mãi chìm khuất trong dòng chảy của lịch sử. Ngẫm chuyện xưa càng thấm thía chuyện nay, cả chuyện hay, chuyện dở. Có không ít người lãnh đạo đặt việc công lên hàng đầu, họ không chỉ mẫu mực về chuyên môn, đạo đức, mà trong công tác cán bộ cũng thực sự công tâm, khách quan. Không chỉ khéo lựa chọn, cắt đặt, cất nhắc cán bộ, mà họ có tài phát hiện những người có thực lực. Đó là con “mắt xanh” nhìn người của bậc “minh chủ”. Khi phát hiện và quyết định dùng người nào, lấy việc công làm trọng, họ quyết đoán trong giới thiệu, tiến cử, bổ nhiệm, tin tưởng sử dụng, hỗ trợ…, vượt lên trên nhiều rào cản, sẵn sàng chịu trách nhiệm đến cùng về quyết định của mình. Bậc “minh chủ” có sức hút tự nhiên rất lớn để quy tụ chung quanh mình những người tài năng, “thần thiêng nhờ bộ hạ” và khi đó “hổ như mọc thêm cánh”, khiến công việc “thuận buồm xuôi gió”, tổ chức vững mạnh. Thường người tài mới nhận diện được người tài và người tài chỉ mong muốn đi theo những người có tài hơn họ. Khi đã theo thì sẵn sàng xả thân, dốc toàn tâm, toàn lực làm việc, mà không màng danh lợi… Nhưng, ở không ít nơi, cũng có những người đề cử, tiến cử “cho vui” vì cảm tính, yêu ghét cá nhân hay toan tính riêng vì thân hữu, thậm chí là mua bán tiến cử… Việc công và lợi ích tập thể bị đặt dưới những lợi ích và mưu đồ cá nhân. Họ cố tình giới thiệu những người kém đức, kém tài; lôi kéo phe nhóm “đánh hội đồng” những người có năng lực. Khi xảy ra những sai phạm hệ lụy từ sự đề cử, tiến cử sai trái của mình, gây hại cho cơ quan, đơn vị, thì vô trách nhiệm đổ lỗi cho tập thể, “hòa cả làng”. Ở những nơi này, thường công tác cán bộ mịt mù, khuất tất; các “nhóm lợi ích” như làm xiếc “trong hộp đen”. Đó là những nơi mà công tác cán bộ một màu xám xịt, nhưng cũng có nơi nhờ nhờ tranh tối tranh sáng. Có người ngoài mặt mượn danh “dụng nhân như dụng mộc”, rồi tiến cử và dùng cán bộ tốt xấu lẫn lộn. Điều nguy hại là thấy cái xấu, cái ác không hạn chế và loại bỏ, mà vẫn để tồn tại nhằm tạo “thế cân bằng”, kìm chế lẫn nhau, bản chất là vì mục tiêu chính trị của cá nhân người sử dụng. Đây không khác gì chuyện “đùa với lửa”, “chơi với dao”. Cái xấu, cái ác không bị hạn chế thì sẽ có ngày lên ngôi, lấn át cái tốt, gây hại và khiến tổ chức rối loạn, suy yếu. Cũng có nơi người đứng đầu tiến cử được người tài đức, nhưng nơi nhận vì lợi ích cục bộ, đầu óc hẹp hòi, ích kỷ, thiển cận mà thiếu tinh thần hợp tác, cũng làm lãng phí người tài... Cán bộ muôn đời là câu chuyện liên quan tới sinh mệnh của tổ chức, của quốc gia. Việc trọng đại đó không thể có chỗ cho sự hồ đồ, thiếu trách nhiệm, “hòa cả làng” hay chuyện mua đi bán lại. Việc tiến cử cán bộ do đó đã đến lúc phải bị ràng buộc trách nhiệm nghiêm ngặt. Đó là cách tiến cử trọng danh dự, liêm sỉ và trách nhiệm, giúp tăng cơ hội chọn lựa được những người có tài năng, đức độ; hạn chế những kẻ bất tài, vô đức leo sâu, trèo cao. Quan trọng hơn, chế độ tiến cử như vậy sẽ nuôi dưỡng trong nhân dân một niềm tin người hiền tài thật sự trong xã hội sẽ không bị bỏ sót, cùng niềm tin về công tác cán bộ của Đảng ta…/.

Bài học khó quên

Vào một ngày nghỉ, tôi đến thăm nhà anh bạn mới được điều động về công tác gần nhà. Ngắm nhìn căn nhà cấp 4, lợp ngói 3 gian của gia đình anh đã rêu phong, xập xệ, tôi hỏi: Ông định khi nào làm lại căn nhà này? Anh bạn tôi nhoẻn cười: Ông thấy hơn hai mươi năm công tác xa nhà, lương “ba cọc ba đồng”, vợ ốm con đau, thiếu thốn đủ đường, lấy đâu ra mà xây với sửa?... Nghe vậy tôi thoáng chạnh lòng. Nhân chuyện nhà cửa, anh bạn tôi “dốc bầu” tâm sự: Vừa qua để xoay xở chuyển công tác về dưới này, vợ chồng tôi cũng cố thu xếp một món kha khá… để đến gặp “sếp”. Sau khi trò chuyện, hỏi han tình hình gia đình và nghe tôi trình bày nguyện vọng chuyển công tác về một cơ sở gần nhà, “sếp” nói: “Cán bộ trên này đang rất thiếu… để tôi bàn với các anh ấy xem”. Rồi “sếp” bắt tôi mang gói quà về với thái độ kiên quyết. Tôi ngại quá, cố thuyết phục “sếp” nhận và giúp tôi. Không sao từ chối được, “sếp” đành nhận và bảo tôi cứ yên tâm làm việc cho tốt. Tôi ra về mà lòng vui phấp phỏng. “Sếp” đã nhận là yên tâm. Tôi vừa lặng lẽ chờ đợi, vừa kiên trì làm việc cho tốt. Bẵng một thời gian, bỗng một hôm “sếp” ghé thăm nhà tôi. Ngồi trò chuyện chút ít, “sếp” thông báo việc chuyển công tác của tôi đã được cấp ủy đồng ý và đã có quyết định. Vừa nói, ông vừa trao lại gói quà mà trước đây tôi đã mang đến biếu. Tôi ngập ngừng, không dám nhận lại, nhưng với thái độ kiên quyết của “sếp”, tôi không thể khác được… “Sếp” căn dặn tôi: Là cán bộ lãnh đạo, tôi rất hiểu hoàn cảnh của anh em cấp dưới. Việc gì giúp được anh em tốt hơn, thuận lợi hơn tôi cũng không ngần ngại gì và không yêu cầu anh em phải vất vả tốn kém. Đó là trách nhiệm của tôi. Cậu cầm lại gói quà này mà thêm thắt sửa sang lại nhà cửa cho chắc chắn... Nghe xong câu chuyện, tôi thầm vui và ghé sát tai anh bạn: Ông được một bài học rồi đấy… Anh bạn tôi gật đầu: Đúng, bài học nhớ đời không thể nào quên. Cũng còn may, gặp được “sếp” xử lý tế nhị, kín kẽ, chứ nếu vào ông “sếp” khác tính tình cương trực mà gọi cơ quan lên giao gói quà trả lại thì “hết chỗ chui”… Nhân một buổi sinh hoạt chuyên đề của chi bộ, tôi kể lại câu chuyện anh bạn. Mọi người bàn luận khá sôi nổi. Một số người liên hệ, dẫn chứng ra một số ví dụ tương tự và cho rằng, chính những người như anh bạn tôi đã tự khởi đầu cho những biểu hiện không lành mạnh, tiêu cực trong công tác cán bộ. Nhưng cũng có đảng viên còn phân vân, cho đó là trường hợp hy hữu… Rồi một vài người lại kể ra những biểu hiện tiêu cực từ chạy chức, chạy quyền, chạy bằng cấp, chạy tuổi… đi cửa trước, cửa sau. Có người chạy hết chức này đến chức khác… Có cán bộ lợi dụng vị trí công tác, khi giúp ai việc gì cũng khéo dùng nghệ thuật “rung chài” hoặc cứ phải có “đếm … đếm”. Buổi sinh hoạt chi bộ trở nên rất sôi nổi. Cuối cùng, các đảng viên cũng đi đến đồng lòng, cho rằng việc làm của ông “sếp” ấy rất đáng được học tập. Còn những biểu hiện tiêu cực của một số cán bộ, đảng viên, trong đó có anh bạn tôi, thì cần phải nghiêm khắc sửa chữa, nếu không sẽ nhanh chóng dẫn tới “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, rất nguy hiểm. Qua chuyện này, anh em trong chi bộ tôi càng thấm thía sâu sắc lời dạy của Bác: Người đảng viên, người cán bộ tốt muốn trở nên người cách mạng chân chính, không có gì là khó cả. Điều đó hoàn toàn do lòng mình mà ra. Lòng mình chỉ biết vì Đảng, vì Tổ quốc, vì đồng bào thì mình sẽ tiến đến chỗ chí công vô tư. Mình đã chí công vô tư thì khuyết điểm sẽ càng ngày càng ít, mà những đức tính tốt ngày càng thêm. Thiết nghĩ, nếu cán bộ, đảng viên nào cũng tự giác, trung thực học và làm theo lời Bác thì Đảng ta sẽ luôn rất mạnh từ cơ sở./.

“Cám dỗ”!

Cám dỗ hiện diện trong muôn mặt đời sống. Nó dẫn dụ, quyến rũ con người vào chỗ lầm đường, lạc lối, có khi vì tiền bạc, vì quyền lực, hoặc vì cảm giác mới lạ. Hấp lực của cám dỗ mạnh đến nỗi cuốn không ít người vào vòng xoáy của tiền tài, danh vọng, lạc thú... không có điểm dừng, đẩy người ta đến chỗ tâm chẳng an, thân chẳng lành. Cám dỗ là nguồn cơn khiến bao người sa ngã, tổn thương về thể xác, hủy hoại về tinh thần, chôn vùi thanh danh và sự nghiệp, đổ bể hạnh phúc gia đình, phát sinh nhiều vấn nạn xã hội. Tiền bạc là thứ có ma lực ghê gớm với nhiều người, thậm chí với rất nhiều người. Biết ma lực của đồng tiền, những người tỉnh táo bao giờ cũng có thái độ đúng mực với tiền bạc, tránh xa cám dỗ của đồng tiền bất lương. Không lường được hậu họa của tiền bạc, nhiều người thoạt đầu chỉ tìm kiếm thu nhập để thỏa mãn nhu cầu chính đáng của bản thân và gia đình, rồi dần bị cuốn vào cạm bẫy của đồng tiền tội lỗi. Có người lao vào cơn khát tiền bạc như con thiêu thân, vượt lên cả nỗi sợ luật pháp và bất chấp luân thường đạo lý. Ma lực tiền bạc có khi khiến người ta chấp nhận đánh mất cả phẩm giá làm người; đánh đổi cả tình nghĩa vợ - chồng, cha - con, anh - em; bỏ lại phía sau tình cảm bạn bè, đồng chí. Tiền bạc vốn là thứ để phục vụ con người, thế mà thói đời nhiều khi sức cám dỗ của nó lại biến không ít người thành nô lệ của đồng tiền, quay cuồng trong cơn khát tiền bạc, lúc hấp hối vẫn còn luyến tiếc những phi vụ làm ăn dang dở. Càng lao vào kiếm tiền một cách bất chính thì dường như sức cám dỗ của tiền bạc càng lớn, không có điểm dừng, chẳng khác nào con tàu không phanh, gây nhiều tật bệnh hằn lên cơ thể xã hội. Quyền lực cũng có sức cám dỗ không kém gì tiền bạc. Người đức cao vọng trọng thì xem quyền lực là phương tiện để thực hiện khát vọng cống hiến cho mục đích công lợi. Người kém phẩm hạnh lại xem quyền lực là đích đến phải tranh đoạt bằng mọi giá để thỏa mãn tham vọng chính trị, trục lợi cá nhân. Vì thứ quyền lực vô đạo ấy, có người sẵn sàng tranh giành bằng mọi thủ đoạn, từ mua quan bán tước đến hãm hại cả người tài đức, chính trực. Càng có quyền lực thì sức cám dỗ càng lớn khi được dịp bắt người khác phải phục tùng, khi có nhiều kẻ luồn cúi, rào trước, đón sau, mồi chài những thứ hấp dẫn để hối lộ, mua chuộc. Khi quyền lực hình thành bằng con đường không chính đáng và mang lại những lợi lộc bất chính thì ma lực của quyền lực càng tăng lên, khiến người ta sử dụng trăm phương ngàn kế để níu giữ quyền lực. Còn vô số cám dỗ mang khuôn mặt đời thường, từ những nhu cầu sinh lý bản năng, những hấp lực của xã hội tiêu dùng mà các nhà sản xuất và tiếp thị hàng hóa luôn tìm cách thỏa mãn thị hiếu khách hàng, những lạc thú kích thích cảm giác mới lạ, đến nhu cầu lướt web vào thế giới “ảo” dễ gây nghiện trong thời đại kinh tế số, xã hội số... Sa ngã vào cạm bẫy của cám dỗ nhiều khi người trong cuộc khó nhận biết, nó như sợi dây thòng lọng trói buộc người ta, lúc đầu chỉ nhẹ nhàng rồi dần bị siết chặt. Cám dỗ giống như mạng nhện giăng lưới mọi lúc, mọi nơi, chờ đợi người ta sa vào bất cứ lúc nào nếu mất cảnh giác. Nó không buông tha bất cứ ai, không phân biệt giàu hay nghèo, nam hay nữ, thường dân hay người có địa vị xã hội, chờ cơ hội là tấn công vào điểm yếu con người. Chỉ một giây phút bất cẩn là rơi vào cạm bẫy do cám dỗ giăng ra, làm hại cả cuộc đời, có khi thân bại danh liệt, có khi bị đẩy vào chốn tù tội mà khi tỉnh ngộ thường thì quá muộn. Nguy hiểm của cám dỗ là nó được ngụy trang khéo léo, nó đánh lừa người ta bằng những chiêu bài hoa mỹ dễ nhầm lẫn giữa “hạnh phúc” với “lạc thú”, giữa “tự do” với “buông thả”, giữa “khát vọng” với “tham vọng”, giữa “động lực” với “ma lực”, giữa “đam mê” với “nghiện ngập”, giữa “phóng khoáng” với “phóng túng”, giữa “cầu” và “nhu cầu”... Nhầm lẫn ấy đẩy người ta vào nơi lầm đường, lạc lối. Những người sống theo bản năng, dễ dãi với chính mình, thiếu năng lực tự chủ bản thân thường nhanh chóng đầu hàng trước sức tấn công quyến rũ của cám dỗ. Còn những người can đảm, giàu nghị lực, đủ năng lực tự chủ bản thân khiến cho cám dỗ run sợ, chùn bước, thất bại. Thắng bại trước cám dỗ tùy thuộc khả năng kiểm soát, hướng dẫn ham muốn của mỗi người. Ham muốn vừa là nhu cầu tự nhiên của con người, vừa là hiện tượng xã hội. Tiêu diệt ham muốn là suy nghĩ không thực tế, là hành vi tiêu cực, vì nó triệt tiêu luôn cả động lực phát triển. Thái độ và con đường đúng đắn là phải kiểm soát, hướng dẫn, điều tiết và hướng dẫn ham muốn. Không một phút được lơ là, mất cảnh giác trước cám dỗ, không được “thả phanh” ham muốn! Người đủ dũng khí bao giờ và ở đâu cũng luôn tìm mọi cách vượt qua cám dỗ như lời Bác dạy, rằng phải “ít lòng ham muốn về vật chất”, “không hiếu danh, không kiêu ngạo”, “Ở đời ai chẳng thích ăn ngon, mặc đẹp, nhưng nếu miếng ngon đó lại đánh đổi bằng sự mệt nhọc, phiền hà của người khác thì không nên”. Tu dưỡng, rèn luyện suốt đời là phương cách quan trọng bậc nhất để chống lại cám dỗ, kiểm soát ham muốn. Tu dưỡng, rèn luyện của người cách mạng không phải là ép xác, tiêu diệt ham muốn, rơi vào lối sống khắc kỷ, mà là rèn luyện bản lĩnh đối mặt với cám dỗ. Lấy lý trí để kiểm soát cảm xúc; lấy đạo đức, lương tri hướng dẫn nhu cầu, tiết chế ham muốn không vượt qua “lằn ranh” pháp luật và chuẩn mực đạo đức xã hội; lấy văn hóa làm nền tảng tinh thần để sử dụng quyền lực sáng suốt và có trách nhiệm, tiêu dùng vật chất thông thái, hài hòa giữa đời sống vật chất và tinh thần. Rèn dũng khí đối mặt với những điểm yếu của chính mình mới nhìn xuyên thấu gốc rễ đẩy người ta rơi vào cạm bẫy do cám dỗ giăng ra. Phải tỉnh táo, cảnh giác, lường trước mọi khả năng cám dỗ tấn công. Không ngừng hoàn thiện phương thức quản trị bản thân, nghiêm khắc với chính mình, không được phóng túng, buông thả, nêu cao ý thức tự chủ trước mọi hoàn cảnh. Đó cũng chính là bản lĩnh sẵn sàng vượt qua mọi thách thức của người cán bộ, đảng viên để không ngừng hoàn thiện năng lực, phẩm chất và nâng cao uy tín lãnh đạo, dẫn đạo./.

Cuộc bầu cử thành công toàn diện

 Theo Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND đã thành công toàn diện, bảo đảm dân chủ, bình đẳng, an toàn, đúng quy định và đúng pháp luật và thành công toàn diện, thực sự trở thành Ngày hội của toàn dân.

“Nêu cao nhưng bóng chẳng ngay”!

Ngày Tết cũng như vào các dịp lễ hội, đồng bào người Kinh hay đồng bào các dân tộc thiểu số trên dải đất Việt Nam vẫn còn giữ phong tục dựng cây nêu trước sân nhà. Trên thân cây nêu treo nhiều vật dụng, ngoài ý nghĩa xua đuổi ma tà còn mang ý nghĩa cầu cho quốc thái dân an, mùa màng tốt tươi, đất nước thịnh vượng. Thân cây nêu thường được dựng bằng thân cây tre (trúc, hồ lô,...) cao, từ xa mọi người ai cũng nhìn thấy. Dân gian Việt Nam quan sát cây nêu, mới đưa ra nhận định rằng: “Nêu cao nhưng bóng chẳng ngay”, ý muốn chê những người ở vị trí “bề trên”, luôn “nêu cao” làm gương cho người khác, nhưng bản thân mình lại chẳng ra gì! Trong đội ngũ cán bộ của Đảng hiện nay, có không ít những cán bộ “nêu cao” như thế! Có cán bộ đã từng giữ những trọng trách lớn trong Đảng, miệng lúc nào cũng ra rả rao giảng đạo đức, “nêu cao” phẩm giá làm gương cho người khác, nào là “làm lãnh đạo phải chấp nhận hy sinh…”, nào là “kể từ giờ phút này, toàn bộ tâm trí của tôi sẽ dành cho một việc duy nhất, đó là cùng đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố A. kế tục một cách xứng đáng sự nghiệp vẻ vang được gây dựng bởi các bậc tiền bối đáng kính…”, nhưng đến khi vị cán bộ đó “ngã ngựa”, bị kỷ luật, vướng vào vòng lao lý vì đã làm thất thoát của Nhà nước hàng nghìn tỷ đồng thì người ta mới vỡ lẽ ra, bấy lâu nay, vị cán bộ đó “hy sinh” vì cái gì, dành “tâm trí” ở đâu!? Có vị lãnh đạo nọ, lúc mới được bổ nhiệm thì cố gắng tỏ vẻ thanh liêm, chính trực, quản lý tài chính chặt chẽ, cặn kẽ, chi li đến từng lít xăng đi công tác, ra vẻ không tham lam, tơ hào một đồng, một xu công quỹ, nhưng đến khi vị đó thuyên chuyển công tác, để lại… một đống nợ cho đơn vị, lúc ấy người ta mới vỡ lẽ ra mọi chuyện. Ấy là những “cây nêu”, cao thì rõ là cao, nhưng “bóng” lại chẳng thẳng ngay trong đội ngũ cán bộ của Đảng. Họ từng là những người đứng đầu, giữ trọng trách lớn trong Đảng, nhưng lời nói và việc làm lại “bất nhất”, chẳng đi đôi với nhau! “Nêu cao” - nêu gương là trách nhiệm, là nhiệm vụ không thể thiếu của mỗi cán bộ, đảng viên; là một trong những biện pháp quan trọng trong phương thức lãnh đạo của Đảng cầm quyền. Nêu gương là thực hành đạo đức, “nói đi đôi với làm”, “nói ít, làm nhiều”, tránh “nói một đằng, làm một nẻo”. Để “nêu cao”, “bóng thẳng”, thiết nghĩ, đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu hiện nay, cần thực hiện tốt Quy định số 101-QĐ/TW, ngày 7-6-2012, của Ban Bí thư Trung ương Đảng, “Về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ chốt các cấp” với 7 nội dung nêu gương (về tư tưởng chính trị; về đạo đức, lối sống, tác phong; về tự phê bình, phê bình; về quan hệ với nhân dân; về trách nhiệm trong công tác; về ý thức tổ chức kỷ luật; về đoàn kết nội bộ); Quy định số 55-QĐ/TW, ngày 19-12-2016, của Bộ Chính trị, “Về một số việc cần làm ngay để tăng cường vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên” với những việc cần kíp cần làm ngay (nghiêm cấm lợi dụng tổ chức giao lưu, liên hoan; thực hiện tiết kiệm, chấm dứt ăn uống, “chè chén” xa hoa, lãng phí; tiết kiệm trong việc đón tiếp các đoàn công tác,…); và gần đây nhất là Quy định số 08-QĐi/TW, ngày 25-10-2018, của Ban Chấp hành Trung ương, về “Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương” với 8 nội dung phải gương mẫu đi đầu thực hiện (lập trường tư tưởng vững vàng; hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, nhân dân; thực hành phong cách lãnh đạo khoa học, dân chủ; sẵn sàng nhận và nỗ lực hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ; giữ vững nguyên tắc tập trung, dân chủ, công tâm, khách quan, công khai, minh bạch; không ngừng học tập, tu dưỡng, rèn luyện; nghiêm túc thực hành tự phê bình và phê bình). Điều này cũng có nghĩa là, “cây nêu” càng cao thì nghĩa vụ, trách nhiệm nêu gương lại càng phải lớn. Có thực hiện “nêu cao” - nêu gương về đạo đức như vậy, mỗi cán bộ, đảng viên, đặc biệt là người đứng đầu, mới thực sự là “gương sáng” cho nhân dân noi theo, mới xứng đáng viết lên trán hai chữ “cộng sản”, mới thực sự trở thành những “cây nêu”, góp phần làm cho quốc thái, dân an, đất nước thịnh vượng như mong muốn của đồng bào trên khắp dải đất hình chữ S khi dựng cây nêu trước sân nhà mỗi dịp Tết đến xuân về, hay khi vào mùa lễ hội của địa phương./.

“Thà làm đầu gà, không làm đuôi phượng”!

“Đầu gà, đuôi phượng” có thể được hiểu là một lý thuyết phát triển tiềm năng bản thân dựa vào động lực từ những người xung quanh ta. Chẳng hạn, nên lựa chọn làm việc ở một cơ quan, đơn vị có rất nhiều người tài giỏi, với những áp lực lớn hay chấp nhận an vị ở một cơ quan, đơn vị khiêm tốn hơn, nơi ta có thể giữ một ví trí lãnh đạo, quản lý? “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”; nếu cứ mãi ở trong một tầng thấp, thì cũng giống như “nước ấm nấu ếch”, những tưởng vô hại, mà khi tỉnh ngộ thì đã muộn. Nhiều người sẵn sàng bước ra khỏi vùng an toàn để có một khởi đầu mới, sẵn sàng đương đầu thử thách, áp lực, làm việc trong môi trường mới với những cá nhân xuất sắc để nhận thấy khoảng cách, sự khác biệt và tự thôi thúc phát triển bản thân. Ấy thế mà, không ít cán bộ, đảng viên hiện nay lại cho rằng, “thà làm đầu gà, còn hơn làm đuôi phượng”, “làm chủ một nơi còn hơn làm tôi kẻ khác” và xem đây là “bí quyết” thăng tiến trong sự nghiệp. Trong mỗi cơ quan, đơn vị, họ thích làm “đầu gà” vì có quyền sai bảo, chỉ đạo người khác. Họ giống như “vua xứ mù”, càng có địa bàn rộng, quyền hành chỉ đạo, lãnh đạo càng nhiều và cuộc sống lại càng thành công. “Đầu gà” nhưng có thể quyết định đến mọi đường lối, chủ trương, công tác tổ chức, thu chi ngân sách của địa phương, cơ quan, đơn vị đó. Trong khi, “đuôi phượng”, mặc dù là bộ phận của một cơ thể lộng lẫy, trang hoàng, nhưng vẫn là vị trí phụ, không có quyền quyết định gì hết. Vì vậy, để được “làm đầu con gà to”, không ít cán bộ đã tìm cách chạy chức, chạy quyền, chạy chỗ. Từ đây, hình thành cái gọi là “đấu thầu chức tước”, tức là ai bỏ “thầu” cao, sẽ trúng. Và vì thăng tiến bằng con đường “chạy” nên khi đã được làm “đầu gà” thì họ phải thu hồi “vốn” bằng tham ô, tham nhũng. Còn có những câu chuyện, trường hợp cán bộ từ chối luân chuyển lên chức to hơn (từ xã lên huyện, từ huyện lên tỉnh, từ cơ quan này sang cơ quan khác) bằng những nguyên nhân “rất dễ thông cảm”, như là vì lý do sức khỏe, không phù hợp chuyên môn, sở trường,… để giữ khư khư cái địa vị, chức tước dù “bé” hơn kia. Căn bệnh “tư duy nhiệm kỳ” cũng từ đây mà nảy sinh, hình thành. Tức là, “người đứng đầu” tận dụng nhiệm kỳ công tác để làm lợi cho cá nhân, bỏ qua lợi ích của tập thể và xã hội. Đặc biệt là khi ở “buổi hoàng hôn của nhiệm kỳ”, người lãnh đạo thường làm “chuyến tàu vét”, ký tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ tràn lan, thậm chí có sự “châm chước” hay cho “nợ tiêu chuẩn”. Vì coi mình là “đầu gà”, không ít cán bộ đã ngang nhiên đưa người thân, đồ đệ, “cánh hầu” vào các vị trí tốt trong hệ thống công quyền, dẫn đến tình trạng “gia đình trị”, “chủ nghĩa thân hữu” ở không ít cơ quan, địa phương, tập đoàn kinh tế, bộ, ngành… Sau khi “ấm chỗ”, các cá nhân ấy sẽ được đưa vào “bệ phóng” với một quy trình hết sức bài bản, đúng thủ tục. Đến đây lại nhớ đến trường hợp báo chí phản ánh, có địa phương, cả một gia đình, từ vợ, anh em, họ hàng, thông gia đều được đà lên “làm quan”, giữ những vị trí “tốt” trong hệ thống chính trị của địa phương đó; mà ai cũng đều “được đào tạo bài bản”, “được bổ nhiệm theo đúng quy trình”. Thế mới thấy, quy định của Đảng về luân chuyển, điều động cán bộ là chủ trương, đường lối đúng đắn, phù hợp, để không ai có thể cậy mình là “đầu gà” mà lộng hành, với mục đích còn để tạo ra môi trường thử thách cán bộ, giúp cán bộ từng bước trưởng thành, phát triển hơn. Xã hội luôn vận động, phát triển không ngừng; “đuôi gà” hôm nay nhưng bằng thực học, thực tài để trở thành “đầu phượng” ngày mai, mới là đáng trân trọng! Người cán bộ có vị trí cao hay thấp nhiều khi không quan trọng bằng việc họ lao tâm khổ tứ cống hiến cho Đảng, đất nước và nhân dân - đó mới là thứ đáng quý, hơn là danh tiếng và địa vị!./.

“Nhàn cư…”

“Mỗi năm hoa đào nở”, cơ quan tôi lại tổ chức một buổi gặp mặt tất niên, mời cả cán bộ, nhân viên đã về hưu tới dự nhằm tri ân các thế hệ. Không khí đón xuân tưng bừng, ai nấy đều phấn khởi vì đã hoàn thành nhiệm vụ trong một năm. Các cụ hưu còn vui hơn nữa, vì đây là dịp để các cụ được gặp lại những người cùng công tác với mình tại nơi đã từng gắn bó nhiều năm cho tới lúc về nghỉ theo chế độ, nói vui theo cách của các cụ là: “Cống hiến đến hơi thở cuối cùng”. Nên có những cụ dù tuổi đã cao, sức đã yếu nhưng vẫn bảo con, cháu đưa đến dự. Năm ấy, giữa cuộc vui tay bắt mặt mừng, tình cờ tôi nghe thấy hai cụ hỏi nhau: - Ơ kìa, ông T vẫn đến à? - Ừ nhỉ, ôi làm sao mà vẫn còn dám “vác mặt” đến nhỉ! - Ừ, rõ thật là, chả hiểu sao từ dạo về hưu bỗng dưng lại “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” thế… Không tiện đứng nghe tiếp nên tôi lảng đi chỗ khác, song từ lúc đó tâm trí tôi cứ lởn vởn nghĩ về ông T, người mà hai cụ vừa nhắc đến. Cũng như bao người khác, ông T công tác ở cơ quan tôi cho đến khi đủ tuổi về hưu. Song khác với đa phần các cụ hưu, vui vầy với con cháu, tham gia sinh hoạt đảng hoặc hội người cao tuổi tại khu dân cư, đóng góp theo sức mình những điều hữu ích cho địa phương, cho xã hội, thi thoảng hẹn gặp nhau ở nhà một cụ nào đấy để hàn huyên chuyện cũ…; thì ông T lại “chăm chỉ” lên mạng xã hội viết những bài có tính tiêu cực về chế độ. Những bài viết của ông phần nhiều chỉ đưa thông tin về những mặt tiêu cực, phủ nhận những thành tựu to lớn mà đất nước và nhân dân đã đạt được. Đã vậy, ông rất ưa khoét sâu một số hạn chế, sai lầm, khuyết điểm trong hoạt động của hệ thống chính trị, nhất là những sai phạm trong quản lý; quy chụp và “vơ đũa cả nắm” về những biểu hiện suy thoái của một số cán bộ, đảng viên… Tệ hơn nữa, mọi hoạt động của cơ quan cũ đều được ông dõi theo để… châm biếm, rồi viết những bài đả kích một cách thô thiển và bịa đặt. Kể ra, những hành vi này cũng không phải là cá biệt. Thực tế cuộc sống có những người lúc công tác thì “ngậm miệng ăn tiền”, dù có điều không hợp ý mình cũng không bao giờ phản biện, nhưng khi ra “khỏi vòng” rồi mới lộ hết sự bất đắc chí, và khi ấy họ nói mà chẳng cần nghĩ trước, sau, trái, phải. Với tâm lý “về vườn”, “không còn gì để mất”, họ sẵn sàng nói, viết những điều đi ngược lại quan điểm chính thống, đi ngược lại quyền lợi, lợi ích của tập thể, của đất nước. Lợi dụng sai lầm của một số cán bộ, đảng viên thoái hóa biến chất, họ bôi nhọ chính những lý tưởng cao đẹp đã từng theo đuổi, phấn đấu khi đang còn công tác. Nực cười là, tuy thế, ông T vẫn qua lại cơ quan cũ, ghé phòng người này, qua “thăm” người kia để… xin quyển lịch, cuốn sổ; vẫn mượn danh “nguyên” cán bộ cơ quan để đi giao dịch chỗ này, chỗ nọ; vẫn đến dự các buổi gặp mặt và nhận chế độ đãi ngộ của cơ quan dành cho cán bộ hưu trí; vẫn “mắt cười, miệng nói” với những người từng “vinh dự” được là “nhân vật phản diện chính” trong các bài viết của ông trên mạng xã hội. Những người trong cơ quan tôi chỉ còn biết lắc đầu: “Thực sự là đã… cạn lời!”. Chuyện về ông T là như vậy. Nên trong những buổi sinh hoạt chuyên môn hay những lúc hàn huyên, thư giãn sau giờ làm việc, thỉnh thoảng đề tài về ông T lại được nhắc đến, và mọi người thường bảo nhau: - Thôi cũng chả mong làm to, làm nhỏ gì, chỉ cốt sao khi còn công tác thì hoàn thành tốt nhiệm vụ, lúc về hưu thì luôn nhớ về cơ quan với những kỷ niệm tốt đẹp. Sống làm sao để trước, sau đừng bất nhất, để mỗi khi có dịp về thăm lại cơ quan thì các em, các cháu thế hệ nối tiếp mình niềm nở thăm hỏi, tay bắt mặt mừng chứ không cố tình quay lưng, tránh mặt, rồi tặc lưỡi một câu: "Đúng là kiểu nhàn cư... vi bất thiện!”./.

Mất danh hiệu thi đua

Các buổi sinh hoạt chi bộ tổ dân phố nhiều nơi thường là không mấy sôi nổi, nếu không muốn nói là đơn điệu. Buổi sinh hoạt cuối cùng trong năm là bản tổng kết của chi ủy, do bí thư chi bộ đọc cũng thường theo lối mòn đó. Bối cảnh trong và ngoài nước, tình hình khu phố… rồi khó khăn, hạn chế, nguyên nhân khách quan, chủ quan, thành tựu đạt được, phương hướng, giải pháp… luôn theo một “phom” (form) chuẩn. Nhưng lần này, buổi sinh hoạt cuối năm của Chi bộ tổ dân phố A (xin được giấu tên) lại sôi nổi khác thường. Dù có nhiều thành tích mà tổ dân phố đạt được, trong đó có công đóng góp quan trọng của tổ chức đảng, những đảng viên tích cực của tổ, nhưng trái với mong đợi, danh hiệu thi đua của Chi bộ không được cấp trên công nhận do có đơn, thư khiếu nại vượt cấp. Làm rõ thêm bản chất của sự việc, mới thấy, đơn vượt cấp là do phản ảnh lên phường đã nhiều lần, nhưng phường không những không giải quyết, còn làm cho sự việc phức tạp thêm. Và cái chính là, nhờ vượt cấp mà sự việc đã được giải quyết ổn thỏa. Một số đảng viên phát biểu ý kiến và thắc mắc về nguyên nhân tại sao Chi bộ ta lại mất danh hiệu thi đua? Đúng ra, cấp giải quyết trực tiếp, là cấp phường phải mất danh hiệu thi đua mới phải! Vì, nếu phường sát dân, giải quyết kịp thời những vướng mắc, mâu thuẫn trong cư dân thì… rõ ràng đâu đến nỗi. Tựa như đốm lửa mới bằng nụ diêm cháy, thì chỉ cần một ly nước, nhưng để cháy cả nhà thì cần hàng chục, hàng trăm khối nước. Tóm lại, việc tổ chức đảng cấp trên cắt danh hiệu thi đua của Chi bộ ta là không “tâm phục, khẩu phục!”. Đồng chí Bí thư Chi bộ tổ dân phố phát biểu, dường như muốn dung hòa và tránh đụng chạm nên đã dõng dạc nói: Thôi các đồng chí ạ, quy định là quy định, chúng ta phải tuân thủ, phục tùng. Ban thi đua của tổ chức đảng cấp trên đã quyết định đúng theo quy định. Chúng ta rút kinh nghiệm để năm sau phấn đấu tốt hơn… Nhưng, các đảng viên dường như không chịu, tiếp tục xin phát biểu ý kiến (vì thế mà buổi sinh hoạt Chi bộ sôi nổi hẳn lên). Nào là mấy cái xe công nông chở vật liệu xây dựng làm hỏng cả đường, cả ngõ dân sinh, phản ánh lên phường nhiều lần không thấy phường có động tĩnh gì! Cái nhà bán vật liệu xây dựng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để kinh doanh gạch, cát sỏi, xi-măng gây mất vệ sinh khu dân cư. Một số nhà thì xây lấn vỉa hè làm bàn trượt cho xe máy leo lên cản trở rãnh thoát nước… nhiều chuyện lắm trong khu dân cư, phố phường… Dân đã kêu ca nhiều lần, nhưng cũng không thấy phường xuống giải quyết. Một đảng viên (đứng hẳn lên) xin phát biểu, “không giải quyết được đâu các đồng chí ạ!”. Không giải quyết được vì mọi thứ nó đã móc nối với nhau bằng sợi dây lợi ích. Chị ép nước mía bên vỉa hè nói, hằng tháng vẫn phải “nộp phạt” cho cảnh sát trật tự khu vực, nhưng tháng nào cũng nộp phạt lại vẫn được lấn vỉa hè để bán nước mía ép, như thế là phạt cho tồn tại. Anh cắt tóc vỉa hè cũng thế, nhà buôn bán vật liệu xây dựng thì nói thẳng, đang “nuôi” phường… Vậy thì cư dân ta có kêu, có phản ánh, có làm gì đi nữa thì rồi… đâu sẽ vào đấy, như câu chuyện “Cái kiến mày kiện củ khoai” thôi. Tranh luận đến đây, Chi bộ bỗng dưng trầm xuống và không còn ai muốn nói gì thêm nữa. Mọi người đã nhận ra rằng, có hai vấn đề rất hệ trọng qua buổi sinh hoạt chi bộ tổ dân phố cần sớm được giải quyết. Một là, cấp phường phải thật sự trong sạch, quyết tâm dứt bỏ những “sợi dây” lợi ích theo kiểu “phạt cho tồn tại!” để tạo nguồn thu. Hai là, các khái niệm về sức chiến đấu của đảng viên, của tổ chức đảng với những quy định, tiêu chuẩn về thi đua… đang thực sự có những bất hợp lý. Muốn ý thức đấu tranh của đảng viên và tổ chức đảng cơ sở mạnh mẽ, đòi hỏi phải sớm có những thay đổi. Không để tồn tại sự “đánh đổi” giữa danh hiệu thi đua với việc đấu tranh vì cuộc sống tự do, ấm no, hạnh phúc! Thì mới “lấy cái đẹp dẹp cái xấu” được./.

“Dính vết” mà không “trượt dốc”

Về cơ sở, mấy anh em trong đoàn báo chí muốn được đi thăm một doanh nghiệp tiêu biểu của địa phương. Chủ tịch xã giới thiệu đến cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ của ông X. Trên đường, anh cán bộ xã dẫn đoàn công tác kể, ông X từng là cán bộ xã, từng mấy nhiệm kỳ ngồi “ghế thường vụ”, sau “dính vết”, xin nghỉ về làm kinh doanh. Đến nay, cơ sở của ông X không những tạo việc làm cho người dân trong xã, mà còn rất hăng hái ủng hộ các hoạt động xã hội của địa phương, phong trào của đoàn thể. Tham quan cơ sở nhà ông X mới thấy lời giới thiệu của chủ tịch xã quả không xa thực tế. Hoạt động sản xuất, kinh doanh rất mạnh và hiệu quả, bạn hàng khắp nơi trên thế giới. Điều khiến nhiều người quan tâm, ấy là cách tổ chức của cơ sở nhà ông X rất giống một xí nghiệp sản xuất nhà nước thời trước. Ngoài ra, cơ sở này còn có chi bộ đảng, tổ chức đoàn thanh niên và công đoàn. Trò chuyện với ông X, nhiều nhà báo gợi chuyện xưa. Ông X cũng không ngần ngại mà kể lại câu chuyện thế này: Tôi là một thanh niên có lý tưởng, hoài bão, được gia đình và Nhà nước tạo điều kiện cho đi học hành bài bản. Tôi cũng được đánh giá là năng nổ, nhiệt tình trong công tác, hoạt động đoàn thể. Vì những lẽ ấy, tôi trở thành lãnh đạo từ khi còn khá trẻ. Vị trí đầu tiên cũng nhỏ thôi, nhưng sau này xét lại, tôi thấy mình đã “dính vết” từ lúc đấy. Số là, chủ nhiệm hợp tác xã nông nghiệp của chúng tôi là một bác thương binh, sức khỏe không tốt nên đã tin tưởng giao tôi toàn quyền phụ trách. Anh phó chủ nhiệm như tôi phải chăm lo, quán xuyến giao việc cho các tổ, đội; phân phối từ cân giống đến bao phân. Nói chung, tôi cũng là người nhanh nhạy với thị trường nên sản xuất, kinh doanh khá tốt. Có tiền, chúng tôi lại tập trung vào xây dựng cơ bản, lúc đó mới bắt đầu sinh chuyện. Mặc dù mọi hoạt động của ban chủ nhiệm hợp tác xã đều có sự giám sát của tổ chức nhưng mọi người lại tin tưởng mình quá đâm sinh ra “chuyên quyền”, anh nào có quan hệ tốt thì mình tạo điều kiện nhiều hơn. Dù dư luận có xì xào nhưng hoạt động của hợp tác xã vẫn phát triển. Tôi cũng được cất nhắc lên vị trí cao hơn, phụ trách lĩnh vực rộng hơn. Rất nhiều lần tôi phát hiện hiện tượng thất thoát, nhắc nhở thì anh em đổ lỗi do trình độ quản lý yếu kém và mong được thông cảm. Từ “thông cảm” đến “thông đồng” có ranh giới mong manh lắm các đồng chí ạ! Tôi trở thành loại cán bộ mà chính tôi lúc trẻ đã hết sức phê phán. Sau này, nhiều việc bị vỡ lở, tôi nhận kỷ luật của Đảng, nhưng không bị cắt chức vụ chính quyền. Song, tôi lại thấy thất vọng ở chính mình nên tự động xin rút khỏi vị trí quản lý. Tôi nghĩ rằng, trở về làm một đảng viên tốt còn hơn một cán bộ “dính vết”. Từ đó, tôi xây dựng một cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tư nhân như các đồng chí đang thấy hôm nay. Rõ ràng, cách hành xử của của ông X cũng đáng khâm phục, bởi không phải ai cũng dám rời bỏ những thành quả mình khó khăn mới đạt được. Đặc biệt, đó lại là vị trí cán bộ quản lý trong hệ thống công chức của nhà nước, “giấc mơ” của nhiều người. Có ý kiến cho rằng, giá như khi nhận ra những sai lầm của mình, ông X nên kiên trì sửa chữa để trở thành một cán bộ tốt. Song, ai cũng có ước mơ, hy vọng, có hướng đi của riêng mình, điều chúng ta có thể làm chính là ủng hộ quyết định của họ. Và dù sao, quyết định của ông X vẫn cho thấy đó là một quyết định đúng đắn. Khi cầu thị, biết sửa đổi, người cán bộ đó dù ở bất kỳ cương vị, làm công việc gì, trong hoàn cảnh nào, nếu làm tốt công việc của mình, vẫn có thể vươn lên, đóng góp cho xã hội. Thời gian qua, toàn Đảng thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 15-5-2016, của Bộ Chính trị, “Về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” đã tạo chuyển biến tích cực, không chỉ trong đội ngũ cán bộ mà toàn dân. Ban Tuyên giáo Trung ương có Báo cáo sơ kết 4 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW đã phát hiện nhiều tấm gương tốt. Những tấm gương này không chỉ đến từ khối công chức, viên chức, cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang mà còn cả những người dân rất bình dị. Mỗi nỗ lực đóng góp cho xã hội của họ đều được ghi nhận, mỗi thành quả của họ đều được công bằng đánh giá. Thành quả đó có thể là những đề tài nghiên cứu về vũ trụ, hay chỉ là công việc chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ rất thầm lặng và khiêm nhường. Học Bác Hồ, chúng ta đã học cả một nền văn hóa, một lối sống đẹp vì mọi người, trên hết, đó là đạo đức, lý tưởng, cách nghĩ, cách làm. Ví như cái cách ông X quyết định “buông bỏ” để tìm hướng đi khác cho riêng mình vẫn bám sát lý tưởng của thời thanh niên sôi nổi. “Dính vết” mà không “trượt dốc”, ngẫm ra cũng rất đáng khen!./.