Coi trọng trách nhiệm nêu gương trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về “muốn người ta theo mình thì phải làm gương trước” và “một tấm gương sáng bằng hàng trăm bài diễn văn tuyên truyền”.
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, nêu gương vừa là trách nhiệm vừa là giải pháp quan trọng để vận động quần chúng nhân dân theo Đảng làm cách mạng. Nêu gương là giải pháp để hướng dẫn mọi người thực hiện các nhiệm vụ đặt ra. Nêu gương tạo nên mối quan hệ gần gũi, gắn bó giữa cán bộ với nhân viên, đảng viên với quần chúng và qua đó góp phần xây dựng Đảng, cơ quan, đơn vị, địa phương trong sạch, vững mạnh. Vai trò của nêu gương rất lớn. Vì vậy, cần đặc biệt quan tâm đến vai trò nêu gương trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, như Kết luận 01 của Bộ Chính trị đã nêu ra.
Đảng ta đã xác định nêu gương là một trong 5 phương thức lãnh đạo của Đảng. Nêu gương là thực hiện vai trò lãnh đạo, tính tiên phong, gương mẫu “trên trước, dưới sau”, “trong trước, ngoài sau”, “đảng viên đi trước, làng nước theo sau” trong Đảng và từ trong Đảng lan tỏa ra toàn xã hội. Tại Hội nghị lần thứ tám, Ban Chấp hành Trung ương khóa XII đã ban hành Quy định số 08-QĐi/TW về “Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương”. Quy định 08 xác định nội dung nêu gương gồm 8 điểm về “xây” và 8 điểm về “chống”, trong đó nhấn mạnh các mối quan hệ với tổ chức, với mình và với nhân dân. Thực hiện Quy định 08 về trách nhiệm nêu gương là yêu cầu chung đối với tất cả cán bộ, đảng viên, công chức trong mọi công việc, trong các mối quan hệ, trong đó có việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Thực hiện Kết luận số 01, về nội dung nêu gương cần nhấn mạnh thêm một số điểm sau:
Một là, cần đề cao hơn nữa vai trò, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, trước hết là các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng trong học tập và làm theo Bác.
Hơn ở đâu hết, trong việc nêu gương học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, vai trò nêu gương của cán bộ lãnh đạo, người đứng đầu là hết sức quan trọng để cán bộ, đảng viên, công chức và nhân dân noi theo. Nội dung nêu gương của cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp đã được Kết luận 01 nêu khá cụ thể, bao gồm: “…phải thể hiện tư tưởng vững vàng, quan điểm đúng đắn, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, hết lòng vì nước, vì dân; có phong cách lãnh đạo khoa học, dân chủ, sâu sát thực tiễn, thật sự là hạt nhân đoàn kết, quy tụ, tạo động lực và phát huy trí tuệ tập thể; luôn giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, khách quan, toàn diện, công tâm, công khai, minh bạch, chính xác, chống cục bộ địa phương, bè phái trong công tác cán bộ. Không ngừng học tập, tu dưỡng, rèn luyện, trau dồi đạo đức cách mạng, mẫu mực về nhân cách, lối sống; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; trung thực, giản dị, thẳng thắn, chân thành; không tham nhũng, không bị chi phối bởi lợi ích nhóm, không để người nhà, người thân lợi dụng vị trí công tác để vụ lợi. Nghiêm túc tự phê bình và phê bình, thấy đúng phải cương quyết bảo vệ, thấy sai phải quyết liệt đấu tranh”.
Hai là, nêu gương trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cần cụ thể, thiết thực, thể hiện trong các công việc sau:
Cán bộ lãnh đạo cần nêu gương đầu, thể hiện trong thái độ của mình đối với việc học tập và thực hiện Chỉ thị, Kết luận của Trung ương về học tập và làm theo Bác. Cùng một buổi học tập chuyên đề, sinh hoạt tư tưởng về thực hiện Chỉ thị, cán bộ lãnh đạo, người đứng đầu thực sự nghiêm túc, thực sự quan tâm, thực sự gương mẫu sẽ có tác dụng rất tích cực đến chất lượng học tập cũng như sinh hoạt chuyên đề và ngược lại.
Cán bộ, đảng viên nêu gương, làm trước trong đăng ký và thực hiện các nội dung đăng ký làm theo Bác. Một công việc cụ thể được làm trước bởi cán bộ lãnh đạo, cán bộ, đảng viên vì lợi ích chung không chỉ mang lại lợi ích lớn cho tập thể, cơ quan, đơn vị, mà còn tác dụng kích thích, thúc đẩy, lan tỏa trong tập thể, góp phần hình thành các phong trào tự giác học tập và làm theo Bác. Nội dung cụ thể của nêu gương cần thực hiện theo Quy định 08, bao gồm 8 điểm trong xây và 8 điểm trong chống.
Ba là, trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cần chú trọng đến xây bao gồm:
Đối với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân là tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với nhân dân, với Đảng Cộng sản Việt Nam. Nghiên cứu, nắm vững hệ thống các nguyên tắc cơ bản và kiên quyết bảo vệ chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Có lập trường tư tưởng vững vàng, quan điểm đúng đắn, chính kiến rõ ràng trước những vấn đề mới, khó, phức tạp, nhạy cảm. Chủ động ngăn chặn, phản bác các thông tin, quan điểm xuyên tạc, sai trái, thù địch.
Hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, vì lợi ích của nhân dân, của quốc gia - dân tộc và mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng. Không làm bất cứ việc gì có hại cho Đảng, cho đất nước và nhân dân. Lấy ấm no, hạnh phúc và sự hài lòng của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu.
Đối với công việc được giao là thực hành phong cách lãnh đạo khoa học, dân chủ, sâu sát thực tiễn, hiệu quả; thực sự là hạt nhân đoàn kết, quy tụ, tạo động lực và phát huy trí tuệ tập thể. Chỉ đạo quyết liệt, hiệu quả công tác cải cách hành chính, ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ.
Sẵn sàng nhận và nỗ lực hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ khi được phân công. Tâm huyết, tận tuỵ với công việc. Tích cực giải quyết dứt điểm các vấn đề phức tạp, bức xúc, tồn đọng kéo dài; chủ động, kịp thời xử lý có hiệu quả các tình huống khẩn cấp, đột xuất, bất ngờ trong địa phương, lĩnh vực mình phụ trách.
Tích cực thực hiện quy định về phân cấp, phân quyền và kiểm soát chặt chẽ quyền lực. Chủ động thực hiện chủ trương thí điểm của Trung ương; khuyến khích mô hình, cách làm mới, hiệu quả. Năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm; tìm tòi, đổi mới, phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương, ngành, lĩnh vực do mình phụ trách.
Giữ vững nguyên tắc, dân chủ, công tâm, khách quan, công khai, minh bạch trong công tác cán bộ. Chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ kế cận. Chủ động, tích cực phát hiện, thu hút, trọng dụng người có đức, có tài, khát khao cống hiến. Bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì sự nghiệp của Đảng, vì lợi ích quốc gia - dân tộc.
Đối với bản thân, cần nêu gương trong không ngừng học tập, tu dưỡng, rèn luyện, trau dồi đạo đức cách mạng. Mẫu mực về đạo đức, lối sống. Thực sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; trung thực, giản dị, thẳng thắn, chân thành. Nghiêm túc thực hành tự phê bình và phê bình; thấy đúng phải cương quyết bảo vệ, thấy sai phải quyết liệt đấu tranh; không tranh công đổ lỗi. Dũng cảm nhận khuyết điểm và trách nhiệm. Chủ động xin từ chức khi thấy mình không còn đủ điều kiện, năng lực, uy tín để thực hiện nhiệm vụ.
Về mối quan hệ giữa học tập, làm theo và nêu gương trong thực hiện Kết luận 01 của Bộ Chính trị khóa XIII, cần chú trọng những nội dung sau:
Về nhận thức, cần thấy rõ mối quan hệ hữa cơ giữa học tập, làm theo và nêu gương trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Đó là mối quan hệ biện chứng giữa nhận thức và hành động, giữa học và hành, giữa lời nói và việc làm, thể hiện trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng, trước hết là cán bộ lãnh đạo, người đứng đầu từ Trung ương đến cơ sở. Cần nhận thức đúng đắn, đầy đủ về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không là việc học tập chính trị đơn thuần, mà là nghiên cứu, quán triệt hệ thống các quan điểm lý luận, tư tưởng nền tảng của Đảng, vận dụng phương pháp luận Hồ Chí Minh để vào giải quyết những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Quán triệt quan điểm học đi đôi với hành, học tập để vận dụng và làm theo. Học tập không phải là tầm chương, trích cú. Làm theo không là giáo điều, máy móc, nguyên xi, bắt chước mà là sự vận dụng sáng tạo những quan điểm lý luận của tư tưởng Hồ Chí Minh, phương pháp luận Hồ Chí Minh trong điều kiện mới. Tổng kết thực tiễn phong phú của công cuộc đổi mới kết hợp với nghiên cứu lý luận để phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh, làm theo tư tưởng, phương pháp Hồ Chí Minh một cách thiết thực nhất trong trong giai đoạn hiện nay.
Thực sự thống nhất giữa tư tưởng và hành động nói đi đôi với làm, trong đó nêu gương vừa là phương thức lãnh đạo của Đảng đối với quần chúng, vừa là giải pháp để tổ chức thực hiện quan điểm, đường lối của Đảng, là trách nhiệm của cán bộ, đảng viên đối với công việc và mối quan hệ gắn bó giữa cán bộ, đảng viên với nhân dân, theo tấm gương Chủ tịch Hồ Chí Minh./.
