Khi lãnh đạo Đảng, Nhà
nước ta tiến hành các hoạt động thăm hỏi ngoại giao tại các nước cũng như khi
lãnh đạo các nước thăm chính thức Việt Nam, các đối tượng chống phá tìm cách
cắt ghép hình ảnh, video, cắt xén những phát ngôn của lãnh đạo Đảng, Nhà nước
ta rồi thêm thắt, bình luận, làm sai lệch nội dung, bản chất vấn đề, cố tình
thổi phồng theo hướng kích động chia rẽ kiểu bắt tay bên này để chống bên kia.
Nhiều bài viết cố tình biến tấu, làm sai lệch bản chất quan điểm “ngoại giao
cây tre” của Việt Nam, cho rằng đây là kiểu ngoại giao không lập trường, gió
chiều nào theo chiều ấy, uốn kiểu nào cũng được, từ đó bôi nhọ rằng kiểu “ngoại
giao cây tre” là không thể tin cậy, không nên tin và đi theo…
Báo cáo chính trị Đại
hội lần thứ XIII của Đảng nhấn mạnh, Việt Nam sẽ tiếp tục thực hiện đường lối
đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hoá, đa phương hoá. Báo cáo cũng tái khẳng
định nguyên tắc “4 không” trong chính sách quốc phòng, trong đó mục tiêu tối
thượng là bảo vệ lợi ích quốc gia-dân tộc trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc
tế. Khẳng định cam kết của Việt Nam tiếp tục là bạn, là đối tác tin cậy và là
thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Điểm cốt lõi là sự
nhấn mạnh vai trò tiên phong của đối ngoại trong việc giữ vững môi trường hòa
bình, ổn định, tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài để phát triển, nâng cao
vị thế và uy tín của đất nước. Khẳng định ngoại giao giữ vai trò trung tâm và
tích cực trong bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, nâng cao
năng lực quốc gia và gia tăng uy tín quốc tế của Việt Nam. Đồng thời, Đại hội
lần thứ XIII của Đảng nhấn mạnh nhu cầu xây dựng một nền ngoại giao “toàn diện,
hiện đại”, bao gồm 3 trụ cột là đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối
ngoại nhân dân cũng như sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa những trụ cột trên. Bằng
việc bổ sung nội hàm “toàn diện”, Việt Nam thúc đẩy một cách rõ ràng tất cả các
hình thái ngoại giao chính trị, kinh tế, quốc phòng, công chúng, văn hóa và
nghị viện.
Hơn 90 năm qua, dưới
sự lãnh đạo của Đảng, trên cơ sở tư tưởng Hồ Chí Minh, chúng ta đã xây dựng nên
một trường phái đối ngoại và ngoại giao rất đặc sắc và độc đáo mang đậm bản sắc
“cây tre Việt Nam”. Cây tre Việt Nam “gốc vững, thân chắc, cành uyển chuyển”,
thấm đượm tâm hồn, cốt cách và khí phách của dân tộc Việt Nam, đó là: “Mềm mại,
khôn khéo nhưng rất kiên cường, quyết liệt; linh hoạt, sáng tạo nhưng rất bản
lĩnh, kiên định, can trường trước mọi thử thách, khó khăn vì độc lập dân tộc,
vì tự do, hạnh phúc của nhân dân. Đoàn kết, nhân ái nhưng kiên quyết, kiên trì
bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc. Biết nhu, biết cương; biết thời, biết thế;
biết mình, biết người; biết tiến, biết thoái, “tùy cơ ứng biến”, “lạt mềm buộc
chặt”. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã mượn hình ảnh cây tre - một biểu tượng
rất mộc mạc, dung dị mà thân thuộc với người Việt Nam để gửi gắm thông điệp
mang tính triết lý hết sức sâu sắc nhưng lại vô cùng gần gũi, thiết thực đối
với ngành đối ngoại, ngoại giao của Việt Nam.
Trong công cuộc đổi
mới đất nước, kế thừa và phát huy truyền thống vẻ vang của dân tộc, vận dụng
sáng tạo những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa thế giới và tư tưởng tiến bộ của
nhân loại, công tác đối ngoại mang bản sắc “cây tre Việt Nam” đã đạt được nhiều
kết quả, thành tích rất tốt đẹp. Từ phá thế bị bao vây, cấm vận, chúng ta đã
tạo dựng và củng cố ngày càng vững chắc cục diện đối ngoại rộng mở, đa phương
hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế. Đến nay, nước ta đã có quan hệ ngoại giao với
189 nước trong tổng số 193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc, trong đó 3 nước
có “quan hệ đặc biệt”, 17 nước “đối tác chiến lược” và 13 nước “đối tác toàn
diện” và là thành viên tích cực và có trách nhiệm của hơn 70 tổ chức, diễn đàn
quốc tế quan trọng, như Liên hợp quốc, ASEAN, APEC, ASEM, WTO... Đối ngoại
Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân và đối ngoại của các ngành, lĩnh
vực, địa phương, doanh nghiệp ngày càng mở rộng, chủ động, tích cực và đi vào
chiều sâu, góp phần củng cố chính trị, quốc phòng, an ninh; kinh tế, văn hóa -
xã hội được đẩy mạnh, qua đó tăng cường sự tin cậy chính trị và đan xen lợi ích
với các đối tác.
Đối ngoại đã giữ vai
trò tiên phong trong việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, góp phần quan
trọng vào việc bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh
thổ của đất nước. Các vấn đề biên giới với các nước liên quan từng bước được
giải quyết, tạo điều kiện thuận lợi nhằm bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ, góp phần
củng cố hòa bình, ổn định trong khu vực. Thực hiện tốt ngoại giao cây tre, kết
hợp “cứng” và “mềm”, đề cao hòa hiếu, chúng ta luôn giương cao ngọn cờ hòa
bình, hợp tác, tích cực trao đổi, đàm phán với các nước liên quan kiểm soát bất
đồng, tìm kiếm giải pháp cơ bản, lâu dài cho các tranh chấp bằng biện pháp hòa
bình trên cơ sở luật pháp quốc tế. Trên cơ sở đó, vị thế và uy tín quốc tế của
nước ta trong khu vực và trên thế giới ngày càng được nâng cao, đóng góp tích
cực và đầy trách nhiệm vào việc giữ vững hòa bình, hợp tác phát triển và tiến
bộ trên thế giới.
Cùng với việc đẩy mạnh
phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, chúng ta cần thấm
nhuần và phát huy phương pháp “ngoại giao cây tre”, nắm vững nguyên tắc “dĩ bất
biến, ứng vạn biến”, vì lợi ích tối cao của quốc gia - dân tộc”. Cần phải chủ
động, thường xuyên theo dõi, nghiên cứu, nắm chắc diễn biến tình hình khu vực,
thế giới và các mối quan hệ quốc tế để kịp thời đề xuất các giải pháp thích
hợp. Giữ vững quan điểm, đường lối đối ngoại, đấu tranh phản bác các quan điểm
sai trái, thù địch, xuyên tạc đường lối đối ngoại của Việt Nam, kế thừa những
truyền thống, kinh nghiệm quý báu, thấm nhuần triết lý ngoại giao với bản lĩnh
vững vàng, tự tin và khôn khéo./.
