Nhiệm vụ “then chốt của mọi then chốt”, “hệ trọng nhất trong những việc hệ trọng”

 Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”¹; “Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém”². Thấm nhuần sâu sắc tư tưởng đó, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta vẫn luôn đặc biệt quan tâm đến công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ và khẳng định đây là nhân tố đặc biệt quan trọng, khâu then chốt trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, “mắt xích trọng yếu trong toàn bộ hoạt động của Đảng”³ có vai trò quyết định sự thành bại của sự nghiệp cách mạng, sự tồn - vong của chế độ, thịnh - suy của đất nước. Trong thực tiễn, đội ngũ cán bộ chính là “cầu nối” giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, là lực lượng lãnh đạo, hướng dẫn, tổ chức thực hiện, quyết định việc đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước đi vào cuộc sống; đồng thời, nắm bắt tình hình đề xuất với Đảng, Nhà nước đề ra chủ trương, chính sách phù hợp nguyện vọng, lợi ích chính đáng của nhân dân. Đội ngũ cán bộ ở mọi lĩnh vực, địa phương, cơ quan, đơn vị, nhất là bí thư, phó bí thư cấp ủy, người đứng đầu luôn là nhân tố quan trọng, quyết định kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, sự ổn định, phát triển, vững mạnh của địa phương, cơ quan, đơn vị đó cả trước mắt và lâu dài.

Là mặt công tác trọng yếu của Đảng, công tác cán bộ gồm nhiều khâu, bước; trong đó, lựa chọn, sắp xếp, bố trí sử dụng cán bộ là khâu có ý nghĩa hết sức quan trọng. Hiện nay, công tác chuẩn bị đại hội đảng các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030 tiến tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng bắt đầu được triển khai. Đại hội là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, sự kiện chính trị có ý nghĩa trọng đại của đất nước; là dịp để chỉnh đốn đội ngũ, tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong Đảng và hệ thống chính trị. Một nhiệm vụ trọng tâm của kỳ đại hội là bầu ra hệ thống cơ quan lãnh đạo của Đảng từ Trung ương (Ban Chấp hành Trung ương) đến cơ sở (ban chấp hành đảng bộ, chi bộ cơ sở). Đó là bộ tham mưu chiến đấu, hạt nhân chính trị, trung tâm đoàn kết, thống nhất, cơ quan lãnh đạo cao nhất giữa hai kỳ đại hội ở mỗi cấp, có vai trò hoạch định chủ trương, đường lối, biện pháp lãnh đạo, quyết định đến toàn bộ hoạt động lãnh đạo của tổ chức đảng trong nhiệm kỳ tới. Không chỉ vậy, Đảng ta là một đảng cầm quyền, có vai trò, sứ mệnh lãnh đạo Nhà nước và xã hội, nên nhân sự cấp ủy cũng chính là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, chủ trì, chủ chốt ở từng bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị. Do đó, công tác nhân sự đại hội đảng các cấp có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, được Đảng ta xác định là “then chốt của mọi then chốt”, “hệ trọng nhất trong những việc hệ trọng”. Đúng như lời cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhắc nhở: “Cần phải thấm nhuần sâu sắc vị trí, ý nghĩa của công việc cực kỳ quan trọng này không chỉ đơn thuần đối với việc tổ chức một đại hội Đảng mà đây là công việc có ý nghĩa chiến lược gắn liền với vận mệnh của Đảng, sự tồn vong của chế độ và sự phát triển của đất nước”⁴.

Nhìn lại các kỳ đại hội, công tác nhân sự luôn được Đảng ta quan tâm đặc biệt và tập trung lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, với nội dung, yêu cầu ngày càng cao, phương pháp tiến hành ngày càng chặt chẽ, khoa học. Qua đó, lựa chọn được đội ngũ cán bộ lãnh đạo, cấp ủy các cấp, nhất là cấp chiến lược, thực sự là lực lượng rường cột, ưu tú nhất của Đảng, có năng lực lãnh đạo toàn diện, sức chiến đấu cao, nhận thức đầy đủ, sâu sắc nghĩa vụ, trách nhiệm trước Đảng, trước Nhân dân, luôn đặt lợi ích của Đảng, của quốc gia, dân tộc, của Nhân dân lên trên hết, trước hết. Đó là một trong những nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam, để đất nước ta đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, “...chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”⁵.

Bên cạnh đó, thực tiễn cũng cho chúng ta những bài học, kinh nghiệm hết sức sâu sắc và bổ ích rút ra từ những hạn chế, khuyết điểm trong công tác nhân sự, nhất là khi chủ quan, xem nhẹ, lơ là kiểm tra, giám sát thiếu chặt chẽ, dẫn đến việc lựa chọn, bố trí cán bộ không đủ đức, đủ tài, cá nhân chủ nghĩa vào cơ quan lãnh đạo ở một số bộ, ngành, địa phương và cả Trung ương. Từ đó, gây ra những hậu quả tai hại khôn lường, làm suy yếu tổ chức, ảnh hưởng đến uy tín, thanh danh của Đảng, sự phát triển của bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị và đất nước, tạo dư luận xấu trong xã hội, làm giảm sút niềm tin của quần chúng, cán bộ, đảng viên vào sự lãnh đạo của Đảng; tạo cớ để các thế lực thù địch, cơ hội chính trị xuyên tạc, chống phá, v.v.

Công tác nhân sự đại hội đảng các cấp là vấn đề cực kỳ hệ trọng, không chỉ tiến hành trước và trong thời gian tổ chức đại hội mà trong suốt cả nhiệm kỳ, nhưng giai đoạn chuẩn bị đại hội là thời điểm có ý nghĩa quan trọng đặc biệt. Tuy nhiên, đó cũng là công việc “hết sức phức tạp, khó khăn, nặng nề, vì nó liên quan đến con người, là "công tác con người”⁶. Vì vậy, để lựa chọn đúng những người thực sự tiêu biểu nhất, có đủ bản lĩnh, năng lực, trí tuệ bầu vào cấp ủy các cấp, đặc biệt là Ban Chấp hành Trung ương để đảm đương sứ mệnh lãnh đạo sự nghiệp cách mạng, tiếp tục đưa đất nước phát triển lên tầm cao mới, trực tiếp trong nhiệm kỳ tới là hoàn thành thắng lợi các mục tiêu hướng đến kỷ niệm 100 năm Ngày thành lập Đảng vào năm 2030, đòi hỏi các cấp ủy, tổ chức đảng và hệ thống chính trị phải quán triệt, thực hiện nghiêm các nghị quyết, chỉ thị, quy chế, quy định, hướng dẫn của Trung ương về công tác chuẩn bị đại hội nói chung, công tác nhân sự nói riêng. Trên cơ sở đó, tăng cường hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo và đề cao vai trò, trách nhiệm đối với công tác nhân sự.

Thực hiện định hướng chỉ đạo: “Phải làm tốt công tác nhân sự từ đại hội đảng bộ các cấp để góp phần chuẩn bị tốt nhân sự cho Đại hội XIV của Đảng”⁷, các cấp ủy cần chủ động rà soát, xây dựng phương án nhân sự đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ chính trị của bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị trong những năm tới. Đây là công việc rất hệ trọng đòi hỏi các cấp ủy phải nắm vững nguyên tắc, quy trình, quy chế, tiêu chí, tiêu chuẩn,… để rà soát, lựa chọn, giới thiệu những cán bộ thật sự ưu tú, thật sự tiêu biểu, “vừa hồng vừa chuyên” tham gia cấp ủy nhiệm kỳ tới. Việc chuẩn bị nhân sự cấp ủy phải trên cơ sở quy hoạch, lấy quy hoạch làm căn cứ xây dựng phương án nhân sự, nhưng cần chú trọng phát hiện, giới thiệu những nhân tố mới có đủ tiêu chuẩn, điều kiện. Quá trình tiến hành, kết hợp hài hòa, chặt chẽ giữa lựa chọn nhân sự tại chỗ với điều động, luân chuyển cán bộ, kiện toàn tổ chức biên chế trước khi bước vào đại hội, thực hiện gắn xây dựng cấp ủy với xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, chủ trì, chủ chốt các cấp. Cần mạnh dạn lựa chọn, quy hoạch nhân sự là cán bộ trẻ có năng lực, triển vọng tốt, đảm bảo cấp ủy có sự kế thừa, ổn định, đổi mới, phát triển liên tục. Chú trọng đảm bảo sự lãnh đạo toàn diện của cấp ủy, nhất là với địa bàn, đầu mối quan trọng, lĩnh vực đặc thù; xử lý hài hòa, hiệu quả mối quan hệ giữa tiêu chuẩn và cơ cấu, số lượng và chất lượng. Trong đó, phải luôn đặt tiêu chuẩn lên hàng đầu, không vì cơ cấu mà hạ thấp tiêu chuẩn, không chạy theo số lượng cơ học thuần túy. Đặc biệt, phải: “Lấy tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và hiệu quả công tác, uy tín của bản thân và gia đình làm thước đo chủ yếu”⁸. Tuy nhiên, quá trình lựa chọn, bố trí, sắp xếp đối với từng nhân sự cụ thể cần thống nhất quan điểm: không quá cầu toàn, không quá tuyệt đối hóa, tránh để xảy ra tình trạng quá “tả”, quá “hữu”, sợ trách nhiệm không dám giới thiệu đề cử, ứng cử hoặc rập khuôn máy móc, ngẫu hứng, cảm tính cá nhân dẫn tới thiếu sót thậm chí sai lầm làm hỏng cả công tác nhân sự.

Cùng với đó, thực hiện nghiêm quy định về bảo vệ chính trị nội bộ của Đảng, tổ chức thẩm định, kiểm tra, giám sát, rà soát kỹ lưỡng, kết luận rõ ràng tiêu chuẩn chính trị đối với nhân sự được giới thiệu tham gia cấp ủy các cấp. Về nguyên tắc, phải kiên quyết sàng lọc, không để lọt vào cấp ủy những người không xứng đáng, không đủ tiêu chuẩn, có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"; cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực, chạy chức, chạy quyền; phẩm chất, năng lực, uy tín giảm sút; thiếu gương mẫu, mất đoàn kết, cục bộ, phe cánh, lợi ích nhóm; vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế, quy định của Đảng, Nhà nước; chuyên quyền, độc đoán, bảo thủ, trì trệ, làm việc kém hiệu quả, nói không đi đôi với làm; bản thân hoặc vợ, chồng, con có lối sống thiếu gương mẫu, lợi dụng chức quyền để thu lợi bất chính, v.v. Đồng thời, cần rà soát kỹ, không để sót những cán bộ thực sự có đức, có tài, có uy tín cao, có tư duy đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đương đầu với khó khăn, thử thách và luôn hết lòng vì Tổ quốc, vì nhân dân, luôn đặt lợi ích của tập thể, lợi ích của quốc gia, dân tộc lên trên hết, trước hết.

Công tác nhân sự phải được đặt trong tổng thể công tác chuẩn bị đại hội các cấp; phải tiến hành chu đáo, toàn diện, đồng bộ, khoa học, chặt chẽ, chắc chắn ở tất cả các khâu, các bước theo một quy trình thống nhất, góp phần nâng cao chất lượng nhân sự cấp ủy các cấp và chuẩn bị nhân sự cho Trung ương. Đây là nhiệm vụ rất nặng nề nhưng rất vinh dự và lớn lao, đòi hỏi các cấp ủy, tổ chức đảng phải thật sự dân chủ, khách quan, trách nhiệm, công tâm và phải "có con mắt tinh đời" như lưu ý của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Đặc biệt, phải tuyệt đối giữ vững vai trò lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng; thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; phát huy dân chủ đi đôi với tăng cường kỷ cương, kỷ luật Đảng, nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của cấp ủy và người đứng đầu trong công tác nhân sự. Cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trước cấp ủy cấp trên và trước Đảng về nhân sự do cấp mình đề xuất, giới thiệu. Mỗi cán bộ, đảng viên cần thấy rõ trách nhiệm chính trị cao cả, nêu cao tính chiến đấu, vai trò tiền phong, gương mẫu, tham gia tích cực, có chất lượng vào công tác nhân sự theo quy định của Đảng; đồng thời, tích cực tuyên truyền, vận động quần chúng đẩy mạnh thực hành dân chủ, tham gia xây dựng Đảng, góp phần vào thành công của kỳ đại hội.

Đi liền với đó, cần chủ động phòng ngừa, kiên quyết khắc phục cách làm tùy tiện, qua loa đại khái, sai nguyên tắc, nhất là vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ. Đấu tranh với biểu hiện chuyên quyền, độc đoán, dân chủ hình thức, chia rẽ, mất đoàn kết nội bộ; tư tưởng cá nhân, cục bộ địa phương, lợi ích nhóm, cũng như thái độ bàng quan, thờ ơ, vô cảm về chính trị, “mũ ni che tai”, “dĩ hòa vi quý” trong giới thiệu đề cử, ứng cử, lựa chọn, bố trí, sắp xếp nhân sự, v.v. Thực hiện tốt các nội dung trên đây có ý nghĩa rất quan trọng; một mặt, nâng cao uy tín, danh dự của Đảng, tạo cơ sở củng cố niền tin cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân; mặt khác, giúp khắc phục những tồn tại, hạn chế, bịt kín mọi kẽ hở, khoảng trống trong công tác nhân sự.