Những sáng tạo dân gian trong lớp áo mới đương đại

 

Trong nền âm nhạc thị trường hiện nay, khi đông đảo nghệ sĩ miệt mài theo đuổi phong cách hiện đại với dòng nhạc sôi động, bắt tai, đổi mới liên tục nhằm bắt nhịp cùng trào lưu âm nhạc khu vực và thế giới vẫn có một dòng chảy bền bỉ, dẫu lặng thầm hay mạnh mẽ, luôn ngấm vào từng điệu hát lời ca. Giao thoa giữa yếu tố dân tộc và xu thế hiện đại, đưa chất liệu dân gian vào sáng tác đang dần trở thành xu hướng âm nhạc mới, mở ra hướng đi đầy hứa hẹn cho các ca sĩ, nhà sản xuất.

Chỉ trong tháng 1/2025, đã có các sản phẩm âm nhạc bén rễ từ văn hóa dân gian, âm nhạc dân tộc được trình làng. Trong những năm gần đây, nhạc cụ dân tộc và văn hóa dân gian đang trở thành kho tàng cảm hứng phong phú và là chất liệu âm nhạc hấp dẫn cho các nghệ sĩ, nhà sản xuất âm nhạc.

Bộ đôi Hoàng Thùy Linh và nhà sản xuất âm nhạc DTAP đã thành công trong việc thể hiện các ca khúc bắt nguồn từ chất liệu lịch sử, văn học. Từ tiết tấu pop sôi động pha trộn chất nhạc dân gian ngũ cung ở “Ðể Mị nói cho mà nghe” đến “Duyên âm”, “Kẻ cắp gặp bà già”, “Tứ phủ” (2019); “Không một bài hát nào có thể nói hết được”; “Gieo quẻ”; “See tình” (2022); album “Link” (2023)... ở mỗi lần xuất hiện, bộ đôi đều “làm mưa, làm gió” trên thị trường nhạc Việt lẫn quốc tế.

Hòa cùng dòng chảy văn hóa dân gian, Hòa Minzy cũng là ca sĩ thành công đưa chất liệu dân gian vào nhạc Việt. Từ câu hát gây sốt mạng xã hội “Này thầy tiểu ơi/ Em là Thị Mầu…” năm 2023 với giai điệu bắt tai, cuốn hút; nhạc điệu, tiếng rao mõ làng đậm tính dân gian; đến năm 2024 giọng ca Bắc Ninh lại tiếp tục tạo cú hích với “Kén cá chọn canh” - nhạc phẩm đầy quyến rũ, độc đáo bởi sự pha trộn khéo léo giữa dân ca Bắc Bộ và âm nhạc điện tử hiện đại.

Là ca sĩ Gen Z, Phương Mỹ Chi đồng thời kiên trì theo đuổi âm nhạc truyền thống. Năm 2023, cô tạo tiếng vang lớn khi có sự kết hợp độc đáo cùng DTAP trong album “Vũ trụ cò bay”. Với 10 ca khúc lấy ý tưởng từ các tác phẩm văn học trong sách giáo khoa, album thể hiện ấn tượng chủ đề tôn vinh văn hóa truyền thống với âm nhạc đương đại khi kết hợp nhạc điện tử, dân ca, chầu văn, chèo với các nhạc cụ dân tộc gồm đàn nhị, sáo, đàn bầu và phổ biến văn hóa múa chén.

Không chỉ chất liệu dân gian đồng bằng Bắc Bộ, sông nước phương Nam, màu sắc văn hóa, âm nhạc của đồng bào thiểu số cũng được quan tâm. Những năm gần đây, nhiều sản phẩm đậm chất miền núi phía Bắc được trình làng, như: “À lôi”, “Người miền núi chất”, “Kéo em về làm vợ” của Double2T (2023), “Ðập nàng Khọt” của Hà Myo... qua nhịp điệu, thanh âm từ các nhạc cụ như khèn, sáo Mông,... hoặc các thể dân ca đặc trưng của núi rừng Tây Bắc. Đặc biệt, sự kết hợp giữa bolero và nhạc rap trong EP “Keep cầm ca” của Binz hay “Lướt trên con sóng” của Dangrangto (2024) khiến khán giả vô cùng thích thú, bất ngờ.

Sử nở rộ độc đáo này tạo nên một làn sóng âm nhạc đậm tính truyền thống nhưng hoàn toàn mới mẻ trong hơi thở đương đại.