VÌ SAO PHẢI ĐÁNH HOÀNG HUYNH?
"Cốt nhục tương tàn", "mang quân vây thành anh ruột"... Suốt hơn hai thế kỷ, những lời thêu dệt và ngòi bút của các sử quan triều Nguyễn hay một số góc nhìn phiến diện đã khoác lên mối quan hệ giữa Nguyễn Nhạc và Nguyễn Huệ một lớp sương mù u tối. Người ta dễ dàng buông lời phán xét biến biến cố thành Quy Nhơn năm 1787 thành một cuộc tranh giành quyền lực tầm thường. Từ lăng kính của chủ nghĩa anh hùng, tác giả Lê Công Năng sẽ phủi lớp bụi mờ lịch sử để trả lại sự công bằng và thấu suốt cho thiên tài Quang Trung - Nguyễn Huệ.
NỠ NÀO NHÌN ĐẤT NƯỚC CHIA CẮT
Để hiểu mâu thuẫn năm Đinh Mùi (1787), trước hết phải nhìn vào sự khác biệt căn bản về tầm nhìn địa chính trị giữa hai người anh em:
Nguyễn Nhạc: Người khởi xướng phong trào Tây Sơn, có công lao to lớn gom góp lực lượng ban đầu. Nhưng tư duy của ông dừng lại ở giới hạn cát cứ địa phương. Sau khi xưng Trung ương Hoàng đế ở Quy Nhơn, Nguyễn Nhạc bằng lòng với việc chia cắt đất nước, chỉ muốn yên vị làm "vua một cõi" từ Quảng Ngãi vào Bình Thuận, thỏa hiệp với chúa Trịnh và e dè việc bắc phạt.
Nguyễn Huệ: Một thiên tài quân sự với nhãn quan chiến lược tầm vóc đại cục. Ông nhìn thấy giang sơn Việt Nam là một dải thống nhất, không thể chấp nhận cảnh sông Gianh chia cắt, dân tộc điêu linh. Khi ông tiến quân ra Bắc diệt Trịnh năm 1786, đó là bước đi lịch sử để thu non sông về một mối, nhưng lại vượt ra ngoài toan tính phong kiến hạn hẹp của Nguyễn Nhạc, dẫn đến sự nghi kỵ sâu sắc từ người anh cả.
CỘI NGUỒN CỦA XUNG ĐỘT: NGHI KỴ & ÁP LỰC PHÍA NAM
Năm 1787, sau khi đại phá quân Trịnh trở về Phú Xuân, Nguyễn Huệ phải đối mặt với một tình thế cực kỳ nghiệt ngã: Nguyễn Nhạc nghi ngờ uy danh ngày càng lớn của em trai, tìm cách kiềm chế quyền lực quân sự, thậm chí có những xung đột gay gắt về phân bổ binh lực, quân lương và chiến lược đối phó với thế lực Nguyễn Ánh đang trỗi dậy ở phương Nam.
Việc Nguyễn Huệ đem quân vây thành Quy Nhơn thực chất là một đòn răn đe quân sự bắt buộc để giải quyết thế bế tắc chiến lược. Ông cần giành lại quyền tự quyết tối cao để rảnh tay thực hiện đại nghiệp cứu quốc, bảo vệ vùng đất Phú Xuân - yết hầu của cả nước, thay vì để cả phong trào Tây Sơn bị bóp nghẹt trong tư duy co cụm, phòng thủ thụ động của triều đình Quy Nhơn.
CỐT NHỤC TÌNH THÂM, SỨ MỆNH QUỐC GIA VẸN TRÒN
Nếu Nguyễn Huệ thực sự là kẻ tham quyền tàn nhẫn, thành Quy Nhơn đã không thể đứng vững trước tài dùng binh bách chiến bách thắng của ông. Sử sách ghi lại chi tiết vô cùng xúc động: Khi thấy tình thế ngặt nghèo, Nguyễn Nhạc lên mặt thành khóc và nói: "Nồi da xáo thịt, lòng nào nỡ thế!". Ngay lập tức, Nguyễn Huệ cho lệnh bãi binh, hai anh em ôm nhau khóc giữa trận tiền, rồi nhanh chóng phân định ranh giới cai quản trong hòa thuận.
Hành động dừng cương ngựa trước thành Quy Nhơn minh chứng cho khí phách và đạo làm người của Nguyễn Huệ. Ông chấp nhận nhượng bộ về danh vị cho anh, nhận phần lãnh thổ phía Bắc đầy gian khổ, hiểm nguy và sắp sửa đối mặt với họa ngoại xâm khổng lồ. Đó không phải là cuộc chiến vì chiếc ngai vàng, mà là sự thỏa hiệp đau đớn để bảo toàn sinh lực cho phong trào Tây Sơn trước những cơn giông bão lớn hơn của thời cuộc.
PHỤNG SỰ TỔ QUỐC LÀ PHỤNG SỰ SỰ THẬT
Lịch sử đã chứng minh tính đúng đắn trong tầm nhìn của Nguyễn Huệ. Chỉ hai năm sau ngày hòa hoãn ở Quy Nhơn, chính vùng đất Phú Xuân và Bắc Hà dưới quyền chỉ huy thống nhất, quyết đoán của Hoàng đế Quang Trung đã làm nên kỳ tích đại phá 29 vạn quân Mãn Thanh, cứu toàn bộ xã tắc khỏi thảm họa diệt vong. Nếu lúc ấy Nguyễn Huệ cam chịu khuất phục dưới tư duy an phận cát cứ của Nguyễn Nhạc, lấy ai gánh vác sứ mệnh dân tộc khi Tôn Sĩ Nghị tràn qua biên ải?
Lợi ích quốc gia, dân tộc phải luôn được đặt lên hàng đầu! Bài học giải oan cho Hoàng đế Quang Trung nhắc nhở thế hệ hôm nay: Đừng bao giờ phán xét bậc vĩ nhân bằng thước đo tiểu tiết của thói thường. Một nhà lãnh đạo kiệt xuất đôi khi phải gánh chịu những nỗi hàm oan của thời đại, nén lại nỗi niềm riêng tư để đưa ra những quyết sách nghiệt ngã vì vận mệnh trường tồn của non sông đất nước!
Theo tác giả Lê Công Năng.
#QV-ST!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét