Có lẽ đây là lần đầu, là dịp hiếm hoi lắm những người thân của cố nhạc sĩ Huy Du chia sẻ, bày tỏ một cách gần gũi, chân thành và tường tận về ca khúc bất hủ "Đường chúng ta đi".
PGS.TS Nguyễn Huy Phương - Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, con trai nhạc sĩ Huy Du - cho biết, “Đường chúng ta đi” là một trong những tác phẩm tiêu biểu và đỉnh cao trong sự nghiệp của bố anh, đồng thời gắn liền trực tiếp với chiều dài lịch sử đất nước.
Nhắc về hoàn cảnh ra đời đặc biệt của bài hát, Nhạc sĩ Huy Phương nhớ lại câu chuyện từng được bố kể. Theo đó, khoảng năm 1968, Đài Tiếng nói Việt Nam giao cho 3 nhạc sĩ Quân đội: Huy Du, Doãn Nho và Lê Lan sáng tác một bản hợp xướng lớn gồm 3 chương, để chuẩn bị cho sự kiện của dân tộc (Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968). Tuy nhiên, bản hợp xướng chưa kịp dàn dựng thì Tết Mậu Thân diễn ra.
Sau đó, bố anh mới trích phần ông viết trong bản hợp xướng đó, phát triển thành ca khúc riêng Đường chúng ta đi. Bài hát có những câu như dự đoán về mùa xuân thống nhất của dân tộc: “Đường ta về trong nắng ấm ban mai
Việt Nam, Việt Nam, qua từng bước gian nan
Lớn lên rồi đẹp những mùa xuân”...
Trong trí nhớ của Huy Phương, có lần anh nghe bố trò chuyện với các nhà thơ, nhà văn, trong đó có nhà văn Đỗ Chu. Ông đặc biệt ấn tượng khi mọi người nhắc đến Đường chúng ta đi. Anh kể lại:
“Chú Đỗ Chu khen Đường chúng ta đi như một khải hoàn ca. Chú nói rằng, bố tôi có một tình yêu đặc biệt, và tình yêu ấy hiện hữu trong tác phẩm. Có lẽ nhờ thế mà ông có thể vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất. Dù đi trong chiến dịch, từng bị thương, ông vẫn luôn giữ được sự lạc quan và tìm thấy một vẻ đẹp nào đó giữa bom đạn”
Còn trong ký ức của ông Nguyễn Huy Long - em trai nhạc sĩ Huy Du - sức lan tỏa, phổ biến của ca khúc thể hiện rõ nhất vào thời điểm ký kết Hiệp định Paris. Lúc bấy giờ, phát thanh viên cứ đọc xong một đoạn nội dung điều khoản của hiệp định, Đài lại phát Đường chúng ta đi.
Trong những ngày tháng lịch sử đó, việc phát sóng liên tục suốt ngày đêm trên đài phát thanh - nguồn tiếp cận thông tin gần như duy nhất - đã giúp bài hát được phổ cập sâu rộng. Đến mức, hầu như toàn dân đều thuộc lòng, mà không cần qua trường lớp hay buổi học nào.
Ông Long tâm sự, sinh thời, bố của ông từng không muốn anh trai Huy Du đi theo con đường nghệ thuật. Nhưng khi Đường chúng ta đi cùng nhiều sáng tác khác được công chúng đón nhận, ông cụ rất mãn nguyện và tự hào về người con trai của mình.
Nói sâu hơn về ca khúc "Đường chúng ta đi", người con trai của cố nhạc sĩ nói: “Tác phẩm của bố tôi không chỉ đòi hỏi kỹ thuật thanh nhạc cao mà còn hòa quyện chất hào sảng, rực rỡ với nét lãng mạn, sâu lắng, qua đó phần nào thể hiện trọn vẹn diện mạo, di sản âm nhạc của ông”.
Để có được bản nhạc của thế kỷ, tạo thêm sức mạnh, động lực, quyết tiến quyết chí của Đường chúng ta đi. Hậu thế ngày hôm nay không thể quên đi những lời thơ của Nhà thơ Xuân Sách (Ngô Xuân Sách) sáng tác trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.
• Phổ nhạc: Nhạc sĩ Huy Du phổ nhạc thành ca khúc nổi tiếng cùng tên vào năm 1968.
• Ca khúc nổi tiếng: Bài hát này đã trở thành một trong những tác phẩm đi cùng năm tháng của âm nhạc cách mạng Việt Nam, được thể hiện thành công qua các giọng ca như NSƯT Kim Oanh, NSND Doãn Tần hay tam ca Đăng Dương - Trọng Tấn - Việt Hoàn...
Và hơn tất thảy, 100 năm ngày sinh của Huy Du, bên cạnh niềm tự hào về Di sản âm nhạc của Huy Du, gia đình cố nhạc sĩ mong muốn rằng, đây sẽ là dịp chia sẻ nhiều hơn những câu chuyện mà khán giả "chưa có dịp" được biết, được giãi bày để thêm hiểu, thêm yêu, thêm tự hào về con người và âm nhạc của Huy Du./.
#QV-ST!
