Chủ Nhật, 25 tháng 10, 2026

VẤN ĐỀ DƯ LUẬN QUAN TÂM: CÓ LÊN BỎ “TIÊN HỌC LỄ, HẬU HỌC VĂN”!

     Sự vụ học sinh lớp 12 ở Hà Nội vừa qua hành hung cô giáo đã gây "sốc" thực sự. Nhưng đó không phải cá biệt. Nền giáo dục nước ta từ khá lâu đã "có vấn đề", nhất là từ khi thực hiện đổi mới giáo dục năm 2018 đến nay. Sự xuống cấp đó có nhiều nguyên nhân: lãnh đạo, quản lý, phương châm, nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục, sự kết hợp gia đình - nhà trường - xã hội...

Sau đây là bài viết về việc bỏ triết lý giáo dục truyền thống, thay bằng triết lý ngược, khác biệt với triết lý giáo dục dân tộc và cách mạng của 1 giảng viên đại học, hiện là Biên tập viên sách lịch sử, văn hóa, phê phán quan điểm của 1 GS, TS ngành văn hóa muốn bỏ triết lý giáo dục truyền thống dân tộc.

BÀI VIẾT: “TIÊN HỌC LỄ, HẬU HỌC VĂN” Của tg: Nguyễn Hải Yến. Hiện là BTV sách Lịch sử, văn hóa.
**+**
Sáng 21/11/2021, tại Nhà Quốc hội đã diễn ra Hội thảo Giáo dục Việt Nam năm 2021 với chủ đề “Văn hóa học đường trong bối cảnh đổi mới giáo dục và đào tạo”, kết nối trực tuyến với nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà giáo, nhà quản lý giáo dục trong và ngoài nước. Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu chỉ đạo Hội thảo.

Được biết, tại Hội thảo, Giáo sư Trần Ngọc Thêm cho rằng khái niệm “trồng người”, quan điểm “tiên học lễ, hậu học văn” không còn phù hợp với giáo dục Việt Nam hiện nay. Ngay lập tức, phát biểu của Giáo sư dậy sóng mạng xã hội bởi theo mọi người, câu khẩu hiệu trên còn nguyên giá trị, không thể bỏ được mà phải tập trung đẩy mạnh việc giáo dục học sinh thực hiện theo khẩu hiệu trên một cách quyết tâm hơn.

“Tiên học lễ” có nghĩa là khi bắt đầu sự học thì phải học những đức tính tốt đẹp của con người, biết kính trên nhường dưới, hiểu thuận mẹ cha… Chữ Lễ ở đây có nghĩa là, lễ phép, lễ nghi, lễ độ... là nền tảng, là gốc rễ của mỗi con người.

Chỉ học văn mà không học lễ thì con người ta ví như đi giữa biển khơi mà không biết bến bờ. Lễ là cái gốc, là rường cột trong ngôi nhà giáo dục và đào tạo. Thầy cô giáo dạy học sinh về những chuẩn mực đạo đức, luân thường đạo lý để khi lớn lên, học sinh trở thành những con người có đạo đức, có lý tưởng, có mục tiêu phấn đấu…

“Hậu học văn”: có nghĩa là sau khi giáo dục về đạo đức mới được học về văn hóa, học về tri thức, chiếm lĩnh tri thức, làm chủ tri thức để theo kịp sự phát triển của khoa học kỹ thuật, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại.

Lịch sử dân tộc ta đã trải qua hơn 4.000 năm, bên cạnh những người vừa có đức vừa có tài làm vẻ vang đất nước cũng có không ít người có tài nhưng không có đức, đi ngược với lợi ích của quốc gia dân tộc, chà đạp lên truyền thống yêu nước thương nòi. Có thể kể đến Trần Ích Tắc, vương tử của nước Việt, kẻ ôm kinh luân đầy một bụng nhưng phản quốc theo giặc và cuối cùng phải sống vong quốc. Lê Chiêu Thống cũng vậy.

“Tiên học lễ, hậu học văn” là giáo dục cho học trò ngày từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường phải thấu đáo lễ nghĩa, lễ phép, lễ độ đầu tiên. Từ đó sẽ dễ dàng tiến tới thành công trong các mối quan hệ hay vận dụng vào công việc… Không nghiễm nhiên mà chữ giáo dục luôn luôn đứng trước chữ đào tạo trong mọi hoàn cảnh. Có tài năng, linh động, sáng tạo nhưng không có mục tiêu, định hướng, lý tưởng để phấn đấu thì cái tài năng ấy không những không có ích cho xã hội mà còn làm băng hoại các giá trị xã hội. Bác Hồ đã dạy: “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”. Mà muốn có nhân tài, giáo dục học sinh theo hướng “Tiên học lễ, hậu học văn” để “Trồng người” lại càng cần thiết trong bối cảnh hiện nay, thưa giáo sư Trần Ngọc Thêm.
Ảnh: Giảng viên Nguyễn Hải Yến.
#QV-ST!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét