Khái niệm “Diễn biến hòa bình”

 

Nguồn gốc chiến lược “diễn biến hòa bình” là do sau Chiến tranh thế giới thứ hai, chủ nghĩa đế quốc nhận thấy có thể thực hiện một cuộc tấn công bằng các nhân tố gây bất ổn ngay trong lòng CNXH sẽ làm sụp đổ các nước XHCN. Do vậy, cùng với “Chiến tranh lạnh”, chủ nghĩa đế quốc đẩy mạnh cuộc chiến tranh tư tưởng, tuyên truyền chống phá CNXH. Phương thức mới này được gọi là “diễn biến hòa bình” hay “chuyển hóa hòa bình”.

Cụm từ “diễn biến hòa bình” xuất hiện ở thời kỳ đầu của Chiến tranh lạnh khi Ngoại trưởng Mỹ Akisơn nhận thấy sự thất bại của Mỹ trong việc can thiệp quân sự đối với các nước XHCN. Chiến lược “diễn biến hòa bình” là khái niệm chỉ âm mưu, thủ đoạn, phương thức hoạt động của các thế lực đế quốc, phản động sử dụng nhằm tạo ra và ủng hộ lực lượng chống đối, phản cách mạng ngay trong lòng các nước XHCN, hòng lật đổ chế độ XHCN mà không cần can thiệp bạo lực từ bên ngoài. Đây là “chiến lược cơ bản nhằm lật đổ chế độ chính trị của các nước tiến bộ, trước hết là các nước xã hội chủ nghĩa từ bên trong, chủ yếu bằng các biện pháp phi quân sự do chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động, đứng đầu là Mỹ tiến hành”⁽¹⁾.

Những năm 1947-1988 là giai đoạn thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” để ngăn chặn sự phát triển của CNXH. Trong đó, chủ nghĩa đế quốc đã lợi dụng khó khăn ở một số nước XHCN để kích động bạo loạn (Hunggari năm 1956, Tiệp Khắc năm 1968)... Những năm 1989-1993, Chiến lược “diễn biến hòa bình” gắn liền với chiến lược “vượt trên ngăn chặn” để xóa bỏ CNXH. Từ năm 1993 đến nay là giai đoạn đẩy mạnh thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”, tiến hành “Cách mạng màu” hòng xóa bỏ hoàn toàn CNXH.