Liên minh giai cấp trong cách mạng vô sản

 

Trong giai đoạn này, C.Mác và Ph.Ăngghen đề cao vai trò của liên minh công nông không chỉ trong giai đoạn đấu tranh giành chính quyền mà còn giai đoạn sau khi giai cấp công nhân và nhân dân lao động giành được chính quyền. Vấn đề liên minh công nông được đề cập trong giai đoạn này rất phong phú như: Tư tưởng liên minh với các đảng của giai cấp công nhân; xác định cương lĩnh liên minh công nông; vấn đề mục đích của liên minh cũng được đề cập một cách rất cụ thể đó là liên minh để đi đến xóa bỏ sự khác biệt giữa hai giai cấp này, dẫn đến xóa bỏ giai cấp nói chung; một trong những vấn đề thuộc về đường lối, phương pháp là không được dùng bạo lực với nông dân, mà phải giáo dục thuyết phục để họ tự nguyện gia nhập vào hàng ngũ của những người vô sản.

Nhận thức về giai cấp nông dân trong giai đoạn này cũng có nhiều điểm mới. Nội dung này thể hiện rõ trong tác phẩm “Vấn đề nông dân ở Pháp và ở Đức” (1894). Trong tác phẩm này, Ph.Ăngghen tiếp tục làm rõ vai trò, tính hai mặt của người nông dân; các chính sách đối với nông dân của đảng cộng sản trong các giai đoạn cách mạng. Theo Ph. Ăngghen, không thể coi nông dân là một khối thống nhất mà có những tầng lớp nông dân khác nhau và mỗi tầng lớp ấy đều có những tư tưởng, đặc điểm khác nhau, và họ không ngừng bị phân hóa. Do vậy, các đảng xã hội chủ nghĩa cần phải có những sách lược cụ thể đối với từng đối tượng nông dân, để thu hút họ đứng về phía giai cấp công nhân trong cuộc đấu tranh chống lại giai cấp tư sản. Ph.Ăngghen chỉ rõ đối với tầng lớp đại nông, họ chỉ có thể trở thành đồng minh của những người xã hội chủ nghĩa trong phạm vi nhất định chừng nào họ đấu tranh chống chế độ chiếm hữu ruộng đất phong kiến. Còn đối với tiểu nông và trung nông không bóc lột lao động làm thuê, trong điều kiện xã hội tư bản chừng mực nào đó họ cũng bị bóc lột và không tránh khỏi bị diệt vong. Do vậy, nhiệm vụ của các đảng vô sản là phải tìm mọi biện pháp để thu hút bộ phận này về phía giai cấp công nhân trong đó đặc biệt chú ý tầng lớp tiểu nông. Về con đường cải tạo giai cấp nông dân trong tiến trình cải tạo và xây dựng chủ nghĩa xã hội, Ph.Ăngghen cũng chỉ rõ cần phải tổ chức những người nông dân vào làm ăn trong hợp tác xã, đương nhiên ruộng đất là tư liệu sản xuất chủ yếu của họ cũng phải chuyển thành tài sản của hợp tác xã. Đây là một quá trình phức tạp tuyệt đối không được dùng cưỡng bức mà phải bằng giáo dục, bằng nêu gương, và sự giúp đỡ của xã hội để những người nông dân tự giác vào hợp tác xã.