Lợi dụng khoảng trống thông tin để "nhào nặn", bịa đặt

Đã nhiều năm trước đây, tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội khi bàn về vấn đề này đã dẫn chứng một vụ việc cụ thể: Tại sao những hình ảnh về một dinh thự xa hoa ồ một nước A-rập từng xuất hiện nhiều trên báo chí lại bỗng dưng được nhào nặn thành dinh thự của một cán bộ cấp cao ở Việt Nam mà vẫn cố người tin? Kẻ xấu đã đánh vào tâm lý tò mò, hiếu kỳ thông tin hậu trường chính trị của một bộ phận người đọc. Nhìn lại chiêu trò của những trang mạng tung tin xuyên tạc, bịa đặt mấy năm gần đây, nhà báo Nguyễn Như Phong, Tổng biên tập Báo Năng lượng mới, người từng có bài viết "bóc mẽ" các thủ đoạn, chiêu trò thâm độc này, phân tích: Chúng thường nhào nặn thông tin dựa trên những sự kiện cụ thể mà báo chí, truyền thông đã đưa tin rồi thêm thắt, suy diễn. Để thuyết phục người đọc, chúng thường "mạnh mồm" tuyên bố "đây là tài liệu bóc từ băng ghi âm" nhưng nếu ai tinh ý sẽ nhận ra rằng, dù đã nhiều lần hứa "tung" băng ghi âm song chưa lần nào chúng làm được việc đó. Chúng cũng lợi dụng một số mâu thuẫn trong nội bộ các cơ quan rồi thêm thắt các thông tin theo hướng suy diễn, kích động khiến người đọc tin là thật. Khi đã "bấu” được vào điểm cốt yếu này, chúng suy diễn, kết nối thêm các thông tin "ngoài lề" khiến người đọc tin luôn cả những thông tin mà chúng cài vào.

Là chuyên gia nghiên cứu về truyền thông và mạng xã hội, tác giả một số cuốn sách như "Vai trò của báo chí trong định hướng dư luận xã hội", "Báo chí và mạng xã hội"..., Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Chí Nghĩa, Trưởng khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) cho rằng: "Họ đánh vào sự tò mò, hiếu kỳ của công chúng do có một khoảng trốhg thông tin không được đề cập. Những trang mạng xấu đã tiếp cận rất nhanh với khoảng trống thông tin đó, trong khi để nhận diện thông tin bịa đặt với người đọc lại khá khó khăn vì kẻ xấu rất khôn ngoan. Chúng thường tỏ ra khách quan, sử dụng rất nhiều phương thức, nhiều trang mạng khác nhau. Có trang rất dễ nhận diện vì tông màu "đen" khá rõ, tất cả là phê phán, chỉ trích, moi móc đời tư. Nhưng có trang trung tính, có trang giả mạo của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Bình thường, họ cập nhật các thông tin, hoạt động của lãnh đạo một cách chính xác theo báo chí chính thốhg để tạo niềm tin rồi đột ngột cài vào một vài thông tin bịa đặt, xuyên tạc".

Theo nhà nghiên cứu Lê Võ Hoài Ân, những chiêu trò tạo ra thông tin xấu độc trên tuy không mới nhưng trong thời kỳ bùng nổ thông tin, với sự phát triển của khoa học và công nghệ, các thông tin này được tán phát rất nhanh, sâu rộng, gây tác động hết sức nguy hiểm. Hiện nay, trưóc các sự kiện chính trị lớn của đất nước, các thế lực xấu đều "bày binh bô trận" rất tinh vi, phối hợp trong - ngoài nhịp nhàng, tổ chức bài bản, lớp lang thông qua Internet, đặc biệt là mạng xã. hội. Như trường hợp một số blog, trang mạng gần đây, có trang được lập từ cách đây vài năm, thông tin rất ít nhưng đến khi Đảng ta chuẩn bị triển khai Đại hội XII thì mới liên tiếp tung tin xuyên tạc. Theo thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông, ở Việt Nam hiện có khoảng 30 triệu người sử dụng Internet và hơn 100 triệu thuê bao điện thoại di động. Mạng xã hội được ưa chuộng nhất ồ Việt Nam là íacebook hiện ước có khoảng 25 triệu người sử dụng. Mỗi tài khoản facebook có thể kết bạn với 5.000 người, có thể được hàng vạn người theo dõi, làm cho mỗi thông tin trên mạng xã hội có muôn nẻo đưòng truyền, phát đi với tốc độ như vũ bão.

Sưu tầm