Phương pháp luận khi nghiên cứu về tư tưởng xã hội chủ nghĩa

 

Nghiên cứu môn Lịch sử tư tưởng xã hội chủ nghĩa phải quán triệt phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Cũng như nghiên cứu các môn học khoa học xã hội - nhân văn khác, môn học Lịch sử tư tưởng xã hội chủ nghĩa lấy phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử làm phương pháp nghiên cứu. Nghiên cứu môn Lịch sử tư tưởng xã hội chủ nghĩa luôn phải quán triệt quan điểm của Ph.Ăngghen: “Trong mỗi thời đại lịch sử, phương thức chủ yếu của sản xuất kinh tế và trao đổi, cùng với cơ cấu xã hội - cơ cấu do phương thức đó quyết định, đã cấu thành cơ sở cho lịch sử chính trị của thời đại và lịch sử của sự phát triển trí tuệ của thời đại; cái cơ sở mà chỉ có xuất phát từ đó mới cắt nghĩa được lịch sử”¹.

Nghiên cứu môn Lịch sử tư tưởng xã hội chủ nghĩa phải quán triệt quan điểm khách quan, toàn diện, lịch sử - cụ thể, phát triển và đấu tranh giai cấp; phải chú ý đến các điều kiện khách quan về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của mỗi thời kỳ lịch sử, đồng thời đánh giá đúng vai trò chủ quan của mỗi đại biểu tư tưởng xã hội chủ nghĩa. Chỉ có như vậy mới nắm bắt được thực chất nội dung tư tưởng xã hội chủ nghĩa gắn liền với bối cảnh không gian, thời gian đó.

---

¹ C.Mác và Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 21, “Lời tựa cho bản tiếng Anh xuất bản năm 1888 “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 1995, tr.523.