Ấm tình người trên đường hồi hương

    Giữa mưa gió bời bời những ngày qua là cảnh hàng ngàn người dân về quê tránh dịch. Chặng đường dài hồi hương nhọc nhằn nhưng cũng thấm đẫm tình người.

    18h ngày 8/10, hàng trăm người dân đi xe máy từ các tỉnh phía Nam về đến trạm kiểm soát tại Hòa Phước (huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng) được cảnh sát giao thông yêu cầu dừng lại, tập hợp tại địa điểm dã chiến đã dựng sẵn để ăn uống, nghỉ ngơi chờ có xe dẫn đoàn vào hầm Hải Vân để qua Huế. Lần đầu tiên trong lịch sử, hầm đường bộ Hải Vân mở cửa cho người dân chạy xe máy qua hầm.

    Từ Đồng Nai, chị Nguyễn Thị Đức (25 tuổi) mang bầu gần 8 tháng ngồi sau xe máy của chồng là anh Hà Văn Chắt (27 tuổi). Để vợ đỡ mỏi, anh Chắt chế thêm giá để va ly phía sau rồi kê thêm gối cho vợ tựa lưng. Đến Đà Nẵng, hai vợ chồng đã đi được hơn nửa chặng đường về quê Nghệ An. Dừng xe, chị Đức bước xuống, ngồi bệt bên lề đường vì mệt mỏi. Nhận nước uống từ đoàn từ thiện, anh Chắt đổ nước giặt khăn lau mặt rồi đấm lưng cho vợ. Hành trình dài khiến hai vợ chồng mệt lả. “Đêm qua, vợ chồng em phải ngủ ở ngôi nhà hoang gần đèo Cả (Phú Yên). Cũng may vợ em nó khỏe, dọc đường về đây mọi việc vẫn ổn. Biết nguy hiểm nhưng chẳng còn cách nào khác nên phải về quê thôi anh”, anh Chắt nói.

    Hai vợ chồng trẻ cùng quê ở xã Nghĩa Lộc, huyện Nghĩa Đàn (Nghệ An), cưới nhau hồi tháng 6 năm ngoái, sống cùng bố mẹ. Hoàn cảnh gia đình khó khăn, cuối tháng 5, hai vợ chồng quyết định Nam tiến để mưu sinh, lập nghiệp. Được giới thiệu, cả hai vào Đồng Nai làm công nhân cho một xưởng gỗ khi chị Đức đã mang bầu con đầu lòng được hơn 2 tháng. Làm việc chưa được bao lâu thì dịch COVID-19 bùng phát, hai vợ chồng cùng thất nghiệp, về bó gối ở phòng trọ. Mấy tháng nay sống nhờ vào sự giúp đỡ của các đoàn từ thiện, nhưng thấy không thể cầm cự được nữa, tàu xe không có, vợ chồng đành quyết định về quê bằng xe máy, dù biết rằng hành trình sẽ vất vả, khổ cực.

    Ngồi bên vợ, anh Chắt tâm sự: “Ban đầu, vợ chồng em cũng tính ở lại bám trụ, chờ vợ sinh con xong, em sẽ một mình cáng đáng. Nhưng dịch bệnh làm mọi thứ thay đổi. Tiền trọ không có để trả, vợ lại gần sinh, ở lại ngày nào khổ ngày đó. Giờ về quê dù nghèo khó còn có mẹ cha, bà con lối xóm. Ở xứ người, bơ vơ không biết mai mốt bấu víu vào đâu”.

    Cháu Hà Bảo Nhật Ken (3 tuổi) ngồi giữa, trước là cậu ruột cầm lái, sau là bà nội Lô Thị Lương (dân tộc Thái) đi từ Bình Dương về xã Mường Nọc (Quế Phong, Nghệ An). Tại trạm dừng nghỉ, hai bà cháu được đội tình nguyện tặng nước uống, trái cây, bánh kẹo; nhiều người đến cho tiền. Bà Lương kể, bố mẹ cháu đều là công nhân, ở trọ tại Bình Dương, bà vào trông cháu. Dịch xảy ra, con trai, con dâu đều thất nghiệp vì công ty ngừng hoạt động, cắt giảm nhân lực. Cả nhà ở trọ sống lay lắt bằng tiền tích góp được và hàng cứu trợ của các đoàn thể, đội tình nguyện. Thấy tình thế không thể kéo dài, bà Lương về quê mang theo cháu nội. “Ở trọ chật chội, bức bí, thiếu thốn đủ bề. Về quê, còn có vườn tược, bà cháu nuôi nhau. Bố mẹ cháu ban đầu cùng tính về luôn, nhưng đến phút chót, chúng quyết định ở lại. Hy vọng tụi nó sớm có việc làm trở lại, tích góp được để Tết về quê thăm con”, bà nói.

KỶ NIỆM 60 NĂM ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TRÊN BIỂN (23/10/1961 - 23/10/2021): HỦY TÀU ĐỂ GIỮ BÍ MẬT

Tháng 10-1964, Tàu 67 thuộc Đoàn 125 (Quân chủng Hải quân) xuất phát ở bến Đồ Sơn (Hải Phòng) chở 70 tấn vũ khí cùng 15 cán bộ, thủy thủ và 3 cán bộ tăng cường cho chiến trường miền Nam.

Để che mắt địch, Tàu 67 treo cờ ngụy quyền Sài Gòn, hai đầu tàu trùm lưới đánh cá. Nhờ ngụy trang khéo léo nên nhiều máy bay địch lượn lờ trinh sát nhưng vẫn không phát hiện ra tàu ta chở vũ khí. Đi trong đêm tối, trời lại mưa dông nên Tàu 67 bị chệch hướng và mắc cạn ở Cồn Lợi (Bến Tre).

Nhằm giữ bí mật con đường vận chuyển vũ khí trên biển, cán bộ, chiến sĩ Tàu 67 được lệnh di chuyển vào bờ, trên tàu chỉ còn Chính trị viên Lê Hồng Phước, máy trưởng Hoàng Anh Dũng và pháo thủ Vũ Đăng Khoa. Cả ba người đều mặc trang phục của ngư dân Nam Bộ. Phát hiện có tàu lạ mắc cạn, nhiều tốp máy bay địch quần thảo trinh sát, Vũ Đăng Khoa giả vờ vá lưới, Chính trị viên Lê Hồng Phước thì vẫy tay chào như thể gặp người thân. Không thấy khả nghi nên máy bay địch bỏ đi. Tưởng thoát hiểm thì đến 17 giờ, tàu chiến của địch ngoài khơi vào tìm cách tiếp cận Tàu 67, chúng thả xuồng cao su cho gần chục tên lính định sang tàu ta kiểm tra. Vào thời điểm ấy, trời nhá nhem tối, tàu của ta ngụy trang kín đáo, một số tên lính lái xuồng lượn lờ mấy vòng quan sát cũng tưởng tàu của ta là tàu đánh cá mắc cạn nên đã bỏ đi.

Ngay trong đêm, lực lượng trên bờ liên hệ quân giải phóng và người dân địa phương nhanh chóng chuyển 70 tấn vũ khí vào trong căn cứ. Con tàu bị mắc cạn giữa bãi cát khổng lồ, mọi người thảo luận nhiều phương án nhưng không có cách giải cứu. Vì thế, anh em quyết định thà mất tàu chứ nhất quyết không để lộ con đường vận chuyển trên biển. Theo lệnh của trên, 3 đồng chí: Phước, Dũng, Khoa điểm hỏa 3 tấn thuốc nổ phá hủy Tàu 67. 15 cán bộ, thủy thủ ở lại Bến Tre khoảng hai tuần, sau đó theo Tàu 154 ra Bắc tiếp tục thực hiện nhiệm vụ.

(CHÍ DŨNG - BÁO QĐND ĐIỆN TỬ)

Xử lý nghiêm khi phát hiện vi phạm

    Theo Quyết định số 4689/QĐ-BYT ngày 6-10-2021 của Bộ Y tế về hướng dẫn chẩn đoán và điều trị Covid-19 được cập nhật lần thứ 7, có 3 thuốc kháng vi rút được đưa vào phác đồ điều trị, bao gồm: Remdesivir dùng cho bệnh nhân có triệu chứng trung bình, nặng; Favipiravir dùng cho trường hợp không triệu chứng, triệu chứng nhẹ, trung bình và Molnupiravir dùng cho bệnh nhân mức độ nhẹ.

    Bác sĩ Trương Hữu Khanh, nguyên Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, chỉ có 3 loại thuốc trên được Bộ Y tế xem xét, đánh giá tính hiệu quả và an toàn. Trong khi những loại thuốc khác không rõ thành phần như thế nào, công dụng đến đâu, thì người dân không nên sử dụng. Hơn nữa, mỗi người có một cơ địa, bệnh lý mức độ khác nhau, cần có chỉ định của bác sĩ về liều lượng theo từng giai đoạn bệnh. Nếu dùng thuốc tùy tiện sẽ dẫn tới hậu quả khôn lường. “Có những loại thuốc được quảng cáo là dự phòng Covid-19. Tuy nhiên, hiện chỉ có vắc xin và “5K” mới giúp chúng ta phòng tránh và giảm các triệu chứng tăng nặng khi mắc Covid-19”, bác sĩ Trương Hữu Khanh khuyến cáo.

    Theo Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam Kidong Park, hiện Chính phủ Việt Nam đang chuẩn bị cho việc chuyển sang trạng thái “bình thường mới” và vắc xin có ý nghĩa quan trọng phòng Covid-19. Tuy nhiên, vắc xin không phải là “chìa khóa vạn năng” có thể ngăn chặn sự lây lan của vi rút, mà cần nghiêm túc thực hiện “5K” (khẩu trang - khử khuẩn - khoảng cách - không tụ tập - khai báo y tế).

    Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội Khổng Minh Tuấn lưu ý, người dân không nên tự ý mua thuốc để dự trữ, tự điều trị tại nhà. Các cơ quan quản lý cần siết chặt hơn nữa đối với việc bán hàng, quảng cáo trực tuyến, nhất là thuốc chữa bệnh.

    Bộ Y tế cũng đã có chỉ đạo các đơn vị trực thuộc, như: Cục Quản lý dược, Thanh tra Bộ Y tế tăng cường quản lý việc kinh doanh, quảng cáo thuốc điều trị Covid-19 không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Quan điểm của Bộ Y tế là xử lý nghiêm khi phát hiện các trường hợp kinh doanh thuốc không rõ nguồn gốc; quảng cáo quá công dụng của thuốc; tăng giá bất hợp lý… Trường hợp phát hiện các hành vi vi phạm có dấu hiệu hình sự, kịp thời lập hồ sơ chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.

Loạn thuốc “xách tay” phòng, chữa Covid-19

    Trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp, lợi dụng tâm lý lo lắng của người dân, gần đây, thị trường thuốc trực tuyến xuất hiện nhiều mặt hàng “xách tay” từ Ấn Độ, Nga, Trung Quốc… được quảng cáo có khả năng dự phòng và điều trị Covid-19. Điều đáng nói, mỗi tài khoản trên mạng xã hội lại rao bán thuốc với giá khác nhau, từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng/hộp. Theo các chuyên gia, người dân không nên tự ý sử dụng thuốc để tránh “tiền mất, tật mang”.

     Rao bán thuốc chưa được cấp phép

    Kể từ khi gần khu vực sinh sống phát hiện chùm ca mắc Covid-19 trong một gia đình, bà Nguyễn Thị Nhung (63 tuổi, ở phường Việt Hưng, quận Long Biên) rất lo lắng. Bà đã nhờ người quen mua thuốc dự phòng Covid-19 được quảng cáo là hàng “xách tay” từ Nga.

    “Qua quảng cáo của người bán trên mạng internet, loại thuốc Arbidol dùng để dự phòng có giá từ 380.000 đến 480.000 đồng/hộp (10 viên) được dùng phổ biến ở Nga cho cả trẻ em và người lớn. Trẻ em 6-12 tuổi uống 1 viên, người lớn uống 2 viên. Hộp màu xanh giúp tăng đề kháng chống Covid-19, còn loại màu đỏ dành cho đối tượng F1, F2. Nếu tiếp xúc với F0, thì uống ngay sau khi phơi nhiễm với liều lượng 1 lần/ngày và liên tục 10-14 ngày”, bà Nhung cho biết.

    Theo một người bán thuốc “xách tay” ở phường Đội Cấn, quận Ba Đình, giá bán sỉ và lẻ khác nhau. Thậm chí, người này không đọc được chính xác tên thuốc, vì nhãn mác toàn chữ nước ngoài. Không những vậy, nhiều trang mạng xã hội còn quảng cáo thuốc “Liên Hoa Thanh Ôn” là “một phần liệu pháp điều trị bệnh nhân Covid-19 tại Trung Quốc” với tác dụng ức chế sự phát triển của vi rút, giảm nhẹ các triệu chứng của bệnh. Trong tháng 9-2021, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03 - Bộ Công an) đã thu giữ gần 10.000 hộp thuốc “Liên Hoa Thanh Ôn” nhập lậu tại thành phố Hồ Chí Minh.

    Mới đây, Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) cũng đưa ra cảnh báo, một số đối tượng đã rao bán các loại thuốc được quảng cáo là thuốc điều trị Covid-19 trên các trang thông tin điện tử, mạng xã hội. Các loại thuốc trên chưa được cấp giấy đăng ký lưu hành hoặc đang trong thời gian thử nghiệm lâm sàng.

 

Tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm nêu gương

          Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã chỉ rõ: "Trong những năm tới phải đặc biệt coi trọng và đẩy mạnh hơn nữa xây dựng, chỉnh đốn Đảng toàn diện về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ". "Kiên quyết, kiên trì thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI), Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về xây dựng Đảng gắn với đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh bằng các biện pháp mạnh mẽ, quyết liệt, đồng bộ để ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ".

          Mới đây, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 01-KL/TW về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị khóa XII "Về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh". Trong đó chỉ rõ: Kết hợp chặt chẽ giữa học tập với làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của mỗi địa phương, đơn vị và công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; giải quyết hiệu quả các khâu đột phá và các vấn đề trọng tâm, bức xúc trong thực tiễn. Thực hiện đồng bộ giữa "xây" và "chống"; "xây" là nhiệm vụ cơ bản, chiến lược, lâu dài, "chống" là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách.

          Trong quá trình tổ chức thực hiện, phải đề cao việc phát huy vai trò, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, trước hết là các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng yêu cầu: Mỗi cán bộ, đảng viên cần nghiêm túc thực hiện trách nhiệm nêu gương; người có chức vụ càng cao, cương vị càng lớn càng phải gương mẫu trong tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức, lối sống, phong cách, tác phong, lề lối công tác để quần chúng, nhân dân noi theo; phải thể hiện được tư tưởng vững vàng, quan điểm đúng đắn, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, hết lòng vì nước, vì dân; có phong cách lãnh đạo khoa học, dân chủ, sâu sát thực tiễn, thật sự là hạt nhân đoàn kết, quy tụ, tạo động lực và phát huy trí tuệ tập thể, theo tinh thần Bác đã dạy: "Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền".

          Trong thực tế, sự nêu gương của cán bộ, đảng viên có tầm ảnh hưởng rất lớn, để từ đó người dân thêm tin yêu Đảng. Còn nhớ trong vụ sạt lở tại thủy điện Rào Trăng 3 năm 2020, vào những thời khắc khó khăn, sinh tử, Thiếu tướng Nguyễn Văn Man- vị tướng của Quân khu 4 đã lựa chọn sự dấn thân vì dân, vì nước. Câu nói cuối cùng của Thiếu tướng Nguyễn Văn Man khi báo cáo với Thủ tướng về người đồng đội của mình: “Nhân dân đang cần chúng ta đến thì bất luận có hy sinh cũng phải đến” đã gây xúc động mạnh trong lòng quân, dân cả nước. Hay trong bối cảnh gần 2 năm cả nước chống chọi với đại dịch COVID-19, không thể kể hết những tấm gương xung phong, tình nguyện, những nghĩa cử cao đẹp của các cán bộ, đảng viên cùng cả hệ thống chính trị và người dân sớm nỗ lực ngăn chặn, đẩy lùi dịch bệnh, mang lại cuộc sống bình an cho nhân dân. 

          Việc kiên quyết, kiên trì thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI), Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về xây dựng Đảng gắn với đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh sẽ có tác động tích cực, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác giáo dục, rèn luyện, tu dưỡng phẩm chất, đạo đức, lối sống, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên- cái gốc quan trọng trong công tác cán bộ của Đảng.

 

 

 

Nhiều thách thức trong bảo đảm an ninh nguồn nước

          Các quốc gia trên thế giới đang ngày càng coi trọng việc bảo đảm an ninh nguồn nước, vì đây là loại hình an ninh phi truyền thống và tài nguyên nước được xác định là tài nguyên chiến lược thứ hai, sau con người. Ở nước ta, trong những năm gần đây, nguồn tài nguyên nước và bảo đảm an ninh nguồn nước đang đối mặt nhiều thách thức.

          Với đặc thù là quốc gia đang phát triển chịu tác động rất lớn từ hạn hán, xâm nhập mặn, bão, lũ, ngập lụt có xu thế ngày càng cực đoan, nhất là với khu vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn sử dụng hơn 80% tổng lượng nước, Việt Nam dễ bị tổn thương trước tác động của thiên tai liên quan đến nước.

          Nơi khát cháy, nơi úng ngập

          Xã Nhơn Hải, huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận vốn là vùng nổi tiếng trồng cây hành tím, nho, táo, cỏ chăn nuôi gia súc. Thế nhưng nhiều tháng qua, nông dân nơi đây rất vất vả vì thiếu nước tưới. Do hồ Ông Kinh cạn trơ đáy, người dân đã phải bỏ ra hàng trăm triệu đồng để khoan giếng ngay giữa lòng hồ khô cạn từ 30 -100 m để tìm nước tưới.

          Nhiều nông dân đã mất trắng khi khoan giếng mà vẫn không có nước. Những hộ tìm được ít mạch nước ngầm thì phải đặt máy bơm lắp ống dẫn nước hàng ki-lô-mét để đưa nước về tưới, nhưng cũng chỉ để cứu tạm thời cây trồng trong mùa vụ đang sản xuất giữa chừng. Anh Trương Tua, ở thôn Mỹ Tường 1 rầu rĩ nói: “Tôi trồng bảy sào hành tím trong vụ này, bỏ ra mấy chục triệu đồng khoan giếng giữa lòng hồ Ông Kinh nhưng nguồn nước ngầm rất ít, chỉ tưới tạm thời đến đâu hay đến đó. Thiếu nước tưới thì mùa này coi như bị mất trắng”.

Anh Lưu Minh Trí, cán bộ nông nghiệp xã Nhơn Hải cho biết: “Toàn xã có khoảng 30 giếng khoan dưới lòng hồ Ông Kinh và các nơi khác, nhưng lượng nước ngầm không đủ tưới cho các vùng trồng. Mùa vụ này, nhiều nông dân sẽ mất trắng”.

          Những tháng mùa khô, các tỉnh Nam Trung Bộ lượng mưa rất thấp; thậm chí có nơi không có mưa. Thống kê cho thấy tổng lượng mưa ở những khu vực này đang thấp hơn trung bình của cả nước từ 20 - 40%; lượng dòng chảy thiếu hụt từ 40 - 70%, một số sông nhỏ đã tắt dòng… Nắng nóng, mưa ít đã xảy ra những đợt hạn hán nghiêm trọng, nhiều hồ chứa nước trong khu vực xấp xỉ ở mực nước chết, có hồ cạn trơ đáy. Riêng mùa khô năm 2020 - 2021 có hơn 80 nghìn hộ dân thiếu nước sinh hoạt, hơn 46.000 ha cây trồng phải bỏ vụ.

          Bên cạnh hạn hán, Việt Nam là một trong năm ổ bão của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, mỗi năm phải hứng chịu hơn 10 cơn bão, kèm theo đó là mưa lũ, lụt lội. Năm 2020, mưa lũ gây ngập úng trên diện rộng, làm sạt lở đất kinh hoàng, gây thiệt hại nghiêm trọng cho người và tài sản ở nhiều tỉnh miền trung.

          Do điều kiện tự nhiên, chúng ta phải thường xuyên đối mặt với các thiệt hại và rủi ro thiên tai nghiêm trọng. Bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, lũ, lũ quét, ngập lụt; sạt lở đất, hạn hán, xâm nhập mặn, cháy rừng... đã, đang và sẽ là những thách thức khách quan rất lớn bên cạnh những yếu tố chủ quan cho vấn đề an ninh nguồn nước hiện nay.

          Ô nhiễm tràn lan

          Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia năm 2018 cho thấy, tỷ lệ nước thải sinh hoạt chiếm hơn 30% tổng lượng nước lưu thông trong các sông, hồ, kênh, rạch. Thế nhưng, tỷ lệ nước thải được thu gom và xử lý trước khi thải ra môi trường ở mức thấp (Hà Nội là 20,62%, TP Hồ Chí Minh là 13%). Nước thải từ các cơ sở sản xuất công nghiệp nhỏ lẻ, hộ gia đình, từ các làng nghề hầu như không được xử lý mà xả thải trực tiếp ra môi trường.

          Trong khi đó, rủi ro mất an toàn đập, hồ chứa nước gia tăng do mưa lũ diễn biến cực đoan dưới tác động của biến đổi khí hậu, sự suy giảm rừng đầu nguồn, thảm phủ thực vật trên lưu vực hồ chứa đang có chiều hướng gia tăng.

          Không chỉ nguồn nước mặt, gần đây chất lượng nguồn nước ngầm tại một số vùng đang bị suy giảm do nhiễm mặn và ô nhiễm, phổ biến ở các khu vực đồng bằng ven biển Bắc Bộ và Nam Bộ. Hiện tượng ô nhiễm kim loại nặng và amoni trong nước ngầm được ghi nhận ở hầu hết các địa phương có khai thác, sử dụng nước dưới đất lớn. Ô nhiễm các dòng sông do sử dụng hóa chất, thuốc trừ sâu trong nông nghiệp một thời gian dài cũng làm ô nhiễm nguồn nước ngầm ngày càng trầm trọng.

          Bên cạnh đó, nguồn nước mặt sản sinh trong lãnh thổ nước ta chỉ chiếm 37% tổng lượng nước mặt của quốc gia. Nguồn nước sản sinh từ bên ngoài lãnh thổ chảy vào chiếm tới 63% và nguồn nước ngoại sinh này nằm ngoài khả năng quản lý trực tiếp của chúng ta. Nhiều năm gần đây, các quốc gia đầu nguồn đã tăng cường đầu tư, khai thác nguồn nước cho các mục đích phát triển thủy điện, cấp nước cho sản xuất, dân sinh... Cùng với những tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu, điều này cũng trực tiếp gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh nguồn nước của nước ta, nhất là tại đồng bằng sông Cửu Long và đồng bằng sông Hồng.

          Tăng cường cơ chế phối hợp bảo đảm an ninh nguồn nước

          Ở nước ta, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp các bộ, ngành xây dựng đề án bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Nguyễn Văn Tỉnh thông tin thêm: “Chúng ta đang tiềm ẩn và đối mặt nguy cơ mất an ninh nước. Hiện tại, nhiều vùng, địa bàn đã không cân đối được nguồn nước cấp cho sinh hoạt và các nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Bảo đảm an ninh nguồn nước góp phần bảo đảm nhu cầu nước cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái, thực hiện cam kết quốc tế về các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ và góp phần phòng, chống thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu. Nội hàm của an ninh nguồn nước bao trùm lên nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, do vậy cần phải có sự chung tay của toàn xã hội, phải được giải quyết có trọng tâm, trọng điểm, có giải pháp đồng bộ trước mắt và lâu dài”.

          Trước những thách thức nêu trên, đòi hỏi Việt Nam phải có những giải pháp cấp bách và hành động cụ thể, để bảo đảm an ninh nước và an toàn đập, hồ chứa nước trên cơ sở tôn trọng quy luật tự nhiên, thích ứng biến đổi khí hậu, phòng, chống thiên tai, lấy tài nguyên nước là cốt lõi, kết hợp hài hòa giải pháp công trình và phi công trình, trong đó kết cấu hạ tầng về nước giữ vai trò quan trọng đặc biệt; gắn liền với cơ cấu lại nền kinh tế, kết hợp hài hòa lợi ích, bảo đảm hiệu quả kinh tế - xã hội và môi trường, bảo đảm công bằng, hợp lý. Song song đó, đẩy mạnh ngoại giao về nước với các quốc gia có chung nguồn nước với Việt Nam và các đối tác quốc tế khác thông qua đổi mới sáng tạo, sáng kiến trong cách tiếp cận quản lý, sử dụng và khai thác bền vững nguồn nước xuyên biên giới. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển, ứng dụng các giải pháp khoa học và công nghệ mới, thực hiện chuyển đổi số để chủ động ứng phó thiên tai liên quan nước và thích ứng biến đổi khí hậu nhằm bảo đảm và đáp ứng các yêu cầu về nước cho con người, cho phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững; xây dựng tầm nhìn, kịch bản phát triển, giải quyết các tác động cực đoan liên quan nước…

Phòng, chống tham nhũng, tiêu cực - chủ động từ gốc

    Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa ký ban hành Quy định số 32-QĐ/TW quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thay thế Quy định số 211-QĐ/TW ngày 25/12/2019 của Bộ Chính trị khóa XII về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng.

    Việc này khẳng định quyết tâm rất lớn của Đảng, Nhà nước ta trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, đồng thời ngăn chặn, đẩy lùi tiêu cực, làm trong sạch đội ngũ cán bộ, đảng viên, đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi, củng cố, tăng cường niềm tin của nhân dân đối với vai trò lãnh đạo của Đảng.

    Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu kết luận Phiên họp thứ 20 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, ngày 5/8/2021. Ảnh: Trí Dũng/TTXVN

    Phần nổi của tảng băng chìm

    Thời gian qua, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ, mặc dù đã được lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện quyết liệt, có chuyển biến rõ nét, nhưng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn diễn ra phức tạp, tinh vi, tập trung vào số đảng viên có chức vụ trong bộ máy nhà nước.

    Trong giai đoạn “nước sôi lửa bỏng” do tình hình dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, vẫn có những cán bộ, đảng viên không gương mẫu, không phát huy vai trò xung kích đi đầu trong công tác phòng, chống dịch bệnh, thậm chí còn lợi dụng chức trách, nhiệm vụ được giao, vi phạm các quy định phòng, chống dịch, cố ý trục lợi trong sử dụng, mua sắm công, nâng khống giá trị thiết bị y tế, làm thất thoát ngân sách nhà nước, đồng thời đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng, gây bức xúc trong nhân dân. Trong số đó, đáng chú ý là vụ án tham nhũng vật tư y tế tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội (CDC Hà Nội). Với thủ đoạn thông đồng, "thổi giá", hệ thống xét nghiệm tự động Realtime PCR đã bị đội giá gấp nhiều lần. Những cán bộ vốn mang trọng trách trong công tác khám, chữa bệnh cho nhân dân, đã trở thành những đối tượng phạm tội, vi phạm pháp luật.

    Trong khi các lực lượng tuyến đầu đang ngày đêm chiến đấu với "giặc dịch" để bảo vệ sức khỏe cho nhân dân, thì đâu đó vẫn xuất hiện những cán bộ, đảng viên thản nhiên vi phạm quy định phòng, chống dịch. Đó là câu chuyện đáng lên án của 4 vị Chủ tịch UBND các xã ở huyện Nông Cống (Thanh Hóa) bị Công an bắt quả tang khi đang tụ tập đánh bạc, vi phạm quy định phòng, chống dịch COVID-19. Dù bị cách tất cả các chức vụ trong đảng, nhưng hành vi của những cán bộ chủ chốt ở cấp xã nói trên đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến hình ảnh, uy tín của người cán bộ, đảng viên.

    Trường hợp hai vợ chồng ông Nguyễn Văn Thanh, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công ty Đầu tư xây dựng số 2 Hà Nội thuộc Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội đi du lịch, trở về từ vùng dịch, nhưng đã không tự giác, trung thực khai báo y tế, không thực hiện các quy định phòng, chống dịch, mà còn đi nhiều nơi, tiếp xúc nhiều người, cho đến khi bị phát hiện bệnh. Hành vi của vợ chồng ông này đã làm ảnh hưởng lớn đến công tác phòng, chống dịch của thành phố Hà Nội, đe dọa sức khỏe cộng đồng, gây bức xúc trong dư luận xã hội.

    Là cán bộ, đảng viên, lẽ ra phải nêu cao vai trò tiên phong, gương mẫu trước quần chúng nhân dân, nhưng ông Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc Sở Du lịch Bình Định và ông Nguyễn Công Thành, Phó Cục trưởng Cục Thuế, lại nhởn nhơ vui chơi ở sân golf , vô cảm trước tình hình người dân địa phương đang phải chống chọi với “giặc dịch”, thực hiện giãn cách xã hội để phòng, chống dịch COVID-19.

    Cách hành xử đó khiến dư luận vô cùng bức xúc, lên án không chỉ đối với những cán bộ lãnh đạo cấp tỉnh, mà ngay cả với một công dân bình thường. Cơ quan chức năng đã có quyết định miễn nhiệm chức vụ Giám đốc Sở Du lịch và Phó Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Bình Định đối với hai ông này. Nhưng vụ việc đã gây ra dư luận xấu trong xã hội, ảnh hưởng đến thanh danh, uy tín của người cán bộ, đảng viên.

    Điểm lại một vài vụ việc nói trên để thấy đó chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, nếu không ngăn chặn kịp thời, nó sẽ bào mòn lòng tin trong nhân dân, làm giảm sức chiến đấu và vai trò lãnh đạo của Đảng.

    Làm trong sạch đội ngũ cán bộ, đảng viên

    Theo đó, cùng với việc chỉ đạo xử lý các vụ án, vụ việc tham nhũng hoặc có dấu hiệu tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm, Ban Chỉ đạo sẽ trực tiếp chỉ đạo xử lý các vụ án, vụ việc tiêu cực khác ngoài tham nhũng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, uy tín, phẩm chất đạo đức, vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ (gọi chung hai loại vụ án, vụ việc này là vụ án, vụ việc tham nhũng, tiêu cực nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm). Trọng tâm là ngăn chặn suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị.

    Thực tế cho thấy, trong số các biểu hiện, hành vi tiêu cực, có nhiều nhân tố là nguyên nhân, điều kiện dẫn tới tham nhũng như buông lỏng quản lý, vi phạm quy định về quản lý kinh tế - xã hội... Do đó muốn chống tham nhũng thì phải chống tiêu cực, chống suy thoái về đạo đức, lối sống. Khi chống tiêu cực tốt sẽ ngăn ngừa tham nhũng trước một bước và làm giảm tình trạng tham nhũng.

    Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực nhấn mạnh: Không chỉ đấu tranh phòng, chống tham nhũng trong lĩnh vực kinh tế, mà quan trọng hơn phải chống tiêu cực trong cả lĩnh vực tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, đây mới là cái gốc, cái cơ bản cần phải chống. Bởi hai cái này nó có liên quan đến nhau, sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống dẫn đến tiêu cực, tham nhũng. Lợi ích kinh tế thường gắn liền với quyền lợi chính trị, chức quyền, với sự hư hỏng về đạo đức, lối sống...

    Nhằm xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, ngang tầm nhiệm vụ, Đảng ta luôn đề cao vai trò “nêu gương” của cán bộ, đảng viên. Trong mọi hoàn cảnh, cán bộ, đảng viên phải tự giác làm gương, không chỉ về tư tưởng chính trị mà còn về đạo đức, lối sống; không chỉ trong lời nói mà trong cả việc làm, thực hiện nghiêm chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Tự giác nêu gương của cán bộ, đảng viên luôn là chuẩn mực đạo đức để quần chúng soi rọi, noi theo. Nếu đảng viên không gương mẫu thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật, rèn luyện đạo đức, lối sống, thì sẽ làm giảm niềm tin của nhân dân vào chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

        Vì vậy, mỗi cán bộ, đảng viên phải thật sự trong sạch, có đủ bản lĩnh, trí tuệ, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và trình độ chuyên môn vững vàng, thật sự "cần, kiệm, liêm, chính", "chí công vô tư"; thật sự tâm huyết vì nước, vì dân.

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn đặc biệt coi trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đặc biệt là công tác cán bộ, đào tạo, rèn luyện đội ngũ cán bộ hết lòng hết sức phục vụ nhân dân, học dân, lắng nghe dân, phát huy vai trò làm chủ của nhân dân. Kiên trì, kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, đồng thời thường xuyên giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, hoàn thiện cơ chế, chính sách, luật pháp để "không thể, không dám, không muốn, không cần tham nhũng", kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, trong đó "xây" là cơ bản, chiến lược, “chống” là quan trọng, cấp bách.

 

Chống dịch Covid-19 đang đi đúng hướng

          Mặc dù đã có kinh nghiệm qua ba đợt dịch Covid-19 trước, nhưng đợt dịch thứ tư với biến thể Delta đã gây nhiều khó khăn, lúng túng. Với việc đưa ra nhiều quyết sách mới, cuộc chiến chống Covid-19 đã đạt được những kết quả, khi số ca mắc mới và số người chết đã giảm, số người khỏi bệnh nhiều... cho thấy hoạt động chống dịch đang đi đúng hướng.

          Thứ trưởng Y tế Nguyễn Trường Sơn cho rằng giai đoạn được cho là căng thẳng nhất của cuộc chiến chống dịch Covid-19 đợt thứ tư là từ ngày 23/8 đến 30/9. Giai đoạn này, ngành y tế đã triển khai chiến lược xét nghiệm có trọng tâm, trọng điểm và thực hiện 48 giờ xét nghiệm một lần (nhanh hơn tốc độ lây lan của vi-rút SARS-CoV-2). Nhờ thế, số ca mắc mới được phát hiện sớm nhất, để đưa ra biện pháp quản lý, điều trị phù hợp. Đi liền với đó, ngành y tế cũng có những thay đổi trong cách tổ chức điều trị cho người nhiễm Covid-19; đưa vào sử dụng thuốc thế hệ mới… Vì vậy, số ca mắc mới, số người chết giảm và số ca được công bố khỏi nhiều lên mỗi ngày.

          Thống kê của Bộ Y tế đến hết ngày 8/10 cho thấy, số ca mắc trong cộng đồng đã giảm 44,7% so với hai tuần trước, giảm 47,3% so với một tuần trước. Đáng chú ý, đã có 91% số ca mắc Covid-19 được công bố khỏi bệnh; so với trung bình bảy ngày trước, số ca nhập viện mới giảm 6,7%, số ca nặng nguy kịch giảm 16,4%, số ca thở máy xâm lấn giảm 17,1%... Đã có 7 trong tổng số 62 tỉnh, thành phố qua 14 ngày không có ca mắc mới, 12 tỉnh, thành phố không có ca nhiễm mới thứ phát trong 14 ngày qua.

          Trên cơ sở kết quả điều trị thời gian qua và kinh nghiệm từ nhiều nước, thời gian tới, bên cạnh duy trì các hoạt động phát hiện sớm, xét nghiệm, Bộ Y tế tiếp tục có những điều chỉnh trong công tác điều trị, trong đó, đáng chú ý nhất là việc đưa vào sử dụng sớm các loại thuốc điều trị. Như với thuốc kháng vi-rút, bổ sung thuốc Molnupiravir 400 mg bên cạnh Remdesivir, Favipiravir... Molnupiravir 400 mg chỉ định dùng cho bệnh nhân nhẹ. Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng thuốc kháng vi-rút Molnupiravir trong điều trị Covid-19 đã công bố tại một số quốc gia cho kết quả khả quan về tính an toàn, khả năng dung nạp. Nó giúp giảm tải lượng vi-rút rõ rệt ở bệnh nhân thể nhẹ và vừa sau năm ngày điều trị, qua đó giảm tỷ lệ người bệnh tăng nặng phải nhập viện, giảm tử vong.

          PGS, TS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, đợt dịch thứ tư với biến chủng Delta khiến số mắc và số tử vong tăng cao. Có những lúc, tỷ lệ tử vong tại Việt Nam lên tới 2,5%, cao hơn mức trung bình của thế giới (2,1%). Tuy nhiên, trong những ngày gần đây, cùng với giảm về số ca mắc, thì số người chết cũng giảm mạnh. Ở thời điểm cuối tháng 8, đầu tháng 9, số mắc thường ở mức hơn 10 nghìn ca mỗi ngày thì sáu ngày gần đây số ca mắc từ 3.500 đến 5.000 ca/ngày. Số người mắc Covid-19 được công bố khỏi bệnh cũng tăng cao, có những ngày số khỏi nhiều gấp hơn 5 lần số mắc. Cùng với đó, số người chết đã và đang giảm. Nếu như trước đây có những ngày số người chết lên đến hơn 300 trường hợp thì đến nay đã giảm từ 110 đến 130 ca/ngày.

          Để đạt được những kết quả này là sự chỉ đạo quyết liệt, sát sao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Về phía ngành y tế, cũng đã triển khai nhiều biện pháp quyết liệt, nhất là những quyết định về chuyên môn tạo ra sự thay đổi cuộc chiến chống Covid-19. Bộ Y tế đã thành lập bộ phận thường trực đặc biệt hỗ trợ TP Hồ Chí Minh và các tỉnh phía nam phòng, chống dịch. Rất nhiều đoàn công tác vào hỗ trợ TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Long An, Đồng Nai, Cần Thơ, Vĩnh Long, Tiền Giang... chống dịch, đưa ra các quyết sách, giải pháp kiểm soát tử vong. Đặc biệt, có năm biện pháp được coi là trụ cột làm thay đổi “cục diện” trong cuộc chiến chống Covid-19.

          Thứ nhất, là triển khai cách ly F1 tại nhà, quyết định này đã giảm áp lực rất lớn cho các cơ sở cách ly tập trung và nhất là giảm lây nhiễm chéo tại chính các cơ sở cách ly tập trung.

          Thứ hai, trong bối cảnh số ca mắc tăng cao, số người mắc Covid-19 trở nặng cần nhập viện điều trị kịp thời gia tăng khiến các cơ sở y tế địa phương quá tải, lúng túng trong việc tiếp nhận xử trí, Bộ Y tế quyết định phân công các bệnh viện tuyến trung ương vào trực tiếp hỗ trợ điều trị Covid-19 trên địa bàn TP Hồ Chí Minh và các tỉnh phía nam; ban hành tài liệu Hướng dẫn thiết lập cơ sở thu dung, điều trị Covid-19 theo mô hình tháp ba tầng; thực hiện phân loại nguy cơ người nhiễm SARS-CoV-2...

          Điều này đã tác động đáng kể đến việc giảm thiểu tử vong do phân loại đối tượng nguy cơ cao, rất cao để theo dõi liên tục, theo dõi diễn tiến người bệnh trở nặng hoặc cần nhập viện kịp thời. Đồng thời giúp các bệnh viện bớt lúng túng trong bối cảnh số ca mắc tăng cao, cơ sở điều trị người nhiễm Covid-19 luôn trong tình trạng quá tải.

          Thứ ba, Bộ Y tế đồng ý thực hiện cách ly, theo dõi, chăm sóc người nhiễm Covid-19 tại nhà ở khu vực tâm dịch như TP Hồ Chí Minh. Đây là bước ngoặt của chiến lược điều trị, góp phần giảm áp lực cho các bệnh viện với chiến lược đưa y tế đến gần dân, nhất là ba túi thuốc điều trị, trong đó có thuốc kháng đông, kháng viêm để bệnh nhân kịp thời sử dụng sớm nhất; xét nghiệm, tiêm chủng, oxy, trạm y tế lưu động để kịp thời đưa người bệnh trở nặng vào điều trị tại cơ sở y tế...

          Thứ tư, thành lập các trung tâm hồi sức tích cực người bệnh Covid-19; trang bị thêm oxy và trang thiết bị y tế, đưa thuốc điều trị Covid-19, kháng đông, kháng viêm vào điều trị sớm...

          Thứ năm, Bộ Y tế, các địa phương đã điều động khoảng 20.000 cán bộ y tế, sinh viên y khoa vào hỗ trợ TP Hồ Chí Minh và Bình Dương, Đồng Nai, Long An các tỉnh Tây Nam Bộ chống dịch.

          Nhiều chuyên gia cho rằng tỷ lệ bệnh nhân Covid-19 tử vong vừa qua là rất lớn, thậm chí không tưởng tượng, nhất là ở TP Hồ Chí Minh. Đây chắc chắn là bài học lớn cho công tác chống dịch. Mặc dù số người mắc và chết đều giảm, nhưng vẫn còn ở mức cao. Mặt khác, chiến lược chống dịch cũng đã chuyển từ “zero Covid” sang thích ứng an toàn, đòi hỏi các bệnh viện cũng phải điều chỉnh để thích ứng trong giai đoạn mới.

          Với các bệnh viện sẽ là “bệnh viện tách đôi”, một nửa khám, chữa bệnh thông thường và một nửa luôn sẵn sàng, chủ động chống dịch. Hiện, có một lượng lớn người dân từ các tỉnh, thành phố: TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai… trở về các địa phương sau thời gian tăng cường giãn cách xã hội, trong đó có cả những người dương tính. Chính vì vậy, các địa phương vẫn phải rất cảnh giác, nâng cao năng lực ứng phó trong điều trị và cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa.

 

Dám nghĩ, dám làm, đừng vì ghế

          Nghĩ đến dân - sẽ có giải pháp phù hợp

          Từng công tác trong ngành nội vụ, ông bình luận thế nào về Kết luận của Bộ Chính trị trong việc khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung?

          Từ trước đến nay, luôn có rất nhiều cán bộ năng động, đổi mới, dám nghĩ, dám làm vì dân, vì nước. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện cũng có người gặp phải một số rủi ro nhất định. Nếu không có cơ chế để động viên, khuyến khích và bảo vệ thì dễ làm thui chột đi sự nhiệt tình, tâm huyết, sáng tạo của đội ngũ cán bộ. Vì thế việc Bộ Chính trị ban hành kết luận bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì mục đích chung là hết sức phù hợp. Những quyết định đột phá, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung có thể thành công hoặc chưa thành công đều phải được khuyến khích và bảo vệ, còn nếu làm vì lợi ích riêng thì phải xử lý.

          Trong công tác phòng, chống dịch vừa qua chúng ta thấy một nghịch lý là bên cạnh những quyết định “xé rào” để bảo vệ lợi ích tính mạng và sức khỏe người dân thì cũng có những quyết định e dè, thậm chí có dấu hiệu đóng cửa một cách cực đoan?

          Đợt bùng phát dịch lần thứ tư có nhiều đặc điểm khác biệt, biến chủng Delta với tốc độ lây lan nhanh, quá nguy hiểm nên có nơi lúng túng, bị động, không lường hết được. Trong bối cảnh đó, chúng ta vẫn thấy, ở một vài địa phương đã có sự sáng tạo, đột phá, cách làm hay, qua đó bảo vệ được tính mạng và sức khỏe của nhân dân. Ví dụ, như Bí thư Quận 6, TPHCM, khi thấy tình hình dịch COVID-19 lan rộng và có chiều hướng nguy hiểm, các ca tử vong trong thành phố tăng cao đã không chờ đợi các hướng dẫn chi tiết của Bộ Y tế và Sở Y tế TP mà đã chủ động cho phát thuốc kháng viêm, kháng đông cho F0 điều trị tại nhà. Việc “xé rào” này đã giúp giảm được các ca tử vong, bảo vệ sức khỏe tính mạng của người dân. Hay như việc Bắc Giang, Bắc Ninh thực hiện việc chống dịch theo phương châm “ba tại chỗ”, một cung đường hai điểm đến… Nhờ đó không chỉ khống chế được dịch, mà còn bảo đảm được hoạt động sản xuất, kinh doanh...

          Tuy nhiên, thực tiễn rất sinh động, không phải cái gì ở Bắc Giang, Bắc Ninh làm tốt cũng có thể áp dụng được ở các nơi khác. Ví như như mô hình 3 tại chỗ áp dụng, thực hiện ở TPHCM, Đồng Nai, Bình Dương lại không phù hợp. Cho nên không thể áp dụng máy móc mà trong công tác phòng, chống dịch cũng phải sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, xuất phát từ lợi ích của người dân.

          Tương tự, như việc người dân về quê, lẽ ra chính quyền các cấp phải lường trước được để chủ động phối hợp với nhau. Nếu thuyết phục được người dân ở lại là tốt nhất, còn không thì phải tổ chức, bố trí phương tiện để người dân trở về, chứ không phải để người dân tự về bằng xe máy, xe đạp, thậm chí là đi bộ. Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, vẫn có một số địa phương thực hiện tốt, như Phú Yên chẳng hạn. Đây chính là bài học đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải năng động, sáng tạo trong việc chống dịch và hậu chống dịch. Nếu thấy tàu hỏa, máy bay, ô tô khách chưa được phép hoạt động thì có thể kiến nghị Chính phủ cho chạy để chở người dân về quê. Ở đây một số địa phương nghĩ an toàn quá, đưa dân về thì nảy sinh nhiều vấn đề như cách ly, xét nghiệm, nguy cơ lây lan dịch bệnh... Tuy nhiên, nếu nghĩ đến việc chia lửa, nghĩ đến người dân thì sẽ có giải pháp phù hợp.

          Lo “giữ ghế” thì không dám làm

          Lâu nay, các địa phương luôn yêu cầu đòi hỏi phân cấp, song khi được trao quyền rồi gặp vấn đề phức tạp thì lại không dám quyết, hoặc quyết một cách an toàn cho chính mình?

          Phân cấp, phân quyền là hoàn toàn hợp lý. Nếu phân cấp, phân quyền và trao trách nhiệm một cách triệt để sẽ phát huy hiệu quả. Còn phân cấp mà vẫn yêu cầu phải hỏi ý kiến thì đó là sự phân cấp nửa vời. Phân cấp kiểu thế, đội ngũ lãnh đạo sẽ lựa chọn phương án an toàn nhất. Khi gặp vấn đề khó, vấn đề mới họ cứ xin ý kiến cấp trên, cấp trên cho ý kiến thế nào thì thực hiện theo đó. Nếu phân cấp triệt để, tất cả những việc đó thuộc thẩm quyền của địa phương, địa phương phải quyết, chứ không đẩy lên Trung ương.

          Trong bối cảnh chúng ta vừa chống dịch, vừa tìm cách mở cửa để phục hồi kinh tế, Kết luận của Bộ Chính trị về bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo có ý nghĩa như thế nào, thưa ông?

          Kết luận 14 của Bộ Chính trị sẽ động viên, khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm hơn. Tuy nhiên, như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nói, dám nghĩ, dám làm phải xuất phát từ lợi ích chung. Chứ nếu “sáng tạo”, “đột phá” vì cá nhân thôi thì phải xử lý. Mọi sự sáng tạo, dám quyết, dám làm phải vì dân, phải đặt dân lên hàng đầu. Nếu dám nghĩ, dám làm thì đừng vì “cái ghế”, còn nếu nghĩ đến “ghế” thì chưa chắc đã dám làm.

 

Địa phương cách ly thế nào với hành khách đi máy bay?

Hà Nội, Hải Phòng, Thừa Thiên Huế, Lâm Đồng cách ly tập trung hành khách đi từ sân bay Tân Sơn Nhất, các địa phương khác yêu cầu khách theo dõi tại nhà. Theo quy định của TP Hà Nội, hành khách đến từ TP HCM lưu trú tại thủ đô sẽ phải cách ly tập trung 7 ngày tại khu cách ly của thành phố hoặc tại một trong 20 khách sạn đã công bố. Khách tự chi trả chi phí cách ly và xét nghiệm. Hết 7 ngày cách ly tập trung, khách tiếp tục theo dõi sức khỏe tại nơi ở 7 ngày. Hành khách từ Đà Nẵng về Nội Bài và lưu trú tại Hà Nội sẽ cách ly tại nơi lưu trú trong 7 ngày, xét nghiệm 2 lần vào ngày đầu tiên và ngày thứ sáu trước khi kết thúc cách ly và tiếp tục theo dõi sức khỏe tại nơi lưu trú/nhà 7 ngày tiếp theo. Thành phố đã lên danh sách 20 khách sạn để bố trí cách ly. Hiện nay sân bay Nội Bài mới đón chuyến bay từ TP HCM và Đà Nẵng. Giống như thủ đô, TP Hải Phòng áp dụng quy định hành khách từ TP HCM đến Cát Bi và lưu trú tại Hải Phòng phải cách ly tập trung 7 ngày, lấy mẫu xét nghiệm vào ngày thứ ba và thứ bảy; tiếp tục tự cách ly tại nhà/nơi lưu trú trong 7 ngày, lấy mẫu xét nghiệm vào ngày cuối cùng cách ly. Thành phố đã lên danh sách khách sạn trên địa bàn quận Hải An, Ngô Quyền, Lê Chân, Hồng Bàng... với nhiều mức giá phòng để hành khách lựa chọn. Hiện nay sân bay Cát Bi chỉ đón chuyến bay từ TP HCM. Thừa Thiên Huế cũng yêu cầu hành khách từ TP HCM cách ly tập trung 7 ngày kể từ ngày về địa phương. Sau khi hoàn thành cách ly tập trung, khách tiếp tục được giám sát y tế tại nhà/nơi lưu trú thêm 7 ngày. Ngoài ra, trước khi đến Huế, hành khách cần khai báo qua đường link https://tuongtac.thuathienhue.gov.vn/khaibao và phải được phê duyệt trước khi mua vé. Hiện tỉnh chỉ tiếp nhận chuyến bay từ TP HCM. Tương tự, Lâm Đồng yêu cầu hành khách cách ly tập trung 7 ngày tại khu cách ly đóng trên địa bàn hoặc khu cách ly tại doanh nghiệp và theo dõi sức khỏe trong 7 ngày tiếp theo, xét nghiệm vào ngày thứ nhất, thứ bảy tính từ ngày được vào tỉnh Lâm Đồng. Hiện nay tỉnh mới tiếp nhận chuyến bay từ Thanh Hóa. Không quy định cách ly tập trung, song TP Đà Nẵng yêu cầu hành khách cách ly tại nhà/nơi lưu trú 14 ngày với người về từ vùng dịch. Trong thời gian này, khách được xét nghiệm PCR lần một ngay khi cách ly, lần hai vào ngày thứ tư, lần ba vào ngày thứ bảy, lần bốn vào ngày thứ 14 tính từ khi rời khỏi địa phương. Hiện Đà Nẵng đón chuyến bay từ TP HCM và Hà Nội, Cần Thơ, Đăk Lăk. Phần lớn tỉnh thành khác yêu cầu hành khách cách ly, theo dõi sức khỏe tại nhà/nơi cư trú 7 ngày và xét nghiệm Covid-19 một đến hai lần như Điện Biên, Thanh Hóa, Quảng Nam, Bình Định, Khánh Hòa, Kiên Giang, Nghệ An. Ngoài quy định riêng của địa phương về cách ly y tế, hàng khách đi máy bay còn chấp hành quy định của Bộ Giao thông Vận tải. Cụ thể khách phải tiêm đủ liều vaccine phòng Covdi-19 (thẻ xanh trên Sổ Sức khoẻ điện tử/PC-COVID hoặc giấy chứng nhận tiêm đủ liều vaccine của cơ quan có thẩm quyền cấp, liều cuối cùng đã được tiêm ít nhất 14 ngày) hoặc đã khỏi Covid-19 trong 6 tháng tính đến thời điểm về địa phương (có giấy ra viện/giấy xác nhận khỏi bệnh; có kết quả xét nghiệm âm tính với nCoV trong 72 giờ trước khi lên máy bay. Hành khách khai báo y tế; hoàn thành bản cam kết phòng dịch khi làm thủ tục hàng không; không tham gia chuyến bay khi ho, sốt, khó thở, đau mỏi cơ, đau rát họng... Trên máy bay, khách đeo khẩu trang, sát khuẩn tay, hạn chế tiếp xúc. Quá trình về nơi cư trú, lưu trú, khách phải thực hiện 5K, không tiếp xúc đông người; chủ động thông báo với chính quyền địa phương nơi cư trú, lưu trú; tự theo dõi sức khỏe hoặc cách ly tại nơi cư trú, lưu trú theo quy định cụ thể của từng địa phương về các biện pháp phòng chống dịch.