Ngăn chặn âm mưu dùng sách, báo xấu độc để chuyển hóa tư tưởng lệch lạc

Với âm mưu thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực văn hóa-tư tưởng, một trong những phương thức mà các thế lực thù địch thường xuyên sử dụng là phát hành các sách, báo có nội dung độc hại, xuyên tạc, phản động. Đáng phê phán là một số cá nhân do nhận thức chính trị hạn chế, thiếu hiểu biết và hám lợi đã “nối giáo cho giặc” khi công khai tán phát, mua bán sách, báo xấu độc. Vì thế, việc ngăn chặn sự thẩm lậu, đấu tranh trực diện với sách, báo xấu độc cần nhất là chủ động, thường xuyên, kịp thời, đi vào thực chất.

Âm mưu đầu độc nhận thức

Đằng sau một cuốn sách, một bài báo chứa đựng tư tưởng, lý lẽ, tâm tư, tình cảm có tác động đến nhận thức, hành vi của độc giả. Bên cạnh những “bảo thư” soi đường, chỉ lối để con người hướng đến các giá trị chân, thiện, mỹ; rèn luyện, phấn đấu tu thân, tích đức để khẳng định bản thân, cống hiến cho xã hội; cũng không hiếm những “tà thư” đầu độc độc giả đưa đường đến với sự tối tăm, hận thù, bi quan, những hành vi lệch chuẩn, thiếu văn hóa và đạo đức, vi phạm pháp luật...

Khác với loại hình tuyên truyền trực quan như tranh, ảnh, phim; sách, báo xấu độc xâm nhập âm thầm, dùng lý lẽ bề ngoài tưởng chừng rất khách quan, khoa học nhưng ngầm ẩn những dụng ý vô cùng thâm hiểm. Chỉ cần độc giả là người thiếu hiểu biết về chính trị, không kiên định với nền tảng tư tưởng của Đảng, có ẩn ức, bất mãn trong đời sống rất dễ bị tiêm nhiễm, dần dần “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” lúc nào không hay. Chẳng hạn, khá nhiều sách, báo dưới cái mác nghiên cứu khoa học lịch sử đã “bắn vào quá khứ” khi lập luận rằng: Không cần tiếp thu chủ nghĩa cộng sản, không cần sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, của Bác Hồ, không cần có Cách mạng Tháng Tám năm 1945, dân tộc Việt Nam cứ “ngoan ngoãn” ở trong “vòng tay bảo hộ” của mẫu quốc Pháp sau Chiến tranh Thế giới thứ hai thì đất nước sẽ phát triển, dân trí nâng cao; rồi sau đó thông qua phương cách hòa bình để có được nền độc lập thì sẽ tốt hơn là phải cầm súng suốt mấy chục năm, làm “kéo lùi lịch sử”. Luận điệu này với những người trưởng thành có hiểu biết lịch sử, có tư duy biện chứng khoa học thì đích thực là phản động, phi thực tế và phản khoa học. Tuy nhiên, nếu là một người trẻ mới mười tám, đôi mươi, sinh ra trong hòa bình thì chưa chắc đã đủ bản lĩnh, trình độ để nhận diện đây là “tà thuyết”.

Cần tiếp tục nỗ lực xuất bản, giới thiệu nhiều sách, báo có nội dung lành mạnh, nhân văn. Ảnh minh họa: TTXVN

Theo số liệu của Bộ Công an, tính từ năm 2009 đến 2022, lực lượng an ninh chính trị nội bộ đã phối hợp thu thập, nghiên cứu hơn 500 đề tài, bản thảo; kiến nghị không cho xuất bản hoặc sửa chữa lại nội dung trước khi xuất bản 350 đề tài, bản thảo; ngừng phát hành, thu hồi, tiêu hủy 150 ấn phẩm có nội dung phức tạp, nhạy cảm, vi phạm; xử phạt vi phạm pháp luật trên lĩnh vực xuất bản hơn 760 trường hợp. 

Khi những ý đồ thâm hiểm không phát huy dưới dạng “chính ngạch”, các thế lực thù địch đẩy mạnh hoạt động thông qua phương thức cũ đó là tán phát sách, báo xấu độc theo con đường “tiểu ngạch”, nhất là trên không gian mạng. 

Sách, báo xấu độc chủ yếu được xuất bản dưới chế độ cũ trước năm 1975, sau này in ấn ở hải ngoại. Dù là thể loại hư cấu hay phi hư cấu, sách, báo xấu độc đều có chung một số đặc điểm về nội dung, đó là: Ra sức cổ vũ quan điểm thù địch, chống đối Đảng Cộng sản Việt Nam; kêu gọi người dân không chấp nhận Đảng ta là đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội; phủ định lý luận về chủ nghĩa xã hội và sự đúng đắn tất yếu của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; đòi xét lại lịch sử, bôi nhọ nhằm hạ thấp uy tín, danh dự của các anh hùng dân tộc, lãnh tụ của Đảng, các bậc tiền bối cách mạng; khoét sâu vào những mặt trái của xã hội nhằm phủ nhận thành tựu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của Đảng và nhân dân...

Đáng lo ngại là một số cá nhân chuyên kinh doanh sách, báo, dịch vụ in ấn nhận thấy sách, báo xấu độc bị cấm phổ biến, lưu hành là “hàng hiếm” nên đã sưu tập, tái sản xuất, bày bán công khai trên mạng xã hội dưới dạng sách in và sách điện tử. Chỉ cần đặt hàng trên mạng xã hội, bất cứ tác phẩm xấu độc nào trong vài giờ đã có thể chuyển đến tận tay người có nhu cầu.

Vấn đề đáng bàn là vì sao sách, báo xấu độc do các tác giả phản động lại có thể “đội mồ sống dậy” lưu hành dễ dàng mà các cơ quan chức năng chưa kịp thời ngăn chặn?

Kết hợp giữa phòng và chống hiệu quả

Chúng ta cần xác định phương thức tán phát, phổ biến sách, báo xấu độc là thủ đoạn mà các thế lực thù địch sẽ không bao giờ từ bỏ. Cho nên, đấu tranh với sách, báo xấu độc là việc làm lâu dài, thường xuyên để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đặc biệt cần chú ý kết hợp giữa phòng và chống một cách linh hoạt, tùy từng trường hợp cụ thể để mang lại hiệu quả thực chất.

Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đã xác định: “Kiên quyết đấu tranh, loại bỏ các sản phẩm, thông tin độc hại, xuyên tạc, phản động, ảnh hưởng xấu đến ổn định chính trị-xã hội, thuần phong mỹ tục”. 

Quán triệt, thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, với lĩnh vực xuất bản, ông Nguyễn Nguyên, Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành (Bộ Thông tin và Truyền thông), Phó chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam cho rằng: Trước hết, tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đối với lĩnh vực xuất bản. Phát huy vai trò, nêu cao trách nhiệm của các cơ quan xuất bản, cơ quan chủ quản trong công tác xuất bản với yêu cầu giữ vững tôn chỉ, mục đích, nâng cao bản lĩnh chính trị cho đội ngũ cán bộ, biên tập viên, thực hiện chặt chẽ quy trình xuất bản, thẩm định kỹ nội dung bản thảo, tránh để xảy ra sai sót nội dung nghiêm trọng về chính trị.

Cùng với đó, công tác hậu kiểm cần tiếp tục được đẩy mạnh nhằm ngăn chặn triệt để các xuất bản phẩm có nội dung vi phạm quy định Luật Xuất bản; các cơ quan bảo vệ pháp luật triển khai đồng bộ các giải pháp đấu tranh, xử lý những ấn phẩm lưu hành bất hợp pháp, nhất là các ấn phẩm có nội dung xấu độc. Riêng với các địa chỉ lưu giữ, tán phát xuất bản phẩm xấu độc trên không gian mạng, cần phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng an ninh chính trị nội bộ, an ninh mạng tập trung sử dụng những biện pháp kỹ thuật để ngăn chặn hoạt động và sức phổ biến, tiếp cận đến với người đọc.        

Theo ông Nguyễn Thái Bình, Phó giám đốc Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, vấn nạn sách, tài liệu xấu độc được in ấn, mua bán công khai hiện nay là nguy cơ dẫn đến mất kiểm soát vì vô tình tạo thói quen, hành vi vi phạm pháp luật cho bạn đọc, người sử dụng thiếu hiểu biết. Các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc, xử lý bảo đảm đủ răn đe với những hành vi vi phạm pháp luật. Với những nhóm người có chủ ý thu lợi cá nhân hoặc có kế hoạch, chủ động tán phát sách, báo xấu độc cần phải bị xử lý hình sự để răn đe những đối tượng khác. Với những cá nhân nhỏ lẻ, nếu chỉ hám lợi đơn thuần thì sớm tiếp cận, nhắc nhở.

Ông Nguyễn Thái Bình cũng nhấn mạnh đến vai trò của các cấp ủy Đảng cần chủ động định hướng, cung cấp thông tin thường xuyên để cán bộ, đảng viên không tìm hiểu, không tiếp cận với sách, báo xấu độc; xử lý nghiêm những trường hợp cán bộ, đảng viên phổ biến, giới thiệu sách, báo xấu độc dưới bất cứ hình thức nào. Đặc biệt, đối với các cơ quan quản lý nhà nước cần phải chủ động trong truyền thông chính sách, giúp cho người dân hiểu và làm việc theo pháp luật. Phát huy vai trò của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên trong hoạt động tuyên truyền miệng để cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân không mua bán, tàng trữ, sử dụng, phổ biến sách, báo xấu độc; đồng thời, nâng cao khả năng nhận diện nội dung xấu độc, tham gia đấu tranh phản bác những quan điểm sai trái, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Một giải pháp mà các chuyên gia trong lĩnh vực xuất bản, phát triển văn hóa đọc nhiều lần nhắc đến, đó là: Ngành xuất bản cần tiếp tục nỗ lực xuất bản, giới thiệu nhiều sách, báo có nội dung lành mạnh, nhân văn, có giá trị học thuật dưới nhiều hình thức đa dạng, hấp dẫn, gắn với phát triển văn hóa đọc trong cán bộ, đảng viên và nhân dân. Qua đó, lấy cái đẹp dẹp cái xấu, tác động tích cực để xây dựng nhận thức đúng đắn, bồi đắp tâm hồn, nâng cao dân trí cho nhân dân, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

BÁO QĐND

Nghĩa tình đồng đội: Cựu thanh niên xung phong nuôi hai con bị tâm thần

Cùng đoàn công tác Hội Phụ nữ Sư đoàn 363, Quân chủng Phòng không-Không quân, chúng tôi đến thăm gia đình cựu thanh niên xung phong (TNXP) Trần Thành Chỉ, sinh năm 1935, ở khu dân cư Đẩu Vũ, phường Văn Đẩu, quận Kiến An, TP Hải Phòng. Trong căn nhà cấp 4 rộng khoảng 40m2, tài sản không có gì đáng giá, ông Chỉ ngồi trên giường, khuôn mặt khắc khổ, bên cạnh là hai con gái đều bị tâm thần.

Năm 1965, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta đang diễn ra ác liệt, ông Chỉ tình nguyện tham gia TNXP, công tác tại đơn vị N77-P20 Bến Bính (TP Hải Phòng), làm nhiệm vụ san lấp hố bom, bảo đảm giao thông phục vụ chiến đấu. Năm 1966, trong lúc đang làm nhiệm vụ, ông Chỉ bị thương do mảnh bom găm vào vùng đầu, được đồng đội đưa vào bệnh viện điều trị. Do sức khỏe yếu, ông Chỉ được xuất ngũ về địa phương với tỷ lệ thương tật 27%.

Năm 1985, ông Chỉ gặp rồi kết duyên với bà Phạm Thị Xuyến, sinh năm 1951, ở cùng quê. Ông bà sinh được hai con gái. Con lớn là Trần Thị Kim, sinh năm 1987; con thứ hai là Trần Thị Phương Thảo, sinh năm 1992. Điều trớ trêu là cả hai con của ông bà lúc nhỏ rất khỏe mạnh nhưng khi học đến cấp 3 thì đều bị bệnh tâm thần. Hiện nay, con gái thứ hai của ông sức khỏe yếu, nằm bất động một chỗ, mọi sinh hoạt cá nhân đều do người nhà trợ giúp; còn chị cả suốt ngày tha thẩn trong nhà, không làm được việc gì.

Cựu thanh niên xung phong Trần Thành Chỉ cùng hai người con gái bị tâm thần.

Năm 2003, bà Xuyến qua đời, mình ông Chỉ nuôi hai con tâm thần. Khó khăn càng chồng chất khi ông Chỉ ngày càng già yếu, nhất là hai tai bị điếc nặng. Hiện nay, ông Chỉ được người em dâu là Trần Thị Điệp hằng ngày sang giúp đỡ việc gia đình và chăm sóc hai cháu. Chia sẻ với chúng tôi, cô Điệp nghẹn ngào cho biết: “Vất vả mấy chúng tôi cũng chịu được, chỉ thương hai cháu gái bị tâm thần. Sau này chúng tôi già yếu mất đi, không biết hai cháu sẽ trông cậy vào ai?”.

Được biết, vào mỗi dịp lễ, Tết, Sư đoàn 363, chính quyền địa phương cùng bà con hàng xóm đều đến thăm hỏi, động viên, tặng quà. Tuy vậy, hoàn cảnh của gia đình cựu TNXP Trần Thành Chỉ hiện rất khó khăn, rất mong nhận được sự chia sẻ, giúp đỡ của cộng đồng. 

Mọi sự giúp đỡ xin gửi về địa chỉ: Trần Thị Điệp, khu dân cư Đẩu Vũ, phường Văn Đẩu, quận Kiến An, TP Hải Phòng, số điện thoại 0763410060 (nội dung: Ủng hộ cựu TNXP Trần Thành Chỉ).

BÁO QĐND

Động lực quan trọng thúc đẩy phong trào công nhân và hoạt động công đoàn Quân đội ngày càng phát triển

Cách đây tròn 75 năm (ngày 6-3-1949), tại bản Pắc San, xã Yên Đĩnh, huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn, Công đoàn Sản xuất vũ khí Việt Nam-tiền thân của Công đoàn Quốc phòng (CĐQP) ngày nay được thành lập theo quyết định của Ban Công vận Trung ương. Trải qua các giai đoạn lịch sử, tổ chức công đoàn Quân đội không ngừng lớn mạnh, trưởng thành, ngày càng khẳng định những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc.

Ngay từ những ngày đầu thành lập, vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, đội ngũ cán bộ, công nhân, lao động quốc phòng luôn nêu cao quyết tâm, vừa sản xuất, vừa tham gia chiến đấu, phát huy trí tuệ, tích cực nghiên cứu, chế thử và sản xuất được nhiều loại vũ khí, trang bị, đạn dược, quân trang, thuốc men...

Nhiều vũ khí quân sự tiêu biểu, mang dấu ấn của bàn tay, khối óc đội ngũ cán bộ, công nhân, người lao động quốc phòng ra đời phục vụ đắc lực cho lực lượng vũ trang đánh thắng các kẻ thù xâm lược, góp phần quan trọng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất nước nhà.

Để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, ngày 16-4-1979, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký quyết định thành lập Ban Công tác CĐQP (gọi tắt là Ban CĐQP) nằm dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng cục Chính trị (TCCT) Quân đội nhân dân (QĐND) Việt Nam và Tổng công đoàn Việt Nam (nay là Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam). Từ đó đến nay, tổ chức công đoàn trong Quân đội không ngừng được củng cố và phát triển.

Từ lúc mới chỉ có 37.500 người sinh hoạt tại 137 công đoàn cơ sở, hiện toàn quân đã có hơn 180.000 đoàn viên công đoàn (ĐVCĐ), người lao động (NLĐ) sinh hoạt tại 928 công đoàn cơ sở thuộc 53 đơn vị đầu mối trực thuộc Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, trở thành lực lượng quan trọng trong xây dựng nền công nghiệp quốc phòng và xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Cùng với sự lớn mạnh của các tổ chức công đoàn, các phong trào thi đua yêu nước, phong trào hành động cách mạng, trọng tâm là các phong trào: “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”, “Luyện tay nghề, thi thợ giỏi”, “Tham mưu giỏi, phục vụ tốt” do công đoàn phát động, gắn với Phong trào Thi đua Quyết thắng và các cuộc vận động trong Quân đội được đẩy mạnh và triển khai sâu rộng, góp phần nâng cao chất lượng lao động, sản xuất.

Chỉ riêng giai đoạn 2018-2023, toàn quân đã có hơn 51.000 công trình, đề tài, sáng kiến được đăng ký và ứng dụng hiệu quả, có giá trị làm lợi cho các đơn vị, doanh nghiệp gần 6 nghìn tỷ đồng. Thông qua các phong trào thi đua, các cuộc vận động, đã có nhiều tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến được tặng thưởng các danh hiệu của Nhà nước, Bộ Quốc phòng, TCCT QĐND Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

Lãnh đạo Ban Công đoàn Quốc phòng trao quà tặng đoàn viên công đoàn có hoàn cảnh khó khăn của Công ty TNHH MTV X20 Nam Định, Tổng cục Hậu cần nhân dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024. Ảnh: VÂN ANH

Bên cạnh đó, các tổ chức công đoàn làm tốt vai trò là người đại diện chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của ĐVCĐ, NLĐ; các chế độ, chính sách của ĐVCĐ, NLĐ được quan tâm, bảo đảm, tạo động lực để cán bộ, ĐVCĐ, NLĐ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Nhiều giải pháp chăm lo cho NLĐ, nhất là đối tượng có hoàn cảnh khó khăn được triển khai kịp thời, linh hoạt, đạt hiệu quả thiết thực.

Giai đoạn 2018-2023, Công đoàn Quân đội đã thăm hỏi, hỗ trợ gần 98.000 lượt ĐVCĐ, NLĐ với tổng số tiền hơn 350 tỷ đồng; hỗ trợ kinh phí xây mới và sửa chữa 535 nhà “Mái ấm công đoàn, nghĩa tình đồng đội” với tổng số tiền gần 37 tỷ đồng; giúp hơn 800 gia đình ĐVCĐ vay vốn để phát triển kinh tế gia đình với số tiền gần 10 tỷ đồng.

Chương trình “Phúc lợi cho ĐVCĐ” đã thu hút được 367.500 lượt người đăng ký tham gia, tổng số tiền ưu đãi 251,3 tỷ đồng. Đặc biệt, trong đại dịch Covid-19, Ban CĐQP chủ động làm tốt công tác tham mưu với thủ trưởng TCCT QĐND Việt Nam, hướng dẫn các công đoàn cơ sở xung kích trên tuyến đầu chống dịch; kịp thời thăm hỏi, động viên, hỗ trợ các đơn vị tuyến đầu chống dịch cùng hơn 28.000 cán bộ, học viên quân y, chiến sĩ, ĐVCĐ, NLĐ trong Quân đội bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, tặng sổ tiết kiệm cho con ĐVCĐ tử vong vì Covid-19... với tổng số tiền hơn 135 tỷ đồng, góp phần ổn định cuộc sống, chia sẻ khó khăn với đoàn viên, NLĐ, đồng hành với cơ quan, doanh nghiệp duy trì hoạt động và phát triển sản xuất.

Trong điều kiện mô hình tổ chức biên chế của một số cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thay đổi do sáp nhập, điều chỉnh tổ chức biên chế và sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp, nhưng tổ chức công đoàn cơ sở luôn được củng cố, kiện toàn; nền nếp, chế độ sinh hoạt được giữ vững; vai trò, vị thế của tổ chức công đoàn được khẳng định, góp phần quan trọng trong xây dựng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”.

Những năm tới, trước tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhất là sự phát triển của công nghệ số; nhiệm vụ xây dựng Quân đội, bảo vệ Tổ quốc đặt ra những yêu cầu ngày càng cao; nhiệm vụ của giai cấp công nhân Việt Nam nói chung và tổ chức công đoàn trong Quân đội nói riêng cũng hết sức nặng nề. Để phong trào công nhân và hoạt động công đoàn trong toàn quân tiếp tục phát triển rộng khắp, đi vào chiều sâu, trên cơ sở quán triệt sâu sắc chủ trương, đường lối của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, sự chỉ đạo trực tiếp của TCCT QĐND Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Ban CĐQP tích cực đổi mới các nội dung, phương thức hoạt động công đoàn bằng những phong trào thi đua thiết thực, hiệu quả, hướng về cơ sở; thực hiện có hiệu quả việc chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chế độ chính sách của ĐVCĐ, NLĐ; thường xuyên củng cố, kiện toàn, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ công đoàn các cấp, bảo đảm số lượng, chất lượng, có đủ năng lực, trình độ, phẩm chất, uy tín, tâm huyết, trách nhiệm với hoạt động công đoàn.

Thực hiện tốt chức năng tham gia quản lý; đại diện chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của ĐVCĐ, NLĐ. Tăng cường các hoạt động chính sách xã hội; tiếp tục duy trì, phát triển Chương trình “Mái ấm công đoàn, nghĩa tình đồng đội”; chương trình phúc lợi để nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho ĐVCĐ, NLĐ. Làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, động viên khích lệ đội ngũ ĐVCĐ, NLĐ phát huy phẩm chất “Người lính thợ-Bộ đội Cụ Hồ”, khắc phục mọi khó khăn, năng động, sáng tạo, hăng hái thi đua trong học tập, công tác, lao động, sản xuất, trực tiếp góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị, xứng đáng với niềm tin yêu và lời khen tặng của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng dành cho Công đoàn Quân đội: “Trung thành, bản lĩnh-Trí tuệ, sáng tạo-Tâm huyết, nghĩa tình, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ thời kỳ mới”.

BÁO QĐND

Xây dựng chính sách tiền lương phải phù hợp với tính chất đặc thù của lực lượng vũ trang

Đó là quan điểm trong xây dựng các bảng lương của lực lượng vũ trang được các đại biểu thống nhất tại Hội nghị xây dựng các bảng lương mới và chế độ phụ cấp đặc thù của lực lượng vũ trang và cơ yếu diễn ra chiều 5-3.

Thượng tướng Vũ Hải Sản, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Trưởng ban chỉ đạo Cải cách chính sách tiền lương lực lượng vũ trang và cơ yếu, chủ trì Hội nghị. Thượng tướng Trần Quốc Tỏ, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Thứ trưởng Bộ Công an, Phó trưởng ban thường trực Chỉ đạo Cải cách chính sách tiền lương lực lượng vũ trang và cơ yếu, đồng chủ trì Hội nghị.

Cùng dự có Thượng tướng Nguyễn Văn Nghĩa, Phó tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Phó trưởng ban Chỉ đạo Cải cách chính sách tiền lương lực lượng vũ trang và cơ yếu; đại biểu lãnh đạo một số cơ quan, đơn vị liên quan thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.

Thượng tướng Vũ Hải Sản chủ trì hội nghị. Ảnh: MẠNH HÙNG

Thượng tướng Trần Quốc Tỏ đồng chủ trì hội nghị. Ảnh: MẠNH HÙNG

Tại hội nghị, các đại biểu thống nhất về quan điểm xây dựng các bảng lương của lực lượng vũ trang phải phù hợp với tổ chức, biên chế và tính chất đặc thù của lực lượng vũ trang. Tiền lương phải gắn theo vị trí việc làm, yêu cầu về trình độ đào tạo của vị trí việc làm, chức danh, chức vụ lãnh đạo, chỉ huy, quản lý trong lực lượng vũ trang.

Cải cách chính sách tiền lương phải gắn với việc thúc đẩy cải cách hành chính; đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế, đảm bảo tinh, gọn, mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Đồng thời, gắn với vị trí công tác, thể hiện được thứ bậc trong lãnh đạo, chỉ huy và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ thuật của chức vụ, chức danh đảm nhiệm; giữ vững ổn định chính trị, tư tưởng trong lực lượng vũ trang.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: MẠNH HÙNG

Các đại biểu cũng thống nhất nguyên tắc xây dựng bảng lương sĩ quan theo 2 thành tố: Lương chức vụ (hoặc lương chức danh) và lương quân hàm, cấp hàm. Trong đó, lương chức vụ (hoặc lương chức danh) được xác định theo nhóm trên cơ sở các chức vụ, chức danh cơ bản, các bậc chức vụ, chức danh tương đương. Lương quân hàm, cấp hàm được xây dựng theo cấp bậc quân hàm, cấp hàm quy định trong Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam và Luật Công an nhân dân.

Thượng tướng Nguyễn Văn Nghĩa phát biểu tại hội nghị. Ảnh: MẠNH HÙNG

Xây dựng lương quân nhân chuyên nghiệp, chuyên môn kỹ thuật, công nhân quốc phòng, công nhân Công an trên cơ sở vị trí nghiệp vụ, chuyên môn kỹ thuật, yêu cầu trình độ của vị trí đảm nhiệm và chức vụ chỉ huy, lãnh đạo, quản lý. Đảm bảo thống nhất cùng một mức lương được hưởng ở các chức vụ tương đương giữa Bộ Quốc phòng và Bộ Công an như hiện hành, đặc biệt ở cấp địa phương. Xây dựng bảng lương mới bảo đảm thuận lợi cho chuyển xếp lương cũ sang lương mới, mức lương mới không thấp hơn mức lương cũ...

Đại biểu Bộ Công an phát biểu tại hội nghị. Ảnh: MẠNH HÙNG

Kết luận hội nghị, Thượng tướng Vũ Hải Sản và Thượng tướng Trần Quốc Tỏ cùng thống nhất đánh giá cao nỗ lực của tổ biên tập trong nghiên cứu, xây dựng bảng lương và phụ cấp đặc thù của lực lượng vũ trang, vừa có tính kế thừa, phát huy ưu điểm, khắc phục được những khó khăn, bất cập của bảng lương hiện nay; đảm bảo mối tương quan hợp lý giữa tiền lương của các đối tượng trong lực lượng vũ trang với cán bộ, công chức hành chính Nhà nước và giữa các đối tượng trong lực lượng vũ trang.

Thượng tướng Vũ Hải Sản yêu cầu ban soạn thảo tiếp thu ý kiến của các đại biểu, tiếp tục bổ sung, chỉnh sửa, hoàn thiện báo cáo, trên cơ sở mức lương và phụ cấp không thấp hơn mức hiện nay, để tổng hợp và báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định.

BÁO QĐND

"Cây thành tích" của đơn vị

"Em chẳng biết kể gì với chị. Vì những việc em làm chỉ là nhiệm vụ thường xuyên như mọi người", Thiếu tá Nguyễn Đình Thúy, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 692 (Sư đoàn 301, Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội) trả lời như vậy khi tôi trình bày ý định viết bài về anh-chàng sĩ quan được tuyên dương "Gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quân" năm 2022 và “Người tốt, việc tốt” của TP Hà Nội...

Lúc mới gặp, nhiều người tưởng Thiếu tá Nguyễn Đình Thúy hiền lành, ít nói. Nhưng không, Thúy là cán bộ chỉ huy rất nghiêm túc, quyết liệt trong công việc. Có lẽ những năm tháng học tập, rèn luyện tại Trường Sĩ quan Lục quân 1-ngôi trường nổi tiếng với “kỷ luật thép”; rồi khi ra trường lại về công tác tại Trung đoàn 692-đơn vị chủ lực cơ động của Sư đoàn 301, đã tạo cho Thúy phong cách làm việc chuẩn như vậy.

Thiếu tá Nguyễn Đình Thúy.

Được giao làm chỉ huy đơn vị “mũi nhọn, chủ công” của Trung đoàn 692 với nhiều nhiệm vụ nặng nề, vừa là khó khăn, thách thức nhưng cũng là cơ hội, điều kiện tốt để Thúy tiếp tục rèn luyện bản thân, phát huy năng lực trong công tác. Tiểu đoàn 5 ngoài huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu thường được giao tham gia diễn tập, hội thi, hội thao và là lực lượng chủ công của Trung đoàn 692 tham gia phòng, chống lụt, bão, cháy nổ, khắc phục thảm họa môi trường... trên địa bàn Thủ đô. Khi nhận cương vị Phó tiểu đoàn trưởng rồi Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 5, Thiếu tá Nguyễn Đình Thúy xác định sẽ phải vượt qua nhiều thử thách, nhất là khi đơn vị được cấp trên tin tưởng giao những nhiệm vụ quan trọng.

Thiếu tá Nguyễn Đình Thúy luôn sâu sát bộ đội trong huấn luyện để động viên, kiểm tra  và kịp thời chỉ đạo khắc phục những hạn chế, thiếu sót. Ảnh: HỮU THU

Gần như lần diễn tập nào của Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Tiểu đoàn 5 cũng được giao phối hợp với các lực lượng tham gia bắn đạn thật. Mỗi lần như vậy, cán bộ, chiến sĩ toàn tiểu đoàn đều phải nỗ lực rất nhiều. Là chỉ huy, chịu trách nhiệm trước toàn đơn vị và cấp trên, Thiếu tá Nguyễn Đình Thúy không chỉ lo tổ chức, chỉ đạo, bao quát mà anh còn trực tiếp lăn lộn cùng chiến sĩ trên thao trường, bám sát quá trình huấn luyện để kịp thời rút kinh nghiệm, bảo đảm cho đơn vị hoàn thành nhiệm vụ tốt nhất. Vì thế, sau mỗi lần diễn tập, Thúy thường gầy rộc, da của “Thúy đen” lại càng đen hơn.

Tôi vẫn nhớ hình ảnh Thiếu tá Nguyễn Đình Thúy chỉ huy bộ đội trở về điểm tập kết sau khi tham gia thực binh bắn đạn thật trong diễn tập khu vực phòng thủ Cụm phía Đông TP Hà Nội cuối năm 2023. Quần áo lấm lem, chân tay cũng toàn bùn đất, mặt mũi phờ phạc sau “trận đánh”, chỉ có nụ cười khiến khuôn mặt đen sạm của Tiểu đoàn trưởng Thúy như bừng sáng. Thấy tôi, Thúy tiến đến chào, bắt tay và hồ hởi "khoe" đơn vị đã hoàn thành rất tốt nhiệm vụ diễn tập bắn đạn thật. Tôi hỏi: "Mệt không? Vất vả không?" như một lời động viên. Tôi biết để chuẩn bị cho mỗi cuộc diễn tập như vậy, toàn đơn vị phải huấn luyện, chuẩn bị, tập bài suốt nhiều ngày, rồi hành quân, lăn lộn, ăn ngủ trong rừng, dưới chiến hào bất kể nắng hay mưa, nóng hay lạnh. Thúy là chỉ huy thì lại càng vất vả. Thế nhưng Thúy cười rạng rỡ, trả lời tôi nhẹ bẫng: "Không đâu chị! Bọn em quen rồi mà!".

“Quen rồi!”. Có lẽ đúng thế thật! Khi đã xác định đây là nhiệm vụ và sâu xa hơn là con đường binh nghiệp đã chọn thì mọi khó khăn, vất vả không làm những người lính như Thúy ngại ngần mà phải phấn đấu vượt qua vì đó còn là danh dự của người quân nhân, của người sĩ quan chỉ huy đơn vị. Theo dõi nhiều cuộc diễn tập, lần nào tôi cũng xúc động khi nhìn đoàn quân chiến thắng trở về. Lá cờ Quyết chiến quyết thắng mà người chiến sĩ vác trên vai, dẫn đầu đoàn quân lấm lem nhưng rạng rỡ trở về là hình ảnh đẹp vô cùng. Để có được giây phút chiến thắng ấy, bộ đội đã trải qua biết bao mưa nắng, bao nhiêu mồ hôi đã đổ trên thao trường...

Tôi từng hỏi Thúy nghĩ gì về việc lấy binh làm nghiệp?   

- Mỗi người đều có thể chọn cho mình một công việc yêu thích, thuận lợi, phù hợp với khả năng. Nhưng em yêu thích công việc này, yêu bộ quân phục này. Khi đã yêu thích thì không còn thấy vất vả nữa-Thúy tâm sự.

Tôi gặp Thúy lần đầu tiên trong buổi lễ giao, nhận quân tại tỉnh Thái Bình cách đây vài năm. Sau đó thêm vài lần gặp gỡ trong công việc, rồi liên tục biết tin Thúy được khen thưởng, vinh danh. Tôi dần nhận ra, đằng sau nụ cười hiền khô là một chàng sĩ quan rất nghiêm túc, trách nhiệm, quyết liệt trong công việc. Hôm chúng tôi đến hỏi chuyện về Thiếu tá Nguyễn Đình Thúy, Đại úy Nguyễn Văn Bách, Chính trị viên Tiểu đoàn 5, người đồng đội “3 cùng” với Thúy đến nay đã gần 10 năm, như được “khơi đúng mạch”: "Đồng chí Thúy làm việc rất khoa học, nghiêm túc, trách nhiệm, luôn gương mẫu, tự rèn bản thân rất khắt khe. Ví dụ hằng năm, đơn vị tham gia khá nhiều hội thi, hội thao các cấp. Nếu là cá nhân thi thì có khi đồng chí Thúy thức cả đêm để nghiên cứu tài liệu, chuẩn bị nội dung. Còn nếu là tập thể hoặc cán bộ trong đơn vị thi thì đồng chí cũng bám sát, đôn đốc, nhắc nhở và kiểm tra liên tục quá trình ôn luyện, trực tiếp xây dựng kế hoạch chi tiết cho đơn vị, nghiên cứu tìm phương pháp ôn luyện phù hợp để đạt kết quả cao nhất. Nhờ thế mà đồng chí cứ đi thi là có giải; thành tích của tập thể trong các hội thi, hội thao cũng luôn đạt thứ hạng cao".

Theo Đại úy Nguyễn Văn Bách, Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Đình Thúy có phương pháp chỉ huy rất khoa học, luôn thấu tình đạt lý trong xử lý, giải quyết các vấn đề, có tính thuyết phục cao. Những cán bộ trẻ, mới ra trường được làm việc với đồng chí Thúy đều tiến bộ rất nhanh, bởi anh luôn nhiệt tình bồi dưỡng, giúp đỡ cấp dưới nâng cao trình độ, tác phong công tác. Trong công việc thì nghiêm túc nhưng trong sinh hoạt hằng ngày và quan hệ với đồng chí, đồng đội, đặc biệt là với chiến sĩ, Thiếu tá Nguyễn Đình Thúy lại rất hòa đồng, tình cảm, được anh em yêu quý. “Tiểu đoàn trưởng Thúy làm việc thì nghiêm lắm nhưng sống rất tình cảm, gần gũi như người anh trong gia đình. Có việc gì khó khăn, em đều chia sẻ, xin ý kiến của anh ấy”-Trung sĩ Nguyễn Viết Thành, y tá Tiểu đoàn 5 chia sẻ.

Có những chiến sĩ đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự về quê, thỉnh thoảng vẫn đến đơn vị thăm “thủ trưởng Thúy”, chuyện vui buồn gì cũng gọi điện chia sẻ, thậm chí còn nhờ anh “tư vấn tình cảm” mỗi khi vợ chồng “cơm không lành”...

"Chuyên gia tư vấn tình cảm” cho chiến sĩ, đồng đội, nhưng nhiều việc của chính mình thì "thủ trưởng Thúy" lại lúng túng. Như có lần sinh nhật vợ, do công việc ở đơn vị bận quá mà anh quên không chúc mừng, bị vợ giận cả tuần không gọi điện, nhắn tin. “Hồi mới cưới thì thế thôi. Bây giờ vợ em đã hiểu rõ hơn về công việc của chồng nên cũng thông cảm, chia sẻ, còn thường xuyên động viên em tập trung hoàn thành tốt nhiệm vụ ở đơn vị, không cần phải lo gì ở nhà. Tuy vợ nói thế nhưng nhiều lúc em vẫn chạnh lòng thương vợ con, nhất là những ngày cuối tuần, lễ, tết ít được sum họp...”. Câu chuyện giữa tôi và Thúy bỗng trầm xuống với những tâm tư như thế!

Nghe Thúy tâm sự, tôi hiểu thêm rằng, người lính can trường, không lùi bước trước khó khăn là thế nhưng khi nghĩ về gia đình, trái tim họ vẫn có lúc yếu mềm. Đó là những cảm xúc rất đỗi bình thường ở mỗi con người. Họ mạnh mẽ, quyết liệt, “mình đồng da sắt” dãi nắng, dầm mưa khi thực hiện nhiệm vụ, nhưng họ không phải là người máy. Họ có một trái tim ấm nóng, yêu thương, nhưng vì trách nhiệm với đơn vị, với Quân đội, vì danh dự của người quân nhân cách mạng mà họ gác lại niềm riêng. Thế mới càng cảm phục những cán bộ, chiến sĩ như Thúy, họ đã làm việc bằng nghị lực, bằng ý chí quyết tâm khó khăn nào cũng vượt qua... vì nhân dân, vì Tổ quốc.

Ở đơn vị, Thúy được anh em gọi vui là “cây thành tích". Sự nỗ lực hết mình vì nhiệm vụ của anh luôn được đồng chí, đồng đội và cấp trên ghi nhận với rất nhiều khen thưởng, như: Danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở các năm 2017, 2019, 2020, 2021, 2022; Chiến sĩ thi đua toàn quân năm 2022; 3 lần được Thành đoàn Hà Nội tặng Bằng khen, tuyên dương Đảng viên trẻ tiêu biểu của Thủ đô; danh hiệu “Người tốt, việc tốt” của TP Hà Nội; danh hiệu “Gương mặt trẻ triển vọng” toàn quân năm 2020 và 2021; "Gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quân" năm 2022; Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và nhiều bằng khen của Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội...

Thúy còn tích cực nghiên cứu cải tiến mô hình, học cụ huấn luyện với nhiều sáng kiến có tính ứng dụng cao, giúp nâng cao chất lượng huấn luyện của đơn vị, như: “Giá bia bắn K54 cải tiến” đoạt giải B năm 2020 của Trung đoàn 692; “Bộ phận chiếu sáng cối 60mm cải tiến” đoạt giải B năm 2021 của Sư đoàn 301... Trực tiếp gặp gỡ, trò chuyện, chứng kiến Thúy làm việc và được nghe đồng chí, đồng đội kể về Thiếu tá Nguyễn Đình Thúy, tôi thấy mình như được "tiếp lửa" từ chàng sĩ quan luôn "cháy" hết mình vì tập thể. 

BÁO QĐND

ĐẠI TƯỚNG PHAN VĂN GIANG: NÂNG CAO NĂNG LỰC NGHIÊN CỨU, CHẾ TẠO VŨ KHÍ, TRANG BỊ MỚI

 

Sáng 4-3, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì buổi làm việc của lãnh đạo Bộ Quốc phòng với Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng (CNQP) về triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2024 của Tổng cục.

Dự buổi làm việc có Thượng tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân (QĐND) Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Thượng tướng Phạm Hoài Nam, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Thượng tướng Nguyễn Văn Nghĩa, Phó tổng tham mưu trưởng QĐND Việt Nam; Trung tướng Lê Quang Minh, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam.

Tại buổi làm việc, Trung tướng Hồ Quang Tuấn, Chủ nhiệm Tổng cục CNQP cho biết, năm 2023, toàn tổng cục đoàn kết, đổi mới, nỗ lực hoàn thành tốt các mặt công tác, một số nhiệm vụ hoàn thành xuất sắc với kết quả cao hơn năm 2022. Nổi bật là: Chủ động nghiên cứu, đánh giá, dự báo đúng tình hình, tham mưu với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về quản lý Nhà nước trong lĩnh vực CNQP. Đã báo cáo và được Chính phủ ban hành chương trình hành động, Bộ Quốc phòng ban hành kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển CNQP với 56 đề án, nhiệm vụ; xin ý kiến Quốc hội về hồ sơ dự án Luật CNQP, an ninh và động viên công nghiệp đạt sự đồng thuận cao.

Tổng cục CNQP tập trung huy động các nguồn lực, tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng, dây chuyền công nghệ, tăng cường năng lực sản xuất quốc phòng. Năm 2023, tổng cục thực hiện 66 dự án, 49 báo cáo kinh tế kỹ thuật, trong đó đã triển khai thực hiện 150 đề tài, nhiệm vụ khoa học công nghệ các cấp đạt kết quả tốt; đánh giá, nghiệm thu được 38 đề tài, trong đó có 31 sản phẩm đã đề nghị sản xuất loạt “O”. Đã sản xuất, sửa chữa gần 100 chủng loại sản phẩm vũ khí lục quân; đóng mới, sửa chữa hàng trăm tàu quân sự. Các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh đạt được cao hơn so với thực hiện năm 2022, (tổng doanh thu bằng 105% so với năm 2022).

Sau khi nghe báo cáo và ý kiến của các đại biểu, phát biểu kết luận buổi làm việc, Đại tướng Phan Văn Giang biểu dương Tổng cục CNQP đã hoàn thành toàn diện nhiều nhiệm vụ, trong đó có một số nhiệm vụ hoàn thành xuất sắc, qua đó ngày càng khẳng định năng lực và uy tín của tổng cục.

Nhận định, dự báo tình hình quốc tế, khu vực, trong nước vẫn diễn biến phức tạp, tác động trực tiếp đến lĩnh vực quân sự, quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang yêu cầu Tổng cục CNQP tập trung phát triển CNQP theo hướng tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại; tiếp tục tổ chức thực hiện hiệu quả Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 08 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh phát triển CNQP. Thường xuyên theo dõi, đánh giá tình hình, tác động từ các cuộc chiến tranh, xung đột quân sự gần đây trên thế giới để tham mưu với lãnh đạo Bộ Quốc phòng các nội dung liên quan vũ khí, trang bị; đề xuất nội dung hợp tác CNQP giữa Việt Nam với các nước.

Đẩy mạnh nghiên cứu chế thử vũ khí mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả các đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học công nghệ các cấp. Chủ động triển khai các đề tài nghiên cứu khoa học trong các dự án chuyển giao công nghệ; tăng cường hợp tác nghiên cứu khoa học công nghệ trong nước và quốc tế. Đề xuất tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về cơ chế chính sách, kỹ thuật công nghệ, rút ngắn thời gian nghiên cứu, sớm đưa các sản phẩm mới vào sản xuất, trang bị cho Quân đội.  

Tập trung nguồn lực, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ sản xuất, sửa chữa vũ khí, trang bị, tàu quân sự và kinh tế bảo đảm tiến độ, chất lượng, bền vững. Đẩy mạnh áp dụng các mô hình quản trị doanh nghiệp hiện đại; xây dựng, trình ban hành các quyết định danh mục hàng hóa lưỡng dụng; ký hợp đồng và triển khai sản xuất, sửa chữa các sản phẩm từ các nguồn ngân sách theo nhiệm vụ Bộ Quốc phòng giao tiến độ, hiệu quả.

Tăng cường kiểm tra, giám sát, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư; đẩy mạnh hoạt động đối ngoại và hợp tác quốc tế về CNQP; tập trung xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, “mẫu mực, tiêu biểu” gắn với xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng trong sạch vững mạnh tiêu biểu.../.

ST

“TRUNG BÌNH CHỦ NGHĨA” - NGUỒN GỐC VÀ NGUYÊN NHÂN KÌM HÃM SỰ PHÁT TRIỂN

Một trong những vấn đề thời sự dường như chưa bao giờ “nguội” là tâm lý trì trệ, sợ sai, sợ trách nhiệm trong một bộ phận cán bộ, đảng viên. Bàn luận về thực trạng này, nhiều đại biểu Quốc hội, các chuyên gia, nhà khoa học nhận định, nguyên nhân là cơ chế, chính sách, các quy định của pháp luật chồng chéo và sự thiếu trách nhiệm của một bộ phận cán bộ, đảng viên. Sâu xa hơn, chi phối mạnh mẽ đến mức ăn sâu bén rễ đó chính là hệ tư tưởng “trung bình chủ nghĩa”.

Nhận diện nguồn gốc tư tưởng “trung bình chủ nghĩa”.

Tư tưởng “trung bình chủ nghĩa” là muốn nói đến những người làm theo kiểu được chăng hay chớ, làm lấy lệ và tự thỏa mãn với cái tôi của ngày hôm nay. Rất tiếc, tư tưởng “trung bình chủ nghĩa” đã ăn sâu vào nhiều thế hệ công dân Việt Nam.

Mấy chục năm trước đây, các thế hệ nhà giáo chân chính đi dạy học đã tìm mọi cách để giúp học sinh của mình vượt qua chủ nghĩa trung bình, thi cử chỉ cần qua môn và không phải thi lại là được, cứ như vậy thì không bao giờ trở thành người tiên phong được.

Chủ nghĩa trung bình từ trong môi trường giáo dục đã lan tỏa ra rất nhiều lĩnh vực khác, mang nặng dấu ấn của tư duy bình quân chủ nghĩa bao cấp, cào bằng của thời kỳ tiền đổi mới và lẩn tránh dưới vỏ bọc của căn bệnh thành tích.

Sự trì trệ, sợ sai, sợ trách nhiệm, không dám làm, không dám quyết chính là biểu hiện rõ rệt nhất và cũng nguy hại nhất của tư tưởng “trung bình chủ nghĩa”. Hiện tượng làm hời hợt, hình thức, nhìn vào các trang báo cáo thì rất chỉn chu, nhìn vào các số liệu thì rất đẹp nhưng không có tính thực tiễn, sáng tạo hay đột phá nào.

Đất nước chúng ta đang bước vào chiều sâu công cuộc đổi mới với cuộc cạnh tranh vô cùng khốc liệt giữa tốc độ đổi mới tri thức và tốc độ rút ngắn vòng đời của công nghệ, đặc biệt là hàm lượng tri thức tích hợp trong từng sản phẩm của nền sản xuất. Vậy mà, một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân vẫn yên tâm, hài lòng với việc “được chăng hay chớ”?!

Một bộ phận trong đội ngũ cán bộ, đảng viên cũng không muốn vượt qua vòng an toàn, không dám thử nghiệm để tìm tòi cái mới, những hướng đi có tính đột phá, bởi vì lo sợ trách nhiệm, sợ sai, sợ “mất ghế”. Do đó, để vượt qua được tư tưởng “trung bình chủ nghĩa”, khơi dậy tinh thần sáng tạo, vượt khó, đột phá trong cán bộ, đảng viên hiện nay là một nghệ thuật trong khoa học quản lý.

Căn nguyên của hệ tư tưởng “trung bình chủ nghĩa” rất sâu xa, phải xem xét trong cả quá trình lịch sử hình thành và phát triển gắn liền với nền văn hóa Á Đông. Văn hóa Việt Nam bắt đầu từ nền nông nghiệp lúa nước dựa vào tự nhiên là chính. Đó là một nền nông nghiệp chỉ cầu mong sự vừa đủ, một nền kinh tế tự cấp, tự túc, luôn luôn giữ cho mình sự an toàn tối thiểu. Phần lớn coi một xã hội lý tưởng là có cuộc sống hài hòa, no ấm. Sau lũy tre làng, người ta cũng không ưa những người nổi trội, khác biệt với hàng xóm, cộng đồng xung quanh. Bây giờ những điều đó đã trôi vào quá khứ khá xa rồi nhưng hệ lụy của nó đã để lại cho nhiều thế hệ, thậm chí là những người sinh ra và lớn lên trong thế kỷ XXI. Cho nên chúng ta phải coi việc đấu tranh chống tư tưởng “trung bình chủ nghĩa” là một trong những mục tiêu chiến lược của giáo dục, của quản trị xã hội. Kể cả khi chúng ta là những người cao tuổi thì cũng phải làm gương trong việc phấn đấu vượt qua chính bản thân mình của ngày hôm nay, để mỗi ngày cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.

Không bình thường hóa tư tưởng “trung bình chủ nghĩa”.

Có một nhà khoa học đã nêu lý thuyết: Tập hợp cán bộ, đảng viên của chúng ta giống như hình bình hành, ở dưới đáy của hình bình hành là những người yếu kém nhất, ở đỉnh cao của hình bình hành là những người tiên tiến, xuất sắc nhất. Đó là trong trạng thái tĩnh, còn khi ở trạng thái động, tức là vào công việc cần phải tiến lên thì hình bình hành lập tức chuyển thành hình tam giác ngược. Lúc này, hai đỉnh chóp của những người xuất sắc nhất và những người yếu kém nhất đều tụt xuống dưới. Người yếu kém bị loại trừ đã đành bởi vì họ không đạt chuẩn nhưng ngay cả những người xuất sắc cũng bị số đông mang tư tưởng “trung bình chủ nghĩa” loại trừ. Họ có thể bị loại trừ bằng phiếu bầu, sự kỳ thị, tẩy chay tập thể. Thậm chí, tư tưởng này bao vây, kìm hãm những người dám nói, dám làm, dám tìm tòi, khám phá để tạo ra cái mới và dám chịu trách nhiệm để cho cái mới tồn tại và phát triển, góp phần thúc đẩy sự phát triển chung của xã hội. Cho nên, “trung bình chủ nghĩa” phải được xem là kẻ thù không đội trời chung của sự phát triển.

Thoát ra được tư tưởng “trung bình chủ nghĩa” phải cần sự nỗ lực rất lớn. Cái chính là cơ chế. Cơ chế thưởng phải thật cao cho những người làm được việc, phải trọng dụng nhân tài với chế độ đãi ngộ hợp lý; đồng thời, cũng phải rất nghiêm khắc để loại ra khỏi hệ thống chính trị những người trì trệ, lẩn tránh trách nhiệm, cơ hội chính trị.

Tại một số nước phát triển, người ta sử dụng KPI, tức là thang đo định lượng chất lượng công việc rất rõ ràng. Người làm đến đâu là trung bình, phải phấn đấu vượt lên như thế nào thì mới vượt khỏi ngưỡng nguy hiểm và chỉ có những người dám bước qua khỏi vòng an toàn, đến vị trí của những người tiên phong thì mới được tôn vinh, trọng dụng. Điều này là rất cần thiết, phải được tổ chức triển khai, thực hiên trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Nếu chúng ta thua trong cuộc đấu tranh này, tức là để cho “trung bình chủ nghĩa” lên ngôi sẽ không bao giờ có thể thực hiện được chủ trương phát hiện, tôn vinh, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài như nghị quyết của Đảng đã đề ra./.

ST

Thêm một góc nhìn về cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng

Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng-một sự kiện vĩ đại của dân tộc đã được tiếp cận, phân tích từ nhiều góc độ chính trị, lịch sử, văn hóa, văn học... Bài viết này tiếp cận từ một góc nhìn khác-góc nhìn bình đẳng giới.

Đến giữa thế kỷ 20, nhân loại mới dần hoàn thiện để đưa ra lý thuyết về bình đẳng giới, nhưng ở Việt Nam, tinh thần ấy đã được thể hiện sinh động trong truyền thuyết Lạc Long Quân và Âu Cơ từ nghìn năm. Lạc Long Quân giống Rồng, Âu Cơ giống Tiên, không hợp nhau về tập quán sinh hoạt, tính cách, họ tự nguyện chia tay một cách bình đẳng. Mỗi người đem theo “năm mươi con”. Cho đến tận hôm nay, cả thế giới vẫn ngạc nhiên vì từ những năm 40, 41 sau Công nguyên, khi Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa với mục đích: “Một xin rửa sạch nước thù/ Hai xin dựng lại nghiệp xưa họ Hùng/ Ba kêu oan ức lòng chồng/ Bốn xin vẻn vẹn sở công lênh này”. Đó không chỉ là dấu mốc bằng vàng của một quốc gia mà còn làm thay đổi dòng chảy văn hóa của cả phương Đông và thế giới. Thay đổi hẳn một quan niệm, từ “nữ nhi tầm thường” thành “nữ nhi anh hùng”.

Đã có nhiều nhận định đề cao sự kiện này, xin được trích lại hai ý kiến đích đáng, một là của sử gia Lê Văn Hưu: “Trưng Trắc, Trưng Nhị là đàn bà, hô một tiếng mà các quận Cửu Chân, Nhật Nam và Hợp Phố cùng 65 thành ở Lĩnh Ngoại đều nhất tề hưởng ứng, việc dựng nước xưng vương dễ như trở bàn tay. Xem thế cũng đủ biết hình thế đất Việt ta đủ để có thể dựng được nghiệp bá vương...” (Đại Việt sử ký toàn thư; Ngoại kỷ, quyển 3). Một là của Hồ Chí Minh: “Hai Bà Trưng có đại tài/ Phất cờ khởi nghĩa giết người tà gian/ Ra tay khôi phục giang san/ Tiếng thơm dài tạc đá vàng nước ta” (Lịch sử nước ta). 

Hoạt cảnh miêu tả cuộc đời và sự nghiệp chống giặc ngoại xâm của Hai Bà Trưng  được tái hiện bằng công nghệ 3D mapping LED matrix hiện đại. Ảnh: TUẤN HUY

Logic bài viết buộc phải phản biện lại một số ý kiến trong và ngoài nước khi cho rằng, thời Hai Bà Trưng vẫn còn thời mẫu hệ, hoặc còn “dấu vết”, hoặc “ảnh hướng lớn” thời mẫu hệ. Ý kiến này vô tình hay cố ý đã làm giảm đi tính chất anh hùng cực kỳ lớn lao của cuộc khởi nghĩa. Còn nhiều ý kiến khác nhau nhưng có thể phỏng đoán, thời phụ hệ đã có trước thời văn hóa Phùng Nguyên, cách nay khoảng 4.000-5.000 năm. Ngay trong chùm truyền thuyết Hùng Vương cũng nhiều lần nhấn mạnh: “Đời đời cha truyền con nối gọi là phụ đạo, thay đời truyền cho nhau đều hiệu là Hùng Vương không đổi”. Ngay trong truyền thuyết Hai Bà có chi tiết được lặp lại nhiều lần là quan lại đô hộ bắt các thiếu nữ về làm “tì thiếp” cũng nói lên thực tế xã hội đã ở thời phụ quyền. Thế nên, nhìn từ “bình đẳng giới” sẽ thấy toát lên những vấn đề sau:

Một là, thời kỳ này không chỉ có một cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng mà còn nhiều cuộc khởi nghĩa khác, có nhiều phụ nữ làm lãnh đạo. Nguyên nhân trực tiếp là tội ác của Thái thú Tô Định vừa dùng hình phạt đàn áp, bóc lột dân ta dã man, vừa thú tính dâm loạn. Chùm truyền thuyết về các nữ tướng nói rất rõ điều này. Thần tích kể Ả Chạ (hay Ngọc Trinh Công chúa) là em ruột Ả Chàng (tên khác là Ngọc Thanh) cùng nổi tiếng xinh đẹp và khỏe mạnh. Cha mẹ mất sớm, Ả Chàng bị nhà quan bắt về làm thiếp khổ sở đến chết. Ả Chạ tức giận, tập hợp lực lượng để chống quan lại. Được tin Hai Bà Trưng phát động khởi nghĩa ở Hát Môn, Ả Chạ liền đem quân theo. Nhờ lập được nhiều công lao, Ả Chạ được Trưng Nữ Vương phong làm Công chúa, chức Đại tướng. Truyền thuyết về Bát Nàn kể vì quá uất ức do Tô Định giết cha để bắt mình về làm thiếp, Bát Nàn chạy về trang Tiên La (thuộc huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình ngày nay) mộ quân khởi nghĩa rồi nhập vào quân Hai Bà, được trao quyền chỉ huy quân tiên phong.

Mô-típ Thái thú Tô Định giết người để cướp người (về làm tỳ thiếp) ở nhiều truyền thuyết càng khẳng định Tô Định (đại diện cho kẻ thống trị) là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự nổi dậy của các anh hùng nữ tướng. Cái lõi của các truyền thuyết đều có một sự thật: Dù đã ở chế độ phụ quyền nhưng vai trò của phụ nữ thời này vẫn rất lớn. Và khi kẻ thù tạo ra một bất bình đẳng giới sâu sắc, phi nhân tính thì sự phản kháng mạnh mẽ của phái nữ như là một sự tất yếu.

Hai là, mục đích lớn nhất của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng là “rửa sạch nước thù”, tức đặt lợi ích, quyền lợi quốc gia lên trên hết. Như vậy đàn bà cũng ngang với đàn ông “quốc gia hưng vong nữ nhi hữu trách”. Trước khi về tập hợp dưới cờ Hai Bà, nhiều nữ tướng đã khẳng định bằng sự nghiệp, cơ đồ của chính họ chẳng khác gì các đấng nam nhi tài năng. Vốn quê Đông Triều (Quảng Ninh), căm thù Tô Định giết cha mẹ, thương dân khốn khổ dưới ách đô hộ, Lê Chân bỏ xứ đến đất An Biên (nay thuộc Hải Phòng) tổ chức khai hoang và lập ra đội dân binh chống lại chính quyền ngoại bang. Bà đã đem quân sĩ theo Hai Bà Trưng lập nhiều chiến công xuất sắc. Quân Hán khâm phục gọi bà là “Đông hải kình ngư” (cá kình Biển Đông). Nhiều nữ tướng khác cũng có hoàn cảnh giống Lê Chân. Thù nhà và nợ nước như hai dòng suối mạnh mẽ dồn về một con sông hừng hực sóng nước sục sôi tinh thần khởi nghĩa, họ đã chủ động đứng dậy chống lại kẻ thù. Gặp “minh chủ” cùng cơ hội thuận lợi, họ đều tập trung về dưới lá cờ đại nghĩa.

Ba là, đặt cái chung (nợ nước) lên trên cái riêng (thù nhà) nên cuộc khởi nghĩa được quan lang quanh vùng ủng hộ. Như “tiếng gọi đàn”, nhờ tinh thần “bình đẳng giới” nên quy tụ, tập hợp được nhiều tài năng nữ, trong đó có tấm gương tiêu biểu là bà Man Thiện-mẹ đẻ Hai Bà Trưng. Chồng chết sớm, bà thay chồng nuôi dạy con nghề trồng dâu và truyền dạy võ nghệ. Chính bà đóng vai trò tổ chức lực lượng, liên hệ với các thủ lĩnh... Tướng lĩnh cuộc khởi nghĩa nữ nhiều hơn nam. Họ đánh thắng nhiều trận khiến kẻ thù kinh hồn bạt vía.

Bốn là, cuộc khởi nghĩa là “tiếng thơm dài...”, thơm mãi vào cả lịch sử nhân loại. Không chịu chấp nhận sự thật Hai Bà thua trận, dân gian đã lý giải nguyên nhân thất bại theo hướng kết tội tướng giặc dùng mưu hèn kế bẩn là cho quân lính... không mặc quần áo ra trận. Phần lớn là nữ nên quân Hai Bà xấu hổ mà bối rối mất tinh thần. Chi tiết này chỉ có trong truyền thuyết, không có trong chính sử. Đó cũng là một cách “thiêng hóa” tôn vinh các liệt nữ. Hướng thiêng hóa này còn đi sâu vào tập quán tôn vinh các bà thành phúc thần, thành hoàng làng trong các đình, đền... Vẫn chưa đủ, nó tràn ra cả bên ngoài đời sống kết thành các lễ hội dân gian truyền đời lưu giữ. Kết hợp với tín ngưỡng thờ mẫu, sự thiêng hóa còn ánh xạ vào các nghi lễ hát văn, hầu bóng. Điều này lý giải vì sao các nghi lễ này thường diễn ra tại các di tích thờ nữ thần. Sự thiêng hóa ấy đã làm nên sức mạnh nội sinh để tạo ra truyền thống bình đẳng giới sau này: “Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, đội quân “tóc dài” ở miền Nam hay “đường cày ba đảm đang” ở miền Bắc chính là nét văn hóa thể hiện rõ nhất tinh thần yêu nước quật khởi của Hai Bà Trưng vĩ đại.

Ngày hôm nay, thế giới nhìn nhận về khởi nghĩa Hai Bà Trưng, trước hết là sự khẳng định, tôn vinh tinh thần “bình đẳng giới”, không chỉ ở phương diện chính trị, sâu sắc hơn là ở phương diện văn hóa là đẩy lui cái tiêu cực thủ cựu để cân bằng lại cả một nền văn minh phương Đông!

 BÁO QĐND