Nhận thức về hệ thống chính trị, dân chủ xã hội chủ nghĩa

 

 Trên cơ sở quán triệt và nắm vững tư tưởng về chuyên chính vô sản và dân chủ vô sản của chủ nghĩa Mác - Lênin; từ thực tiễn cách mạng của các nước, các đảng cộng sản đã bổ sung và phát triển, mở rộng nhiều nội dung mới của vấn đề này. Từ những năm 90 của thế kỷ XX đến nay, các đảng cộng sản không dùng thuật ngữ “chuyên chính vô sản”. Thuật ngữ “hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa”, chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa được hình thành và ngày càng hoàn thiện, thay thế cho thuật ngữ “hệ thống chuyên chính vô sản”. Việc thay đổi cách sử dụng thuật ngữ trên, không có nghĩa là các đảng cộng sản phủ nhận nguyên tắc chuyên chính vô sản, từ bỏ lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin về chuyên chính vô sản. Thực chất, đây là sự bổ sung, phát triển nhận thức mới của các đảng cộng sản về hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa, nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở từng nước. Xét về bản chất, hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa là thực hiện quyền lực chính trị của giai cấp công nhân thông qua đảng cộng sản, bảo đảm quyền lực xã hội thuộc về nhân dân lao động.

Nhận thức về dân chủ, dân chủ xã hội chủ nghĩa cũng có nhiều phát triển. Theo đó, dân chủ được xác định là bản chất của chế độ xã hội chủ nghĩa, trong đó nhân dân, trước hết là nhân dân lao động, là người làm chủ đất nước; tất cả quyền lực thuộc về nhân dân. Đó là, chế độ dân chủ thực sự của nhân dân, gắn liền với công bằng xã hội, xóa bỏ áp bức bóc lột, bất công. Dân chủ được thực hiện bằng nhiều hình thức trên các lĩnh vực của đời sống xã hội và được pháp luật bảo đảm. Dân chủ bao giờ cũng gắn với pháp chế, kỷ luật, kỷ cương, phù hợp với trình độ phát triển của đất nước và truyền thống lịch sử của dân tộc. Để phát huy, mở rộng dân chủ, xây dựng hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa vững mạnh, cần phải đấu tranh chống lại đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập phá hoại chủ nghĩa xã hội ngày từ bên trong, từ sớm. Những nhận thức trên có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, trực tiếp chỉ đạo quá trình xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội trong bối cảnh mới hiện nay.

Trong giai đoạn này, lý luận về vai trò lãnh đạo của các đảng cộng sản; xây dựng đảng cộng sản gắn với xây dựng hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa và xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa có nhiều phát triển mới trên nhiều vấn đề về nội dung, phương thức, mô hình cầm quyền của đảng cộng sản; về đặc điểm, điều kiện để một đảng cầm quyền một cách hiệu quả, bền vững; về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; về xây dựng đảng vững mạnh về mọi mặt, phòng, chống tham nhũng, lãng phí… Qua trao đổi, hợp tác lý luận về công tác xây dựng đảng, Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Cộng sản Trung Quốc đều đặc biệt coi trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn đảng, kiên định những nguyên tắc xây dựng đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, nêu cao tinh thần phê bình và tự phê bình, tăng cường sự đoàn kết, thống nhất trong đảng, hoạt động theo pháp luật, liên hệ mật thiết với nhân dân, dựa vào dân để xây dựng đảng.