Phương pháp lịch sử khi nghiên cứu về lịch sử tư tưởng xã hội chủ nghĩa

 

Phương pháp lịch sử trong nghiên cứu môn Lịch sử tư tưởng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi phải tôn trọng khách quan. Khi nghiên cứu các sự kiện, các ý tưởng, các quan điểm tư tưởng xã hội chủ nghĩa... ở mỗi thời kỳ, phải chân thực như nó đã diễn ra, nó vốn là như vậy. Khách quan cũng có nghĩa là không được hiện đại hóa lịch sử, khuôn lịch sử đã diễn ra theo ý muốn chủ quan, không được mô tả một cách sơ lược, cắt xén, lắp ghép, bổ sung thậm chí áp đặt tư tưởng của người nghiên cứu. Nghiên cứu lịch sử tư tưởng xã hội chủ nghĩa phải nhận định, đánh giá một cách chân thực, khách quan, chính xác, sâu sắc nội dung tư tưởng của từng đại biểu, của mỗi thời đại và thời kỳ lịch sử.

Phương pháp lịch sử đòi hỏi phải xem xét tư tưởng xã hội chủ nghĩa trong một quá trình: phát sinh, hình thành, phát triển của nó, nghĩa là phải đặt nó trong trạng thái vận động gắn với hoàn cảnh lịch sử về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của từng giai đoạn, thời kỳ lịch sử và không gian, thời gian nhất định. Chỉ có như vậy mới thấy được những nấc thang phát triển của tư tưởng, mới có thể so sánh đánh giá đúng đắn những giá trị lịch sử cũng như những hạn chế của tư tưởng và nguyên nhân hạn chế của nó. Điều này giúp cho chủ thể nghiên cứu tránh được sự nhìn nhận máy móc, xơ cứng, phiến diện; đồng thời, bao quát nội dung tư tưởng một cách trọn vẹn cả quá trình từ quá khứ đến hiện tại và xu hướng tới tương lai.