Tính chất của thời đại hiện nay

 

Tính chất của thời đại hiện nay là quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội; đang diễn ra cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc gay go, quyết liệt, phức tạp, lâu dài để giải quyết vấn đề ai thắng ai giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thế giới. Đây là cuộc đấu tranh giữa hai kiểu chế độ xã hội khác nhau về bản chất, đang cùng tồn tại, tác động và ảnh hưởng sâu sắc tới đời sống quốc tế. Nó diễn ra trên tất cả mọi lĩnh vực của đời sống xã hội: kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội. Chủ nghĩa tư bản là một chế độ xã hội tiến bộ so với chế độ phong kiến. Tuy đang còn tồn tại và có mặt tiếp tục phát triển cả về vốn, khoa học kỹ thuật, song chủ nghĩa tư bản đã trở lên lỗi thời, lạc hậu, với nhiều mâu thuẫn đối kháng, không thể đại diện cho tương lai nhân loại. Sự quá độ từ xã hội tư bản chủ nghĩa lên xã hội xã hội chủ nghĩa thông qua các cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, bằng đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc diễn ra rất gay gắt. Trong quá trình đi đến thắng lợi, cuộc cách mạng này không tránh khỏi có những vấp váp, thậm chí thoái trào. Quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội không phải lúc nào cũng thuận buồm, xuôi gió và có thể về đích trong một thời gian ngắn. Cho dù trải qua cuộc đấu tranh gay gắt, lâu dài và phức tạp, nhưng theo quy luật phát triển tất yếu của xã hội, loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản.

Mặc dù cuối thế kỷ XX đã xảy ra cuộc khủng hoảng và thoái trào tạm thời của chủ nghĩa xã hội, nhưng tính chất căn bản của thời đại hiện nay vẫn là quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Một số nước xã hội chủ nghĩa lâm vào trì trệ, khủng hoảng do những yếu kém, khuyết điểm kéo dài. Nhưng đó không phải là bản chất của chủ nghĩa xã hội. Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội vẫn là xu thế khách quan tất yếu của lịch sử xã hội loài người và đang là sự lựa chọn của nhiều quốc gia dân tộc. Chủ nghĩa xã hội vẫn tồn tại ở nhiều nước và đang không ngừng đổi mới, phát triển làm cho lý tưởng xã hội chủ nghĩa trở thành hiện thực và ngày càng thể hiện tính ưu việt như bản chất tốt đẹp của nó.

Sự đổ vỡ của các nước xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu phản ánh tính chất quanh co, phức tạp của sự phát triển lịch sử nói chung và xã hội chủ nghĩa nói riêng. Để chiến thắng chế độ phong kiến, chủ nghĩa tư bản đã phải mất nhiều thế kỷ. Chủ nghĩa xã hội, một chế độ xã hội mới khác về chất so với các chế độ xã hội trước đó, ra đời mới được gần một thế kỷ, nên không thể tránh khỏi những sai lầm khiếm khuyết. Sự chống phá quyết liệt của chủ nghĩa tư bản và các thế lực phản động cùng những khuyết điểm, những sai lầm chủ quan và sự phản bội chủ nghĩa Mác - Lênin của những phần tử cơ hội trong Đảng cộng sản và Nhà nước xã hội chủ nghĩa đã làm cho Liên Xô và Đông Âu tan vỡ.

Sự quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi thế giới là một quá trình lịch sử lâu dài. Thực tiễn lịch sử cho thấy, chủ nghĩa xã hội tuy là đại diện cho phương hướng tiến lên của thời đại và cuối cùng sẽ thay thế chủ nghĩa tư bản, nhưng chủ nghĩa xã hội phải tìm tòi và khai phá con đường tiến lên. Con đường đi tới đích tốt đẹp của nhân loại rất quanh co, phức tạp, không phải trong “một sớm một chiều”. Những thành tựu đổi mới, cải cách và phát triển của Việt Nam, Trung Quốc và một số nước xã hội chủ nghĩa đã chứng minh cho triển vọng của chủ nghĩa xã hội trong thời đại hiện nay, chứng minh khả năng có thể khắc phục khuyết điểm, vượt qua những thách thức để có những bước phát triển mới