Hội nghị Trung
ương 4 khóa XIII đã thảo luận và ban hành Kết luận số 21-KL/TW về đẩy mạnh xây
dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử
lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về chính trị, đạo đức, lối sống, biểu
hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và Quy định số 37-QĐ/TW về những điều đảng
viên không được làm với nhiều điểm mới nổi bật.
VỀ ĐẨY MẠNH XÂY DỰNG, CHỈNH ĐỐN ĐẢNG
VÀ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ
Thứ nhất,
mới trong phạm vi của Kết luận
So với Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII,
Kết luận số 21-KL/TW về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính
trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về
chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” (Kết
luận) đã mở rộng phạm vi, không chỉ trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng mà còn bao
gồm cả trong xây dựng hệ thống chính trị theo tinh thần Đại hội XIII của Đảng.
Kết luận nêu yêu cầu cao hơn là kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán
bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự
diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa
XII, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn hạn chế, khuyết điểm. Nguyên
nhân chủ yếu của hạn chế, khuyết điểm là do một số cấp uỷ, tổ chức
đảng, cán bộ lãnh đạo, quản lý, nhất là người đứng đầu chưa
nhận diện đầy đủ mức độ suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển
hoá” tại địa phương, cơ quan, đơn vị mình; chưa quyết tâm
và có biện pháp chỉ đạo đủ mạnh, còn thụ động, trông chờ vào sự chỉ
đạo, hướng dẫn của cấp trên; không thực hiện nghiêm nguyên tắc tập
trung dân chủ, chưa gương mẫu, mất đoàn kết nội bộ, chưa
thẳng thắn đấu tranh với những biểu hiện suy thoái, “tự diễn
biến”, “tự chuyển hoá”, thậm chí còn cục bộ, lợi ích
nhóm, bị cám dỗ bởi lợi ích vật chất, thờ ơ, vô cảm trước khó
khăn, bức xúc của nhân dân.
Thứ hai, mới
trong đề ra mục tiêu.
Kết luận khẳng định những thành tựu đạt
được, chỉ rõ những hạn chế, khuyết điểm, nguyên nhân của hạn chế, khuyết điểm
sau 5 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII, đã đề ra mục tiêu công
tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng: Đẩy mạnh công tác xây dựng, chỉnh
đốn Đảng và hệ thống chính trị nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực
cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng; hiệu lực, hiệu quả hoạt động
của Nhà nước; đổi mới nội dung, phương thức và nâng cao chất
lượng, hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốcViệt Nam và các tổ
chức chính trị – xã hội. Kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá
nhân, ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán
bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo
đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”; kết
hợp chặt chẽ, hài hoà giữa “xây” và “chống”, xây
là nhiệm vụ cơ bản, chiến lược, lâu dài, chống là nhiệm vụ quan
trọng, cấp bách, thường xuyên. Tạo bước phát triển mới của
Đảng về trí tuệ, bản lĩnh chính trị, thực sự là đạo đức, là văn
minh, ngày càng gắn bó mật thiết với nhân dân, ngày càng
được nhân dân tin tưởng; đủ uy tín và năng lực lãnh đạo thực hiện
thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc.
Điểm mới nổi bật trong mục tiêu trên là:
Đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị nhằm nâng cao năng lực
lãnh đạo, năng lực cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng; hiệu lực, hiệu quả hoạt
động của Nhà nước, hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ
chức chính trị – xã hội. Kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân.
Thứ ba, mới
trong nhiệm vụ, giải pháp
Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII đề ra 4
nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Kết luận Trung ương 4 khóa XIII đề ra 5 nhóm nhiệm
vụ, giải pháp chủ yếu:
Một là, tiếp
tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác chính
trị, tư tưởng, tự phê bình và phê bình.
So với Nghị
quyết Trung ương 4 khóa XII, Kết luận nhấn mạnh một số nhiệm vụ, giải pháp cụ
thể, là:
Tăng cường đổi
mới nội dung, phương thức và nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính
trị, tư tưởng, tạo sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành
động của cán bộ, đảng viên về tầm quan trọng của nghiên cứu, học tập
lý luận chính trị, đề cao trách nhiệm tự học, tự nghiên cứu của cá
nhân; xây dựng chế độ học tập, bồi dưỡng lý luận chính trị định
kỳ, thường xuyên đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý.
Kịp thời phát hiện
và kiên quyết đấu tranh ngăn chặn biểu hiện suy thoái, “tự diễn
biến”, “tự chuyển hoá”. Tiến hành đồng thời việc học tập và làm
theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với công tác xây
dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.
Tiếp tục nghiên
cứu phát triển, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh phù hợp thực tiễn Việt Nam. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu lý
luận, tổng kết thực tiễn, tham khảo kinh nghiệm quốc tế xây dựng
cơ sở khoa học vững chắc cho việc hoạch định, thực thi chủ
trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà
nước.
Tăng cường bảo
vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phát huy vai trò, trách nhiệm của tổ
chức đảng, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, các cơ
quan báo chí và nhân dân trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu
tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
Chú trọng xây
dựng Đảng về đạo đức, đề cao trách nhiệm nêu gương, ý thức tự giác tu
dưỡng, rèn luyện đạo đức của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ
lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu các cấp; thực hiện nghiêm các quy
định nêu gương của Đảng, quy định của Ban Chấp hành Trung ương về những
điều đảng viên không được làm, cán bộ giữ cương vị càng cao càng phải tiên
phong, gương mẫu.
Hai là, tập
trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược và người
đứng đầu gắn với đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị
tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Đây là giải pháp mới, trong đó nhấn mạnh:
Bảo đảm nguyên
tắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán
bộ, quán triệt sâu sắc vai trò của công tác cán bộ là “then chốt của
then chốt”, có ý nghĩa quyết định mọi thành công của cách mạng nước ta cả
trước mắt và lâu dài. Công tác cán bộ gắn với việc thực hiện chủ trương của Đảng
về tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, giữ vững vị thế cầm quyền
và bảo đảm vai trò lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của
Đảng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Nhà nước, đổi
mới nội dung, phương thức và nâng cao chất lượng hoạt động của Mặt
trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội.
Thực hiện nghiêm
nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy dân chủ gắn với tăng cường
trách nhiệm của cấp uỷ và người đứng đầu trong công tác cán bộ. Tăng cường
kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ một cách thực chất và hiệu
quả; bảo đảm đúng quy định, quy trình, công
tâm, khách quan, chặt chẽ, thận trọng trong từng khâu của công
tác cán bộ; không để lọt người không đủ tiêu chuẩn, điều
kiện, có biểu hiện cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực vào đội ngũ
cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp; kịp thời thẩm tra, xác
minh, kết luận tiêu chuẩn chính trị của cán bộ.
Ba là, tập
trung hoàn thiện cơ chế, chính sách
So với Nghị
quyết Trung ương 4 khóa XII, Kết luận Hội nghị Trung ương 4 khóa XIII nhấn
mạnh:
Tập
trung rà soát, thể chế hoá kịp thời chủ trương của Đảng, sửa
đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định, quy chế hiện
có, bảo đảm đồng bộ, thống nhất giữa quy định của Đảng và chính
sách, pháp luật của Nhà nước.
Kiểm soát quyền lực, chống chạy
chức, chạy quyền; xây dựng cơ chế phát hiện, lựa
chọn, trọng dụng nhân tài, cán bộ có năng lực nổi trội, cán bộ
trẻ để đào tạo, bổ sung cán bộ cho Đảng; thu hút và khuyến khích cán
bộ làm việc trong các cơ quan, lĩnh vực, địa bàn đặc thù, phức
tạp, trọng yếu.
Nghiên
cứu, ban hành các cơ chế về thẩm quyền, trách nhiệm của người đứng
đầu trong công tác cán bộ và quản lý cán bộ; xử lý tập thể, cá nhân
suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn
biến”, “tự chuyển hoá”; cơ chế bảo vệ, khuyến khích nhân dân
phản ánh, tố giác cán bộ, đảng viên tham nhũng, tiêu cực.
Chú trọng hoàn
thiện hệ thống pháp luật đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, kịp
thời, khả thi, ổn định, công khai, minh bạch. Đồng
thời, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đề cao trách nhiệm, nhất
là người đứng đầu trong công tác xây dựng pháp luật, không để bị chi
phối, tác động bởi các hành vi không lành mạnh của bất cứ tổ chức, cá
nhân nào, không để xảy ra tình trạng lồng ghép “lợi ích
nhóm”, lợi ích cục bộ của cơ quan quản lý nhà nước trong văn bản pháp
luật.
Hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực
trong các lĩnh vực, nhất là các lĩnh vực, hoạt động dễ phát sinh tham
nhũng, tiêu cực, như: Công tác cán bộ, tài chính, ngân
sách, tài sản công, đất đai, tài nguyên, thanh
tra, kiểm toán, kiểm tra, hải quan, điều tra, truy
tố, xét xử, thi hành án,…
Bốn là, tăng
cường công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; kiên
quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu
cực; xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên vi phạm
So với Nghị
quyết Trung ương 4 khóa XII, Kết luận Hội nghị Trung ương 4 khóa XIII đã bổ
sung nhiệm vụ, giải pháp “kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham
nhũng, tiêu cực; xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên vi phạm”. Đây là một trong
những điểm mới nổi bật. Trong đó, nhấn mạnh:
Nâng cao chất
lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát và trách nhiệm của cấp
uỷ, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên đối với công tác kiểm
tra, giám sát, kỷ luật đảng. Tập trung kiểm tra, giám sát
tổ chức đảng, người đứng đầu, cán bộ chủ chốt ở những lĩnh vực, địa
bàn, vị trí công tác dễ xảy ra tham nhũng, tiêu cực và có nhiều
khiếu kiện, khiếu kiện kéo dài; đồng thời, quan tâm giải
quyết dứt điểm những vụ việc gây bức xúc trong cán bộ, đảng viên và nhân
dân.
Tập
trung vào phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo
đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức.
Đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả công tác phát hiện, xử lý tham
nhũng, tiêu cực tại địa phương, cơ sở. Tăng cường thanh
tra, kiểm tra, giám sát người đứng đầu thực hiện trách nhiệm
trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Uỷ ban kiểm tra
các cấp tăng cường kiểm tra, giám sát và kiên quyết xử lý, kỷ luật
nghiêm minh đối với cán bộ, đảng viên suy thoái, “tự diễn
biến”, “tự chuyển hoá” ngay tại cơ sở, chi bộ, không để kéo
dài hoặc “đùn đẩy” lên cấp trên. Tăng cường kiểm tra, giám sát
việc tự phê bình và phê bình, thực hiện trách nhiệm nêu gương vàkhắc phục
khuyết điểm của tập thể, cá nhân. Triển khai quyết liệt, thường
xuyên, toàn diện, đồng bộ công tác kiểm tra, giám
sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét
xử, thi hành án. Chủ động phát hiện sớm, xử lý nghiêm minh các vụ
việc, vụ án tham nhũng, tiêu cực; kiên quyết thu hồi tài
sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham
nhũng, kinh tế. Đẩy nhanh tiến độ xác minh, điều tra, truy
tố, xét xử các vụ án, xử lý các vụ việc liên quan đến tham
nhũng, kinh tế nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan
tâm, nhất là những vụ án, vụ việc do Ban Chỉ đạo Trung ương
về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo.
Tăng cường phối hợp đồng bộ, tạo sự chuyển biến rõ nét trong đấu tranh
phòng, chống tham nhũng, tiêu cực từ Trung ương đến cơ sở. Tăng cường
kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ theo quy định của Đảng, pháp
luật của Nhà nước, trước hết là cán bộ diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư
quản lý. Xây dựng đội ngũ cán bộ các cơ quan bảo vệ pháp luật, kiểm
tra, thanh tra, kiểm toán có bản lĩnh vững vàng, liêm
chính, trung thực, có dũng khí đấu tranh, có kiến thức, kỹ
năng chuyên sâu, nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, chính
sách, pháp luật của Nhà nước. Chú trọng hoàn thiện cơ chế kiểm
soát quyền lực và tăng cường phòng, chống tham nhũng, tiêu
cực trong các cơ quan phòng, chống, tham nhũng, tiêu cực.
Năm là, phát
huy vai trò, trách nhiệm của các cơ quan dân cử, Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội; thực sự dựa vào nhân
dân để xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong
sạch, vững mạnh.
Tiếp tục hoàn
thiện cơ chế nhân dân tham gia xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính
trị trong sạch, vững mạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân trực
tiếp phản ánh, góp ý với cấp uỷ đảng về công tác cán bộ. Nâng cao chất
lượng, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân
dân các cấp; giám sát, phản biện xã hội, góp ý xây dựng
Đảng, xây dựng chính quyền của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức
chính trị – xã hội; của báo chí.
Người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền
các cấp phải tăng cường trách nhiệm giải trình, thực hiện nghiêm quy
định của Đảng, Nhà nước về tiếp, đối
thoại với công dân; tiếp nhận và kịp thời chỉ đạo giải quyết
các vấn đề nhân dân phản ánh, khiếu kiện, nhất là những vấn
đề liên quan đến đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên.