Tự do và tùy tiện

         "Tự do là một trạng thái mà bất kỳ ai cũng mong muốn và hướng tới. Tuy nhiên, tự do luôn mang tính nhân văn sâu sắc, phải đặt trong mối quan hệ với các cá nhân khác, với tập thể, với xã hội. Tự do phải xây dựng trên cơ sở của sự tôn trọng. Xã hội, tập thể tôn trọng cá nhân, nhưng ngược lại cá nhân này phải tôn trọng cá nhân khác cũng như tập thể”.

Ai cũng có quyển tự do phát ngôn, tự do đánh giá, nhận định, nhưng phải trong khuôn khổ. Tự do đó phải tuân thủ quy định, quy chế, quy ước của cơ quan, tập thể. Tự do phát ngôn trên cơ sở tôn trọng nhau, tôn trọng tập thể, nói cách khác, tự do được thể hiện một cách có văn hóa, (ví dụ: trong khuôn khổ cuộc họp, có sự chủ tọa là trưởng phòng, mà hai, ba hay hơn số người đó đứng lên to tiếng, cãi vã  không trên tinh thần xây dựng, lợi dụng “tự do phát ngôn”, lợi dụng quy chế dân chủ để vượt lên trên cả tự do, dân chủ, thì phải chăng "tự do” đã trở thành “tùy tiện”). Mà đã là “tùy tiện” thì ranh giới của sự tôn trọng, của văn minh, của văn hóa không còn nữa. Trên thực tế, từ “tự do” tới “tùy tiện” rất gần. Nhân danh “tự do” để “tùy tiện” trong tranh luận, trong trao đổi, trong đánh giá, để “lớn tiếng”, gây gổ, thậm chí văng tục trong cuộc họp là “điểm trừ”, cần phải phê bình, uốn nắn nghiêm túc, cho dù cá nhân có là ai đi chăng nữa.

Mỗi người cần thể hiện rõ vai trò cá nhân của mình trong phân tích, đánh giá, suy nghĩ đúng, sai, góp phần xây dựng văn hóa cho tập thể. Dứt khoát cẩn loại bỏ những biểu hiện tùy tiện, lấy danh nghĩa “tự do” vì sự tự mãn, nóng này của bản thân mà xâm phạm sự tự do, xâm phạm trạng thái văn hóa, văn minh của tập thể./.