Nếu như trước đây, các tà đạo thường có triết
lý đơn giản, chủ yếu hướng đến các đối tượng nhẹ dạ, cả tin, dân trí thấp hoặc
người dân sống tại nông thôn, vùng sâu, vùng xa điều kiện tiếp cận thông tin bị
hạn chế thì hiện nay, những tà đạo “thế hệ mới” lại chủ yếu khoác cho mình
những vỏ bọc được tính toán, nghiên cứu rất kỹ, thông qua việc vay mượn giáo lý
của các tôn giáo chính thống, đồng thời thực hiện các chiêu thức truyền đạo
tinh vi, triệt để tận dụng sự phát triển của mạng xã hội nhằm lôi kéo đông
người tham gia. Sự xâm nhập của hoạt động tôn giáo bất hợp
pháp vào các đô thị lớn ngày càng gia tăng, gây hậu quả khó
lường đòi hỏi cần phải kịp thời nhận diện và ngăn chặn.
Mới đây, Bộ Nội vụ đã ban hành văn bản đề nghị ủy ban nhân dân
các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường công tác nắm tình hình,
phát hiện kịp thời và kiên quyết đấu tranh, xóa bỏ về phương diện tổ chức đối
với Hội Thánh Đức Chúa Trời
Mẹ.
Yêu cầu cụ thể là chính quyền các địa phương thực hiện đồng bộ
các giải pháp: Giải tán, thu hồi giấy phép đối với các nhóm sinh hoạt tôn giáo
tập trung, không để tổ chức này tái nhóm, hình thành các tụ điểm hoạt động mới;
không chấp thuận đăng ký hoạt động dưới mọi hình thức.
Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ đề nghị các địa phương tổ chức thông tin,
tuyên truyền các hoạt động vi phạm pháp luật, tác hại do Hội Thánh Đức Chúa
Trời Mẹ; cấp ủy, Mặt trận Tổ quốc và chính quyền, đoàn thể... tăng cường thông
tin, quán triệt cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, đoàn viên,
hội viên và tuyên truyền cho học sinh, sinh viên nhận thức rõ bản chất, hành
vi, thủ đoạn, phương thức hoạt động của Hội Thánh Đức Chúa Trời Mẹ để nâng cao
cảnh giác, không bị lôi kéo...
Bộ Nội vụ đã ban hành văn bản đề nghị ủy ban nhân dân các tỉnh,
thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường công tác nắm tình hình, phát hiện
kịp thời và kiên quyết đấu tranh, xóa bỏ về phương diện tổ chức đối với Hội Thánh Đức Chúa Trời Mẹ.
Yêu cầu cụ thể là chính quyền các địa phương thực hiện đồng bộ
các giải pháp: Giải tán, thu hồi giấy phép đối với các nhóm sinh hoạt tôn giáo
tập trung, không để tổ chức này tái nhóm, hình thành các tụ điểm hoạt động mới;
không chấp thuận đăng ký hoạt động dưới mọi hình thức.
Từ đây cho thấy, mặc dù đã có nhiều vụ việc bị phát giác, sau
những cảnh báo liên tiếp của Bộ Công an, Ban Tôn giáo Chính phủ và một số
ngành, đoàn thể, địa phương, tưởng chừng hoạt động của Hội Thánh Đức Chúa Trời
Mẹ sẽ bị loại bỏ khỏi đời sống nhưng tổ chức tôn giáo bất hợp pháp này vẫn tồn
tại dai dẳng, diễn biến phức tạp, đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ, quyết liệt hơn
nữa của các ngành, các địa phương cũng như cả cộng đồng.
Sự xuất hiện của Hội Thánh Đức Chúa Trời Mẹ nói riêng và các
hoạt động tôn giáo bất hợp pháp nói chung không phải là vấn đề mới xuất hiện
tại Việt Nam, tuy nhiên ở mỗi giai đoạn lại có những biểu hiện khác nhau, mức
độ ngày càng tinh vi hơn.
Không chỉ co cụm ở một khu vực, nhiều tà đạo nuôi tham vọng tỏa
đi khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước để lôi kéo nhiều người tham gia, gây
những hệ lụy tiêu cực.
Đáng chú ý gần đây một số tà đạo tìm mọi cách xâm nhập, len lỏi
sâu vào khu vực đô thị - vốn là nơi thường được coi là có trình độ dân trí cao
hơn mặt bằng chung cả nước. Việc xây dựng “triết lý” của một số tà đạo hiện nay
cũng hết sức tinh vi, thể hiện bằng việc vay mượn hoặc dựa trên những giáo lý
của các tôn giáo chính thống và hướng lái người nghe theo ý đồ của mình. Đây
chính là lý do nhiều người có trình độ học vấn vẫn có thể sa vào “vòng tay” tà
đạo. Như một hội nhóm tà đạo tuyên truyền việc chữa bách bệnh dựa vào nguyên lý
của “y học năng lượng”, với các phương pháp như yoga, thiền, khí công... vốn là
những phương pháp rèn luyện thân thể, tâm trí được nhiều người biết đến.
Sự xuất hiện của Hội Thánh Đức Chúa Trời Mẹ nói riêng và các
hoạt động tôn giáo bất hợp pháp nói chung không phải là vấn đề mới xuất hiện
tại Việt Nam, tuy nhiên ở mỗi giai đoạn lại có những biểu hiện khác nhau, mức
độ ngày càng tinh vi hơn. Không chỉ co cụm ở một khu vực, nhiều tà đạo nuôi
tham vọng tỏa đi khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước để lôi kéo nhiều người
tham gia, gây những hệ lụy tiêu cực.
Việc vay mượn những khái niệm, nguyên lý của các phương pháp vốn
có lịch sử hàng nghìn năm đã giúp hội nhóm này dễ dàng tạo dựng niềm tin với
người tham gia.
Tương tự việc vay mượn, dựa vào những tôn giáo, những phương
pháp đã được thừa nhận cũng là cách mà Hội Thánh Đức Chúa Trời Mẹ thực hiện
nhằm gây dựng niềm tin với đối tượng họ muốn dẫn dụ. Cụ thể hội nhóm này đã
khai thác, sử dụng giáo lý, giáo luật, lễ nghi của đạo Công giáo và hệ phái Tin
lành Cơ đốc Phục lâm. Các bài giảng, các “tuyên truyền viên” của Hội Thánh
trích dẫn nhiều câu trong Kinh Thánh khiến người nghe dễ tin theo. Tuy nhiên,
bản chất việc trích dẫn đã bị tách rời khỏi bối cảnh khiến nội dung câu trích
không còn mang nghĩa nguyên gốc.
Nhìn chung, để dễ lừa mị, dẫn dụ người tham gia, tà đạo “thế hệ
mới” hiện nay đều vay mượn những nguyên lý, phương pháp, kinh điển của những
tôn giáo, tín ngưỡng, những hiện tượng văn hóa đã được thừa nhận, rồi “cải
biến” để phục vụ những mưu đồ không trong sáng. Đáng chú ý, các tà đạo triệt để
tận dụng phương thức truyền bá mới thông qua ứng dụng công nghệ để xây dựng,
quảng bá và “đánh bóng” hình ảnh, đặc biệt là hình ảnh về các hoạt động từ
thiện, cứu trợ, hành động vì môi trường...
Mạng xã hội là kênh chủ lực để họ tìm kiếm, phát triển hệ thống
“tín đồ”. Đây chính là một trong những lý do khiến những tà đạo “thế hệ mới”
bám rễ và phát tán nhanh chóng tại đô thị. Phương thức tiếp cận đối tượng
thường “đánh” vào nhu cầu tâm lý của con người như việc cần sự chia sẻ, cảm
thông trong cuộc sống; trao đổi về vấn đề sức khỏe, hoặc căn cứ theo câu chuyện
của đối tượng để dẫn dụ… Với những người dân thiếu thông tin, thiếu hiểu biết,
bị tà đạo lôi kéo, việc “giải thoát” họ có phần thuận lợi hơn.
Bởi khi được cung cấp đủ thông tin, kiến thức, họ dễ nhận ra
những sai lầm để thay đổi. Ngược lại, việc tà đạo len lỏi vào nhóm người có
trình độ học vấn cao gây nên những hệ lụy xã hội khó lường. Bởi đây thường là
những người có uy tín trong gia đình, xã hội nên khi họ thực hiện trách nhiệm
của tín đồ là truyền bá tư tưởng, phát triển thành viên mới sẽ có nhiều ưu thế,
dễ lôi kéo người tham gia, do đó hậu quả cũng rất phức tạp.
Mạng xã hội là kênh chủ lực để họ tìm kiếm, phát triển hệ thống
“tín đồ”. Đây chính là một trong những lý do khiến những tà đạo “thế hệ mới”
bám rễ và phát tán nhanh chóng tại đô thị. Phương thức tiếp cận đối tượng
thường “đánh” vào nhu cầu tâm lý của con người như việc cần sự chia sẻ, cảm
thông trong cuộc sống; trao đổi về vấn đề sức khỏe, hoặc căn cứ theo câu chuyện
của đối tượng để dẫn dụ… Với những người dân thiếu thông tin, thiếu hiểu biết,
bị tà đạo lôi kéo, việc “giải thoát” họ có phần thuận lợi hơn.
Sau khi đã lôi kéo được đông người tham gia, các tà đạo dần bộc
lộ tính chất mê tín, dị đoan, phản khoa học, đi ngược văn hóa, thuần phong mỹ
tục của dân tộc, như phỉ báng tục thờ cúng tổ tiên, hiếu kính ông bà cha mẹ.
Đồng thời, nếu ban đầu việc đi theo một số hội nhóm tà đạo là miễn phí, nhưng
dần dần, người tham gia sẽ phải đóng phí, càng lên lớp cao, mức phí càng nhiều.
Cùng với đó là các hoạt động với danh nghĩa “thiện nguyện”, ủng
hộ “giáo hội” song lại có hình thức như bán hàng đa cấp, có tính chất ép buộc
khiến người tham gia tốn kém rất nhiều tiền. Thậm chí đã có những người bỏ hàng
chục triệu đồng bay ra nước ngoài để gặp gỡ “giáo chủ”, rút hết tiền tiết kiệm
để đóng góp cho “giáo chủ”... Như Hội Thánh Đức Chúa Trời Mẹ, việc tuyên truyền
về “ngày tận thế” khiến nhiều người rơi vào sầu não, suốt ngày chỉ nghĩ đến
“nước Chúa”, có nhu cầu phải dựa vào hoạt động của những người đại diện cho Hội
Thánh để rửa sạch mọi tội lỗi.
Hậu quả là tín đồ phải nộp 10% thu nhập cho Hội Thánh hay những
khoản tiền không nhỏ để thực hiện các nghi lễ... Nhiều người sau khi đi theo tà
đạo đã rơi vào cảnh “tiền mất, tật mang”; xung đột với gia đình, bạn bè; sống
bi quan, phụ thuộc vào các buổi giảng đạo; phủ nhận các tiến bộ khoa học, tin
tưởng vào các dạng “bùa phép” để chữa bệnh thay vì đến các cơ sở y tế...
Đảng, Nhà nước Việt Nam luôn thực hiện nhất quán chính sách tôn
trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, quyền theo và không theo tôn
giáo của người dân; bảo đảm sự bình đẳng, không phân biệt đối xử vì lý do tôn
giáo, tín ngưỡng.
Tuy nhiên, các hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng phải nằm trong
khuôn khổ pháp luật. Đồng thời, Đảng, Nhà nước cũng kiên quyết ngăn chặn tà đạo
và những đối tượng lợi dụng tôn giáo, tín ngưỡng để xâm phạm an ninh quốc gia,
chủ quyền lãnh thổ, xâm phạm lợi ích hợp pháp của nhân dân. Ngăn chặn tà đạo
“thế hệ mới” không phải nhiệm vụ dễ dàng, đòi hỏi phải có những cách tiếp cận
mới phù hợp thực tiễn hiện nay. Theo đó, các cơ quan chức năng cũng như chính
quyền các cấp cần đề cao cảnh giác, chủ động phát hiện, ngăn chặn kịp thời hoạt
động bất hợp pháp của các tà đạo, nhất là trên không gian mạng để xử lý nghiêm,
làm cơ sở cảnh báo người dân.
Song song với đó, các cấp, các ngành cần có biện pháp giúp nâng
cao “sức đề kháng” của cộng đồng. Để làm được điều này, cần sự phối hợp đồng bộ
trong công tác tuyên truyền, vận động giữa các cấp, ngành, Trung ương đến địa
phương. Người dân cần được thông tin sớm về các tà đạo, cũng như âm mưu của các
đối tượng thù địch, cực đoan muốn lợi dụng tôn giáo, tín ngưỡng để trục lợi cá
nhân, chống phá Nhà nước, gây mất trật tự xã hội.
Song song đó, các cơ quan chức năng tiếp tục tăng cường phổ biến
về hoạt động của những tôn giáo, tín ngưỡng hợp pháp; những nét đẹp trong
truyền thống văn hóa tín ngưỡng của dân tộc để cộng đồng nhận thức được
đúng-sai, từ đó hình thành tính tự giác trong công tác phòng ngừa, tham gia đấu
tranh chống hoạt động vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tôn giáo.
Ngoài những biện pháp chung, đối với cộng đồng dân cư tại các đô
thị, cần có thêm biện pháp phù hợp trình độ, thói quen sinh hoạt của cộng đồng.
Trước hết, công tác tuyên truyền, vận động phải được triển khai mạnh mẽ trên
phương tiện thông tin đại chúng cũng như không gian mạng. Cần thiết lập các
trang thông tin vạch trần âm mưu, thủ đoạn của những tổ chức tôn giáo bất hợp
pháp nói chung, nhất là tà đạo “thế hệ mới”.
Đối với cư dân đô thị có mặt bằng trình độ dân trí cao, cần đa
dạng hình thức tuyên truyền, thường xuyên có những clip, những buổi livestream
trình bày một cách khoa học, dễ hiểu về cách phân biệt giữa tôn giáo, tín
ngưỡng được phép hoạt động và các tà đạo; những biểu hiện thường thấy của tà
đạo, tác hại của tà đạo với đời sống. Đặc biệt, các trang thông tin cần tạo sự
tương tác, kịp thời giải đáp những băn khoăn, thắc mắc của cộng đồng.
Các tổ chức đoàn thể như: Mặt trận Tổ quốc, Hội Người cao tuổi,
Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên... phải nâng cao trách nhiệm với
thành viên, hội viên của mình trong ngăn chặn tà đạo thông qua công tác nắm bắt
dư luận, tuyên truyền, phổ biến pháp luật.
(Nguồn:
Báo Nhân dân)