V/v: Tái cấu trúc kỳ thi Tốt nghiệp THPT, chương trình giáo dục công dân và cơ chế tự chủ tuyển sinh Đại học!
Kính trình: Ban lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo và các vụ, cục, hiệp hội trực thuộc Bộ:
- Vụ Giáo dục Phổ thông
- Vụ Giáo dục Đại học
- Vụ Giáo dục Quốc phòng và An ninh
- Hiệp hội các trường Đại học, Cao đẳng Việt Nam
Tôi tên là: Lê Công Năng
Là công dân Việt Nam với 19 năm trong hàng ngũ Đảng Cộng sản Việt Nam, từng được đào tạo dưới mái trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, rèn luyện qua thực tiễn ngành báo chí và hiện đang trực tiếp tham gia điều hành doanh nghiệp, tôi luôn đau đáu trước thực trạng giới trẻ "trắng lịch sử, mờ tư tưởng" hiện nay.
Nhìn vào bức tranh tổng thể, từ sự lãng phí nguồn lực trong thi cử đến tình trạng hàng trăm ngàn cử nhân ra trường thất nghiệp, làm trái ngành, tôi nhận thấy hệ thống giáo dục đang có sự lệch pha giữa đào tạo và thực tiễn. Bằng trách nhiệm của một đảng viên và tâm huyết với sự nghiệp "trồng người" của nước nhà, tôi xin kính trình lên các đồng chí lãnh đạo và các cơ quan hữu quan bản phân tích thực trạng và 3 đề xuất giải pháp cốt lõi sau đây.
I. THỰC TRẠNG NGHỊCH LÝ TRONG ĐÀO TẠO VÀ SỬ DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC
1. Lỗ hổng trong giáo dục tư tưởng, chính trị cho thanh niên
Hiện nay, một bộ phận không nhỏ thanh niên bước vào đời thiếu vắng nền tảng kiến thức lịch sử, pháp luật và tư tưởng chính trị vững chắc. Việc thiếu ý thức rèn luyện, "nhạt Đảng, khô Đoàn, xa rời chính trị" đang là một nguy cơ hiện hữu, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công dân trong thời kỳ mới.
2. Sự lãng phí nguồn lực xã hội và rủi ro tiêu cực trong thi cử
Mỗi năm, ngân sách nhà nước và nhân dân phải chi trả một nguồn kinh phí khổng lồ để tổ chức kỳ thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia, trong khi tỷ lệ đỗ luôn ở mức trên 98%. Việc duy trì một kỳ thi tập trung quy mô lớn, cồng kềnh nhằm đánh giá để loại đi chưa tới 2% thí sinh là vô cùng tốn kém. Đồng thời, áp lực khổng lồ từ kỳ thi này luôn chực chờ những rủi ro sai phạm, tiêu cực có tính hệ thống.
3. Khủng hoảng thừa "thợ bậc cao trên giấy", thiếu nhân lực thực nghề
Tình trạng cử nhân tốt nghiệp đại học nhưng không tìm được việc làm, hoặc phải làm trái ngành nghề đào tạo đang ở mức báo động. Xã hội đang thiếu hụt nguồn lao động chất lượng, đáp ứng đúng và trúng nhu cầu của thị trường kinh tế.
II. NGUYÊN NHÂN CỐT LÕI
Sự bất cập nêu trên xuất phát từ sự chưa rạch ròi trong mục tiêu đào tạo của từng cấp học:
- Chưa phổ cập kiến thức nền tảng: Các môn học mang tính kiến tạo tư tưởng, bản lĩnh chính trị (Tư tưởng Hồ Chí Minh, Lịch sử Đảng, Pháp luật) hiện nay chủ yếu được giảng dạy ở bậc Đại học. Trong khi đó, hàng triệu thanh niên chỉ tốt nghiệp THPT rồi trực tiếp tham gia lực lượng lao động lại không được học, dẫn đến hổng kiến thức chính trị, pháp luật trầm trọng.
- Tuyển sinh "cào bằng": Dùng chung kỳ thi THPT để vừa xét tốt nghiệp, vừa làm thước đo tuyển chọn chuyên gia (Y tế, Giáo dục, Kỹ thuật...) khiến việc đánh giá đầu vào Đại học thiếu tính đặc thù.
- Chương trình Đại học bị phân mảnh: Vì phải gánh thêm khối lượng kiến thức đại cương, thời lượng đào tạo chuyên môn sâu và cọ xát thực tế của sinh viên bị thu hẹp, dẫn đến hệ quả sinh viên ra trường yếu tay nghề.
III. BA ĐỀ XUẤT CẢI CÁCH ĐỘT PHÁ
Để giải quyết tận gốc rễ những thực trạng trên, tôi đề xuất định vị lại rõ vai trò: THPT làm nhiệm vụ giáo dục công dân xã hội chủ nghĩa, và Đại học làm nhiệm vụ đào tạo chuyên môn nghề nghiệp.
1. Phổ cập THPT và Hủy bỏ kỳ thi Tốt nghiệp Quốc gia
- Đề xuất: Bất cứ học sinh nào hoàn thành đầy đủ chương trình lớp 12 (đạt yêu cầu về học lực và hạnh kiểm tại trường) đều được xét cấp bằng Tốt nghiệp THPT (hoàn thành văn hóa 12/12) mà không cần qua kỳ thi quốc gia tập trung.
- Mục tiêu: Bằng cấp ba được trả về đúng bản chất là giấy chứng nhận phổ cập giáo dục. Điều này giúp cắt giảm triệt để sự lãng phí hàng ngàn tỷ đồng và áp lực cho xã hội. Bất cứ học sinh nào tốt nghiệp 12/12 đều đủ điều kiện tham gia lao động hoặc dự tuyển lên các bậc học cao hơn (Đại học, Cao đẳng, Học nghề).
2. Đưa 3 môn Đại cương cốt lõi xuống giảng dạy tại bậc THPT
- Đề xuất: Chuyển đổi và tích hợp 3 môn: Tư tưởng Hồ Chí Minh, Pháp luật đại cương, Lịch sử Đảng thành các môn học bắt buộc ở cấp THPT (với nội dung tinh chỉnh phù hợp lứa tuổi học sinh).
- Mục tiêu: Đây là giải pháp mũi nhọn để khắc phục triệt để tình trạng "trắng lịch sử, mờ tư tưởng". Việc đưa 3 môn này xuống cấp 3 sẽ tạo ra những công dân xã hội chủ nghĩa thực thụ, đảm bảo 100% người lao động trưởng thành đều vững vàng về tư tưởng, am hiểu pháp luật. Đồng thời, giải pháp này giúp giải phóng quỹ thời gian ở bậc Đại học, để các trường Đại học dồn toàn lực đào tạo chuyên môn ngành nghề.
3. Giao toàn quyền tự chủ Tuyển sinh cho các trường Đại học
- Đề xuất: Các trường Đại học, Cao đẳng tự tổ chức tuyển sinh đầu vào (thi tuyển chuyên biệt, xét năng lực, phỏng vấn...) để tự kiểm soát chất lượng sinh viên. Nhà nước chỉ quản lý, giám sát đầu ra.
- Mục tiêu: Tạo ra môi trường giáo dục cạnh tranh, thuận theo quy luật kinh tế lưu thông và đánh giá đúng thực lực thí sinh theo từng ngành nghề. Quan trọng hơn, đây là chốt chặn an toàn cho xã hội. Thật nguy hiểm nếu các lĩnh vực trọng yếu như Giáo dục, Y tế, Xây dựng, Truyền thông... lại cấp ra thị trường một nguồn lao động lỗi do đầu vào không được sàng lọc đúng chuyên môn. Việc các trường tự thi tuyển, tự chịu trách nhiệm về chất lượng và uy tín thương hiệu chính là bộ lọc khắt khe và chính xác nhất.
IV. LỜI KẾT
Kính thưa các đồng chí lãnh đạo,
Công cuộc đổi mới giáo dục là một quá trình dài hạn và nhiều thách thức, nhưng chúng ta không thể chần chừ trước những lãng phí về vật chất và sự phai nhạt về tư tưởng của thế hệ trẻ. Trả lại sự phổ cập nền tảng cho THPT và trao quyền tự chủ chuyên môn tuyệt đối cho Đại học là bước đi hợp quy luật, hợp lòng dân, góp phần kiến tạo một thế hệ thanh niên vừa "hồng" vừa "chuyên", sẵn sàng phụng sự Tổ quốc.
Tôi kính mong Ban lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các Cục, Vụ, Hiệp hội thuộc Bộ liên quan xem xét, thảo luận và nghiên cứu những đề xuất này như một tiếng nói tâm huyết từ công dân.
Xin trân trọng cảm ơn!
Người làm đơn kiến nghị
(Đã ký)
Lê Công Năng.
-----
Trên là đề xuất dựa trên quan điểm cá nhân nhằm đóng góp giải pháp cho ngành giáo dục. Bài đăng có giá trị khảo sát, lấy ý kiến để củng cố cho văn bản đề xuất chính thức. Cộng đồng có thấy bài viết vui lòng KHÔNG bình luận tiêu cực, chỉ trích, chỉ bình luận: Nếu thấy giải giáp hay thì bình luận: Rất đồng tình, nếu thấy giải pháp phù hợp thì bình luận: Đồng tình, nếu thấy giải pháp chưa phù hợp thì bình luận: Chưa phù hợp. Tác giả cần tối thiểu 1.000 ý kiến trong bài viết này. Xin cảm ơn bạn đã có có trách nhiệm với đất nước!
Các bình luận ngoài lề, vui lòng văn minh, đúng quy trình, tuân thủ pháp luật và hướng vào giải pháp! Xin cảm ơn!
QV-ST!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét