Câu nói của V.I. Lê-nin: “Trong mọi cuộc chiến tranh, rốt cuộc thắng lợi đều tùy thuộc vào tinh thần của quần chúng đang đổ máu trên chiến trường”.
- Thấm nhuần, vận dụng sáng tạo tư tưởng đó trong tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, Quân đội nhân dân (QĐND) là “người trước, súng sau”; nhiệm vụ quân sự phải phục tùng nhiệm vụ chính trị; “Quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại”. Trong Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, Người nêu rõ tính chất, nhiệm vụ của Đội là “chính trị trọng hơn quân sự”.
-----------------
Đảm bảo sự vững mạnh về chính trị là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp vô sản. Nắm vững nguyên lý đó, hơn 76 năm qua, Đảng ta luôn quan tâm xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị. Đó là bài học xuyên suốt quá trình xây dựng, chiến đấu, trưởng thành, chiến thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Học thuyết Mác – Lê-nin chỉ ra rằng: Vấn đề cơ bản của mọi cuộc cách mạng là giành chính quyền. Giai cấp vô sản muốn giành chính quyền, lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản thì phải tổ chức ra một quân đội kiểu mới, được xây dựng vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Sức mạnh của quân đội cách mạng là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố: con người, vũ khí, trang bị, nghệ thuật, cách đánh…; trong đó, chính trị - tinh thần là một yếu tố có ý nghĩa quyết định. Khi bàn về vấn đề này, V.I. Lê-nin nhấn mạnh: “Trong mọi cuộc chiến tranh, rốt cuộc thắng lợi đều tùy thuộc vào tinh thần của quần chúng đang đổ máu trên chiến trường”.
Thấm nhuần, vận dụng sáng tạo tư tưởng đó vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam, tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, Quân đội nhân dân (QĐND) là “người trước, súng sau”; nhiệm vụ quân sự phải phục tùng nhiệm vụ chính trị; “Quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại”. Trong Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, Người nêu rõ tính chất, nhiệm vụ của Đội là “chính trị trọng hơn quân sự”. Tư tưởng đó của Người thống nhất với quan điểm của Đảng ta, trở thành đường lối, nguyên tắc chỉ đạo, phương châm hành động xây dựng QĐND vững mạnh về mọi mặt, lấy xây dựng về chính trị làm cơ sở trong suốt quá trình xây dựng, chiến đấu, trưởng thành và chiến thắng.
Xây dựng Quân đội về chính trị thực chất là xây dựng và giữ vững bản chất giai cấp công nhân, tính dân tộc và tính nhân dân sâu sắc, đảm bảo cho Quân đội luôn là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân; là đội quân cách mạng của nhân dân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu. Quán triệt tinh thần đó, hơn 76 năm qua, dưới sự lãnh đạo, tổ chức, giáo dục, rèn luyện của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, trực tiếp là Quân ủy Trung ương (QUTƯ), Bộ Quốc phòng, Quân đội ta không ngừng lớn mạnh và trưởng thành, thực sự là đội quân cách mạng, của dân, do dân và vì dân; xây đắp nên truyền thống vẻ vang: “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu (SSCĐ) hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì CNXH. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”; xứng đáng với tên gọi giản dị, gần gũi của nhân dân - “Bộ đội Cụ Hồ”. Gắn liền với sự nghiệp cách mạng của Đảng, QĐND đã vượt qua muôn vàn thử thách, hy sinh, cùng nhân dân cả nước lập nên những chiến công chói lọi: Tiến hành Cách mạng tháng Tám thành công, lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á; đánh bại thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, thống nhất đất nước, hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc. Tiếp đó, thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả, giúp nước bạn Cam-pu-chia thoát khỏi họa diệt chủng; đánh thắng chiến tranh xâm lược biên giới ở hai đầu đất nước và tích cực tham gia sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, v..v.. Những kỳ tích rất đỗi tự hào mà QĐND giành được trước hết là nhờ có sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, sự đùm bọc, giúp đỡ của nhân dân; sự nỗ lực phấn đấu không ngừng của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ (CB,CS) trong QĐND.
Bước vào thời kỳ mới, để xây dựng Quân đội vững mạnh về mọi mặt, nhất là vững mạnh về chính trị, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, QUTƯ, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị và cấp ủy, chỉ huy các cấp đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch và hướng dẫn nhằm tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội, nâng cao hiệu quả công tác đảng, công tác chính trị (CTĐ, CTCT). Đặc biệt, qua kiểm điểm, tự phê bình và phê bình theo Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư, ngày 16/01/2012 của Ban Chấp hành Trung ương (khóa XI) về xây dựng Đảng cho thấy, Đảng bộ Quân đội thực sự là một tập thể đoàn kết, thống nhất, thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, không suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu được phát huy. Những thành quả đó là cơ sở thực tiễn sinh động minh chứng cho việc Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt quan tâm xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị trong suốt hơn 76 năm qua. Dù thời bình hay thời chiến, nhiệm vụ huấn luyện hay lao động sản xuất, việc xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị luôn được Đảng ta đặt lên hàng đầu. Bởi vậy, đã tạo cơ sở nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, bảo đảm cho QĐND luôn xứng đáng là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu tuyệt đối trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân, hoàn thành chức năng là đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động sản xuất trong thời kỳ mới.
Hiện nay, tình hình thế giới, khu vực, nhất là tình hình Biển Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; song, hòa bình, hợp tác, phát triển vẫn là xu thế chủ đạo. Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta có bước phát triển mới, yêu cầu cao; bên cạnh những thuận lợi rất cơ bản, cũng có không ít khó khăn đan xen. Những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử mà công cuộc đổi mới đem lại đã góp phần củng cố lòng tin của nhân dân và CB,CS Quân đội ta vào Đảng, chế độ XHCN. Đặc biệt, việc khắc phục khuyết điểm theo Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) và thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15 tháng 5 năm 2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Chỉ thị 855-CT/QUTW, ngày 12-8-2019 của Thường vụ QUTW về đẩy mạnh thực hiện Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ” đang được triển khai tích cực trong toàn quân đã mang lại hiệu ứng tốt đối với xây dựng Quân đội về chính trị. Tuy nhiên, chúng ta cũng đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh chiến lược “Diễn biến hòa bình”, “phi chính trị hóa” quân đội với những âm mưu, thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt nhằm tách Quân đội ra khỏi sự lãnh đạo của Đảng, nhất là trong dịp đại hội đảng các cấp hướng tới Đại hội XII của Đảng. Chúng ra sức tuyên truyền, lôi kéo, làm cho CB,CS xa rời mục tiêu, lý tưởng chiến đấu, giảm niềm tin vào Đảng, chế độ. Cùng với đó là những tiêu cực trong đời sống xã hội, nhất là tệ tham nhũng, lãng phí, mặt trái của kinh tế thị trường,… đang hằng ngày, hằng giờ tác động đến tâm tư, tình cảm của CB,CS, v..v..
Trong bối cảnh đó, yêu cầu xây dựng QĐND vững mạnh về chính trị càng phải được coi trọng, trở thành vấn đề vừa cơ bản, vừa cấp bách. Kế thừa và phát huy bài học kinh nghiệm hơn 76 năm qua, trong tình hình hiện nay, xây dựng Quân đội về chính trị trước hết phải không ngừng tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội. Đây là giải pháp then chốt có tính bao trùm, xuyên suốt quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội. Nếu xa rời sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, quân đội sẽ mất phương hướng chính trị trong xây dựng và chiến đấu, phân rã về tư tưởng và tổ chức. Bài học từ sự đổ vỡ của Liên Xô và các nước XHCN ở Đông Âu vào cuối những năm 80 của thế kỷ XX đã chứng minh điều đó. Vì thế, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội là nguyên tắc bất di bất dịch trong xây dựng quân đội cách mạng. Để làm được điều đó, toàn quân phải tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 51-NQ/TW, ngày 20-7-2005 của Bộ Chính trị (khóa IX) về “Tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế độ chính ủy, chính trị viên trong QĐND Việt Nam”. Các cấp ủy cần làm tốt công tác xây dựng Đảng theo Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI); trọng tâm là nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện, sức chiến đấu, đẩy mạnh tự phê bình và phê bình, tinh thần đoàn kết, thống nhất của các tổ chức đảng; gắn xây dựng cấp ủy với xây dựng đội ngũ cán bộ chủ trì, xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh với xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. Trong đó, phải hết sức chú ý đề cao tính tiền phong, gương mẫu của người đứng đầu cấp ủy và chỉ huy đơn vị; giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, phân công cá nhân phụ trách. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát; đổi mới cơ chế, chính sách; thực hiện nghiêm Quy chế Dân chủ cơ sở; giải quyết hài hòa các mối quan hệ, nhất là quan hệ giữa người chỉ huy và chính ủy, chính trị viên.
Từ thực tiễn hơn 76 năm qua cho thấy, để nâng cao chất lượng xây dựng Quân đội về chính trị, phải tạo được sự đồng thuận cao cả về nhận thức, tư tưởng và hành động của mọi CB,CS. Giải pháp có ý nghĩa thiết thực là phải tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị (GDCT), định hướng tư tưởng cho bộ đội. Xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị về thực chất là tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tính dân tộc và tính nhân dân của Quân đội. Qua đó, làm cho CB,CS giác ngộ sâu sắc lý tưởng cách mạng, mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, trung thành vô hạn với Đảng, Tổ quốc, nhân dân và chế độ XHCN; có phẩm chất đạo đức trong sáng; kiên định, vững vàng, tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, luôn đoàn kết, gắn bó máu thịt với nhân dân, SSCĐ, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân, vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN. Do vậy, công tác GDCT phải góp phần trang bị cho CB,CS những kiến thức cơ bản về chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; trọng tâm là nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, phương hướng xây dựng QĐND “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại” theo Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, Nghị quyết Trung ương 8 (khóa XI) về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”. Trước mắt, cấp ủy, chỉ huy các cấp phải tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc Đề án “Đổi mới công tác GDCT tại đơn vị trong giai đoạn mới”; sớm hoàn thiện Quy chế GDCT đi đôi với tích cực đổi mới chương trình, nội dung, hình thức, phương pháp sát với yêu cầu xây dựng Quân đội về chính trị. Đặc biệt, phải gắn công tác GDCT với định hướng tư tưởng để mỗi CB,CS nhận thức đúng tình hình, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, xây dựng Quân đội; nắm vững thời cơ, thách thức, thuận lợi, khó khăn; phân biệt rõ “đối tượng”, “đối tác” theo quan điểm của Đảng; không mơ hồ, mất cảnh giác, xử lý tốt mọi tình huống không để bị động, bất ngờ. Đồng thời, đẩy mạnh giáo dục tinh thần yêu nước, lòng tự tôn dân tộc, truyền thống cách mạng của Đảng, của dân tộc và Quân đội; hết sức chú trọng giáo dục bản chất, truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ”; về đạo đức, lối sống và tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật, v.v. Chủ động làm tốt công tác định hướng, quản lý, giải quyết tư tưởng; nắm chắc tâm tư, nguyện vọng, hoàn cảnh, hậu phương, gia đình của CB,CS và có biện pháp động viên, uốn nắn kịp thời, không để đột biến về tư tưởng, ảnh hưởng đến sức mạnh, khả năng SSCĐ của Quân đội.
Cùng với đó, cần coi trọng phát huy vai trò và hiệu quả của hoạt động CTĐ,CTCT, để công tác này thực sự là “linh hồn, mạch sống” của Quân đội. Cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy, cơ quan chính trị các cấp cần quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo các mặt công tác: tư tưởng, tổ chức, cán bộ, bảo vệ chính trị nội bộ, dân vận, chính sách, quần chúng; đề cao dân chủ, kỷ cương, kỷ luật; giữ vững đoàn kết nội bộ. Trên cơ sở đó, xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội vững mạnh cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu; nâng cao chất lượng công tác quy hoạch cán bộ chủ chốt các cấp, nhất là cán bộ cấp chiến lược... Toàn quân tập trung nâng cao hiệu quả CTĐ,CTCT trong các nhiệm vụ; trọng tâm là nhiệm vụ huấn luyện, diễn tập, SSCĐ, xây dựng đơn vị, công tác quân sự, quốc phòng địa phương, phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm, cứu hộ cứu nạn và nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, v.v. Để thực hiện tốt điều đó, cấp ủy, chỉ huy các đơn vị phải chăm lo xây dựng cơ quan chính trị, đội ngũ cán bộ chính trị vững mạnh về mọi mặt, nhất là khả năng tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước, QUTW, Bộ Quốc phòng những vấn đề chiến lược, nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với nhiệm vụ xây dựng QĐND, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, bảo vệ Tổ quốc.
Tăng cường công tác bảo vệ chính trị nội bộ và chủ động đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội là một trong những giải pháp quan trọng để xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị. Trước hết, các cấp ủy phải chăm lo thực hiện tốt công tác bảo vệ chính trị nội bộ; chú trọng bảo vệ tổ chức, con người trong sạch, vững mạnh, an toàn tuyệt đối về chính trị, chống sự xâm nhập, móc nối, cài cắm, lộ lọt thông tin. Đồng thời, chủ động đấu tranh chống quan điểm sai trái, thù địch, nhất là âm mưu “phi chính trị hóa” quân đội của các thế lực thù địch và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong các cơ quan, đơn vị, góp phần bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội. Quá trình đó, phải chú trọng đấu tranh trực diện với các thủ đoạn nguy hiểm của địch, kiên quyết bác bỏ những luận điệu tuyên truyền, kích động, gây phân tâm về nhận thức, tư tưởng của CB,CS, đi đôi với khẳng định tính khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, thành tựu của cách mạng, của Đảng và dân tộc. Về mặt nhận thức, cần thấy rõ đây là cuộc chiến “không khói súng”, nhưng không kém phần gay go, quyết liệt, bởi đó là cuộc đấu tranh về tư tưởng, lý luận, là sự giành giật địa hạt chính trị, trận địa tư tưởng giữa ta và địch. Cuộc chiến đó diễn ra thường xuyên, quyết liệt đối với Quân đội và ngay trong đời sống tinh thần của từng CB,CS. Do đó, các đơn vị, trước hết là đội ngũ cán bộ chính trị các cấp cần coi trọng công tác GDCT, làm cho CB,CS hiểu rõ sự nguy hiểm của chiến lược “Diễn biến hòa bình”, âm mưu “phi chính trị hóa” quân đội của các thế lực thù địch; từ đó, nâng cao tinh thần cảnh giác, có giải pháp phòng, chống hiệu quả. Các cơ quan Báo chí quân đội phải thể hiện rõ vai trò nòng cốt, xung kích, tích cực, chủ động triển khai những vệt bài có tính lý luận, tính chiến đấu cao, kịp thời phản bác quan điểm sai trái, thù địch. Các đơn vị Văn hóa - Nghệ thuật quân đội cần tăng cường nghiên cứu, sáng tác nhiều tác phẩm có giá trị nghệ thuật, tính chính trị cao, tôn vinh hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” cả trong thời kỳ chiến tranh cách mạng và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần trong Quân đội theo đúng đường lối văn hóa của Đảng. Đồng thời, tích cực đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch trên lĩnh vực văn học, nghệ thuật, nhằm giữ vững và phát triển nền văn học, nghệ thuật cách mạng với đặc trưng: chân - thiện - mỹ.
Từ bài học rút ra qua hơn 76 năm xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của Quân đội ta cho thấy, bất luận trong hoàn cảnh nào, việc xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị luôn là một nguyên tắc cơ bản, hàng đầu, được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ. Đây là cơ sở để Đảng ta tiếp tục vận dụng vào xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị trong giai đoạn cách mạng mới, đảm bảo cho QĐND thực sự là lực lượng chính trị trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân, sẵn sàng nhận, hoàn thành tốt nhiệm vụ trong mọi tình huống.
Ảnh: minh họa.
Tổng hợp nhiều nguồn.
