Phát huy hơn nữa nguồn lực con người trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Nguồn lực con người là tổng hoà các yếu tố về số lượng, chất lượng và cơ cấu của một cộng đồng người, có thể huy động được vào hoạt động thực tiễn vì sự tiến bộ và phát triển xã hội.

Về mặt số lượng, nguồn lực con người được xác định trên quy mô dân số, cơ cấu độ tuổi, sự tiếp nối các thế hệ, giới tính và sự phân bố dân cư giữa các vùng, các miền, giữa các ngành kinh tế, giữa các lĩnh vực đời sống xã hội.

Về mặt chất lượng, nguồn lực con người phản ánh chất lượng dân số, đặc biệt là chất lượng của lực lượng lao động hiện tại và trong tương lai gần (dưới dạng tiềm năng), thể hiện qua các yếu tố như: Sức khoẻ cơ thể và sức khoẻ tâm thần, mức sống, tuổi thọ, trình độ học vấn và chuyên môn nghề nghiệp, trình độ phát triển trí tuệ, năng lực sáng tạo, khả năng thích nghi, kỹ năng lao động, văn hóa lao động, các khía cạnh tâm lý, ý thức, đạo đức, tư tưởng, tình cảm, tính cách, lối sống trong đó, trí lực, thể lực, đạo đức là những yếu tố quan trọng nhất.

Về mặt cơ cấu, nguồn lực con người phản ánh ở khía cạnh cơ cấu dân cư và cơ cấu lao động trong các ngành, các vùng; cơ cấu lao động đã qua đào tạo trong các lĩnh vực và khu vực kinh tế; cơ cấu trình độ lao động; cơ cấu độ tuổi trong lực lượng lao động; cơ cấu nguồn lao động dự trữ... Cơ cấu dân cư và lao động ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và sức mạnh của nguồn lực con người.

Con người được xem xét với tư cách là một nguồn lực, nguồn lực nội tại, cơ bản trong hệ thống các nguồn lực của sự phát triển xã hội. Là một nguồn lực, cũng như các nguồn lực khác, con người tạo ra sức mạnh và tham gia vào quá trình thúc đẩy sự phát triển của một quốc gia, dân tộc. Song, nguồn lực con người khác các nguồn lực khác ở chỗ, có nó, các nguồn lực khác mới phát huy được tác dụng và có ý nghĩa tích cực, vì thế nó là nguồn lực của mọi nguồn lực. Mặt khác, nó không chỉ là chủ thể quyết định sự vận động và phát triển xã hội, mà còn là khách thể của các quá trình kinh tế - xã hội. Sức mạnh của nguồn lực con người biểu hiện qua sức mạnh của thể lực, trí lực, niềm tin, ý chí... của mỗi cá nhân và của cả cộng đồng không chỉ trong thực tế mà còn ở dạng tiềm năng. Những nhân tố trên có quan hệ hữu cơ và trong điều kiện ngày nay, trí lực có vai trò đặc biệt quan trọng. Vì vậy, cần xem xét con người với tất cả hiện trạng, tiềm năng, đặc điểm và sức mạnh của nó đối với sự phát triển xã hội.

Phát huy nguồn lực con người trong xây dựng chủ nghĩa xã hội là quá trình khơi dậy, sử dụng và phát triển tính tích cực chính trị - xã hội cùng với năng lực sáng tạo của nhân dân lao động vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

Thực chất của phát huy nguồn lực con người trong xây đựng chủ nghĩa xã hội chính là thực hiện một cách đồng bộ, có hệ thống các biện pháp kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội nhằm khơi dậy, sử dụng, phát triển tất cả các yếu tố số lượng, chất lượng, cơ cấu của nguồn lực con người, đáp ứng với đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; quá trình đó bao gồm những nội dung chủ yếu:

Khơi dậy tính tích cực chính trị - xã hội, năng lực sáng tạo của nhân dân. Đây thực chất là quá trình “đánh thức” những tiềm năng vốn có nhưng chưa bộc lộ hoặc bộc lộ chưa đầy đủ của từng cá nhân và tập thể… để phục vụ cho việc khai thác, sử dụng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đó là khơi dậy tính tích cực chính trị - xã hội (biểu hiện: tình yêu đất nước, yêu con người, ý thức trách nhiệm đối với xã hội, ý chí quyết tâm, tinh thần say mê, sáng tạo trong lao động) của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

Sử dụng những tiềm năng, tính tích cực chính trị - xã hội và năng lực sáng tạo của nhân dân. Đây là quá trình tổ chức hoạt động thực tiễn để nhân dân tham gia; thông qua đó để phát huy tính tích cực chính trị - xã hội và năng lực sáng tạo của mỗi người. Thực chất của khâu này là tìm ra các cách thức, cơ chế, chính sách tốt nhất để tác động vào những đột phá nhằm tạo động lực, làm tăng tính tích cực, tự giác, năng động, sáng tạo của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Phát triển tính tích cực chính trị - xã hội, năng lực sáng tạo của nhân dân. Thực chất là quá trình phát triển về số lượng, hoàn thiện về cơ cấu và làm gia tăng giá trị của con người trên các mặt: phẩm chất đạo đức, năng lực trí tuệ, khả năng lao động sáng tạo, thể lực… làm cho họ trở thành những người lao động vừa hồng vừa chuyên, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Quá trình này được tiến hành liên tục, thường xuyên nhằm tăng cường sức mạnh, tạo cơ sở, tiền đề tiếp tục khơi dậy và sử dụng có hiệu quả nguồn lực con người trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.