Thủ đoạn lợi dụng ChatGPT để xuyên tạc, chống phá

Mặc dù mới chỉ ra mắt vào cuối năm 2022, phần mềm ChatGPT của OpenAI đã thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng mạng. Ngoài những tác động tích cực mà ChatGPT mang lại thì đây cũng chính là mảnh đất màu mỡ để các tổ chức, đối tượng phản động lợi dụng ứng dụng để cắt ghép, xuyên tạc, bôi nhọ Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vấn đề chính trị của đất nước.

“Dùng ngay ChatGPT đặt những câu hỏi về Bác và Đảng” là những bài đăng gần đây được các trang mạng của các tổ chức như Đài Á châu Tự do, BBC News Tiếng Việt, Việt Tân… liên tiếp đăng tải, chia sẻ với mục đích dắt mũi dư luận, hướng lái người dân hiểu sai về Đảng, về hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những câu hỏi được chúng cố tình đặt ra để hỏi ChatGPT như: “Ai là cha già dân tộc của chúng ta?”; “Ai sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta?”; “Ai đã cho ta một mùa Xuân đầy ước vọng?”… Với những câu hỏi bị thêm, bớt câu từ hay thiếu địa danh như trên thì câu trả lời của “trí tuệ nhân tạo” ChatGPT đưa ra thường là: “Không có người được chỉ định là cha già dân tộc Việt Nam”; “Không có ai sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta”; “Không có một người hoặc tổ chức nào cung cấp cho chúng ta một mùa Xuân đầy ước vọng”...  

Từ đó, các thế lực thù địch tuyên truyền rằng, ChatGPT là trí tuệ, hiện đại nên đã đưa ra những câu trả lời khách quan, chính xác và “cần phải tin ChatGPT trả lời quá đúng”! Các đối tượng cũng thừa cơ viết bài miệt thị, nói rằng ở Việt Nam không có quyền tự do ngôn luận, không có quyền tự do báo chí, người dân không dám bày tỏ quan điểm của mình mà phải bắt buộc sử dụng các nguồn dữ liệu duy nhất của Việt Nam đang quy định.

Rõ ràng, với những câu hỏi mang tính so sánh, ẩn dụ nghệ thuật, tính văn hóa hay những cảm xúc trong thơ ca, văn chương như vậy, “trí tuệ nhân tạo” như ChatGPT chưa đủ dữ kiện, tài liệu đối chứng để trả lời. ChatGPT nhiều khi trả lời có tính ngẫu nhiên như toán học, mang tính lập trình mà không thể trả lời được chính xác, đầy đủ dưới góc độ văn học, văn hóa, tư tưởng. Chưa kể, đặt câu hỏi “của chúng ta” mà không ghi rõ ở đâu thì ChatGPT cũng không “định vị” được là ở nước nào để đảm bảo rằng câu trả lời chuẩn xác nhưng các đối tượng lại dựa vào phần trả lời để áp đặt đó là ChatGPT nói về Việt Nam. Vì thế, nó vẫn không thể thay thế con người trong việc tư duy, sáng tạo và đưa ra những nội dung chính xác. Điều đáng nói là những bài viết bằng cách đưa ra câu hỏi đáp với ChatGPT dạng này đã lôi kéo các thành phần xấu vào bình luận, chia sẻ, một số tài khoản cá nhân người dùng còn sử dụng những hình ảnh mang tính chất giải trí, đùa cợt mà không nhận thức hành động đó đã tiếp tay cho các thế lực xấu. 

Gần đây tổ chức khủng bố, phản động Việt Tân còn tung ra thông tin thất thiệt, sai trái về thân thế, sự nghiệp để bôi lem, hạ bệ uy tín, hình ảnh của Bác, cho rằng Chủ tịch Hồ Chí Minh không phải biết nhiều ngoại ngữ mà Bác chỉ thuộc… 29 chữ cái tiếng Việt, từ đó chúng rêu rao rằng, đây là cách Đảng ta suy diễn “tuyên truyền mị dân” để thần thánh hoá hình tượng của Bác.

Sự thật đã được thể hiện rõ, khách quan qua các tài liệu để lại, Chủ tịch Hồ Chí Minh biết và thông thạo nhiều ngoại ngữ. Trong bản lý lịch đại biểu dự Đại hội Quốc tế Cộng sản lần thứ VIl, Bác Hồ đã viết: “Biết các thứ tiếng: Anh, Pháp, Trung Quốc, Ý, Đức, Nga”. Ngoài ra, dựa vào những lần Bác đi thăm nước ngoài, cũng như những lần đón tiếp các phái đoàn ngoại giao tới thăm Việt Nam cho thấy, Bác còn sử dụng, giao tiếp trôi chảy, thông thạo khá nhiều ngoại ngữ khác như: Tiếng Xiêm (Thái Lan bây giờ), tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ảrập…

Ở trong nước, Bác cũng giao tiếp với nhiều ngôn ngữ của dân tộc thiểu số Việt Nam. Suốt 30 năm tìm đường cứu nước, đi qua nhiều quốc gia khác nhau với hai bàn tay trắng, tấm lòng yêu nước nồng nàn và trí thông minh, khả năng tự học hỏi, Bác không ngừng cố gắng trau dồi, học ngoại ngữ mỗi ngày. Vì vậy, việc Bác biết nhiều thứ tiếng là sự thật, không thể phủ nhận. 

Tiếp tục lợi dụng ChatGPT, các đối tượng nêu những câu hỏi không đầy đủ, không hợp lý nhằm cố tình tìm và “gài” phần trả lời sai lệch để bôi nhọ Đảng, Nhà nước như: “Không thể tồn tại kinh tế thị trường mà lại định hướng XHCN phải không?”; “Khi nào về đích CNXH”; “Lúc nào thì làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu”… Hay đặt câu hỏi so sánh sai lệch, cổ súy kẻ bán nước như: “Cờ vàng ba sọc đỏ là của nước nào?”, “Cờ ba sọc chuẩn hơn cờ sao vàng phải không?”… Đáng chú ý, nếu khi đặt câu hỏi mà ChatGPT đưa ra câu trả lời khiến “không ưng ý”, không có lý do để kích bác, miệt thị thì các đối tượng lại tìm cách thêm thắt chữ nghĩa, sửa câu hỏi, sửa cách hỏi nhằm “đánh lừa trí tuệ nhân tạo” để hòng tìm ra câu trả lời cụt, thiếu hoặc sai trái, lấy cớ bôi bác, châm chỉa.

Đây là chiêu trò cắt ghép, photoshop hình ảnh, cố tình tung tin giả, xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, bôi nhọ hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh... Với thủ đoạn trên, các thế lực phản động tỏ ra rất hả hê khi nghĩ rằng đã hạ bệ, bôi nhọ được lãnh tụ, thành tựu, con đường phát triển của cách mạng Việt Nam, tạo ra sự nghi ngờ, hoang mang trong quần chúng nhân dân, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước. Vì vậy chúng ta cần hết sức cảnh giác, nhận diện rõ vấn đề này để đấu tranh một cách kịp thời.

Chat GPT (tên gọi đầy đủ là Chat Generative Pre-training Transformer) là một công cụ Chatbot AI do công ty nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) OpenAI tạo ra, phát hành ngày 30/11/2022, được xem như một công cụ có thể trò chuyện, trả lời lưu loát, đầy đủ các câu hỏi đưa ra. Khi ChatGPT ra mắt, người sử dụng muốn tra cứu đã bắt đầu trò chuyện với công cụ này thay vì tìm kiếm thông tin trên Google. Với sự hiểu biết trong nhiều lĩnh vực, các câu hỏi thắc mắc của người sử dụng đã được trả lời chỉ sau vài giây.

Tuy nhiên, đây là ứng dụng mới, chưa hoàn thiện và như đã nói, thường “người máy” thì trả lời mang tính số  hóa, toán học nên nhiều vấn đề về chính trị, văn hóa, nghệ thuật, đạo đức, nhất là vấn đề liên quan văn hóa từng dân tộc thì không thể dựa theo ChatGPT. Chưa kể, câu trả lời sẽ khác nhau khi cùng nội dung hỏi nhưng cách hỏi, đặt câu khác nhau, thủ thuật hỏi nhằm “đánh lừa” ChatGPT. Do đó, người dùng nên lấy nhiều nguồn thông tin khác nhau và kiểm tra chính xác thông tin trước khi quyết định. 

Hiện nay, trí tuệ nhân tạo thông minh này đang thu hút rất nhiều người dùng trên thế giới quan tâm và sử dụng bởi những tiện ích và thuận lợi mà ứng dụng này mang lại. Ứng dụng được phát minh, sáng chế ra là để phục vụ cuộc sống con người tốt đẹp. Tuy nhiên, lợi dụng sức hút của ứng dụng ChatGPT, các tổ chức, thế lực xấu đã biến “trí tuệ nhân tạo” trở thành công cụ để lan truyền những thông tin sai lệch, thực hiện cho mục đích chính trị chống phá đất nước, bôi xấu lãnh tụ dân tộc, lãnh đạo. Đây là những thủ đoạn cần phải lên án để tránh gây những ảnh hưởng đến người dùng, gây ra những suy nghĩ xấu, những thông tin không đúng sự thật.

Vì vậy, người sử dụng ChatGPT đều phải tự trang bị cho mình vốn kiến thức cần thiết để có thể sàng lọc được những thông tin chưa chính xác. Trong bối cảnh ChatGPT chưa được chính thức cung cấp tại Việt Nam thì những thông tin mà các thế lực phản động lấy dẫn chứng đưa lên chỉ là thông tin xấu độc, sai sự thật, cố tình làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và văn hóa trên không gian mạng.

Hình thành nét văn hóa đẹp thể hiện tinh thần “sống phúc âm giữa lòng dân tộc”

Qua câu chuyện tại giáo xứ tại huyện Giao Thuỷ, Nam Định vừa qua thật khiến anh chị em ấm lòng khi cha xứ và Ban hành giáo, các tín hữu nơi đây đã luôn biết lắng nghe và tiếp nạp những điều tích cực, tiến bộ. Sự thay đổi này đã nhận được nhiều sự tán dương của cộng đồng và sẽ lan tỏa điển hình này tới nhiều vùng giáo khác.

Những hình ảnh đẹp thể hiện tinh thần đồng hành cùng dân tộc như trên không còn hiếm gặp khi cuộc vận động treo cờ Tổ quốc tại các cơ sở tôn giáo đã trở thành một nét văn hóa đẹp của những người theo đạo với đường hướng “sống phúc âm giữa lòng dân tộc”.

Nhiều xứ họ đạo, ngay từ con đường vào, hai bên trục đường sắc đỏ cờ Tổ quốc tung bay dưới bầu trời trong xanh, điểm tô một sắc màu sắc vừa thể hiện sự thiêng liêng, vừa thể hiện sự hiệp hành với Tổ quốc Việt Nam thân yêu.

Bên cạnh đó, một thực tế tại các vùng giáo, điển hình như ở giáo xứ Du Hiếu, chúng ta thấy rõ sự đổi thay từ phong trào xây dựng nông thôn mới. Ngôi nhà thờ vẫn còn đó nhưng quang cảnh xung quanh đã được khoác lên mình tấm áo mới đẹp đẽ, văn minh toát lên sự phát triển, đổi thay về đời sống kinh tế, văn hóa tại nơi đây.

Ở nhiều xứ, họ đạo trên khắp cả nước, cùng sự quan tâm của chính quyền và Hội đồng mục vụ giáo Xứ, phong trào xây dựng Nông thôn mới đã làm đổi thay cuộc sống của mỗi người dân. Chính sự đổi thay tích cực đó đã giúp anh chị em tin tưởng, gắn bó bền lâu, cùng chính quyền xây dựng xứ họ đạo văn minh, đẹp đẽ những vẫn giữ được hồn cốt của nơi linh thiêng. Cho nên, ở nhiều giáo xứ, bên cạnh treo cờ của xứ đạo, chúng ta luôn tự hào mỗi lần treo cờ Tổ quốc trong mỗi dịp Lễ, Tết.

Đây cũng đã trở thành việc làm thường xuyên, cho thấy mỗi người dân Công giáo chúng tôi đều hướng về Tổ quốc, tạo nên sức mạnh tinh thần về sự đoàn kết, quyết tâm xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp và vững mạnh./.

Nghiêm trị những chiêu trò xuyên tạc, phá hoại

Cứ mỗi dịp chuẩn bị đến ngày hội tòng quân trên cả nước, không gian mạng lại xuất hiện những thông tin, hình ảnh cắt ghép, xuyên tạc, có nội dung nói xấu, bôi nhọ, đả kích môi trường quân ngũ. Đây là thủ đoạn nguy hiểm của các đối tượng xấu, có tư tưởng cực đoan, bất mãn. Những sản phẩm xấu độc này đã tiếp tay cho các thế lực thù địch thực hiện chiến dịch tuyên truyền nhằm hạ thấp uy tín Quân đội, gieo rắc tâm lý hoài nghi trong đời sống xã hội...

Thực ra, ngay từ khi clip bị cắt ghép, xuyên tạc về nội dung nêu trên được các đối tượng xấu tung lên mạng xã hội, nhiều người đã nhận ra ngay đó là tin giả. Vậy nhưng, vì hội chứng đám đông và chiến dịch truyền thông “bẩn” do các thế lực xấu thực hiện, thông tin thất thiệt vẫn lan truyền với tốc độ chóng mặt. Vấn đề đặt ra ở đây là, tại sao từ một chuyện nhỏ trong quan hệ ứng xử  với nhau, các đối tượng xấu lại tạo cớ xuyên tạc, đẩy vấn đề lên thành một “sự kiện” gây xôn xao dư luận? Sau khi sự thật đã sáng tỏ, những ồn ào dư luận từ tin giả đã lắng xuống, thì không ít tài khoản của các đối tượng cực đoan trên các nền tảng mạng xã hội lại có những cú “bẻ lái” thông tin đầy thâm ý. Họ tiếp tục xuyên tạc, đang được các cơ quan chức năng lái sang hướng khác để che đậy sự thật?! Họ đánh tráo khái niệm, lèo lái dư luận theo định kiến chủ quan, thể hiện rõ mưu đồ phá hoại để tiếp tục đẩy sự việc đi xa hơn theo ý đồ xấu. Họ ăn theo truyền thông “bẩn” để “đẩy thuyền”, bôi nhọ Quân đội, gieo rắc định kiến, tâm lý hoài nghi trong đời sống xã hội về môi trường quân ngũ, phá hoại ngày hội tòng quân, làm hoen ố bản chất Bộ đội Cụ Hồ... Đó chính là những chiêu bài được các thế lực thù địch áp dụng nhằm hiện thực hóa âm mưu “diễn biến hòa bình” chống phá Quân đội nhân dân Việt Nam và LLVT nhân dân...

Thông tin “bẻ lái” là loại thông tin ăn theo tin giả. Nó diễn ra thường xuyên và diễn biến phức tạp. Người dùng mạng xã hội, nhất là giới trẻ, cần trau dồi kỹ năng phân biệt, sàng lọc, tiếp nhận... để không rơi vào bẫy truyền thông “bẩn” do các đối tượng xấu giăng sẵn.

Những yếu tố chủ quan từ nguồn tin dẫn đến tin tức chưa được kiểm chứng bị kẻ xấu lợi dụng tung tin giả, thực hiện chiến dịch truyền thông với mưu đồ xuyên tạc, phá hoại... như thế nào, sẽ được cơ quan điều tra làm rõ, xử lý hợp tình hợp lý. Nhưng đây là bài học đắt giá cho các bạn trẻ. Đừng vì một phút bốc đồng, nông nổi mà gián tiếp gây hậu quả xấu cho đời sống xã hội. Còn những đối tượng cố tình cắt ghép, dàn dựng, tán phát, lan truyền thông tin thất thiệt, thể hiện rõ ý đồ, mưu đồ xuyên tạc, phá hoại... thì phải sớm được điều tra, xử lý nghiêm minh trước pháp luật. Khi những hành vi này bị lôi ra trước ánh sáng công lý thì các đối tượng có tư tưởng thù địch chuyên “bẻ lái” thông tin trên không gian mạng để lèo lái dư luận mới hết cớ xuyên tạc. Việt Nam tôn trọng quyền tự do ngôn luận, nhưng mọi công dân đều phải có tinh thần thượng tôn pháp luật. Không thể tự nhiên chủ nghĩa lợi dụng không gian mạng để tung tin thất thiệt xúc phạm, hạ bệ danh dự, uy tín tập thể, cá nhân. Phải nghiêm trị các hành vi vi phạm pháp luật để răn đe và cảnh tỉnh, không để những vụ việc tương tự tái diễn./.

Cảnh giác khi tiếp cận thông tin trên mạng xã hội tránh rơi vào bẫy tự diễn biến, tự chuyển hoá

     Nhận diện và tinh lọc chuẩn hoá thông tin tránh "tự diễn biến, tự chuyển hoá" là một hoạt động khó khăn, phức tạp. Bởi lẽ, thông tin mà các đối tượng, tổ chức phản động thường sử dụng internet, mạng xã hội Facebook, YouTube, Twitter, Zalo… và các phương tiện truyền thông khác như các đài phát thanh, truyền hình VOA, RFA, BBC, RFI… để tuyên truyền xuyên tạc, chống phá bằng những thủ đoạn hết sức tinh vi, thâm độc, khó lường. Một trong những thủ đoạn nguy hiểm nhất mà họ thường sử dụng, đó là mượn các thông tin, sự kiện có thật đã xảy ra, được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng hay được phát tán thông qua mạng xã hội để lồng ghép, biên tập, sửa chữa và thêm thắt các tình tiết ngụy tạo, bóp méo rồi được tung ra như một dạng thông tin chính thống. Sau đó, thông qua các hình thức tán phát, như bình luận theo chuyên đề, kể chuyện lịch sử, hội luận, ý kiến chuyên gia, người trong cuộc, ngoài cuộc… để xuyên tạc, bịa đặt, bóp méo lịch sử, bóp méo sự thật. Cuối cùng, thông qua sự tương tác, bình luận (comment), ý kiến người đọc, người xem để định hướng dư luận theo ý đồ của họ. Với những thủ đoạn tinh vi, dàn dựng khá bài bản, có thể họ đã lừa phỉnh được một số người còn thiếu thông tin, nhận thức hạn chế, phiến diện. Thậm chí, có cả một bộ phận cán bộ, đảng viên còn mơ hồ, dao động, đã cố tình hoặc vô ý cổ xúy, tiếp sức cho các luận điệu sai trái, phản động, vô tình hay cố ý rơi vào các biểu hiện của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Đấu tranh can binh tinh

-Thoi gian gan day, trước thực trạng thiếu hụt trầm trọng cán bộ, nhân viên đăng kiểm, Cục Đăng kiểm mới đề nghị Bộ Quốc phòng, Bộ Công an hỗ trợ lực lượng, tăng cường cán bộ, nhân viên đăng kiểm hỗ trợ các trung tâm đăng kiểm, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân. Vậy mà một số người cố tình xuyên tạc, cho rằng Quân đội, Công an làm sai chức năng, “lấn sân” sang ngành dân sự. Co bai viết bài đăng trên trang X còn quy chụp các đăng kiểm viên của Quân đội bỏ cả việc chuyên môn để tranh thủ “kiếm thêm” - Có những người luôn nhìn cuộc đời bằng ánh mắt tiêu cực. Có những kẻ còn nhận tiền để viết bài nói xấu chế độ. Với họ, ta mà nổi nóng, chửi tục, văng bậy là mắc mưu kẻ xấu. Nhiều người nhìn vào sẽ thấy hóa ra ta cũng chỉ... ngang họ. Nếu hiểu sự việc, phân tích cho mọi người hiểu sẽ ý nghĩa hơn nhiều. Đấu tranh với cái sai nhưng bằng phương pháp khoa học mới đạt được hiệu quả.

Giải pháp phòng, chống suy thoái đạo đức, lối sống của đoàn viên, thanh niên trong xây dựng đơn vị cơ sở vững mạnh toàn diện

Đoàn viên, thanh niên ở đơn vị cơ sở là bộ phận quan trọng của thanh niên Quân đội, là lực lượng xung kích trong thực hiện nhiệm vụ của đơn vị. Tuy nhiên, trước sự suy thoái về đạo đức, lối sống của một bộ phận đoàn viên, thanh niên ở các đơn vị cơ sở, cần có một số biện pháp thiết thực để khắc phục tình trạng này

Ở đơn vị cơ sở, đoàn viên, thanh niên chiếm trên 80% quân số; đây là lực lượng đông đảo, trẻ khỏe, năng động, ham hiểu biết, giàu sức sáng tạo, có chí tiến thủ, xung kích trong việc quán triệt và thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của các cấp ủy Đảng, kế hoạch, mệnh lệnh của người chỉ huy, là lực lượng xung kích, trực tiếp góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị trung tâm của đơn vị, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. Đoàn viên, thanh niên luôn phấn đấu theo mục tiêu, lý tưởng của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, với tinh thần: đâu cần thanh niên có, việc gì khó thanh niên làm. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng xác định: “Tăng cường giáo dục thế hệ trẻ về lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa, nâng cao lòng yêu nước, tự hào dân tộc, nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão, khát vọng vươn lên; nêu cao tinh thần trách nhiệm đối với đất nước, với xã hội; xây dựng môi trường, điều kiện học tập, lao động, giải trí, rèn luyện để phát triển lành mạnh, toàn diện, hài hòa cả về trí tuệ, thể chất và giá trị thẩm mỹ. Tạo động lực cho thanh niên xung kích trong học tập, lao động sáng tạo, khởi nghiệp, lập nghiệp; làm chủ các kiến thức khoa học, công nghệ hiện đại, phát huy vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

Tuy nhiên, hiện nay, một bộ phận đoàn viên, thanh niên ở đơn vị cơ sở có nhận thức sai lệch về ý nghĩa, tầm quan trọng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương, chỉ thị, nghị quyết của Đảng; có biểu hiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, lười học tập và rèn luyện, giải quyết các mối quan hệ còn chưa hài hòa, có hiện tượng gây gổ, mất đoàn kết; phai nhạt lý tưởng, giảm sút niềm tin, ít quan tâm đến tình hình đất nước, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, sống thực dụng, xa rời truyền thống văn hóa dân tộc. Một số đoàn viên, thanh niên có biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, ích kỷ, hẹp hòi, buông thả, không khép mình vào tổ chức; nghiêm trọng hơn, còn một số ít đoàn viên, thanh niên sa vào các tệ nạn xã hội, bị lôi kéo, kích động, truyền bá các sản phẩm văn hóa xấu độc… Những biểu hiện trên đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến bản chất, truyền thống tốt đẹp của quân đội, đến phẩm chất người quân nhân cách mạng, hình ảnh “Bộ đội cụ Hồ”.

Để đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái đạo đức, lối sống đối với đoàn viên, thanh niên, làm thất bại âm mưu, thủ đoạn “diễn biễn hòa bình” của các thế lực thù địch là vấn đề cấp thiết. Đòi hỏi phải phát huy vai trò của mọi lực lượng với nhiều hình thức, biện pháp phong phú, đa dạng, sát, đúng, trúng với từng đơn vị mang tính thường xuyên, liên tục. Trong đó, cần tập trung thực hiện tốt một số biện pháp cơ bản sau:

Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, chỉ huy đơn vị đối với công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho đoàn viên, thanh niên.

Đây là giải pháp quan trọng có ý nghĩa quyết định đến kết quả giáo dục đạo đức, lối sống cho đoàn viên, thanh niên ở các đơn vị cơ sở trong quân đội, nhằm giúp cho các cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, chỉ huy đơn vị nhận thức đúng, đầy đủ tính cấp bách và tầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho đoàn viên thanh niên.

Để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, chỉ huy đơn vị đối với công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho đoàn viên, thanh niên, cần thường xuyên quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, các nghị quyết, chỉ thị của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Nghị quyết Đại hội XI Đảng bộ Quân đội, nhất là các chỉ thị, nghị quyết về thanh niên và công tác thanh niên trong thời kỳ mới, đặc biệt Văn kiện Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Quân đội lần thứ X và sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm về công tác thanh niên.

Thông qua các hình thức giáo dục như: học tập chính trị, diễn đàn thanh niên… để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể giáo dục đoàn viên thanh niên hoặc có thể thông qua các hình thức giao nhiệm vụ, giao ban và thông qua các hình thức sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt đoàn…; thông qua các nội dung, hình thức huấn luyện, xây dựng đơn vị để nâng cao nhận thức, phân công trách nhiệm giáo dục đoàn viên, thanh niên đối với từng chủ thể.

Hai là, tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục đạo đức, lối sống cho đoàn viên, thanh niên.

Giải pháp này có vị trí, vai trò quan trọng, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác rèn luyện kỷ luật tạo nên sức mạnh chiến đấu của Quân đội nói chung và quá trình giáo dục, rèn luyện đạo dức, lối sống đoàn viên thanh niên ở đơn vị cơ sở nói riêng tạo sức đề kháng để ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái đạo đức, lối sống.

Nội dung giáo dục đạo đức, lối sống cho đoàn viên thanh niên cần tập trung giáo dục nâng cao nhận thức về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng cho đoàn viên, thanh niên; giáo dục nâng cao phẩm chất đạo đức, phấn đấu trở thành người quân nhân cách mạng “vừa hồng, vừa chuyên”; giáo dục kỹ năng sống, văn hóa ứng xử, thị hiếu thẩm mỹ; giữ vững và phát huy phẩm chất tốt đẹp, truyền thống vẻ vang của quân đội. Tăng cường giáo dục, quán triệt cho đoàn viên thanh niên về Chỉ thị 42-CT/TW ngày 24/3/2015 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa XI) về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015 - 2030”. Quán triệt và thực hiện có hiệu quảChỉ thị 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị khóa XII về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” gắn với triển khai thực hiện nghiêm túc Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khóa XIIIvề “Đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, Nghị quyết 847-NQ/QUTW ngày 28/12/2021 của Quân ủy Trung ương về “Phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới”; thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch. Qua đó, xây dựng hình ảnh đoàn viên, thanh niên “Khát vọng đẹp - Trách nhiệm cao; Học tập tốt - Hành động giỏi; Đoàn kết tốt - Kỷ luật nghiêm”, góp phần làm chuyển biến căn bản, ngăn chặn, đẩy lùi các biểu hiện tiêu cực, lạc hậu, chống suy thoái đạo đức, lối sống trong đoàn viên, thanh niên.

Thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức giáo dục chính trị, tư tưởng; bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, xây dựng đạo đức, lối sống lành mạnh, ý thức chấp hành Hiến pháp và pháp luật cho đoàn viên, thanh niên. Gắn giáo dục chính trị, tư tưởng với quản lý và rèn luyện kỷ luật, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” làm cơ sở để “chống”; chú trọng giáo dục lịch sử, truyền thống văn hóa dân tộc cho đoàn viên, thanh niên; tuyên truyền nêu gương chiến đấu hy sinh quên mình của những anh hùng tuổi trẻ như Tô Vĩnh Diện, Lý Tự Trọng…; lấy nhân tố tích cực đẩy lùi tiêu cực; cung cấp cho đoàn viên, thanh niên những thông tin mới có tính định hướng; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý những thông tin không chính thống, thiếu căn cứ; xây dựng, củng cố niềm tin cho thanh niên vào sự nghiệp lãnh đạo của Đảng trên con đường hội nhập quốc tế.

Ba là, phát huy vai trò nòng cốt của tổ chức Đoàn Thanh niên trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho đoàn viên thanh niên

 Đoàn Thanh niên là tổ chứctrực tiếp tác động đến quá trình ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về đạo đức, lối sống trong đoàn viên, thanh niên; là nơi diễn ra các hoạt động sinh hoạt, học tập, rèn luyện của đoàn viên, thanh niên. Do đó, phải thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt, cải tiến phương thức hoạt động của Đoàn; đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng theo năm nội dung định hướng của Trung ương đoàn; đồng thời, đặt ra những yêu cầu, nội dung, biện pháp cụ thể về xây dựng phẩm chất đạo đức, lối sống và quá trình ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về đạo đức, lối sống trong đoàn viên, thanh niên.

Thường xuyên tổ chức nhiều hoạt động bổ ích, phù hợp với tâm lý của đoàn viên thanh niên như: diễn đàn thanh niên; tổ chức các hoạt động văn hóa văn nghệ; sinh hoạt giáo dục truyền thống, giao lưu kết nghĩa;… nhằm thu hút sự tham gia và hưởng ứng mạnh mẽ của đông đảo đoàn viên, thanh niên. Thông qua đó, xây dựng bảnlĩnh chính trị, củng cố niềm tin, nâng cao nhận thức, đạo đức, lối sống, phương pháp tác phong, ý thức tổ chức kỷ luật, lòng trung thành, tình yêu thương đồng chí đồng đội, sẵn sàng hy sinh để bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bồi dưỡng kỹ năng sống, văn hóa ứng xử, thị hiếu thẩm mỹ trong đoàn viên, thanh niên nhằm nâng cao sức “tự đề kháng” phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” cho đoàn viên, thanh niên.

Bốn là, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong tự giáo dục, tự rèn luyện của đoàn viên, thanh niên.

Đây là giải pháp có ý nghĩa quyết định trực tiếp đến việc phòng, chống suy thoái đạo đức, lối sống trong đoàn viên, thanh niên. Bởi vì, đoàn viên, thanh niên vừa là khách thể, vừa là chủ thể của quá trình đấu tranh phòng chống suy thoái đạo đức, lối sống. Do vậy, cần khơi dậy ý thức tự giáo dục, tự rèn luyện của đoàn viên, thanh niên. Mỗi đoàn viên, thanh niên phải luôn ý thức rõ nghĩa vụ trước Đảng, đơn vị và đồng đội về quá trình tự giáo dục, tự rèn luyện của bản thân. Để quá trình tự giáo dục, tự rèn luyện của đoàn viên, thanh niên đạt được kết quả cao, cần coi trọng xây dựng động cơ, mục đích, ý chí quyết tâm, tinh thần bền bỉ, tích cực, tự giác trong tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống tốt đẹp đối với hoạt động tự giáo dục, rèn luyện của đoàn viên. thanh niên; bồi dưỡng cho đoàn viên,thanh niên kỹ năng, phương pháp tự giáo dục, rèn luyện đạo đức, lối sống. Đồng thời, thường xuyên theo dõi, đôn đốc, kiểm tra chặt chẽ việc tự giáo dục, rèn luyện của đoàn viên, thanh niên, tạo điều kiện thuận lợi để đoàn viên, thanh niên tự giáo dục, tự rèn luyện.

Năm là, xây dựng môi trường văn hóa quân sự tốt đẹp góp phần ngăn chặn, đầy lùi suy thoái đạo đức, lối sống trong đoàn viên, thanh niên.

Trước hết lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị cần tổ chức và thực hiện tốt các phong trào thi đua, hành động cách mạng, các cuộc vận động do Đảng, Nhà nước, Quân đội phát động; đồng thời ra sức rèn luyện cán bộ, đoàn viên, thanh niên trong thực tiễn. Đẩy mạnh thực hiện Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới”, “Thanh niên Quân đội học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; “Thanh niên Quân đội rèn đức, luyện tài, xung kích, sáng tạo, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ thời kỳ mới”,…; tạo môi trường văn hóa phong phú, lành mạnh cho đoàn viên, thanh niên tham gia; khơi dậy tính tích cực, sáng tạo, trau dồi đạo đức cách mạng, bồi dưỡng lòng yêu nước; không ngừng phát huy phẩm chất thanh niên Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh.

Thường xuyên làm tốt công tác xây dựng và nhân rộng cá nhân điển hình tiên tiến, tạo sự lan tỏa, thấm sâu vào suy nghĩ, hành động của thanh niên, góp phần đẩy lùi các “luồng” thông tin xấu độc ra khỏi đơn vị, tích cực đấu tranh chống các biểu hiện suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên. Tập trung nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục nâng cao trình độ nhận thức lý luận, lòng yêu nước, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc với việc bồi dưỡng các giá trị: Chân, Thiện, Mỹ làm cho mọi hoạt động của cán bộ, chiến sĩ luôn hướng tới cái đúng, cái đẹp, cái thiện, đẩy lùi cái sai, cái xấu và cái ác.

Chủ động phòng ngừa và đấu tranh có hiệu quả với các luận điệu thù địch, sai trái và những tác động tiêu cực từ các loại sản phẩm văn hóa độc hại xâm nhập vào đơn vị, đẩy lùi các tệ nạn xã hội, giảm các vụ việc vi phạm kỷ luật xuống mức thấp nhất, góp phần ngăn chặn và đẩy lùi suy thoái đạo đức, lối sống trong đoàn viên, thanh niên.

Phòng, chống suy thoái đạo đức lối sống đối với đoàn viên, thanh niên ở đơn vị cơ sở luôn chịu sự tác động của nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Do đó, trong thực hiện đòi hỏi các cơ quan, đơn vị phải nghiên cứu cụ thể, sát với tình hình, đặc điểm nhiệm vụ; sát với từng đối tượng, vận dụng phải linh hoạt, sáng tạo, tránh dập khuôn, máy móc để đạt hiệu quả cao nhất. Đồng thời phê phán, lên án những biểu hiện sai trái trong nhận thức, cũng như hành vi đạo đức, lối sống không trong sáng, lành mạnh của đoàn viên, thanh niên, củng cố xây dựng tổ chức đoàn vững mạnh, góp phần xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới.

Nội dung biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”

 

Nhận thức rõ tính chất nguy hiểm của biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, những năm qua, trong nhiều kỳ đại hội, hội nghị Trung ương, Đảng ta từng cảnh báo về tình trạng này. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta chỉ rõ: “Những biểu hiện xa rời mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” có những diễn biến phức tạp”. Tiếp đó, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ tư (khoá XI), Đảng ta đã thẳng thắn chỉ ra những biểu hiện cụ thể về “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ hiện nay đó là: “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống... phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tuỳ tiện, vô nguyên tắc”. Tình trạng này “làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng; nếu không được sửa chữa sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ”. Do vậy, Trung ương yêu cầu phải “kiên quyết đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng cố niềm tin của đảng viên và của nhân dân đối với Đảng”. Văn kiện Đại hội XII của Đảng một lần nữa chỉ rõ: “Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên chưa bị đẩy lùi; có mặt, có bộ phận còn diễn biến phức tạp hơn”. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã chỉ rõ: “Một bộ phận cán bộ, đảng viên phai nhạt lý tưởng, giảm sút ý chí, ngại khó, ngại khổ, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Kết luận số 21-KL/TW, ngày 25/10/2021 của Đảng cũng nhấn mạnh: “Một bộ phận cán bộ, đảng viên, trong đó có cả cán bộ lãnh đạo, quản lý nhận thức chưa đầy đủ tính chất, tầm quan trọng của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; chưa nêu cao tinh thần trách nhiệm, thiếu gương mẫu, phai nhạt lý tưởng, giảm sút ý chí, sa vào chủ nghĩa cá nhân, nói chưa đi đôi với làm, vi phạm kỷ luật đảng, vi phạm pháp luật”. Những năm tới, Đảng ta yêu cầu đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, phát huy mọi nguồn lực và động lực để phát triển đất nước nhanh, bền vững; đặc biệt chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện có kết quả sáu nhiệm vụ trọng tâm, trong đó cần tập trung nhiệm vụ: “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" trong nội bộ. Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đủ năng lực, phẩm chất và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ”.

Ở phạm vi tổ chức  “tự diễn biến”  là có những thay đổi ở tầm quản lý vĩ mô về đường lối, chủ trương, pháp luật, làm thay đổi bản chất chính trị, thậm chí làm suy yếu và tan rã tổ chức đó. Đối với cá nhân “tự diễn biến” là sự thay đổi về nhận thức chính trị - xã hội, thay đổi về quan điểm, tư tưởng của cán bộ, đảng viên nhận thức chính trị và hành động xa rời, thậm chí đi ngược lại chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm tư tưởng của Đảng. “Tự diễn biến” của cá nhân có thể dẫn đến sự thay đổi của tập thể, tổ chức. “Tự diễn biến” của tổ chức chi phối, áp đặt, điều khiển đối với cá nhân trong tổ chức đó. “Tự diễn biến” do nhiều nguyên nhân khác nhau, ở đây chủ yếu nói đến nguyên nhân chủ quan của cán bộ, đảng viên, như: lập trường, tư tưởng không vững vàng, thiếu bản lĩnh chính trị, hoang mang, dao động trước tác động của các yếu tố bên ngoài; thiếu tu dưỡng, rèn luyện bản thân thường xuyên; không chủ động học tập, nghiên cứu sâu sắc chủ nghĩa Mác-Lênin, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh… “Tự chuyển hóa” là hậu quả tất yếu của quá trình “tự diễn biến”, nếu không được phát hiện và ngăn chặn kịp thời. Đó là thời điểm đã có sự thay đổi về bản chất.

Biểu hiện chuyển hóa chính trị ở Việt Nam xuất hiện từ hai hướng: Một mặt, đó là âm mưu và hoạt động tác động chuyển hóa chính trị của các thế lực thù địch. Mặt khác, đó là sự “tự chuyển hóa” chính trị của nội bộ ta. Hai hướng này có mối quan hệ chặt chẽ, biện chứng với nhau. Yếu tố bên ngoài thúc đẩy, tạo điều kiện cho yếu tố bên trong; yếu tố bên trong tạo sự chú ý và điều kiện thuận lợi cho yếu tố bên ngoài. Trong đó, “tự chuyển hóa” bên trong sẽ quyết định sự thay đổi về chính trị nên hết sức nguy hiểm. Do vậy, phương châm, nguyên tắc bảo đảm an ninh nội bộ, phòng, chống chuyển hóa chính trị phải chủ động phòng ngừa, giữ vững bên trong là trước tiên.

 “Tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ là sự suy thoái từ bên trong; là quá trình tự biến đổi về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên theo chiều hướng tiêu cực, làm mất dần các chuẩn mực của người cộng sản, dẫn đến xa rời những nguyên tắc, quan điểm mácxít; suy giảm nghiêm trọng niềm tin vào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đến khi những yếu tố cách mạng, tích cực bị phai nhạt, triệt tiêu, tư tưởng phi xã hội chủ nghĩa tăng dần, thắng thế, lúc đó sẽ dẫn đến sự “tự chuyển hoá” cán bộ, đảng viên từ người tốt trở thành phần tử chống đối Đảng, Nhà nước. “Tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” sẽ gây ra tình trạng mất đoàn kết trong nội bộ các cơ quan, tổ chức; một bộ phận trong đội ngũ trí thức, luật sư, báo chí, văn nghệ sĩ bộc lộ tư tưởng muốn thoát ly khỏi sự lãnh đạo của Đảng. Nếu không được ngăn chặn kịp thời, triệt để sẽ dẫn đến tổ chức bị suy thoái, tự tan rã. Khi “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” diễn ra ở tầm vĩ mô sẽ dẫn đến sự chuyển hoá từ chế độ xã hội chủ nghĩa sang chế độ tư bản chủ nghĩa.

Đại hội XII của Đảng nhận định: “Bốn nguy cơ mà Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII của Đảng (năm 1994) nêu lên vẫn tồn tại, có mặt diễn biến phức tạp như tham nhũng, lãng phí, “diễn biến hóa bình” của các thế lực thù địch với những thủ đoạn mới, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào Đảng, vào chế độ có mặt bị giảm sút”. Và dự báo: “Bốn nguy cơ mà Đảng ta đã chỉ ra tiếp tục tồn tại, nhất là nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước trong khu vực và trên thế giới, nguy cơ “diễn biến hòa bình” của thế lực thù địch nhằm chống phá nước ta; tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí diễn biến phức tạp; khoảng cách giàu - nghèo, phân hóa xã hội ngày càng tăng, đạo đức xã hội có mặt xuống cấp đáng lo ngại, làm giảm lòng tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào Đảng và Nhà nước”. Trong khi đó mặt trái của cơ chế thị trường là nguyên nhân cộng hưởng trực tiếp làm gia tăng nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Điều này được minh chứng khi một bộ phận cán bộ, đảng viên có nhiều hành vi vi phạm kỷ luật của Đảng, pháp luật của Nhà nước, hạn chế về năng lực, phẩm chất, lối sống thiếu lành mạnh; tình trạng tham nhũng, tiêu cực chưa đẩy lùi; xuất hiện ngày càng nhiều các biểu hiện mâu thuẫn, mất đoàn kết nội bộ ở không ít tổ chức đảng, chính quyền các cấp. Nguy hiểm hơn đó là xuất hiện một bộ phận cán bộ, đảng viên có biểu hiện suy thoái về tư tưởng, không tin vào sự lãnh đạo của Đảng, sự tồn tại, phát triển của chế độ XHCN. Một số cá nhân, tổ chức lợi dụng danh nghĩ “phản biện”, “góp ý” để bày tỏ “quan điểm” chính trị tự do dân chủ theo kiểu phương Tây... Đứng trước tình hình đó, Đại hội XII, Đảng ta tiếp tục nhấn mạnh: “Tăng cường xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh”. Sự nhấn mạnh này không chỉ đáp ứng yêu cầu xây dựng Đảng, mà còn xuất phát từ thực tiễn tình hình, từ quyết tâm giải quyết triệt để một vấn đề cấp bách hiện nay, đáp ứng nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân.

Sinh thời, trong buổi nói chuyện tại lễ bế mạc lớp bổ túc trung cấp, được đăng lại trên Báo Vệ quốc quân số 15, ngày 10/10/1947, Bác Hồ đã ví một tập thể, một tổ chức như một cơ thể và mỗi khâu, mỗi cá nhân là một bộ phận hợp thành cơ thể ấy. Người nói: “Mệnh lệnh cũng như dòng máu chảy từ tim ra đến đầu, các tứ chi. Nếu chảy đến tay mà tắc nghẽn, thì tay bại. Tay bại thì người sẽ yếu đi”. Chủ trương xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay cũng như “dòng máu chảy từ tim ra đến đầu, các tứ chi”, tắc ở bộ phận nào là “bại” ở bộ phận ấy, “bại” ở một bộ phận cũng ảnh hưởng không nhỏ tới việc thực hiện chủ trương lớn của Đảng”.

Như vậy khi xem xét "tự diễn biến" và "tự chuyển hóa" ta thấy quá trình vận động của nó diễn ra với ba giai đoạn, ứng với ba mức độ. Ở giai đoạn thứ nhất, đối tượng thể hiện sự hoang mang, dao động, hoài nghi về tư tưởng, chính trị. Giai đoạn thứ hai, đối tượng bắt đầu chủ động hơn trong tiếp nhận những thông tin trái chiều, thu thập tổng hợp thông tin và phát tán những thông tin này với thái độ bất mãn, chán ghét, thù địch. Giai đoạn thứ ba, đối tượng có tư tưởng, hành động cực đoan, phản động, chống đối Nhà nước. Khi đã đến giai đoạn thứ ba, đối tượng đã thể hiện rõ tư tưởng chính trị phản động, bất chấp mọi nguyên tắc hoạt động của tổ chức và pháp luật của Nhà nước. Sự suy thoái về tư tưởng chính trị và sự suy thoái về đạo đức và lối sống có quan hệ tương tác với nhau. Sự suy thoái về tư tưởng chính trị có thể dẫn tới sự suy thoái về đạo đức và lối sống và ngược lại, sự suy thoái về đạo đức và lối sống có thể dẫn đến sự thoái hóa về tư tưởng chính trị.

Khái niệm “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”

 

Theo nghĩa thông thường thì “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” là một quá trình sự vật tự thay đổi về chất. Nhưng các khái niệm “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” được sử dụng trong văn kiện của Đảng và trên phương tiện thông tin đại chúng ở nước ta không theo nghĩa như vậy, mà theo nghĩa là sự suy thoái, biến chất về tư tưởng chính trị, về đạo đức và lối sống của cán bộ và đảng viên. Như vậy, “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” là quá trình tự thay đổi của chủ thể theo hướng tiêu cực. “Tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” của cán bộ và đảng viên nếu không được ngăn chặn sẽ dẫn đến sự chuyển hóa của cả chế độ.

"Tự diễn biến", "tự chuyển hóa" chính là quá trình đấu tranh giữa tư tưởng xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa, giữa cái lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể trong tư tưởng, quan điểm, lập trường của người cán bộ, đảng viên. Trong đó, tư tưởng, lập trường, quan điểm thiên về tư bản chủ nghĩa và lợi ích cá nhân tăng dần lên, còn tư tưởng, lập trường, quan điểm về chủ nghĩa xã hội, về lợi ích tập thể phai nhạt và bị xem nhẹ dần. Sự "tự diễn biến" đến một ngưỡng nào đó, khi đạt đến “độ” thì nó "tự chuyển hóa" thay đổi về chất. Trong thực tế cách mạng Việt Nam hiện nay, đó chính là sự thay đổi trong quan điểm, tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên. Sự thay đổi này đưa tới những hành động đi ngược lại, thậm chí chống lại quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Như vậy, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong đội ngũ cán bộ, đảng viên là sự suy thoái từ bên trong, là quá trình tự biến đổi về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên theo chiều hướng tiêu cực. Chủ thể của "tự diễn biến" là cán bộ, đảng viên, bất kể ở vị trí nào. Vị trí của người cán bộ, đảng viên càng cao thì hậu quả tiêu cực của "tự diễn biến" càng lớn. Còn chủ thể của "tự chuyển hóa" vừa là cán bộ, đảng viên, vừa là tổ chức của chính những cán bộ, đảng viên đó. Tuy nhiên, sự xác định như vậy cũng chỉ mang tính tương đối. "Tự diễn biến" và "tự chuyển hóa" có quan hệ chặt chẽ với nhau giống như mối quan hệ không thể phân biệt giữa cá nhân trong tổ chức mà cá nhân đó là thành viên. "Tự diễn biến" là quá trình thẩm thấu từng ngày, từng hoạt động của các chủ thể, còn "tự chuyển hóa" là đích đến, là hệ quả của "tự diễn biến" của các cá nhân, tổ chức.

PHÒNG, CHỐNG BIỂU HIỆN “TỰ DIỄN BIẾN”, “TỰ CHUYỂN HÓA” TRONG NỘI BỘ

 

Ngày nay, trong giai đoạn cách mạng mới “Tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” có xu hướng diễn biến phức tạp trong Đảng, trong hệ thống chính trị và trong quân đội và xã hội, v.v... làm cản trở sự phát triển của đất nước, gây bức xúc trong dư luận và giảm sút niềm tin của nhân dân đối với Đảng, thách thức vai trò lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước, đe dọa sự tồn vong của chế độ ta. Hiện nay, "Tự diễn biến", "tự chuyển hóa" ở Việt Nam đang diễn ra hết sức phức tạp, với nhiều mức độ khác nhau trên các lĩnh vực của đời sống xã hội. Đây thực sự là một hiểm họa tiềm tàng, một loại kẻ thù giấu mặt, một thứ "giặc nội xâm" nguy hiểm rất khó nhận diện và đáng sợ nhất. Chúng ta xác định nền tảng tư tưởng chính trị với những nguyên lý, quy luật trong học thuyết Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là kim chỉ nam cho hành động thực tiễn của cách mạng Việt Nam mang mầu "đỏ thắm" thì nguy cơ sự "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" theo hướng tiêu cực sẽ làm màu đỏ thắm phai nhạt dần, cuối cùng chuyển sang màu khác hoặc màu đối lập. Hoặc mục tiêu lựa chọn của chúng ta là chủ nghĩa xã hội, song "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" làm nhận thức phai nhạt dần và mục tiêu bị chệch hướng sang chủ nghĩa tư bản.