Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương

 

 “Nguyên tắc” là “những quy định, phép tắc, tiêu chuẩn làm cơ sở, làm chỗ dựa để xem xét, làm việc”². Như vậy, nguyên tắc theo nghĩa chung nhất là những quy tắc, chuẩn mực định hướng chỉ đạo đối với hoạt động của con người.Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương phải xuất phát trên cơ sở những quan điểm, tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt trong Nhà nước pháp quyền; đồng thời chúng cũng phản ánh mối quan hệ giữa các cơ quan nhà nước ở Trung ương và địa phương. Tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương được đặt trong tổng thể của quá trình vận hành các nguyên tắc chung về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

+ Nguyên tắc tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân

+ Nguyên tắc tập trung dân chủ;

+ Nguyên tắc tập trung thống nhất quyền lực nhưng có sự phân công, phân cấp và phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong quá trình thực hiện quyền lực nhà nước về mặt lập pháp, hành pháp và tư pháp

+ Nguyên tắc có kế hoạch

+ Nguyên tắc công khai, lắng nghe ý kiến của nhân dân;

+ Nguyên tắc bình đẳng giữa các dân tộc;

+ Nguyên tắc bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước

Bên cạnh các nguyên tắc chung đó, chính quyền địa phượng còn được tổ chức và hoạt động trên các nguyên tắc riêng sau đây:

+Hiện đại, minh bạch, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân

Nguyên tắc này được quy đinh tại Điều 5 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015.

Trong điều kiện phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, đặc biệt là nhân loại đã bắt đầu bước vào kỷ nguyên của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, đòi hỏi tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương phải gắn với ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ nhân dân, phục vụ doanh nghiệp tốt nhất.

Hoạt động của chính quyền địa phương phải được công khai theo quy định của pháp luật, một mặt bảo đảm người dân được tham gia và giám sát hoạt động của chính quyền, mặt khác chính quyền địa phương tổ chức, hoạt động đúng pháp luật và thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ của mình.

+Hội đồng nhân dân làm việc theo chế độ hội nghị và quyết định theo đa số

Nguyên tắc này được quy định tại Điêu 5 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015.

 Hội đồng nhân dân được thiêt lập thông qua bầu cử. Mỗi một đại biểu là thành tố bình đẳng về địa vị pháp lý, về quyền và nghĩa vụ, cấu thành nên tập thể Hội đồng nhân dân - là cơ quan đại diện cho người dân do dân bầu.

 Vì vậy, để thực hiện chức năng đại diện cho người dân thì Hội đồng nhân dân làm việc theo chế độ hội nghị và quyết định theo đa số là phù hợp.

Nội dung nguyên tắc này thể hiện dưới các khía cạnh sau:

+ Hoạt động của Hội đồng nhân dân được tiến hành thông qua kỳ họp

Hội đồng nhân dân họp mỗi năm ít nhất hai kỳ. Ngoài ra, Hội đồng nhân dân họp bất thường khi Thường trực Hội đồng nhân dân, Chủ tịch ủy ban nhân dân cùng cấp hoặc ít nhất một phần ba tổng số đại biểu Hội đồng nhân dân yêu cầu.

+ Việc ban hành nghị quyết, đề án, báo cáo, biên bản của kỳ họp Hội đồng nhân dân được tiến hành thông qua biểu quyết.

Nghị quyêt của Hội đồng nhân dân được thông qua khi có quá nửa tổng số đại biểu Hội đồng nhân dân biểu quyết tán thành; riêng nghị quyết về bãi nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân được thông qua khi có ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Hội đồng nhân dân biểu quyết tán thành.

-Ủy ban nhân dân hoạt động theo chế độ tập thể ủy ban nhân dân kết hợp với trảch nhiệm của Chủ tịch ủy ban nhân dân

Nguyên tắc này được quy định tại Điều 5 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015. Nội dung nguyên tăc này thể hiện:

+ Đối với những công việc thuộc thẩm quyền của ủy ban nhân dân phải được bàn bạc tập thể và thống nhất ý kiến để triển khai thực hiện.

+ Bên cạnh trách nhiệm tập thể cần kết hợp với vai trò, trách nhiệm của cá nhân Chủ tịch ủy ban nhân dân.