Để hội thảo không bị biến tướng, trá hình

Rõ ràng, giá trị của hội thảo là rất lớn. Đó là dịp để các nhà khoa học, đại biểu góp tiếng nói, ý kiến cá nhân để luận bàn, tranh thảo, thống nhất tư duy và hành động; phát huy trí tuệ làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến chủ đề. Để hội thảo đạt thực chất, việc trước hết và quan trọng hàng đầu hiện nay là những người tổ chức phải biết cách lựa chọn chủ đề cho thật đúng và trúng. Hội thảo sẽ nói về chủ đề gì? Mục đích nhằm hướng tới cái gì? Từ xác định rõ chủ đề, mục đích, yêu cầu, rồi lựa chọn đúng diễn giả để bàn bạc kỹ nội dung, sắp xếp các ý kiến tham luận, phản biện sao cho phù hợp...

Các buổi hội thảo sẽ rất cuốn hút, mang lại những kiến thức và sự trải nghiệm bổ ích nếu biết khơi dậy những quan điểm, ý kiến (kể cả trái chiều) khi muốn tìm hiểu một vấn đề nào đó. Quá trình hội thảo phải có người này nêu vấn đề, người kia giải đáp, người khác tranh biện, thì mới trở nên hấp dẫn; chứ không phải mỗi người một tham luận riêng lẻ, trình bày lần lượt theo kịch bản sơ cứng, có sẵn.

Để hội thảo không rơi vào hình thức, không bị biến tướng, những người có trách nhiệm phải làm tốt công tác chuẩn bị, nhất là về nội dung hội thảo. Nhiều nhà quản lý cho rằng, nội dung thảo luận cần đi vào những vấn đề cụ thể, toàn diện, đề cập cả phương diện lý luận, thực tiễn và xoáy sâu vào các vấn đề vướng mắc để thống nhất đề xuất các chủ trương, giải pháp tháo gỡ, giải quyết.

Định hướng thảo luận cần cả nội dung trái chiều để tranh luận, làm rõ vấn đề chính, xuyên suốt. Cần tránh tình trạng nội dung chính thì thảo luận sơ sài, việc cũ bàn nhiều, việc hiện tại và tương lai bàn ít, việc không liên quan thì đề cập một cách tùy hứng, cảm tính, nặng tính chủ quan.

Các đại biểu dự hội thảo phải nghiên cứu kỹ chủ đề, nội dung, nắm chắc yêu cầu và “đầu bài” ban tổ chức đặt ra để tập trung vào vấn đề trọng tâm một cách ngắn gọn-chỉ nói những nội dung cần nói. Có như vậy thì khi hội thảo diễn ra mới thật sự là một diễn đàn khoa học, nghiêm túc, chặt chẽ và hiệu quả.

Cũng cần lưu ý rằng, hội thảo muốn đạt mục đích và có chất lượng thì phần thảo luận phải bảo đảm tính dân chủ, công khai, thực chất với sự tham gia của đông đảo đại biểu, chứ không phải cầu toàn, chỉ định một số cá nhân diễn theo kịch bản.

Có nghĩa, cần khắc phục tình trạng “kịch bản hóa hội thảo” một cách sơ cứng; rơi vào dân chủ hình thức, dân chủ một chiều, chỉ tung hô thành tích, hoặc cổ xúy cho những nội dung, yếu tố tích cực. Dân chủ trong phát biểu, trình bày quan điểm cá nhân nhưng phải bảo đảm tính nguyên tắc, xây dựng, hướng đến làm rõ vấn đề quan tâm, chứ không phải dựa vào thảo luận để phê bình, xoáy vào thực trạng mà không bàn giải pháp, chỉ ra khó khăn, vướng mắc mà thiếu đề xuất, hiến kế...

Một khi thực hiện tốt các phần việc nêu trên thì chắc chắn chất lượng hội thảo sẽ có bước chuyển biến tích cực. Đồng thời, khi kết thúc hội thảo, phải làm tốt việc rút kinh nghiệm, phê bình, chỉ rõ mặt tồn tại, hạn chế trong công tác tổ chức; nhất là phải đấu tranh, khắc phục tình trạng “khai hội”, “tan hội” trong tiếng vỗ tay, rồi “khi xong xuôi tất cả lại về”.

06.12