Khi vừa giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước chưa được bao lâu thì đầu năm 1979, Tổ quốc ta lại một lần nữa đứng trước nguy cơ chiến tranh.
Cùng với những thay đổi trong quan hệ quốc tế
giữa Trung Quốc và Liên Xô, đặc biệt là sau cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, giúp đỡ nhân dân
Campuchia thoát khỏi chế độ diệt chủng tàn bạo càng giành chiến thắng, quan hệ
Trung Quốc - Việt Nam cũng thêm căng thẳng và ngày càng dần xấu đi nghiêm trọng,
thậm chí xảy ra tranh chấp, xâm lấn biên giới, do phía Trung Quốc không đạt
được mục đích gây áp lực với Việt Nam trong vấn đề Campuchia.
Cuộc chiến xâm chiếm trên toàn tuyến biên giới
Việt Nam bùng nổ sáng sớm ngày 17-2-1979 là kết quả một quá trình chuẩn bị, tính
toán từ trước của Trung Quốc. Cụ thể, thực hiện tuyên bố của Đặng Tiểu Bình “dạy
cho Việt Nam một bài học”. Trung Quốc đã chuẩn bị trước, tiến hành leo thang
từng bước, từ gây áp lực trong vấn đề Campuchia, dựng lên “sự cố Hoa kiều” và
chuẩn bị về binh lực đi đôi với việc tuyên truyền. Ngay từ cuối năm 1978, Trung
Quốc đã âm thầm lựa chọn, điều động lực lượng binh lực cùng số lượng lớn trang
thiết bị vũ khí áp sát trên toàn tuyến biên giới với Việt Nam. Đến trung tuần
tháng 2-1979, Trung Quốc đã điều động tổng cộng 9 quân đoàn chủ lực và một số
sư đoàn bộ binh độc lập với tổng số 32 sư đoàn, 6 trung đoàn xe tăng với hơn
500 xe tăng, 4 sư đoàn và nhiều trung đoàn pháo binh, phòng không với khoảng
2.000 khẩu pháo... Bên cạnh đó, hơn 200 tàu chiến của hạm đội Nam Hải và hơn
900 máy bay được đặt trong tình trạng báo động cao độ. Cùng với chuyến công du
của Đặng Tiểu Bình tới Mỹ vào tháng 1-1979, Trung Quốc cũng tiến hành xúi giục
người Hoa ở Việt Nam từ bỏ quốc tịch Việt Nam để trở về Trung Quốc, đồng thời
lập trạm đón tiếp ở biên giới, đưa tàu sang đón Hoa kiều về nước. Cũng từ tháng
1-1979, Trung Quốc bắt đầu đẩy mạnh các hoạt động trinh sát vũ trang để chuẩn
bị cho chiến dịch xâm chiếm dọc biên giới với Việt Nam. Trong tháng 1 và tuần
đầu tiên của tháng 2-1979, Trung Quốc đã gây ra hàng trăm vụ xâm phạm vũ trang
vào lãnh thổ Việt Nam, từ gây hấn cho tới tập kích, bắn phá các đồn biên phòng
và trạm gác của Công an; phục kích, bắt cóc người đưa về Trung Quốc...
Vào 3 giờ 30 phút rạng sáng 17-2-1979, quân
Trung Quốc sử dụng pháo binh bắn phá một số mục tiêu trong lãnh thổ của nước
ta, sau đó huy động 600.000 quân, trên 500 xe tăng, xe bọc thép, hàng nghìn
khẩu pháo các loại tấn công toàn tuyến biên giới Việt Nam dài hơn 1.400km.
Hướng tấn công chủ yếu của quân Trung Quốc là Lạng Sơn và Cao Bằng; hướng quan
trọng là Lào Cai (Hoàng Liên Sơn); hướng phối hợp là Phong Thổ (Lai Châu);
hướng nghi binh, thu hút lực lượng ta là Quảng Ninh và Hà Tuyên. Và như một số
người Trung Quốc nói rằng đây chỉ là một “cuộc phản công tự vệ”?.
Trước tình cảnh Tổ quốc lâm nguy, quân và dân
Việt Nam không còn con đường nào khác là buộc phải cầm súng chiến đấu để bảo vệ
độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của mình. Với tinh thần “Không có gì quý
hơn độc lập, tự do”, quân và dân ta, nhất là ở các tỉnh Việt Bắc và Tây Bắc,
một lần nữa đã phát huy cao độ truyền thống cách mạng, sát cánh cùng các lực
lượng vũ trang, kiên quyết chiến đấu, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng
của Tổ quốc.
Mặc dù sự chênh lệch về lực lượng, về vũ khí
trang bị là rất lớn (quân Trung Quốc đông tới 60 vạn người cùng hàng nghìn xe
tăng và pháo hạng nặng, Việt Nam vào ngày 17-2-1979 chỉ có lực lượng công an vũ
trang, dân quân địa phương và 7 sư đoàn với tổng số quân khoảng 7 vạn người), nhưng,
tinh thần chiến đấu của quân và dân ta là anh dũng vô song, ta chiến đấu ngoan
cường, anh dũng chặn đứng bước tiến của đội quân đông hơn gấp bội. Những trận
chiến đấu bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng khắc sâu vào tâm khảm chúng ta những
chiến đấu anh dũng ở Pháo đài Đồng Đăng (Lạng Sơn); Bát Xát, Mường Khương (Lào
Cai); Trà Lĩnh, Trùng Khánh (Cao Bằng); Pò Hèn (Quảng Ninh)…
Sự đánh trả dũng mãnh bảo vệ biên giới của
quân và dân ta đã gây thiệt hại nặng nề cho quân Trung Quốc. Khoảng 6 vạn quân
Trung Quốc đã bị thương vong cùng hàng trăm tù binh bị bắt sống. Thiệt hại nặng
nề trên chiến trường, bị dư luận thế giới lên án, Trung Quốc buộc phải rút quân
vào ngày 6-3-1979. Thế nhưng, để giành thắng lợi trong cuộc chiến tranh khắc
nghiệt này, nhân dân Việt Nam đã phải chịu những tổn thất nặng nề: hơn 30.000
cán bộ, chiến sĩ thương vong; hàng chục nghìn dân thường bị thiệt mạng. Các thị
xã Cao Bằng, Lạng Sơn, Cam Đường, Lào Cai gần như bị hủy diệt hoàn toàn; tổng
cộng có 320 xã, 735 trường học, 41 nông trường, 81 xí nghiệp, hầm mỏ và 38 lâm
trường bị tàn phá; 400 nghìn gia súc bị giết, bị cướp. Khoảng 50% trong tổng số
3,5 triệu người ở 6 tỉnh biên giới bị mất nhà cửa, tài sản và phương tiện sinh
sống. Nhà báo Nayan Chanda - người sáng lập và là Tổng Biên tập của Tạp chí
trực tuyến chuyên viết về toàn cầu hóa YaleGlobal online thuộc trường Đại học
Yale của Mỹ - người từng có mặt tại Việt Nam cả trước và sau khi đất nước ta
thống nhất - đã mô tả những gì mà ông tận mắt chứng kiến: “Sau chiến cuộc,
trong một chuyến đi Cao Bằng, tôi thật sự giật mình vì quân Trung Quốc đã san
bằng gần như tất cả những gì có trên mặt đất, từ những tòa nhà công cộng cho
đến bưu điện, trường học. Những ngọn đồi xanh tươi trở nên hoang tàn vì bom
đạn”.
Nhìn lại cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía
Bắc của Tổ quốc năm 1979, chúng ta một lần nữa thấy rõ sự thật lịch sử: Nhân
dân Việt Nam không bao giờ chịu quỳ gối trước bất kỳ thế lực xâm lược ngoại
bang nào. Nó khẳng định ý chí, sức mạnh bền bỉ của nhân dân Việt Nam quyết tâm
vượt qua mọi khó khăn, thử thách để bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh
thổ Tổ quốc,
Quá khứ bi hùng đó nhắc nhở chúng ta, tất cả
các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau, phải luôn tăng cường đoàn kết,
xây dựng đất nước giàu mạnh để đủ sức đối phó với mọi tình huống trong một thế
giới tiềm ẩn nhiều nguy cơ, bất trắc. Trên cơ sở đó, có chiến lược bảo vệ Tổ
quốc từ sớm, từ xa; chủ động ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột; phát
huy truyền thống “giữ nước từ khi nước chưa nguy”.
Trong thực hiện nhiệm vụ giữ vững độc lập, chủ
quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, phải quán triệt quan điểm
“Kiên quyết, kiên trì”. Quan điểm này vừa thể hiện quyết tâm cao độ, ý chí sắt
đá, bản lĩnh trước sau như một của nhân dân ta, vừa thể hiện tính chất lâu dài,
phức tạp của cuộc đấu tranh. Đây cũng là đối sách mềm dẻo, linh hoạt, sáng tạo,
không chủ quan, manh động trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu bảo vệ Tổ quốc
trong bối cảnh lịch sử mới.
42 năm đã trôi qua, đất nước đã hòa bình và
đang trên đà hội nhập, phát triển mạnh mẽ. Nhắc lại sự thật lịch sử về cuộc
chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, bên cạnh việc khẳng định sự nghiệp chính
nghĩa của nhân dân Việt Nam, đây còn là dịp để chúng ta tôn vinh, tri ân những
người đã ngã xuống vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời giáo dục cho
thế hệ trẻ về truyền thống đấu tranh cách mạng kiên cường và quyết tâm bảo vệ từng
tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.
Cuộc chiến đấu này cần được lịch sử ghi lại để
thế hệ trẻ hôm nay hiểu rõ hơn về tính chính nghĩa, sự quả cảm của thế hệ đi
trước bảo vệ chủ quyền độc lập và toàn vẹn lãnh thổ bằng mọi giá. Nhắc lại cuộc
chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và diễn biến những gì xảy ra ở biên giới phía Bắc năm
1979, để các thế hệ mai sau trân trọng giá trị của hòa bình. Nhân dân Việt Nam
và nhân dân Trung Quốc đều mong muốn hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển!
“Nỗi đau mà nhân dân hai nước phải gánh chịu
trong chiến tranh là bài học xương máu phải được nhận thức đầy đủ. Tôn trọng
lịch sử, trung thực với lịch sử không có nghĩa là kích động hận thù. Lịch sử
không thể bị lãng quên. Tôi luôn mong muốn thế hệ đi sau tự hào về truyền thống
yêu nước, chống ngoại xâm của dân tộc. Chúng ta gác lại quá khứ, hướng tới
tương lai nhưng không quên quá khứ, không quên lịch sử”, Thiếu tướng Nguyễn Đức
Huy – tác giả cuốn sách “Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên” phát hành vào tháng
3-2020 nói.
Với quan hệ Việt Nam - Trung Quốc, 42 năm là
khoảng thời gian đủ dài để hai nước có điều kiện nhìn lại cuộc chiến này một
cách khách quan, khoa học để tìm ra phương thức xử lý tối ưu các vấn đề do lịch
sử để lại. Lịch sử cho thấy, việc không ngừng củng cố và phát triển quan hệ hữu
nghị, hợp tác giữa hai nước là hoàn toàn phù hợp với lợi ích căn bản và lâu dài
của nhân dân hai nước, góp phần củng cố hòa bình, ổn định, hợp tác và phát
triển ở khu vực cũng như trên thế giới.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét