Kiên quyết không để lọt vào cấp ủy đảng các cấp những cán bộ suy thoái, tham nhũng, tiêu cực

Thực tế cho thấy, việc để lọt những người không đủ đức, đủ tài, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tiêu cực, tham nhũng vào cấp ủy, vào đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của một số bộ, ngành, địa phương và Trung ương đã gây ra những hậu quả tai hại, hệ lụy khôn lường, làm suy giảm uy tín của Đảng, tạo dư luận xấu trong xã hội, gây phương hại đến niềm tin của nhân dân. Do đó, vấn đề mấu chốt trong công tác nhân sự là kiên quyết không để lọt vào cấp ủy đảng các cấp những cán bộ suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, lãng phí, tham nhũng, tiêu cực.

1. Công tác nhân sự đại hội đảng các cấp là công việc hệ trọng, được Đảng xác định là “then chốt” của “then chốt”, như Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định “có ý nghĩa quyết định đối với việc thực hiện thắng lợi các chủ trương, đường lối của Đảng để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới”.

Nhìn lại các kỳ đại hội, công tác nhân sự luôn được Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, cấp ủy các cấp đặc biệt quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo bằng những chủ trương, giải pháp toàn diện, đồng bộ, kiên quyết với yêu cầu ngày càng cao, phương pháp tiến hành ngày càng chặt chẽ, khoa học. Nhờ đó, đại hội đảng bộ các cấp đã lựa chọn được đội ngũ cấp ủy viên, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ chủ chốt các cấp, nhất là cấp chiến lược, thực sự là lực lượng ưu tú, tinh hoa nhất của Đảng, có phẩm chất, năng lực, uy tín ngang tầm nhiệm vụ, nhận thức đầy đủ, sâu sắc nghĩa vụ, trách nhiệm trước Đảng và nhân dân, luôn đặt lợi ích của Đảng, của quốc gia, dân tộc, của nhân dân lên trên hết, trước hết.

Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn những hạn chế, khuyết điểm trong công tác nhân sự, dẫn đến việc để lọt những người không đủ đức, đủ tài, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tiêu cực, tham nhũng vào cấp ủy, vào đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của một số bộ, ngành, địa phương và Trung ương. Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, đã có những cán bộ, đảng viên vi phạm phải xử lý kỷ luật ở những mức độ khác nhau, trong đó có cấp ủy viên, cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, có cả cán bộ cao cấp thuộc diện Trung ương quản lý. Thực trạng đó đã gây ra những hậu quả tai hại, hệ lụy khôn lường, làm suy giảm uy tín, thanh danh của Đảng, năng lực quản lý, điều hành của chính quyền các cấp và sự phát triển của đất nước, tạo dư luận xấu trong xã hội, gây phương hại đến niềm tin của nhân dân, của cán bộ, đảng viên vào sự lãnh đạo của Đảng, tạo cớ để các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị lợi dụng, xuyên tạc, chống phá.

2. Tình hình trên đòi hỏi các cấp bộ đảng từ Trung ương đến cơ sở phải chú trọng làm thật tốt công tác nhân sự từ đại hội đảng bộ các cấp để góp phần chuẩn bị tốt nhân sự cho Đại hội XIV của Đảng. Đây là nhiệm vụ hết sức nặng nề của cả hệ thống chính trị, trước hết là trọng trách của các cấp ủy, người đứng đầu, cơ quan tổ chức cán bộ và tiểu ban nhân sự đại hội.

Chỉ thị số 45-CT/TW ngày 14-4-2025 của Bộ Chính trị về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng nêu rõ, không để "bỏ sót" những người thật sự có đức, có tài; đồng thời, kiên quyết không để “lọt” vào cấp ủy khóa mới những người: Bản lĩnh chính trị không vững vàng, dao động, không kiên định đường lối, quan điểm của Đảng; phẩm chất, đạo đức, năng lực, uy tín giảm sút, ý thức tổ chức kỷ luật kém, mất đoàn kết; né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, không dám làm; có biểu hiện cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực, tư duy nhiệm kỳ, xu nịnh, chạy chọt, tham nhũng, tiêu cực, quan liêu, cục bộ, “lợi ích nhóm”, có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”...

3. Để thực hiện tốt các nghị quyết, chỉ thị, quy chế, quy định, hướng dẫn của Trung ương về công tác nhân sự đại hội, trước hết cần đề cao trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu, cơ quan tổ chức cán bộ và tiểu ban nhân sự đại hội trong việc hiểu, đánh giá và giới thiệu đúng cán bộ.     

Để hiểu rõ và đánh giá, giới thiệu đúng nhân sự đại hội, đòi hỏi cấp ủy, người đứng đầu, cơ quan tổ chức cán bộ và tiểu ban nhân sự đại hội phải sử dụng nhiều biện pháp khác nhau, trong đó cần tiếp tục tăng cường tự phê bình và phê bình một cách thực sự, chân thành, thẳng thắn vì mục đích chung. Cần khắc phục triệt để tình trạng: Tự phê bình phần lớn chỉ nhấn mạnh ưu điểm, công lao, thành tích, nói đến khuyết điểm thì bao biện, đổ lỗi cho khách quan, cho tập thể. Khi phê bình thì né tránh, ngại va chạm, không thành thật, “nhẹ cùng nhẹ”, xuê xoa giữ đoàn kết hình thức, dung hòa mâu thuẫn, nhân nhượng lẫn nhau. Tập thể cấp ủy, cơ quan tổ chức cán bộ và người đứng đầu có trách nhiệm lắng nghe, tiếp thu, dũng cảm, thành thật tự phê bình và phê bình, không giấu giếm khuyết điểm của nhân sự đại hội, ghi thành nghị quyết, kết luận của tập thể cấp ủy, công khai, minh bạch. Thực tiễn cho thấy, chỉ có thông qua tự phê bình và phê bình thực sự, chân thành, thẳng thắn mới giúp cấp ủy, người đứng đầu và cơ quan chức năng hiểu rõ cán bộ, đánh giá chính xác cán bộ và giới thiệu đúng nhân sự đại hội.

Giải pháp rất quan trọng là phải xây dựng tiêu chuẩn, tiêu chí cấp ủy viên cụ thể, rõ ràng để xem xét, kết luận mức độ đáp ứng của từng cán bộ làm cơ sở giới thiệu nhân sự đại hội đảng các cấp một cách công tâm, khách quan, công khai, minh bạch. Phải xác định rõ những tiêu chuẩn, tiêu chí cụ thể mang tính định lượng làm căn cứ để xem xét, so sánh, kết luận mức độ đáp ứng của nhân sự cán bộ được giới thiệu. Căn cứ vào tiêu chuẩn, tiêu chí cụ thể, cấp ủy, người đứng đầu và cơ quan tổ chức cán bộ cần xem xét toàn diện, cả quá khứ, hiện tại và hướng phát triển, lịch sử gia đình, bản thân và quan hệ xã hội; thực hiện đầy đủ, chặt chẽ các khâu, các bước, tiếp nhận thông tin từ nhiều kênh, nhiều hướng để đối chiếu, so sánh, khẳng định mức độ đáp ứng tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực công tác cũng như các tiêu chí khác về tuổi đời, thời gian công tác, trình độ đào tạo... và những hạn chế, khuyết điểm của từng nhân sự cán bộ. Làm được như vậy sẽ phát hiện và loại bỏ được những cán bộ suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, hạn chế về năng lực, nhất là những cán bộ tham nhũng, biến chất, tham vọng quyền lực khi giới thiệu bầu vào cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng.

Bên cạnh đó, cần dựa vào dân, có cơ chế động viên và phát huy vai trò của nhân dân tham gia tích cực vào công tác nhân sự đại hội đảng các cấp. Đảng ta là đảng cầm quyền, lãnh đạo mọi mặt đời sống xã hội, do đó, công việc của Đảng cũng chính là công việc của dân. Việc nhân dân tham gia ý kiến vào công tác nhân sự của Đảng là đương nhiên, cần làm. Thực tiễn khẳng định, dựa vào nhân dân, lắng nghe ý kiến đóng góp, thông tin nhân dân cung cấp giúp cấp ủy, người đứng đầu, cơ quan tổ chức cán bộ hiểu rõ cán bộ, tìm được cán bộ có đức, có tài để trọng dụng; đồng thời, phát hiện được cán bộ thoái hóa biến chất, tham nhũng, tiêu cực để loại bỏ ra khỏi đội ngũ.

Các cấp ủy, người đứng đầu và cơ quan tổ chức cán bộ cần bằng nhiều phương cách cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin nhân sự cán bộ và cách thức tham gia ý kiến của nhân dân. Cần có cơ chế khuyến khích nhân dân tham gia công tác nhân sự, nhất là có quy chế cung cấp thông tin về cán bộ, người thân của cán bộ tham nhũng, tiêu cực, thoái hóa biến chất. Đồng thời, cần có cơ chế và những biện pháp đủ mạnh để bảo vệ quần chúng nhân dân dũng cảm cung cấp thông tin về cán bộ tham nhũng, tiêu cực, thoái hóa biến chất đang cố tình che giấu, tránh sự phát hiện của tổ chức.

Trong tình hình hiện nay, cần tăng cường kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ, công tác nhân sự đại hội đảng các cấp, kiên quyết đấu tranh và xử lý nghiêm mọi biểu hiện chạy chức, chạy quyền. Tập trung làm tốt công tác giáo dục chính trị, định hướng tư tưởng, tạo sự chuyển biến về nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu, cơ quan tổ chức cán bộ, mọi cán bộ, đảng viên và nhân dân về tầm quan trọng đặc biệt của công tác nhân sự đại hội, của việc lựa chọn những người đủ đức, đủ tài và loại bỏ những cán bộ thoái hóa biến chất, tham nhũng, tiêu cực khỏi cơ quan lãnh đạo các cấp-một trong những điều kiện tiên quyết xây dựng Đảng thật sự trong sạch vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ.

Cần đổi mới mạnh mẽ, toàn diện công tác nhân sự đại hội theo hướng vừa mở rộng dân chủ, vừa tăng trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu trong công tác nhân sự, tôn trọng ứng cử và đề cử của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp, của cán bộ, đảng viên và ý kiến của nhân dân. Đó cũng là cách để đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân tham gia giám sát quyền lực trong công tác nhân sự đại hội đảng các cấp. Tiếp tục thực hiện nghiêm các quy chế, quy định, quy trình, các khâu, các bước tiến hành, xác định rõ phạm vi trách nhiệm, quyền hạn của cấp ủy, cơ quan tổ chức cán bộ, tiểu ban nhân sự đại hội, người đứng đầu, các tổ chức, lực lượng có liên quan trong công tác nhân sự và cơ chế, nguyên tắc hoạt động làm cơ sở pháp lý để kiểm soát thực thi quyền lực được giao. Kiên quyết đấu tranh và xử lý mọi biểu hiện chạy chức, chạy quyền, chạy tuổi, chạy bằng cấp... để được cất nhắc, lựa chọn, bố trí, bổ nhiệm chức vụ cán bộ, hợp thức hóa diện được giới thiệu nguồn nhân sự đại hội theo đúng kỷ luật của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Cấp ủy, người đứng đầu, cơ quan tổ chức cán bộ, tiểu ban nhân sự phải thực sự làm nòng cốt trong kiểm soát quyền lực trong công tác nhân sự đại hội. Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng. Cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ chốt, phải đề cao trách nhiệm nêu gương, nêu cao đức tính cần, kiệm, liêm, chính, kiên quyết khắc phục mọi biểu hiện độc đoán, gia trưởng, lạm quyền, nể nang, thấy đúng không dám bảo vệ, thấy sai không dám đấu tranh. Các cấp ủy, tổ chức đảng phải tập trung lãnh đạo và làm nòng cốt trong kiểm soát quyền lực, thực hành dân chủ rộng rãi và phát huy vai trò các tổ chức, các lực lượng tham gia kiểm soát quyền lực trong công tác nhân sự đại hội đảng các cấp, phải bảo đảm lựa chọn và giới thiệu được những cán bộ thật sự ưu tú để bầu vào cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng.

Sưu tầm

Rèn luyện bản lĩnh, chế ngự bản năng

Lòng tham là thuộc tính của chủ nghĩa cá nhân, có sẵn trong bản năng con người. Muốn chế ngự nó, phải có bản lĩnh. Bản lĩnh không tự nhiên có, mà được hình thành, phát triển, hoàn thiện thông qua môi trường giáo dục, rèn luyện. Trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, việc đẩy mạnh phê bình, tự phê bình, nâng cao tính chiến đấu trong cấp ủy, tổ chức đảng chính là các hình thức, giải pháp rèn luyện bản lĩnh cán bộ, đảng viên...

Nâng cao bản lĩnh, lấy "xây" để "chống"

Trong dịp kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975 / 30-4-2025), không gian mạng xuất hiện một số đoạn video clip được người dùng mạng xã hội chia sẻ với tốc độ chóng mặt. Clip được quay bằng điện thoại di động, cho thấy hình ảnh một phụ nữ trẻ, gương mặt sáng, tác phong nhanh nhẹn, phong thái tự tin, mạnh mẽ, xuất hiện giữa một nhóm người Việt sinh sống ở nước ngoài đang tập trung trên đường, mang theo cờ “ba sọc” của ngụy quyền Sài Gòn trước năm 1975. Theo các thông tin được thể hiện trong các video clip này thì địa điểm diễn ra sự việc là tại Australia và người phụ nữ bản lĩnh này là người Việt, gốc ở Hải Phòng, đang sinh sống, làm việc tại Australia. Trong lúc nhóm người này đang thực hiện các hành vi phản cảm, tuyên truyền, kích động chống phá đất nước Việt Nam, xuyên tạc về Đại thắng 30-4-1975, thì người phụ nữ trẻ đã mở to công suất chiếc loa, phát bài hát “Như có Bác trong ngày đại thắng”. Mặc dù bị nhiều đối tượng với gương mặt đằng đằng sát khí lao đến đe dọa, chửi bới, đòi hành hung, nhưng người phụ nữ trẻ vẫn hiên ngang, bình tĩnh, đấu tranh phản đối hành động phản bội Tổ quốc của nhóm người kia. Phía dưới các video clip, rất nhiều người để lại bình luận, bày tỏ sự thích thú, nể phục bản lĩnh của người phụ nữ trẻ. Cộng đồng mạng gọi cô là “bông hoa thép”, “khiêu vũ giữa bầy sói”...

Người có bản lĩnh luôn có xu hướng, nhu cầu hành động vì lẽ phải để bảo vệ công lý và chân lý. Đó là những người “giữa đường thấy chuyện bất bình chẳng tha...”, không bàng quan, thờ ơ trước cái ác, cái xấu, cái tiêu cực. Sự thể hiện cao nhất của bản lĩnh công dân là tinh thần yêu nước, luôn đặt Tổ quốc trong tim, đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc lên trên hết, trước hết. Trong đời sống xã hội, sự xuất hiện của những hành động trượng nghĩa của người có bản lĩnh luôn tạo hiệu ứng mạnh mẽ, lan tỏa, truyền năng lượng tích cực đến cộng đồng. Với tinh thần lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy hoa thơm lấn át cỏ dại, sự xuất hiện, lan tỏa những hành động đẹp, giàu tính trượng nghĩa, nhân văn trong đời sống đã nêu gương tốt, kiềm chế, đẩy lùi cái xấu, tiêu cực.

Trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng những năm gần đây, chúng ta thấy rõ bức tranh tương phản giữa những cán bộ, đảng viên giàu bản lĩnh, ý chí chiến đấu và một bộ phận cán bộ, đảng viên suy thoái, hành động theo bản năng, bị lòng tham, tính đố kỵ, hẹp hòi, chủ nghĩa cá nhân thao túng. Kể từ khi chúng ta đẩy mạnh công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đấu tranh phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, nhất là từ Đại hội XII của Đảng đến nay, độ đậm sắc của bức tranh tương phản ngày càng rõ nét. Bên cạnh một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên suy thoái bị phát hiện, điều tra, xử lý, môi trường văn hóa trong Đảng càng trong sạch hơn, văn minh hơn, ngày càng xứng đáng với niềm tin, kỳ vọng của nhân dân “Đảng ta là đạo đức, là văn minh”.

Gam màu sáng được tạo nên bởi bản lĩnh, ý chí chiến đấu của cán bộ, đảng viên giữ vai trò chủ đạo, tạo hiệu ứng giáo dục, cảm hóa mạnh mẽ. Rất nhiều tấm gương cán bộ, đảng viên kiên trung, nhiệt huyết, giàu bản lĩnh, đã dũng cảm đấu tranh, nêu cao tính tiền phong gương mẫu, giữ vững nguyên tắc lãnh đạo của Đảng. Sự nêu gương của rất nhiều cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu cấp ủy các cấp, các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị đã tạo động lực nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng với phương châm lấy “xây” để “chống”. Chính vì vậy, nhiều vụ việc, vụ án tham nhũng, tiêu cực đã được điều tra, xử lý kịp thời, nghiêm minh, tạo sức mạnh răn đe, thể hiện tính giáo dục, nhân văn sâu sắc trong Đảng.

Cuộc thanh lọc của bản lĩnh và ý chí chiến đấu

Một trong những dấu ấn sâu đậm từ các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là lòng dân. Hình ảnh hàng vạn người dân và du khách muôn phương đổ về trung tâm TP Hồ Chí Minh dự lễ kỷ niệm, xem diễu binh, diễu hành, bày tỏ tình cảm, niềm tin yêu sâu sắc đối với Bộ đội Cụ Hồ cho thấy sức mạnh lòng dân là tài nguyên, tài sản vô giá của Đảng. Niềm tin Việt, bản lĩnh Việt, ý chí Việt, khát vọng Việt... được hình thành, hun đúc, phát triển từ "thế trận lòng dân", một phần rất quan trọng xuất phát từ những chuyển biến, đột phá mạnh mẽ trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; hoạch định hướng đi cho đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam. Lòng dân là sức mạnh vô song. Quy tụ được lòng dân, phát huy sức mạnh vĩ đại của nhân dân là bài học kinh nghiệm xương máu của Đảng, là hồng phúc của dân tộc.

Trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đẩy mạnh triển khai sắp xếp, tinh gọn bộ máy; tổ chức đại hội đảng các cấp nhiệm kỳ 2025-2030, tiến tới Đại hội XIV của Đảng, yêu cầu về bản lĩnh, ý chí chiến đấu của cán bộ, đảng viên được đặt ra rất cao. Việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy được thực hiện với tinh thần như một cuộc cách mạng, chắc chắn sẽ không tránh khỏi những khó khăn, vướng mắc nảy sinh. Đồng thời, việc giải quyết bài toán “ai về, ai ở”, “chọn ai, gạch ai” trong đại hội đảng và trong các cơ quan, đơn vị chắc chắn sẽ có tác động đến tâm tư, tình cảm, cuộc sống gia đình của nhiều người. Bản lĩnh và ý chí chiến đấu chính là vũ khí để mỗi cán bộ, đảng viên, cấp ủy, tổ chức đảng triển khai thực hiện chủ trương của Đảng một cách kịp thời, kiên quyết, hiệu quả, ngăn chặn các biểu hiện tiêu cực, “chạy ghế”, “chạy phiếu bầu”. Trong bài viết “Học tập suốt đời” được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng vừa qua, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ: Hơn lúc nào hết, chúng ta cần có những cán bộ có tư duy, tầm nhìn, việc làm đột phá, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh, đặc biệt trong thực hiện các cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy tinh-gọn-mạnh, hiệu năng-hiệu lực-hiệu quả...

Lựa chọn cán bộ cho các vị trí trong hệ thống chính trị các cấp chưa bao giờ là công việc dễ dàng. Làm không chặt chẽ, không bám sát nguyên tắc, cấp ủy, tổ chức đảng yếu kém bản lĩnh, để cho cá nhân lũng đoạn, chi phối, hậu quả sẽ khôn lường. Trong bài viết “Tổ chức tốt đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030”, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: Tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực chưa được khắc phục triệt để; tình trạng “nói không đi đôi với làm; nói một đằng, làm một nẻo”, “đánh trống bỏ dùi”, “lạc quan tếu”, báo cáo không trung thực, cán bộ thiếu năng lực, thiếu gương mẫu, cục bộ, bè phái... đều là những “miếng mồi” để các thế lực thù địch, phản động lợi dụng tuyên truyền chống phá, để thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ nhằm làm suy giảm lòng tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước, chế độ ta... Chính vì vậy, công tác nhân sự đại hội phải được tiến hành theo quy trình chặt chẽ, khoa học và nhất quán theo hướng dẫn của Trung ương; tránh cách làm giản đơn, tùy tiện, vô nguyên tắc, cài cắm “quân xanh, quân đỏ” hoặc máy móc, cứng nhắc, xa rời thực tiễn; phải bảo đảm lựa chọn được những người tốt nhất, xứng đáng nhất, không bỏ sót những người thật sự có đức, có tài, đủ điều kiện, tiêu chuẩn, đồng thời kiên quyết chống các biểu hiện cơ hội, tham vọng quyền lực, vận động cá nhân, phe cánh, lợi ích nhóm, tư tưởng cục bộ, địa phương, thân quen...

Có thể nói, công tác sắp xếp, tinh gọn bộ máy và tổ chức đại hội đảng các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng là hai nhiệm vụ có mối quan hệ biện chứng. Quá trình triển khai thực hiện, đòi hỏi người đứng đầu, cấp ủy, tổ chức đảng các cấp phải nêu cao bản lĩnh, ý chí đấu tranh; đặt yêu cầu nhiệm vụ và lợi ích chung lên hàng đầu; chế ngự bản năng, kiềm chế lòng tham, quét sạch chủ nghĩa cá nhân để thanh lọc, lựa chọn nhân sự một cách trong sạch, đúng nguyên tắc, chọn được đội ngũ có đủ tâm, tầm và tài; thực sự đại diện cho ý chí, khát vọng của nhân dân. Để giải quyết tốt mối quan hệ “xây” và “chống”, lấy “xây” để “chống”, chúng ta cần tiếp tục nghiên cứu, quán triệt, thực hiện nghiêm túc các nghị quyết, hướng dẫn, chỉ thị, kết luận của Trung ương. Đặc biệt, cần tiếp tục rà soát 27 biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức lối sống theo Nghị quyết Trung ương 4, khóa XII và Kết luận 21, Hội nghị Trung ương 4, khóa XIII, tập trung kiểm tra, giám sát tổ chức đảng, người đứng đầu, cán bộ chủ chốt ở những lĩnh vực, địa bàn, vị trí công tác dễ xảy ra tham nhũng, tiêu cực và có nhiều khiếu kiện, khiếu kiện kéo dài. Đồng thời, quan tâm giải quyết dứt điểm những vụ việc gây bức xúc trong cán bộ, đảng viên và nhân dân. Chú trọng công tác tự kiểm tra, tự giám sát của cấp ủy, tổ chức đảng và các tổ chức trong hệ thống chính trị, kịp thời phát hiện từ nội bộ để chấn chỉnh ngay những vi phạm từ khi mới phát sinh, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành khuyết điểm, sai phạm lớn...

Rèn luyện bản lĩnh đòi hỏi tính liên tục, kết hợp chặt chẽ giữa rèn luyện và tự rèn luyện, giáo dục và tự giáo dục. Khi bản lĩnh trở thành phẩm chất của cán bộ, đảng viên, lòng tham và những nhu cầu mang tính bản năng, tiêu cực sẽ được chế ngự, kiềm tỏa. Cá nhân cũng vậy và tập thể cũng vậy.

Sưu tầm

Vết trượt từ lòng tham và bài học về tính chiến đấu

Cùng với nhiệm vụ sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực... trong hệ thống chính trị được Đảng ta tiếp tục triển khai rất mạnh mẽ, quyết liệt. Khi ánh sáng công lý rọi sâu vào chức trách công vụ, đã làm lộ chân tướng của không ít đối tượng suy thoái, trong đó có một số nhân vật từng được kỳ vọng là “hạt giống đỏ” của hệ thống chính trị...

Khi “hạt giống đỏ” suy thoái...

Những ngày gần đây, dư luận tại TP Hồ Chí Minh xôn xao trước việc một cán bộ từng được coi là “hạt giống đỏ” bị vướng vòng lao lý. Người được nhắc đến là ông Huỳnh Nguyễn Lộc, sinh năm 1981, cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP Hồ Chí Minh. Sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống cách mạng, được đào tạo căn bản về ngành y, từng là một cán bộ đoàn được đánh giá có năng lực...

Huỳnh Nguyễn Lộc thăng tiến rất nhanh. Năm 2014, khi mới 33 tuổi, Lộc đã được bổ nhiệm Phó viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP Hồ Chí Minh và chỉ một năm sau đã được đề bạt giữ chức Viện trưởng, trở thành một trong những cán bộ trẻ nhất đứng đầu một cơ quan khoa học danh giá. Có năng lực chuyên môn và giỏi về “kỹ năng mềm”, mỗi lần xuất hiện trước công chúng và truyền thông, Huỳnh Nguyễn Lộc luôn chứng tỏ bản thân là “hình mẫu” của cán bộ trẻ dồi dào năng lượng sáng tạo và tâm huyết. Sự nghiệp đang lên như diều gặp gió thì cuối năm 2024, Huỳnh Nguyễn Lộc bị Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về tội nhận hối lộ.

Mới đây, kết luận của Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an khiến nhiều người ngạc nhiên, bất ngờ, bày tỏ thái độ xót xa, tiếc nuối. Huỳnh Nguyễn Lộc đã nhận hối lộ một cách liên tục, có hệ thống với hàng chục lần, tổng số tiền lên đến hơn 47 tỷ đồng từ Công ty Cổ phần Dược Sơn Lâm để cho doanh nghiệp này trúng thầu, cung cấp dược liệu và thuốc chữa bệnh cho Viện Y dược học dân tộc TP Hồ Chí Minh. Cùng với Huỳnh Nguyễn Lộc còn có hàng chục bị can khác tại một số cơ quan, đơn vị ngành y bị cơ quan điều tra đề nghị truy tố với tội danh tương tự.

Trong bối cảnh thông tin về những vụ sản xuất, buôn bán thuốc chữa bệnh giả, thực phẩm chức năng giả với số lượng lên đến hàng trăm tấn khiến người dân hoang mang, lo lắng, việc những cán bộ trẻ như Huỳnh Nguyễn Lộc nhận hối lộ để cho doanh nghiệp thao túng, đưa hối lộ, lừa đảo chiếm đoạt tài sản... càng làm cho cơn phẫn nộ của dư luận tăng cao.

Huỳnh Nguyễn Lộc là dẫn chứng điển hình nhưng không phải duy nhất về sự tha hóa, suy thoái tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống của cán bộ trẻ, đảm nhiệm cương vị người đứng đầu trong đơn vị của hệ thống chính trị. Chỉ tính riêng lĩnh vực ngành y và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân, thời gian gần đây đã có nhiều người đứng đầu các đơn vị từ Trung ương đến địa phương bị pháp luật xử lý về tội nhận hối lộ, buông lỏng quản lý, tiếp tay cho buôn lậu, gian lận thương mại, nạn thuốc giả, thực phẩm bẩn... hoành hành.

Trước vấn nạn này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị về tăng cường chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ... nhằm bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người dân, doanh nghiệp. Trong chỉ thị, Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm với phương châm xử lý một vụ cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực; không có vùng cấm, không có ngoại lệ...

Hậu quả của các hành vi suy thoái này đối với hệ thống chính trị và đời sống xã hội là vô cùng nặng nề. Bên cạnh việc gây thất thoát tài sản nhà nước, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân và an ninh kinh tế, trật tự, an toàn xã hội... những hành vi này còn gây tổn hại nghiêm trọng niềm tin của nhân dân; lộ ra những khoảng trống đáng báo động về trách nhiệm quản lý, ý chí đấu tranh của đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị. Trong một cuộc họp của Chính phủ gần đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh, hành vi buôn lậu, hàng giả với số lượng hàng trăm tấn mà cấp ủy, chính quyền, cơ quan chức năng không biết thì chỉ có hai việc, một là không còn ý chí chiến đấu, hai là cán bộ bị mua chuộc. Cả hai tội này phải xử ngay...

Mầm mống tội ác và vũ khí đấu tranh

Vấn nạn thuốc giả, thực phẩm bẩn, hàng giả, hàng nhái... tiếp tục là chủ đề “nóng” trong các phiên thảo luận của các đại biểu Quốc hội trong những phiên họp gần đây. Hành vi buôn lậu, sản xuất, tiêu thụ, đưa-nhận hối lộ, bao che, tiếp tay cho thuốc giả, thực phẩm bẩn đầu độc đời sống xã hội chính là tội ác. Thậm chí, có đại biểu đã ví loại tội phạm này tương đương với hành vi giết người hàng loạt, cần phải nghiêm trị trước pháp luật.

Lý giải về nguyên nhân biến một số cán bộ từ “hạt giống đỏ” trở thành tội phạm, giới chuyên gia tội phạm học cho rằng, tất cả đều bắt nguồn từ lòng tham. Khi nhân cách và ý chí của cán bộ, đảng viên bị đồng tiền chi phối, lòng tham dẫn dắt thì bản lĩnh sẽ gục ngã trước bản năng, đối tượng sẽ dùng mọi thủ đoạn để đạt được mục đích cá nhân. Dưới góc nhìn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; phòng, chống suy thoái, Nghị quyết Trung ương 4, khóa XII đã chỉ rõ: Nguyên nhân sâu xa, chủ yếu của tình trạng suy thoái ở một bộ phận cán bộ, đảng viên trước hết là do bản thân những cán bộ, đảng viên đó thiếu tu dưỡng, rèn luyện; lập trường tư tưởng không vững vàng, hoang mang, dao động trước những tác động từ bên ngoài; sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, hẹp hòi, bị cám dỗ bởi các lợi ích vật chất, không làm tròn trách nhiệm, bổn phận của mình trước Đảng, trước dân...

Nhìn cận cảnh một số vụ việc, vụ án nổi cộm về tham nhũng, tiêu cực gần đây, chúng ta thấy, hành vi suy thoái diễn biến theo quy luật từ không đến có, từ nhỏ đến lớn, từ thấp đến cao. Ban đầu, hành vi nhận hối lộ chỉ ở dạng “cảm ơn”, “quà biếu”, “phần trăm”, “lại quả”... ở phạm vi cá nhân. Dần dần, vòng xoáy của đồng tiền và chủ nghĩa cá nhân đã làm mờ mắt đối tượng. Họ lôi kéo cả vợ con, gia đình, người thân, đồng chí, đồng nghiệp... vào cuộc. Và cuối cùng, không ít cán bộ, cơ quan quản lý lại biến thành tay sai cho các đối tượng, đường dây tội phạm, gây hậu quả nặng nề, hệ lụy khôn lường đối với đời sống xã hội.

Khi cán bộ, nhất là người đứng đầu trượt dài vào con đường suy thoái, rất cần sự đấu tranh, thức tỉnh từ tập thể. Đó là vai trò của cấp ủy, tổ chức đảng thông qua công tác kiểm tra, giám sát, đấu tranh phê bình, tự phê bình. Nếu ở đâu tinh thần phê bình, ý chí chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng được phát huy, chắc chắn ở đó sẽ ngăn ngừa có hiệu quả hành vi tiêu cực, sự suy thoái của cán bộ, đảng viên. Thực tế cho thấy, ở những tổ chức đảng, đơn vị để xảy ra tham nhũng, tiêu cực, thứ vũ khí quan trọng này không phát huy tác dụng hoặc đã bị cá nhân vô hiệu hóa; vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách. Nghị quyết Trung ương 4, khóa XII khẳng định: Năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của không ít tổ chức đảng còn thấp, thậm chí có nơi mất sức chiến đấu.

Mọi vết trượt, mọi hành vi suy thoái đều có căn nguyên, vạch xuất phát. Duy trì liên tục tính chiến đấu trong cấp ủy, tổ chức đảng chính là giải pháp đấu tranh phòng, chống suy thoái từ sớm, từ xa, từ nơi xuất phát. Bài học về nâng cao vai trò, hiệu lực, hiệu quả công tác lãnh đạo, kiểm tra, giám sát; nâng cao chất lượng sinh hoạt phê bình, tự phê bình trong Đảng là vấn đề căn cốt, luôn luôn nóng hổi tính thời sự.

Sưu tầm

Làm cán bộ, đừng “mắc nợ” người lao động

Nhân Ngày Quốc tế Lao động (1-5) và Tháng công nhân, cần suy ngẫm về hiện tượng cán bộ “mắc nợ” cấp dưới, người lao động. Bởi thực tế có khá nhiều cán bộ mắc khuyết điểm này, dẫn đến nhiều hệ lụy.

Cán bộ... khác quá!

Đó là nhận xét “rỉ tai” của người lao động, nhân viên dành cho những người thay đổi nhiều theo hướng tiêu cực từ khi họ trở thành cán bộ, làm sếp. Thực tế có không ít người khi là nhân viên thì rất tốt, sống hòa đồng và tôn trọng, quan tâm, giúp đỡ đồng nghiệp; nhưng khi được làm sếp thì họ dần khác. Ban đầu là ít gặp gỡ, gần gũi, trò chuyện với cấp dưới, rồi ngày càng xa cách, lạnh nhạt, thờ ơ. Có cán bộ khi gặp đồng nghiệp cũ còn quay mặt đi, như không quen biết; trong tình huống buộc phải giao tiếp thì bắt tay hờ hững, trả lời qua loa, thậm chí lên giọng trịnh thượng, ra oai. Trong khi đó, đối với cấp trên thì họ lại khúm núm, xun xoe, nịnh bợ.

“Cán bộ... khác quá” còn ở chỗ, thời là nhân viên, họ thường chia sẻ với những khó khăn, vất vả của đồng nghiệp trong cuộc sống và công việc, chê trách cấp trên không kịp thời quan tâm giải quyết những vướng mắc, bất cập, không có những chế độ, chính sách thỏa đáng chăm lo cho người lao động; không ít người còn “hùng hồn” tuyên bố: "Tôi mà là sếp thì sẽ khác...". Thế nhưng, đến lúc họ làm sếp lại quên hết; cấp dưới kiến nghị thì... bỏ đấy. Có sếp mới còn không quan tâm giải quyết những ý kiến, nguyện vọng chính đáng của người lao động bằng sếp cũ mà chỉ lo thu vén cá nhân, cốt được lợi mình. Chính sự “khác quá” này làm cho cấp dưới, người lao động cảm thấy chán nản, mất niềm tin và động lực phấn đấu.

Trách nhiệm phải làm, đâu phải “ban ơn”?

Một hiện tượng rất cần cảnh báo, chấn chỉnh là một số cán bộ không nhận thức đầy đủ về trách nhiệm, nghĩa vụ của mình; đáng lẽ phải quan tâm chăm lo, giải quyết những quyền lợi hợp pháp, chính đáng của cấp dưới và người lao động, thì họ lại “mặc định”: Cấp dưới phải nhờ vả, xin xỏ, còn sếp có quyền “ban ơn”, nếu không thích, không ưa thì không cho. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng “chạy chọt”, khiến nhiều nhân viên, người lao động dù không muốn vẫn phải tìm cách tiếp cận, nịnh nọt, cung phụng sếp để lấy lòng, để được sếp quan tâm “giúp đỡ”.

Việc sếp tự cho mình có quyền “ban ơn” gây hệ lụy rất lớn, không chỉ tạo ra tình trạng “chạy”-một dạng tham nhũng, tiêu cực phổ biến mà còn khiến nội bộ mất đoàn kết, nhiều nhân viên, người lao động nảy sinh tư tưởng tiêu cực, thậm chí dẫn đến “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Đây còn là nguyên nhân kìm hãm sự phát triển của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, bởi nó tạo ra sự cạnh tranh tiêu cực: Những người tài đức mà không biết “chạy” thì không được cấp trên trọng dụng; người phải “chạy”, khi được làm sếp sẽ tìm cách “thu hồi vốn”, chỉ “ban ơn” cho những cấp dưới cung phụng mình, và cái vòng “chạy chọt” cứ thế tái diễn... 

Có cán bộ từ khi lên sếp bỗng tỏ thái độ “lạnh như tiền” với cấp dưới và người lao động. Đồng nghiệp cũ thường xì xào về họ: Sếp lạnh như tiền thì cấp dưới mới sợ, phải cung phụng để được quan tâm giúp đỡ. Nếu cứ thân mật, gần gũi nhân viên, vô tư, khách quan làm đúng trách nhiệm thì... tiền ở đâu ra (!)

Xa dân dẫn đến nhiều sai lầm

Là cán bộ, đảng viên, hẳn ai cũng biết câu: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong” của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là bài học quý báu, lời căn dặn sâu sắc của Bác Hồ đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên về việc phải “lấy dân làm gốc”, dù công việc dễ dàng mà không có sự đồng lòng, ủng hộ và tham gia của nhân dân thì cũng không thể làm được. Ngược lại, được nhân dân đồng tình, góp sức thì việc khó đến mấy cũng thành công. Theo Người, “nhân dân có trăm tai nghìn mắt”, vì nhân dân có ở khắp mọi nơi, có thể phát hiện nhanh những điều đúng-sai, hay-dở nên không ai có thể che giấu hành vi sai trái trước nhân dân. Vì thế, người lãnh đạo phải biết tôn trọng, lắng nghe, tin tưởng và phát huy vai trò của nhân dân. Muốn chống quan liêu, tham ô, lãng phí thì phải thực hành dân chủ, phải cho dân biết, dân bàn, dân kiểm tra, giám sát; thực hành dân chủ cũng chính là động lực để phát triển xã hội cũng như mỗi tổ chức.

Thế nhưng vẫn có không ít cán bộ xa dân, không thực sự lắng nghe cấp dưới, người lao động, dẫn đến không nắm chắc thực tế để ban hành các quyết sách phù hợp, hiệu quả, khả thi; thậm chí có trường hợp ban hành những quy định “trên trời”, bị dư luận phản đối bởi không thể đi vào cuộc sống, dẫn đến sai lầm, thất bại.

Thời gian qua, chúng ta đã có nhiều bài học về việc này, như: Một số trạm thu phí BOT giao thông (để hoàn vốn cho các dự án xây dựng, nâng cấp hạ tầng) đặt sai vị trí, không tiếp thu ý kiến nhân dân dẫn đến người dân phản ứng gay gắt, phải dừng thu phí hoặc di dời trạm, thậm chí có dự án BOT bị điều tra, xử lý vi phạm. Chủ trương hạn chế xe máy vào nội thành Hà Nội (giai đoạn 2017-2021) để giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường cũng không tham khảo kỹ ý kiến người dân, thiếu phương án giao thông công cộng thay thế hợp lý nên không khả thi.

Ở phạm vi nhỏ, có không ít cán bộ độc đoán, gia trưởng, coi thường ý kiến của cấp dưới và người lao động dẫn đến “tự quyết” nhiều việc sai lầm, không hiệu quả. Trong đó, đáng phê phán nhất là việc đánh giá, sử dụng, bổ nhiệm cán bộ theo cảm tính, không tham khảo và không tôn trọng ý kiến cấp dưới. Thực tế có khá nhiều người “nói như rồng leo, làm như mèo mửa”, đối với cấp trên thì xun xoe, nịnh bợ, họ giả vờ tốt rất giỏi nên sếp siêu lòng, cất nhắc; song họ không thể hoàn thành tốt vai trò cán bộ, tư cách đạo đức cũng không xứng đáng, làm nhiều người bức xúc, phát sinh tư tưởng bất mãn, tiêu cực. Trong đánh giá, bổ nhiệm cán bộ, nếu người có thẩm quyền coi trọng xem xét hiệu quả công việc và chân thành hỏi ý kiến của cấp dưới, người lao động, phân tích thông tin kỹ lưỡng thì sẽ biết thực chất, không mắc sai lầm.

Để cấp dưới, người lao động thực sự tâm phục, khẩu phục, từng cán bộ cần thường xuyên và nghiêm túc tự soi, tự sửa và cách tốt nhất để sửa mình chính là gần gũi, chân thành lắng nghe ý kiến của cấp dưới, người lao động. Vẫn biết, làm cán bộ có nhiều công việc và mối quan hệ phải giải quyết, ít có thời gian gặp gỡ, tiếp xúc với cấp dưới, người dân. Tuy nhiên, nếu cán bộ thật sự có tâm và tầm, thật sự vì việc chung thì cũng sẽ có cách phù hợp để cấp dưới nể phục, tin tưởng, không trở thành cán bộ “mắc nợ” người lao động, bị quần chúng chê trách.

Sưu tầm

Thời của nói thì phải làm

Từ cổ chí kim, từ Đông sang Tây, từ lý luận cho đến thực tiễn và ở bất cứ quốc gia, chế độ, xã hội nào thì chữ “tín” cũng luôn được đề cao, coi trọng và được xét đến đầu tiên khi đánh giá một con người. Từ nhân dân mà ra, được nhân dân tín nhiệm nên cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ giữ chức vụ cao càng cần coi trọng chữ “tín”. Bởi, chỉ những người trọng chữ “tín”, “nói đi đôi với làm”, "nói thì phải làm" thì mới cảm hóa, lôi cuốn được quần chúng và được quần chúng quý mến, tin theo.

1. Sự nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là ở người lãnh đạo giữ vai trò quan trọng bởi nhất cử nhất động của họ vượt ra khỏi phạm vi cá nhân, mang ý nghĩa tiêu biểu, được dư luận nhìn vào. Cán bộ, đảng viên giữ các cương vị cao càng phải thực sự là những tấm gương, tiêu biểu trong lời nói, việc làm và thực hành đạo đức thì mới có thể tạo niềm tin, cuốn hút quần chúng, khơi dậy sức mạnh to lớn trong nhân dân.

Chính vì vậy, để tăng cường kỷ cương, kỷ luật của Đảng và giữ gìn phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, tính tiên phong, gương mẫu của đảng viên, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng, Đảng ta đã ban hành Quy định về những điều đảng viên không được làm và nêu rõ: Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam là chiến sĩ cách mạng trong đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam; cùng với việc gương mẫu chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quy định, quy chế, quyết định của Đảng và Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước, các quy định của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội mà mình là thành viên, phải chấp hành nghiêm những quy định của Đảng về những điều đảng viên không được làm.

Xét ở góc độ, khía cạnh nào thì sự gương mẫu trong lời nói, hành động, việc làm của cán bộ, đảng viên, nhất là người giữ chức vụ cao, có ý nghĩa hết sức quan trọng, là một trong những yếu tố mang tính chất quyết định tới chất lượng hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, địa phương; là “mệnh lệnh không lời” tạo động lực, niềm tin để cấp dưới và quần chúng nhân dân tự giác tu dưỡng, rèn luyện, noi theo. Đây cũng là đòi hỏi bức thiết của đời sống đạo đức xã hội. Vì chỉ có thông qua những tấm gương cụ thể mới củng cố và nâng cao được niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Ngược lại, “nói không đi đôi với làm, nói một đằng làm một nẻo, nói mà không làm, nói nhiều làm ít” là những biểu hiện của sự tha hóa về đạo đức, tư tưởng và lối sống, không phải là phẩm chất của cán bộ, đảng viên. Có thể kể đến, đó là tình trạng “trên trải thảm, dưới trải đinh” trong thực hiện các chính sách thu hút đầu tư, phát triển kinh tế-xã hội; tăng tốc thực hiện những “chuyến tàu vét trước khi hạ cánh” vào cuối nhiệm kỳ; biến những nguyên tắc sống còn của Đảng trở thành hình thức, làm méo mó mọi quy định, thậm chí là bất chấp pháp luật để mưu lợi... Tình trạng nhiều cán bộ, đảng viên vi phạm bị xử lý kỷ luật về Đảng, pháp luật Nhà nước từ đầu nhiệm kỳ Đại hội Đảng lần thứ XIII đến nay không chỉ gây ra nỗi buồn, thất vọng mà còn khiến nhân dân không khỏi bức xúc vì lời nói và việc làm của họ trái ngược nhau. Họ không chỉ làm méo mó hình ảnh, phẩm chất người cán bộ, đảng viên mà còn tạo điều kiện cho các thế lực thù địch khai thác, lợi dụng để xuyên tạc, bóp méo chủ trương, chính sách tốt đẹp của Đảng, Nhà nước và chế độ ta.

Nhưng cái họa và mất lớn nhất mà họ gây ra là làm sứt mẻ, xói mòn niềm tin của nhân dân đối với Đảng, chế độ; đe dọa sự tồn vong của đất nước. Đây cũng là vấn đề được Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ ra trong bài viết “Tổ chức tốt đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030” đăng trên Báo Quân đội nhân dân số ra ngày 12-2-2025: “Tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực chưa được khắc phục triệt để; tình trạng “nói không đi đôi với làm; nói một đằng, làm một nẻo”, “đánh trống bỏ dùi”, “lạc quan tếu”, báo cáo không trung thực, cán bộ thiếu năng lực, thiếu gương mẫu, cục bộ, bè phái... đều là những “miếng mồi” để các thế lực thù địch, phản động lợi dụng tuyên truyền chống phá, để thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ nhằm làm suy giảm lòng tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước, chế độ ta”.

2. “Tiên trách kỷ, hậu trách nhân”, nguyên nhân sâu xa và trước hết của tình trạng “nói không đi đôi với làm; nói một đằng, làm một nẻo” vẫn từ sự thoái hóa, biến chất, thiếu tu dưỡng rèn luyện của cán bộ, đảng viên, nhất là khi đất nước, xã hội bước vào thời kỳ hội nhập, phát triển. Nhiều ý kiến phân tích cho rằng, thời kỳ chiến tranh giải phóng đất nước thì cái tôi phục tùng cái chúng ta, lòng yêu nước nổi trội làm cho con người coi vật chất không phải là mục tiêu tối cao dù đời sống rất khó khăn. Nhưng khi đất nước hòa bình, đổi mới, phát triển thì cuộc đấu tranh giữa cái tôi với cái chúng ta trong mỗi người diễn ra rất gay gắt do thu nhập khác nhau nên sinh hoạt, cuộc sống, suy nghĩ khác nhau. Chỉ cần buông thả, thiếu tu dưỡng bản thân thì sự thực dụng, tính ích kỷ, vụ lợi sẽ lên ngôi, cái riêng sẽ lấn át cái chung, khiến con người dễ bất chấp cả nhân, lễ, liêm, sỉ, coi lợi ích riêng là điểm xuất phát và cái đích cuối cùng trong mọi hành động.

“Nói không đi đôi với làm” còn xuất phát từ thói “nói như rồng leo”, “ba hoa một tấc đến trời”; quen ra mệnh lệnh, chỉ thị, đề xuất mà không thích nghe người khác nói và khuyên răn, góp ý nên nói rồi quên, nói mà không tính đến các điều kiện thực tế, khả năng thực hiện của chính mình. Người xưa răn dạy: “Lời nói đọi máu”; “Nói chín thì phải làm mười/ Nói mười làm chín kẻ cười người chê”; “Nói người phải ngẫm đến ta/ Thử sờ lên gáy xem xa hay gần/ Nói người phải nghĩ đến thân/ Thử sờ lên gáy xem gần hay xa”, “Chân mình còn lấm bê bê/ Lại cầm bó đuốc đi rê chân người”... với ý nghĩa khuyên răn con người phải coi trọng lời nói; trước khi phê bình, góp ý, dạy bảo người khác thì phải nhìn kỹ lại mình xem đã gương mẫu, chuẩn mực chưa; muốn tạo dựng uy tín, nói cho người khác tin, nghe thì lời nói phải đi đôi với việc làm. Muốn thế thì trước khi nói phải nghĩ đến làm, phải tính đến mọi khả năng, điều kiện thực tế, thực thi, hoàn thành chứ đừng nên cao giọng, nói cho vui miệng, nói rồi quên... 

Một vấn đề nữa là mặc dù Bộ Chính trị đã có Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12-12-2013 ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị-xã hội và Quyết định số 218-QĐ/TW ngày 12-12-2013 ban hành quy định về việc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị-xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, nhưng việc này còn nhiều hạn chế, chưa được coi trọng, phát huy tốt. Chính vì thế mới có tình trạng nhiều trường hợp cán bộ được bổ nhiệm giữ chức vụ cao trong thời gian dài thì cơ quan thanh tra, kiểm tra, điều tra mới phát hiện những vi phạm trong quá khứ nên hậu quả càng lớn. 

Ông Nguyễn Túc, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đặt câu hỏi và kiến nghị: “Tại sao nhiệm kỳ nào chúng ta cũng đặt vấn đề không được để lọt vào bộ máy những cán bộ thiếu năng lực, phẩm chất, nhưng cuối cùng vẫn xảy ra? Đó là do chúng ta chưa coi trọng vai trò giám sát của quần chúng nhân dân. Từ những vụ việc xảy ra thời gian qua cũng cho thấy tinh thần đấu tranh, phê bình của đảng viên, tổ chức đảng; kiểm soát của cấp trên, giám sát của cấp dưới đối với những cán bộ “nói không đi đôi với làm” còn hạn chế vì ngại va chạm. Do đó, cần đề cao sức mạnh của dư luận trong việc kiểm soát đạo đức cán bộ, đảng viên; không để bất kỳ cán bộ, đảng viên nào nằm ngoài sự kiểm soát của nhân dân, của cấp dưới, đặc biệt những người giữ cương vị lãnh đạo, quản lý. Đấy là hình thức phát triển đạo đức thiết thực nhất, không bàn suông, không hô khẩu hiệu đạo đức”.

Mỗi người, nhất là cán bộ, đảng viên, khi đã nói ra thì phải làm cho bằng được, đã làm thì phải làm đến nơi đến chốn. Tốt nhất là nên nói ít làm nhiều, thậm chí là lặng lẽ, tập trung vào làm. Hơn nữa, dù khéo léo, tài ăn nói đến mấy cũng không thể che giấu, lấp liếm cho hành động và bản chất con người, bởi “cái kim trong bọc lâu ngày cũng sẽ lòi ra” và sự giả dối cuối cùng sẽ bị phát giác, phải trả giá.

Sưu tầm

“Bình dân học vụ số” và những việc cần làm ngay

Háo hức, tò mò với cái mới là tâm lý chung không chỉ của người Việt. Sự xuất hiện của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong đời sống xã hội không là ngoại lệ. Tham gia Phong trào “Bình dân học vụ số” nhằm phổ cập kiến thức, kỹ năng ứng dụng AI phục vụ cho chuyển đổi số trong hệ thống chính trị các cấp là yêu cầu bắt buộc. Tuy nhiên, AI không phải là “đũa thần”. Nếu tuyệt đối hóa, lệ thuộc vào nó, sử dụng sai mục đích dẫn đến mê sảng vì nó, cái giá phải trả là rất khó lường...

Không xem AI là “đũa thần”

Thạc sĩ Phan Văn Tú, Chủ nhiệm Bộ môn Báo chí, Khoa Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) đã nhấn mạnh vấn đề này trong các chương trình đào tạo cho sinh viên báo chí và các lớp tập huấn truyền thông cho cán bộ, công chức. Là giảng viên giàu kinh nghiệm về chuyên ngành báo điện tử và truyền hình, Thạc sĩ Phan Văn Tú bày tỏ lo ngại khi không ít cán bộ, công chức, viên chức, phóng viên đang có xu hướng “thần thánh hóa” công nghệ AI, coi AI là cây “đũa thần” làm thay công việc của con người trong hoạt động công vụ và lao động báo chí. Điều này sẽ rất nguy hiểm. Việc ứng dụng AI một cách tùy tiện, tự nhiên chủ nghĩa sẽ là lợi bất cập hại. Bên cạnh nguy cơ mất an toàn, an ninh về thông tin, hệ thống dữ liệu, dần dần người dùng AI sẽ bị chính công nghệ này đẩy vào thế “việt vị”. Đặc biệt trong nghề báo, AI là con dao hai lưỡi. Vụ việc 3 tờ báo lớn của Việt Nam vừa bị tấn công mạng là lời cảnh báo nghiêm khắc đối với nghề báo và người làm báo trong môi trường số và ứng dụng AI. Theo Thạc sĩ Phan Văn Tú, người dùng chỉ nên coi AI là công cụ hỗ trợ thông minh và khai thác, tận dụng nó một cách thông minh, có chọn lọc. Nếu coi AI là “đũa thần”, là mục tiêu của nghề báo rồi lệ thuộc vào nó thì đó là con đường “tự sát” ngắn nhất và nhanh nhất của nghề báo trong môi trường số.

Trên phương diện đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng, báo chí là mặt trận tiên phong và nhà báo là những chiến sĩ tiên phong. Trong “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng”, Đảng ta xác định, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc trong xây dựng tiềm lực, lực lượng, thế trận quốc phòng toàn dân kết hợp với thế trận an ninh nhân dân trên không gian mạng vững chắc, rộng khắp; xác lập, bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, góp phần bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc và lợi ích quốc gia-dân tộc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để xây dựng và phát triển đất nước...

Với phương châm lấy “xây” để “chống”, Phong trào “Bình dân học vụ số” chính là sự cụ thể hóa các giải pháp nhằm mục tiêu trước mắt là phổ cập kiến thức, kỹ năng ứng dụng AI cho cán  bộ, công chức, viên chức, người lao động trong hệ thống chính trị; cán bộ, chiến sĩ trong LLVT. Việc này vừa góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động công vụ, vừa có cơ sở, nền tảng công nghệ để tham gia nhận diện, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái; hình thành thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên không gian mạng. Chính vì vậy, người dùng AI phải có nhận thức đúng đắn, đầy đủ về AI để có phương thức khai thác, ứng dụng nó một cách thông minh, hiệu quả. Theo các chuyên gia an ninh mạng, dù phát triển đến trình độ nào, đẳng cấp nào thì con người vẫn phải điều khiển AI, không lạm dụng để AI điều khiển mình. Nhấn mạnh vấn đề này bởi, những chiêu thức do các thế lực thù địch thực hiện nhằm chống phá đất nước thường đánh mạnh vào yếu tố tâm lý nhằm thao túng tâm lý đối tượng để dẫn dắt, dụ dỗ, mê hoặc đối tượng nghe theo, tin theo, làm theo ý đồ, mưu đồ của chúng.

“Lấy độc trị độc” và những việc cần làm ngay

Đại tá, TS Trần Ngọc Anh, nguyên Chỉ huy trưởng Trung tâm 286, Bộ tư lệnh 86 cho rằng, trên phương diện nghiệp vụ chuyên môn, khi các thế lực thù địch tận dụng AI để chống phá đất nước thì chúng ta cũng “lấy độc trị độc”, sử dụng chính các phần mềm AI để nhận diện, bóc trần bộ mặt thật của chúng. Các sản phẩm của AI dù được thực hiện, ngụy trang tinh vi đến đâu cũng chỉ có thể đánh lừa thị giác, thính giác của con người bình thường. Các lực lượng chức năng hoàn toàn có thể ứng dụng các phần mềm, thuật toán AI để nhận diện nó một cách nhanh nhất, lật tẩy sự thật và thông qua các phương tiện thông tin đại chúng để khuyến cáo, cảnh báo công chúng.

Trong đại dịch Covid-19 năm 2021 và các ngày lễ, sự kiện trọng đại của đất nước thời gian qua, các lực lượng chức năng đã ứng dụng rất hiệu quả các phần mềm AI phát hiện nhanh, xử lý kịp thời hàng loạt tin giả, thông tin có nội dung xấu độc, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thông tin đại chúng tuyên truyền, cảnh báo kịp thời, giúp công chúng nhận diện rõ sự thật. Bản chất của tin giả khi đã bị bóc trần thì nó nhanh chóng trở thành “rác” trên không gian mạng. Nhờ đó, chúng ta đã ngăn chặn kịp thời và có hiệu quả hàng loạt tin giả có xu hướng thao túng tâm lý, gây rối loạn tình hình an ninh, trật tự do các thế lực thù địch thực hiện bằng công nghệ AI.

Theo đề xuất của một số chuyên gia an ninh mạng, trong quá trình triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số”, bên cạnh trang bị kiến thức, kỹ năng ứng dụng công nghệ AI vào giải quyết công việc theo chức trách công vụ, chúng ta cần tập huấn cho người dùng về kỹ năng bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ an toàn hệ thống dữ liệu, kỹ năng tận dụng AI tham gia tuyên truyền, đấu tranh phản bác thông tin sai trái, xấu độc trên không gian mạng. Nhận thức rõ thời cơ và những nguy cơ, thách thức từ không gian mạng và xu thế phát triển AI, Đảng, Nhà nước ta đã ban hành Luật An ninh mạng và các nghị quyết về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng. Đây là những căn cứ, định hướng lớn để các cơ quan chức năng xây dựng kế hoạch, triển khai các chương trình tập huấn. Cùng với đó, cần xác định Phong trào “Bình dân học vụ số” là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả việc học tập, quán triệt, đưa Luật An ninh mạng và các nghị quyết của Đảng vào cuộc sống.

Trong xu hướng chuyển đổi số và xu thế toàn cầu hóa hiện nay, chúng ta cần tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện hành lang pháp lý, các quy định pháp luật về an ninh mạng, an toàn thông tin, xử lý tin giả; nâng cao hiệu lực, hiệu quả pháp lý phòng, chống các hành vi lợi dụng AI xâm phạm quyền, lợi ích công dân, xâm hại an ninh quốc gia. Trung tướng, PGS, TS Nguyễn Đức Hải, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược Quốc phòng, Bộ Quốc phòng (nay là Viện Chiến lược và Lịch sử Quốc phòng Việt Nam) đề xuất, Đảng, Nhà nước cần bổ sung chính sách đầu tư phát triển hạ tầng số gắn với chính sách, chế độ đãi ngộ xứng đáng để đào tạo, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao về AI trong các cơ quan chức năng. AI là lĩnh vực rất mới mẻ ở Việt Nam. Chúng ta muốn đi tắt, đón đầu, thực hiện có hiệu quả chiến lược chuyển đổi số gắn với bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng thì phải có chính sách đột phá mạnh mẽ. Trong lúc chờ đợi sự bổ sung, hoàn thiện hành lang pháp lý, hệ thống pháp luật chặt chẽ, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả về AI và công nghệ số, cơ quan chức năng và hệ thống chính trị các cấp cần tăng cường công tác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống các hành vi lợi dụng AI tuyên truyền xuyên tạc, chống phá Đảng, chống phá đất nước trên không gian mạng.

Thông qua “bộ lọc” của các lực lượng chuyên trách đấu tranh bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng, cần thực hiện nhanh chóng và toàn diện việc cung cấp thông tin, giúp cộng đồng mạng nhận diện kịp thời tin giả, tin xấu độc để đấu tranh, loại bỏ chúng trong đời sống tinh thần. Việc ứng dụng các phần mềm AI vào công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục cũng cần được coi trọng nhằm đổi mới hình thức, phương pháp tiếp cận công chúng. Những sản phẩm AI, những mô hình sáng tạo, ứng dụng công nghệ AI hữu ích của các tổ chức, cá nhân cần được thống kê, tổng hợp, đánh giá kịp thời để có hình thức tôn vinh, rút kinh nghiệm phổ biến, nhân rộng trong môi trường “Bình dân học vụ số”. Đó cũng là cách thiết thực thúc đẩy tinh thần lấy “xây” để “chống”, lấy cái đẹp dẹp cái xấu, góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên không gian mạng, đấu tranh làm thất bại chiến lược “diễn biến hòa bình” mang màu sắc AI của các thế lực thù địch.

Sưu tầm

Khi đồ giả được làm như thật

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào đời sống là xu thế tất yếu của xã hội hiện đại. Hiện tại, ngành công nghệ AI ở Việt Nam còn non trẻ; trình độ, kỹ năng ứng dụng AI vào các lĩnh vực công tác của đại đa số cán bộ, công chức, người dân mới ở ngưỡng “bình dân học vụ số”. Việc nhận diện, đấu tranh, ứng phó với ma trận tin giả, sản phẩm xấu độc từ AI do các thế lực thù địch thực hiện, đang đặt ra những yêu cầu mới với rất nhiều thách thức...

"Choáng" với các sản phẩm từ AI

Trên trang Facebook cá nhân, Đại tá Trần Thế Tuyển, Phó chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ TP Hồ Chí Minh chia sẻ một video clip kèm câu chuyện cảm động. Clip mô tả cảnh người chiến sĩ trẻ từ chiến trường trở về trong vòng tay yêu thương của bà mẹ già ở tuổi thượng thượng thọ, kèm lời bình: “Cái ôm mẹ đã chờ đợi gần trọn đời người”. Đại tá Trần Thế Tuyển cho biết, hai nhân vật trong clip là thân mẫu và em trai của ông-liệt sĩ Trần Văn Thiềng, hy sinh ở Mặt trận phía Nam vào giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Suốt hơn nửa thế kỷ qua, người mẹ già ở quê cùng với các anh em trong gia đình không lúc nào nguôi ngoai nỗi nhớ thương người chiến sĩ “mãi mãi tuổi hai mươi”, đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt. Thế rồi, chỉ từ tấm ảnh cũ của liệt sĩ, một bạn trẻ đã ứng dụng công nghệ AI, tạo ra “thước phim” mô tả cuộc trùng phùng xúc động, đượm tình mẫu tử. Hình ảnh trong clip có độ sắc nét, chân thực và sinh động như thật, quan sát bằng mắt thường rất khó nhận ra đây là sản phẩm được tạo ra bởi AI. “Cả nhà tôi xúc động trào nước mắt. Mẹ tôi không tin đây là sản phẩm công nghệ. Bà xem clip mà cứ ngỡ con trai của mình trở về trong mơ”-Đại tá Trần Thế Tuyển cảm thán!

Một ví dụ khác, trong trận động đất kinh hoàng xảy ra tại Myanmar cuối tháng 3-2025, không gian mạng xuất hiện một video clip được người dùng mạng xã hội ở Việt Nam chia sẻ với tốc độ chóng mặt. Clip diễn tả cảnh một chú chó thông minh đã “phản ứng như thần”, cắn vào cổ áo em bé sơ sinh nhảy phốc ra khỏi đống đổ nát trước khi một mảng bê tông khổng lồ đổ sập xuống. Phía dưới clip, rất nhiều người bình luận, hết lời thán phục chú chó thông minh, đồng thời gửi lời chúc mừng đến gia đình cháu bé vì đã có hồng phúc lớn, thoát khỏi cửa tử trong khoảnh khắc thót tim. Mặc dù một số người am hiểu về công nghệ vào bình luận giải thích, đây chỉ là sản phẩm AI nhưng vì câu chuyện trong clip quá gay cấn và xúc động, hình ảnh ảo được làm y như thật khiến một bộ phận không nhỏ người dùng mạng xã hội phải mất một thời gian rất lâu sau đó mới nhận thức ra vấn đề...

Xin dẫn vài ví dụ trong hằng hà sa số các sản phẩm AI đã và đang xuất hiện tràn ngập không gian mạng. Cảm giác chung của đại đa số người dùng mạng xã hội là “choáng” với sự phát triển quá nhanh, quá xuất sắc của công nghệ AI. Đại tá, TS Trần Ngọc Anh, nguyên Chỉ huy trưởng Trung tâm 286 (Bộ tư lệnh 86) cho biết: Hiện có hàng trăm công nghệ AI được ứng dụng trên không gian mạng. Mức độ ứng dụng các phần mềm AI chúng ta đang phổ cập hiện nay chủ yếu là soạn thảo văn bản, đọc tài liệu, xử lý số liệu... hoặc ứng dụng như một “trợ lý ảo” cho người dùng. Với những người có trình độ, kỹ năng về công nghệ thông tin thì chỉ cần có nguyên liệu là hình ảnh, giọng nói, thông tin của nhân vật là có thể ứng dụng các phầm mềm AI để tạo ra các sản phẩm truyền thông, đặc biệt là dưới dạng video clip y như thật, chỉ trong vòng... “ba nốt nhạc”. Cũng bởi thế nên thời gian gần đây, những sản phẩm truyền thông, video clip giải trí do AI thực hiện xuất hiện dày đặc trên không gian mạng. Người xem thực sự “choáng” với những “thước phim” mô tả cảnh “nguyên thủ quốc gia” một số nước uống bia hơi, nhậu lòng se điếu... trên vỉa hè Hà Nội, đi nhặt rác trên sông Tô Lịch. Với mặt bằng dân trí về ứng dụng công nghệ thông tin hiện nay ở Việt Nam, việc phân biệt thật-giả trên ma trận thông tin không gian mạng là vấn đề đầy khó khăn, thách thức...

Cuộc chiến trên không gian mạng

Khi đồ giả được làm như thật, các phần mềm AI đang tạo ra tính hai mặt trên không gian mạng và đời sống xã hội. Bên cạnh những tiện ích tuyệt vời do AI mang lại, điển hình là ứng dụng AI vào giải quyết công việc, cung cấp các sản phẩm giải trí cho môi trường văn hóa-nghệ thuật... AI đã và đang trở thành công cụ đắc lực bị các thế lực thù địch và tội phạm công nghệ cao lợi dụng để thực hiện các hành vi bất minh, chống phá đất nước. Có thể nói, chưa bao giờ tội phạm công nghệ cao hoành hành, gây thiệt hại lớn về tài sản của tổ chức, cá nhân; gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự ở nước ta như giai đoạn hiện nay.

Theo số liệu được Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) công bố, ở Việt Nam hiện nay, cứ khoảng 220 người dùng điện thoại thông minh thì có một người là nạn nhân của lừa đảo trực tuyến. Thiệt hại của tổ chức, cá nhân do tội phạm công nghệ cao lừa đảo trong năm 2024 ước tính lên đến 18.900 tỷ đồng. Tuy nhiên, con số này chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, bởi thực tế còn rất nhiều nạn nhân bị lừa đảo nhưng không trình báo, cơ quan chức năng không nắm được. Một thực trạng rất đáng lo ngại là đại đa số nạn nhân bị lừa đảo trên không gian mạng đều “tiền mất tật mang”. Mặc dù nạn nhân trình báo cơ quan công an nhưng tỷ lệ điều tra, lấy lại tài sản bị lừa đảo cho nạn nhân là vô cùng thấp. Theo một số chuyên gia NCA, tội phạm công nghệ cao đã ứng dụng các thuật toán AI để dụ dỗ, thao túng tâm lý nạn nhân một cách rất tinh vi, khiến không chỉ những người nhẹ dạ cả tin mà ngay cả nhiều người trong giới trí thức, cán bộ, công chức cũng trở thành nạn nhân.

“Báo cáo rủi ro toàn cầu 2024” của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) đã xếp thông tin gây hiểu lầm và tin giả do AI tạo ra là mối đe dọa lớn thứ hai trong số 20 rủi ro toàn cầu lớn nhất năm 2024, xếp sau rủi ro về thời tiết cực đoan. Điều này cho thấy, ma trận tin giả từ AI là thách thức mang tính toàn cầu.

Dẫn vài số liệu của cơ quan chức năng để thấy rõ hơn mức độ nguy hại, nguy hiểm từ mặt trái của AI, đồng thời có cái nhìn tham chiếu trên mặt trận tư tưởng chính trị, văn hóa. Thiệt hại về tiền bạc có thể định lượng bằng số liệu cụ thể và mất tiền có thể kiếm lại được bằng nhiều cách, nhưng sự nguy hại, nguy hiểm khi các thế lực thù địch ứng dụng các phần mềm AI để tấn công phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng bằng “diễn biến hòa bình” thì rất khó để lượng hóa, đong đếm. Những ngày gần đây, thông tin do Trung tâm An ninh mạng quốc gia, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an cung cấp khiến cộng đồng báo chí cả nước quan tâm, lo ngại. Theo đó, A05 đã phát hiện 3 cơ quan báo chí lớn của Việt Nam bị tấn công mạng. Tội phạm công nghệ cao đã tấn công vào hệ thống dữ liệu, đánh cắp thông tin. A05 cảnh báo, nếu những sự việc này không được phát hiện, xử lý kịp thời, hậu quả sẽ khôn lường...

Việc ứng dụng các phần mềm AI để thực hiện mưu đồ chống phá Đảng, chống phá đất nước của các thế lực thù địch, phản động không chỉ là tạo ra các sản phẩm “lấy giả làm thật” để lừa bịp, dẫn dụ, kích động dư luận, mà chúng còn nhắm đến tấn công mạng các cơ quan quản lý nhà nước, các tờ báo lớn. Thực trạng này đòi hỏi chúng ta phải đề cao cảnh giác, chủ động các giải pháp ứng phó kịp thời, cả trên phương diện kỹ thuật, công nghệ và mặt trận đấu tranh, định hướng tư tưởng, dư luận trên không gian mạng. Phải coi đây là cuộc chiến đấu thực sự và cam go để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng...

Sưu tầm

Đừng vì bức xúc...

- Thế này là nguy rồi! Nguy thật rồi!

Tiếng kêu thất thanh từ nhà chị Thoa cùng xóm vang lên giữa trưa hè. Tôi giật mình, vội vã chạy sang. Chị Thoa ngồi bệt giữa nền nhà, nước mắt lưng tròng, tay ôm chặt một hộp sữa bột. Anh Toán chồng chị thì luống cuống chưa hiểu chuyện gì.

- Sữa này... sữa anh Toán mua cho chị. Nó... nó là giả! Báo chí nói đây là hàng giả, độc hại! Trời ơi, chị uống cả tháng nay rồi. Ai biết được họ bỏ cái gì vào trong? Anh Toán thương chị hay đi trực đêm nên mua sữa tẩm bổ. Ai ngờ... ai ngờ...

Chị Thoa nấc lên từng tiếng. Tôi cầm hộp sữa lên ngó nghiêng, lấy điện thoại ra thử tìm hiểu. Quả thật, nhãn hiệu sữa chị Thoa dùng bị liệt vào danh sách những sản phẩm giả mạo.

- Vụ việc đã được phát giác. Các cơ quan chức năng đang phối hợp để làm rõ nguồn gốc, quy mô và mức độ vi phạm của tổ chức, cá nhân liên quan.

Nghe tôi đọc to một đoạn, chị Thoa bỗng đập tay xuống bàn, giọng đầy uất ức:

- Sao không bắt hết bọn chúng đi? Làm sữa giả, hại người, đáng ra phải tống tù cả lũ ngay lập tức! Hay là bọn chúng có quan hệ với chính quyền? Hay là các cơ quan lại đùn đẩy trách nhiệm, cuối cùng chẳng ai bị sao cả. Mấy hôm nay chị đọc đầy rẫy thông tin như vậy trên mạng xã hội, nhưng bán tín bán nghi. Giờ thành nạn nhân thì thấy có khi là thế...

- Mình cứ bình tĩnh. Giận quá mất khôn! - Anh Toán xoa dịu vợ.

- Em đồng ý với anh Toán. Không phải chuyện gì chị cũng tin mấy bài đăng trên mạng đâu. Quả thật vụ sữa giả bị phơi bày ra ánh sáng đã làm “dậy sóng” dư luận. Đó là hành vi vi phạm pháp luật, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người tiêu dùng. Nhưng thay vì chung tay đấu tranh, các thế lực thù địch, cơ hội chính trị lại coi sự việc này là “miếng mồi” béo bở để tạo tâm lý hoang mang trong dư luận và xuyên tạc, bôi nhọ chính quyền. Với cái nhìn phiến diện, cảm tính, chúng rêu rao rằng việc phá án sữa giả là “ngẫu nhiên”; việc phân cấp quản lý giữa các bộ, ngành và địa phương còn mơ hồ, dẫn đến tình trạng các cấp đùn đẩy trách nhiệm cho nhau; chính quyền cố tình làm ngơ để dân hứng chịu; hay trong đội ngũ làm hàng giả có “người nhà” của cán bộ cấp cao nên cơ quan chức năng đang “chùn chân”, muốn “làm nguội” vụ này rồi chìm vào quên lãng...

- Thì em cứ thử đặt vào địa vị của chị xem có tránh được việc phải phán xét như thế không? - Chị Thoa trách ngược.

- Em hiểu, không chỉ chị mà nhiều người khác, nhất là khi đang bức xúc thì rất dễ bị “dắt mũi”. Song vụ việc vẫn đang được điều tra và xử lý theo đúng trình tự luật pháp, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt rồi. Những tổ chức, cá nhân sai phạm sẽ bị xử lý nghiêm minh. Đảng ta rất quyết tâm và không có “vùng cấm” trong việc xử lý sai phạm. Rất nhiều vụ án lớn, trọng điểm thời gian qua là ví dụ rõ ràng đó chị!

Chị Thoa như thể tỉnh ra, gật đầu lia lịa:

- Chắc chị nghĩ quẩn. Mà đúng là mấy hôm nay chị lướt mạng thấy toàn tin tiêu cực như thế, xem nhiều cũng thấy hoang mang...

Trước khi ra về, tôi thấy chị Thoa đã bình tâm hơn hẳn. Trong cơn bức xúc, lo lắng, đôi khi chỉ cần một lời giải thích tỉnh táo là có thể giúp người khác không bị kích động, suy nghĩ sai lầm, suy diễn tiêu cực.

 Sưu tầm