Phát huy giá trị văn hóa đạo đức trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc

          Văn hóa đạo đức trước hết là một bộ phận, thành tố của văn hóa tinh thần xã hội. Giá trị văn hóa đạo đức là những giá trị, chuẩn mực đạo đức in đậm trong nhận thức, hành động của cộng đồng, được xã hội thừa nhận và được thể hiện thông qua hành vi của con người.

          Xét trên cả góc độ hệ thống giá trị, truyền thống và lịch sử dân tộc thì văn hóa đạo đức là một hệ thống trọn vẹn các giá trị được hình thành và phát triển trong suốt quá trình dựng nước, giữ nước của dân tộc ta. Đó là lý tưởng, chính sách, lối sống nhân đạo; hòa bình, hòa hợp, dân chủ; lòng nhân ái, vị tha, tính lương thiện; là lương tri, đạo lý; là tuyên ngôn, tiếng nói, chữ viết... Những giá trị đó được hình thành và phát triển trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước và không dễ bị “hòa tan” trong quá trình giao lưu, hội nhập quốc tế.

          Đảng ta xác định: “Văn hóa là hồn cốt của dân tộc, là nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

          Trong tình hình mới, để phát huy giá trị văn hóa đạo đức của con người Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII, chúng ta cần chú trọng thực hiện có chất lượng, hiệu quả một số nội dung sau:

          Một là, khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước của nhân dân.

          Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam là một sự thống nhất chặt chẽ ý thức bảo vệ chủ quyền non sông đất nước, tinh thần độc lập dân tộc, ý chí tự chủ, tự lực, tự cường, quyết tâm bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc, không chịu khuất phục trước mọi thế lực xâm lược. Là sợi chỉ đỏ xuyên suốt chiều dài lịch sử dân tộc, trở thành giá trị, chuẩn mực cao nhất trong thang giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam và là sức mạnh tiềm tàng, không bao giờ cạn trong nhân dân.          Như vậy, muốn phát huy mạnh mẽ giá trị văn hóa của con người Việt Nam, thì trước hết, chủ nghĩa yêu nước cần phải được thường xuyên khơi dậy, bồi đắp để biến thành hành động cụ thể, thành các phong trào xã hội thiết thực, nếu không “những giá trị tiềm tàng” sẽ có nguy cơ phai mờ theo thời gian. Đúng như Đảng ta đã xác định, phải “giáo dục tinh thần yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc, truyền thống và lịch sử dân tộc, ý thức trách nhiệm xã hội cho các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ”.

          Trong bối cảnh hiện nay, việc giáo dục tinh thần yêu nước cho thế hệ trẻ cần phải gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội, với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Cùng với bồi dưỡng phẩm chất, đạo đức, lối sống, niềm tin, ý chí, cần thôi thúc hành động tự giác, hướng tới mục tiêu, lý tưởng cách mạng, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; “khơi dậy truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc, niềm tin, khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc”.

          Hai là, khơi dậy, phát huy tối đa nguồn lực con người và lòng trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân.

          Lòng trung thành là một trong những giá trị văn hóa đạo đức, được biểu hiện ở sự giác ngộ sâu sắc và quyết tâm phấn đấu thực hiện mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân; thương yêu giúp đỡ đồng chí, đồng đội; đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc lên trên lợi ích cá nhân; “Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư”; “Việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh”, phải “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”...

          Để phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, phải khơi dậy tối đa nguồn lực con người, coi con người là trung tâm, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. Theo đó, cần khơi dậy các tiềm năng sáng tạo, quyền làm chủ của nhân dân và phát huy tối đa dân chủ xã hội chủ nghĩa.

          Ba là, khơi dậy tinh thần đại đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế cao cả.

          Đoàn kết dân tộc - gắn bó cộng đồng là bản chất, truyền thống của dân tộc Việt Nam, được biểu hiện trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của nhân dân ta. Đoàn kết dân tộc không chỉ là sự cố kết giữa các tộc người, tôn giáo, giai cấp trên mọi vùng, miền Tổ quốc, mà còn là sự gắn kết, sẻ chia, tương trợ lẫn nhau giữa người dân ở trong nước và người Việt Nam định cư ở nước ngoài trên cơ sở thống nhất về mục tiêu chung.

          Bên cạnh truyền thống đoàn kết dân tộc, thì tinh thần đoàn kết quốc tế cao cả cũng là một trong những giá trị và truyền thống tốt đẹp của nhân dân Việt Nam, đặc biệt là trong các giai đoạn cách mạng từ khi có Đảng lãnh đạo. Tinh thần đó không chỉ được thể hiện qua những thời điểm cam go của lịch sự - khi nhân dân ta luôn sát cách cùng và nhân dân các nước anh em trong quá trình chiến đấu chống kẻ thù chung, mà còn biểu hiện sinh động trong mọi mặt đời sống xã hội. Trong bối cảnh hiện nay, tinh thần đó đã và đang đem lại nhiều kết quả to lớn trong hội nhập quốc tế.

          Việc khơi dậy tinh thần đại đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế trong quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng hiện nay cũng là để phát huy cao độ ý thức “tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại phù hợp với thực tiễn Việt Nam”, đồng thời “nâng cao sức đề kháng của các tầng lớp nhân dân...”, làm thất bại mọi âm mưu, hành động can thiệp của các thế lực thù địch vào công việc nội bộ, xâm phạm chủ quyền, an ninh quốc gia và ổn định chính trị đất nước.

          Bốn là, khơi dậy giá trị cần cù, dũng cảm, kiên cường, mưu trí, sáng tạo của nhân dân và khát vọng phát triển đất nước.

          Những giá trị cần cù, dũng cảm, kiên cường, mưu trí, sáng tạo luôn tiềm ẩn trong hầu hết mỗi con dân đất Việt. Tùy vào những hoàn cảnh và điều kiện cụ thể mà những “chất vàng mười” đó được “phát lộ” đến “mức độ” nào. Chính vì thế, trách nhiệm của Đảng và Nhà nước là phải luôn tạo ra được những “chất xúc tác” quan trọng để không ngừng khơi dậy, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ những giá trị đã làm nên một dân tộc anh hùng.

          Sự gương mẫu, thống nhất giữa lời nói và hành động của cán bộ, đảng viên sẽ là một trong những “chất xúc tác” quan trọng thôi thúc dân nghe, tin và làm theo. Chính vì thế, để khơi dậy và phát huy được những giá trị văn hóa đạo đức nêu trên trong mọi tầng lớp nhân dân, thì trước hết, mỗi cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị phải luôn biết đặt mình trong tập thể, trong sự nghiệp cách mạng chung của Đảng và nhân dân; không buông lỏng kỷ luật, kỷ cương dẫn đến suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; “phải kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng, bồi dưỡng tư tưởng tập thể, tinh thần đoàn kết, tính tổ chức và tính kỷ luật”.

          Đại hội XIII của Đảng xác định: “Khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc” là tiếp tục sự khẳng định mục tiêu cao cả nhất của Đảng, đồng thời là một bước tiến phù hợp với điều kiện “đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”.

          Để đạt được mục tiêu trên, còn rất nhiều việc phải làm, trong đó có những vấn đề liên quan đến con người, nhất là trong bối cảnh, tình hình thế giới diễn biến rất nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo; trong nước, bốn nguy cơ mà Đảng ta đã chỉ ra còn tồn tại, có mặt còn gay gắt hơn, “nền kinh tế phát triển chưa bền vững, còn nhiều hạn chế, yếu kém, đứng trước nhiều khó khăn, thách thức mới do tác động của đại dịch COVID-19 và khủng hoảng kinh tế toàn cầu gây ra”. Theo đó, cùng với nhiều giải pháp đồng bộ, khả thi đã được xác lập, Đảng phải kiên quyết, linh hoạt hơn nữa trong tạo môi trường và điều kiện xã hội thuận lợi nhằm khơi dậy truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý chí tự cường, niềm tin, tài năng, trí tuệ, phẩm chất của con người Việt Nam; phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc./.

 

Góp phần nhận diện để sàng lọc, loại bỏ cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất hiện nay

 

Trước yêu cầu của công cuộc đổi mới toàn diện, đồng bộ hiện nay, Đảng ta tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; đồng thời, kiên quyết, kiên trì rà soát, sàng lọc, đưa những cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất ra khỏi Đảng và bộ máy chính trị các cấp. Đó là công việc có ý nghĩa hết sức quan trọng và cấp thiết, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và chế độ trong tình hình mới.

Nhận diện để sàng lọc, loại bỏ cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất hiện nay

Kinh nghiệm lịch sử 91 năm qua, nhất là 76 năm cầm quyền của Đảng cho thấy, sau khi có đường lối chính trị đúng đắn, một trong những nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp cách mạng là xây dựng được đội ngũ cán bộ, đảng viên, trước hết là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp có đủ phẩm chất, năng lực, ngang tầm nhiệm vụ. Do đó, cùng với “xây”, Đảng ta hết sức coi trọng việc chỉnh đốn Đảng, nhất là khi xuất hiện tình hình đặc biệt, cấp bách, qua đó góp phần sàng lọc và loại bỏ những cán bộ, đảng viên suy thoái, thoái hóa, biến chất ra khỏi đội ngũ, để Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh. Thực tiễn trong hơn 91 năm lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đã tiến hành nhiều cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng một cách toàn diện và kiên quyết, nhằm kịp thời khắc phục những thiếu sót, khuyết điểm, phát huy tốt vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên.

Đặc biệt trong 10 năm trở lại đây, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng được đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ, với quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, đạt được nhiều kết quả tích cực. Công tác cán bộ là “then chốt của then chốt” được coi trọng, có nhiều đổi mới, đạt được những kết quả quan trọng. Tuy nhiên, thời gian qua, một bộ phận cán bộ, đảng viên không giữ được phẩm chất đạo đức và vai trò tiên phong, gương mẫu, làm giảm sút niềm tin của quần chúng nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và chế độ. Điều đó càng nhức nhối hơn khi “một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc”(1). “Trong giai đoạn từ 2013 - 2020, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật hơn 131 nghìn đảng viên. Riêng từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XII đến nay, đã thi hành kỷ luật hơn 87 nghìn cán bộ, đảng viên, trong đó có trên 3.200 đảng viên bị kỷ luật liên quan đến tham nhũng; đã thi hành kỷ luật hơn 110 cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý (27 Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, 4 Ủy viên Bộ Chính trị, hơn 30 sĩ quan cấp tướng trong lực lượng vũ trang,…). Đây là bước đột phá trong công tác kiểm tra, kỷ luật của Đảng”(2), góp phần sàng lọc những cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất ra khỏi Đảng.

Cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất là những cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, có những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, vi phạm những điều đảng viên không được làm như phản bác, phủ nhận, xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; không thực hiện trách nhiệm nêu gương; sa vào chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, vụ lợi; “tư duy nhiệm kỳ”, đoàn kết xuôi chiều, dân chủ hình thức, thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh; độc đoán, chuyên quyền, quan liêu, xa rời quần chúng. Vi phạm đạo đức công vụ, bao che, báo cáo sai sự thật khi thực hiện nhiệm vụ; thiếu trách nhiệm để cơ quan, đơn vị, địa phương, cá nhân do mình trực tiếp quản lý xảy ra tình trạng mất đoàn kết, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và các vi phạm khác. Không báo cáo, không xử lý các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; lợi dụng chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung để thực hiện hoặc bao che hành vi vụ lợi, tham nhũng, tiêu cực, vi phạm quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Tham ô, đưa, nhận, môi giới hối lộ hoặc lợi dụng vị trí công tác để môi giới, hối lộ dưới mọi hình thức...

Chủ nghĩa cá nhân, vị kỷ, vun vén cho lợi ích của bản thân và gia đình là nguyên nhân trực tiếp khiến cho tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, chạy chức, chạy quyền,… trong một bộ phận cán bộ, đảng viên diễn ra khá trầm trọng. Đồng thời, việc xử lý kỷ luật những cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất có lúc, có nơi chưa kịp thời, còn bị động, chủ quan, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chế độ. Ở nhiều cấp, việc đánh giá và sàng lọc, loại bỏ cán bộ, đảng viên còn chưa được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả.

Ở một số nơi, người đứng đầu tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị còn thiếu sự chủ động, kiên quyết trong việc sàng lọc, loại bỏ những cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất ra khỏi tổ chức. Vì thế, sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ thêm phức tạp, khó lường.

Trước thực trạng đó, Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định, phải “có cơ chế sàng lọc, thay thế kịp thời những người không hoàn thành nhiệm vụ, vi phạm pháp luật, đạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp, bị xử lý kỷ luật, không còn uy tín với nhân dân”(3). Đồng thời, Kết luận số 21-KL/TW, ngày 25-10-2021, Hội nghị lần thứ tư của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII, “Về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”” nêu rõ, tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ, góp phần quan trọng đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống. Đây là công việc rất hệ trọng và cấp thiết, mà trước hết là cần có phương thức sàng lọc làm trong sạch đội ngũ cán bộ, đảng viên một cách khoa học, phù hợp và hiệu quả.

Một số cách thức sàng lọc, loại bỏ cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất

Nhận xét, đánh giá cán bộ, đảng viên

Để có căn cứ sàng lọc, loại bỏ cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất, thì trước tiên phải nhận xét, đánh giá cán bộ, đảng viên chính xác. Đánh giá đúng, chính xác là để biết đâu là cán bộ tốt, đâu là cán bộ yếu kém, vi phạm để sàng lọc; nếu vi phạm nghiêm trọng thì loại bỏ. Theo Quy định số 41-QĐ/TW, ngày 3-11-2021, của Ban Chấp hành Trung ương, “Về việc miễn nhiệm, từ chức đối với cán bộ” nêu rõ, việc xem xét miễn nhiệm cán bộ được căn cứ vào một trong các trường hợp sau: Bị kỷ luật cảnh cáo hoặc khiển trách nhưng uy tín giảm sút không thể đảm nhiệm chức vụ được giao; bị kỷ luật khiển trách hai lần trở lên trong cùng một nhiệm kỳ hoặc trong thời hạn bổ nhiệm; có trên 2/3 số phiếu tín nhiệm thấp tại kỳ lấy phiếu theo quy định; có hai năm liên tiếp được xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ; bị cơ quan có thẩm quyền kết luận suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”; vi phạm những điều đảng viên không được làm; vi phạm trách nhiệm nêu gương, ảnh hưởng xấu đến uy tín của bản thân và cơ quan, đơn vị nơi đang công tác; bị cơ quan có thẩm quyền kết luận vi phạm tiêu chuẩn chính trị theo quy định về bảo vệ chính trị nội bộ của Đảng đến mức phải miễn nhiệm,...

Điều chuyển, luân chuyển cán bộ, đảng viên

Điều chuyển, luân chuyển cán bộ là hoạt động phổ biến, là một khâu trong công tác cán bộ của các cơ quan của Đảng, Nhà nước, chính quyền, đoàn thể,... trong hệ thống chính trị, nhằm chuyển đổi lần lượt vị trí công tác của cán bộ, đảng viên. Điều chuyển, luân chuyển cán bộ là một trong những cách thức để sàng lọc, nhận diện được rõ hơn cán bộ, đảng viên có đủ năng lực công tác hay không, vì trong môi trường làm việc mới sẽ giúp cho những cán bộ có điều kiện được thực hành, rèn luyện để ngày càng trưởng thành hơn; đồng thời, cũng làm lộ rõ yếu kém của những cán bộ năng lực yếu, trình độ, bản lĩnh hạn chế,… Ngoài ra, điều động, luân chuyển cán bộ, đảng viên còn là yêu cầu quan trọng, cần thiết để góp phần phòng ngừa các hiện tượng tiêu cực, nhất là việc chạy chức, chạy quyền, “lợi ích nhóm”, tham nhũng, lãng phí, quan liêu.

Kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác cán bộ, đảng viên

Đây là một khâu rất quan trọng của công tác cán bộ nói chung và trong sàng lọc, loại bỏ cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất hiện nay nói riêng. Công tác kiểm tra, giám sát là để kịp thời phát hiện những sai phạm, vi phạm nhiều khi được che đậy rất kỹ, rất kín, rất tinh vi, để xử lý những cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất; phải chủ động phát hiện sớm để phòng ngừa, ngăn chặn, khắc phục vi phạm, khuyết điểm của tổ chức đảng và đảng viên ngay từ khi còn mới manh nha, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn, kéo dài và lan rộng. Khi các vụ việc vi phạm được phát hiện, phải cương quyết xử lý kỷ luật nghiêm minh, kịp thời để răn đe, giáo dục; tiếp tục thực hiện hiệu quả Quy định số 22-QĐ/TW, ngày 28-7-2021, của Ban Chấp hành Trung ương, về “Công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng”; đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; kiên trì, kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; xử lý nghiêm và loại bỏ những cán bộ, đảng viên vi phạm.

Kiểm soát việc thực thi quyền lực của cán bộ, đảng viên

Kiểm soát việc thực thi quyền lực của cán bộ, đảng viên là việc sử dụng cơ chế, biện pháp, các quy định trong Điều lệ Đảng, nhằm phòng ngừa, ngăn chặn, phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm của cán bộ, đảng viên trong việc định ra những quyết định chính trị và thực thi công vụ. Kiểm soát việc thực thi quyền lực của cán bộ, đảng viên là công việc hệ trọng, bảo đảm cho quyền lực không bị tha hóa, nhưng cũng không trói buộc quyền lực, gây khó khăn, cản trở việc thực thi công vụ, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa thực sự của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Kiểm soát quyền lực phải thường xuyên, toàn diện và chặt chẽ để phát hiện, xử lý kịp thời những cán bộ, đảng viên khi có những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực,...

Chế độ tập sự trước bổ nhiệm

Tập sự là làm thử, “nhập vai” vào vị trí công việc, chức trách phải đảm nhiệm công việc mới trong tương lai, trước khi được giao chính thức. Người tập sự phải thể hiện khả năng đáp ứng yêu cầu về tư cách, phẩm chất, chuyên môn, nghiệp vụ của vị trí công việc trong một tổ chức nhất định. Chế độ tập sự là bước thử thách, để nhận diện cán bộ, đảng viên có đủ đạo đức, năng lực đáp ứng công việc hay không; nếu yếu kém, thậm thí thoái hóa, biến chất thì kịp thời thay thế ngay.

Chế độ tập sự cán bộ lãnh đạo, quản lý đã khẳng định được hiệu quả trong thực tiễn công tác đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ của nhiều cơ quan, đơn vị. Việc nghiên cứu, bổ sung và áp dụng chế độ tập sự góp phần tích cực vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của cả hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh. Cần sàng lọc một cách chính xác những cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các cơ quan của Đảng và Nhà nước không đáp ứng được yêu cầu công việc trong thời gian tập sự, kiên quyết không bổ nhiệm chính thức, nhằm ngăn chặn hiện tượng cán bộ có năng lực yếu kém, nhưng vẫn được đề bạt, bổ nhiệm do “chạy chức”, “chạy quyền”.

Một số nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cần tập trung thực hiện để nâng cao hiệu quả công tác sàng lọc, loại bỏ cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất

Một là, nâng cao chất lượng công tác đánh giá cán bộ, đảng viên theo hướng xuyên suốt, liên tục, đa chiều, có tiêu chí và thông qua sản phẩm cụ thể; gắn đánh giá cá nhân với tập thể, với kết quả thực hiện nhiệm vụ của địa phương, cơ quan, đơn vị. Xây dựng bộ tiêu chuẩn chức danh đối với từng vị trí công tác của cán bộ, công chức, viên chức, của cán bộ lãnh đạo, quản lý ở từng cấp. Cụ thể hóa các tiêu chí đánh giá cán bộ đứng đầu theo Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức và các văn bản hướng dẫn thi hành. Quy định số 102-QĐ/TW, ngày 15-11-2017, của Bộ Chính trị, về “Xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm”. Kịp thời miễn nhiệm, cho từ chức, thay thế cán bộ, đảng viên năng lực hạn chế, uy tín thấp, mắc sai phạm mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết thời hạn bổ nhiệm.

Hai là, thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy dân chủ gắn với tăng cường trách nhiệm của cấp ủy và người đứng đầu trong công tác cán bộ. Cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trên tinh thần bám sát các nội dung của Quy định số 98-QÐ/TW, ngày 7-10-2017, của Bộ Chính trị, “Về luân chuyển cán bộ”; Kết luận số 21-KL/TW, ngày 25-10-2021, của Hội nghị lần thứ tư của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII, về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị, trong đó tập trung tăng cường kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ một cách thực chất và hiệu quả; bảo đảm đúng quy định, quy trình, công tâm, khách quan, chặt chẽ, thận trọng trong từng khâu của công tác cán bộ; không để lọt người không đủ tiêu chuẩn, điều kiện, có biểu hiện cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực vào đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp; kịp thời thẩm tra, xác minh, kết luận tiêu chuẩn chính trị của cán bộ. Ðây cũng là một trong những giải pháp để thực hiện tốt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XI, XII, Kết luận số 21-KL/TW, ngày 25-10-2021, của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Ðảng hiện nay.

Ba là, tập trung rà soát, thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định, quy chế hiện có, bảo đảm đồng bộ, thống nhất giữa quy định của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Khẩn trương hoàn thiện các cơ chế về phân cấp quản lý cán bộ, tiêu chuẩn, quy trình, thủ tục, hồ sơ nhân sự; đánh giá, lấy phiếu tín nhiệm, quy hoạch, luân chuyển, bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử, tuyển dụng công chức, viên chức theo hướng công khai, minh bạch; tăng cường công tác bảo vệ chính trị nội bộ, chú ý quản lý cán bộ, đảng viên làm việc trong lĩnh vực đặc thù,… kiểm soát quyền lực, chống “chạy chức”, “chạy quyền”. Nghiên cứu, ban hành các cơ chế về thẩm quyền, trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác cán bộ và quản lý cán bộ; xử lý nghiêm tập thể, cá nhân suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; có cơ chế bảo vệ, khuyến khích nhân dân phản ánh, tố giác cán bộ, đảng viên tham nhũng, tiêu cực, “lợi ích nhóm”,... Đẩy mạnh cải cách hành chính trong Đảng, đề cao thực hiện thẩm quyền tạm đình chỉ công tác của người đứng đầu đối với cán bộ cấp dưới để kiểm tra, xử lý khi có dấu hiệu vi phạm.

Bốn là, nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát việc thực thi quyền lực của cán bộ, thực hiện nghiêm túc Quy định số 205-QĐ/TW, ngày 23-9-2019, của Bộ Chính trị, “Về việc kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền”; và Quy định số 37-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm; theo đó, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và toàn hệ thống chính trị về kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ. Tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định về công tác cán bộ, bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định, phù hợp với thực tiễn. Quy chế làm việc của cấp ủy, các cơ quan, đơn vị phải rõ ràng; trong tổ chức thực hiện phải công khai, minh bạch, theo đúng các tiêu chuẩn, quy định, quy trình, thủ tục bổ nhiệm, đề bạt cán bộ. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ, tập trung vào những vị trí, lĩnh vực nhạy cảm; xử lý kịp thời, nghiêm minh cán bộ, đảng viên vi phạm kỷ luật của Đảng, pháp luật của Nhà nước, lợi dụng quyền lực để trục lợi, thực hiện hành vi sai trái trong công tác cán bộ. 

Năm là, xây dựng quy chế, quy định cụ thể về chế độ tập sự trước bổ nhiệm, trong đó có chế độ tập sự lãnh đạo, quản lý các cấp, như tiêu chuẩn, quyền và trách nhiệm của cán bộ tập sự lãnh đạo, quản lý; thời gian tập sự; quyền và nghĩa vụ của tổ chức đảng, người đứng đầu trong tiếp nhận, theo dõi, hướng dẫn, đánh giá cán bộ tập sự lãnh đạo, quản lý,… Chú trọng giám sát việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống và nêu gương của người đứng đầu, cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ, đảng viên, viên chức trong hệ thống chính trị.

Sáu là, đẩy mạnh việc phòng ngừa, ngăn chặn và đấu tranh phòng, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực bằng cơ chế, chính sách, pháp luật và các biện pháp để cán bộ “không muốn tham nhũng”, “không thể tham nhũng”, “không dám tham nhũng”, gắn với việc thực hiện Quy định số 41-QĐ/TW thông qua việc xem xét miễn nhiệm, từ chức liên quan đến trách nhiệm của người đứng đầu để cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý, phụ trách xảy ra tham nhũng, tiêu cực, căn cứ vào một trong các trường hợp sau: a) Miễn nhiệm đối với người đứng đầu khi để cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý, phụ trách hoặc cấp dưới trực tiếp xảy ra tham nhũng, tiêu cực rất nghiêm trọng; b) Người đứng đầu lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao để dung túng, bao che, tiếp tay cho tham nhũng, tiêu cực thì tuỳ tính chất, mức độ sai phạm để xem xét cho từ chức; c) Cho từ chức đối với người đứng đầu khi để cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý, phụ trách hoặc cấp dưới trực tiếp xảy ra tham nhũng, tiêu cực nghiêm trọng. Quy định rõ việc kê khai và kiểm tra, xác minh về thu nhập, tài sản của cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, bảo đảm tính công khai, minh bạch. Hoàn thiện cơ chế phát huy vai trò của nhân dân trong việc tham gia xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh./.

“Chống tham nhũng” của Đảng ta ngày càng hiệu quả

 Trong thời gian qua, công tác phòng chống tham nhũng của Đảng ta ngày càng được đẩy mạnh và đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, đã được các tầng lớp Nhân dân đánh giá cao. Tuy nhiên, các thế lực thù địch không ngừng tung tin bịa đặt, bóp méo sự thật. Trên thực tế, một số cán bộ và tổ chức đảng đã bị xử lý kỷ luật, trong đó có cả những cán bộ cao cấp, Uỷ viên TW, Uỷ viên BCT. Điều đó cho thấy, bất cứ trường hợp nào mà vi phạm kỷ luật, chúng ta phải xử lý nghiêm, làm nghiêm từ trên xuống dưới để giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng, để lấy lại và củng cố lòng tin và tình thương yêu, quý trọng của Nhân dân”.

Đó là thông điệp rõ ràng, nhất quán, thể hiện tinh thần chiến đấu không khoan nhượng với “giặc nội xâm” của Đảng ta. Điều đó đồng nghĩa với việc chống tham nhũng sẽ thường xuyên hơn, kiên quyết hơn, không có vùng cấm. Hoàn toàn không có chuyện “thỏa hiệp”, “không hồi tố”, xử lý tham nhũng kiểu “đầu voi đuôi chuột” như thông tin bóp méo.

Những vấn đề trên phần nào đã khẳng định, cuộc chiến chống tham nhũng dưới sự lãnh đạo của Đảng ta không hề thoái trào mà ngày càng mạnh hơn, hiệu quả hơn. Hiệu quả của cuộc chiến này không chỉ nhằm ở chỗxử lý được bao nhiêu cán bộ vi phạm mà quan trọng hơn là để mỗingười chúngta giác ngộ, thấy ra để tiến lên./.

Thủ đoạn chống phá Quân đội của các thế lực thù địch

 Thời gian gần đây, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch tiếp tục diễn biến phức tạp; chúng triệt để lợi dụng các sự kiện chính trị; tình hình biên giới, biển đảo, dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền… Đặc biệt, một số đối tượng phản động, cơ hội chính trị đã tán phát nhiều tài liệu có nội dung chống phá Quân đội.

 Đáng chú ý, một số hội, nhóm phản độngvà một sốcá nhâncùng ký tên vào “Thư ngỏ” gửi Thủ tướng với nội dung gồm: Phản đối thái độ tham lam bất hợp tác của một số “nhóm lợi ích” và một số “thế lực” trong Quân đội... Những nội dung chống phá của chúng rất phản động, bóp méo sự thật; tung tin thất thiệt với hình ảnh phản cảm trên các trang mạng xã hội, gây tâm lý hoài nghi, hoang mang trong các tầng lớp nhân dân và cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, làm ảnh hưởng xấu đến chính trị nội bộ, bản chất, truyền thống, uy tín của Quân đội và hình ảnh tốt đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”.

Để kịp thời đấu tranh, ngăn chặn âm mưu, thủ đoạn và các hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, cấp ủy, chỉ huy, chính ủy, chính trị viên, cơ quan, đơn vị các cấp tiếp tục quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện nghiêm túc các chỉ thị, quy định của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về công tác bảo đảm an toàn thông tin, công tác bảo vệ chính trị nội bộ; quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm túc Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến” “tự chuyển hóa” trong nội bộvà các văn bản khác có liên quan đến công tác bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ bí mật của Đảng, Nhà nước và Quân đội. Đồng thời, nêu cao ý thức cảnh giác, nhận rõ và chủ động phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn kịp thời âm mưu, thủ đoạn hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, phản động; tích cực bảo vệ mình, bảo vệ nội bộ cơ quan, đơn vị.Phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, cơ quan chức năng địa phương nắm chắc tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và âm mưu, thủ đoạn hoạt động chống phá của các phần tử xấu trên địa bàn; chủ động xây dựng kế hoạch, phương án phối hợp xử lý tốt các vụ việc, tình huống phức tạp xảy ra, giữ vững đơn vị an toàn, địa bàn an toàn, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao./.

Đấu tranh phản bác những thông tin xấu độc của các thế lực thù địch

 

Những năm gần đây, các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị triệt để lợi dụng mạng xã hội để phát tán những quan điểm sai trái, phản động, thông tin xấu độc về các sự kiện chính trị, kinh tế - xã hội, những vụ việc xảy ra trong đời sống xã hội nói chung, hoạt động của Quân đội nói riêng lên không gian mạng, với tần suất ngày càng tăng.

Đó là những quan điểm, thông tin phản ánh sai lệch sự thật, bóp méo vấn đề, “đổi trắng, thay đen”, làm lẫn lộn đúng sai, thật giả…Không chỉ xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, hạ thấp uy tín, danh dự của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội mà chúngcòn cố tình gây nhiễu loạn thông tin, gieo rắc sự hoài nghi, làm giảm sút lòng tin ở một bộ phận cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đối với sự nghiệp đổi mới và chế độ xã hội chủ nghĩa mà chúng ta đang xây dựng.

Việc tuyên truyền những quan điểm sai trái, phản động, thông tin xấu độc có tác hại rất lớn. Do đó, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, phản động, thông tin xấu độc của các thế lực thù địch là một nhiệm vụ cấp bách, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta trong hoạt động đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa hiện nay; việc đấu tranh phải được tiến hành thường xuyên, liên tục với nhiều giải pháp đồng bộ, phù hợp, thiết thực, hiệu quả.

Để đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, phản động, cần đẩy mạnh đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, không ngừng nâng cao nhận thức của cán bộ, chiến sĩ về bản chất cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của cách mạng, của Quân đội.Đồng thời, phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, các lực lượng, phương tiện; thường xuyên quan tâm bồi dưỡng, nâng cao tinh thần trách nhiệm, trình độ năng lực, kỹ năng đấu tranh cho lực lượng nòng cốt, nhất là “lực lượng 47” trong đấu tranh, phản bác, đập tan những quan điểm sai trái, phản động, những thông tin xấu độc của các thế lực thù địch./.

Bao che, dung dưỡng sai trái, tiêu cực là mầm mống đại họa

 

Sự tha hóa quyền lực của một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức trong bất cứ hoạt động, lĩnh vực nào cũng phải cảnh tỉnh, phê phán. 

Nhưng đáng báo động hơn đối với những người được giao trọng trách nhân danh quyền lực nhà nước làm nhiệm vụ thực thi và bảo vệ pháp luật lại có những hành vi bẻ cong cán cân công lý, làm trái nguyên tắc phụng công thủ pháp, làm xói mòn niềm tin của nhân dân vào thể chế chính trị và chuẩn mực pháp lý ở nước ta.

Hàng loạt vụ “bảo kê” tội phạm bị phanh phui

Những năm gần đây, nhiều loại tội phạm mới phát sinh, diễn biến phức tạp, có tính chất, mức độ tinh vi, xảo quyệt hơn. Thông thường, những kẻ phạm tội có xu hướng tìm mọi cách móc nối, câu kết, mua chuộc quan chức, nhất là những người liên quan đến thực thi các nhiệm vụ nhạy cảm, như: Điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án... nhằm tìm kiếm sự đồng lõa, bao che, giấu giếm hành tung phạm tội.

Trong khi đó, cán bộ, công chức trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án được Nhà nước, pháp luật trao những quyền hạn rất lớn, nếu họ thiếu bản lĩnh và bị cám dỗ bởi tiền bạc, vật chất thì sẽ sa vào tình trạng: “Lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn được giao để dung túng, bao che, tiếp tay cho tham nhũng, tiêu cực”-một trong những biểu hiện suy thoái nghiêm trọng về đạo đức, lối sống đã được Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII chỉ ra. 

Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc các cơ quan nội chính tổ chức tháng 9-2021, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã cảnh báo, vẫn còn tình trạng tham nhũng, tiêu cực, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống ngay trong đội ngũ những người làm công tác nội chính (công an, tòa án, viện kiểm sát, thanh tra, kiểm tra, thi hành án...).

Ảnh minh họa / tuyengiao.vn

Đầu tháng 12-2021, cơ quan điều tra Viện Kiểm sát Nhân dân (KSND) Tối cao đã bắt giam một cán bộ Viện KSND huyện, một cán bộ Công an huyện Vũ Thư (Thái Bình) về tội không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội trong vụ án Đường “nhuệ”. Trước đó, tháng 10-2020, hai cán bộ thuộc Công an huyện Vũ Thư cũng bị bắt giam với tội danh làm sai lệch hồ sơ vụ án Đường “nhuệ”.

Liên quan đến vụ việc làm sai lệch hồ sơ vụ án sử dụng trái phép ma túy tại quận Đồ Sơn (Hải Phòng), tháng 8-2021, cơ quan chức năng đã bắt giam 7 cán bộ Công an quận Đồ Sơn. Cuối tháng 10 vừa qua, một lãnh đạo Viện KSND huyện Bạch Long Vĩ (nguyên Phó viện trưởng Viện KSND quận Đồ Sơn) cũng bị tạm đình chỉ công tác vì có dấu hiệu sai phạm liên quan đến vụ án này.

Một vụ việc bao che hành vi vi phạm pháp luật hình sự ngay giữa Thủ đô tưởng như bị “chìm xuồng” cách đây 6 năm, nhờ sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng Trung ương, tháng 9-2021, ông Phùng Anh Lê, cựu Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hà Nội, cùng 3 cán bộ khác thuộc Công an quận Tây Hồ (Hà Nội) đã bị khởi tố về tội “tha trái pháp luật người bị bắt”.

Mới đây, Ủy ban Kiểm tra Trung ương công bố quyết định thi hành kỷ luật cảnh cáo đối với tập thể Ban cán sự đảng Tòa án Nhân dân (TAND) tỉnh Quảng Ninh (nhiệm kỳ 2015-2020 và 2020-2025) cùng 3 cán bộ lãnh đạo chủ chốt và 2 cán bộ thuộc quyền của TAND tỉnh này, do tự ý giảm thời hạn chấp hành án phạt tù cho phạm nhân Phan Sào Nam khi không đủ điều kiện. Liên quan vụ việc trên có 9 tập thể và 29 cá nhân bị xác định sai phạm, tiêu cực đến mức phải xử lý.

Một vụ việc điển hình liên quan đến sự tác động, can thiệp trái pháp luật của một số tướng lĩnh, sĩ quan công an cao cấp nhằm giảm trách nhiệm, giảm án, chạy án cho đối tượng Phan Văn Anh Vũ (Vũ “nhôm”) kéo dài nhiều năm, trong đó có một cán bộ lãnh đạo ngành tình báo công an được đối tượng này “lót tay” tới 5 tỷ đồng.

Có chuyên gia pháp lý nhận định đây là vụ án “bảo kê” đối tượng vi phạm pháp luật mang tính chất tinh vi nhất, nhưng cũng để lại hậu quả nặng nề nhất về tổn thất cán bộ cao cấp trong lực lượng công an.

Theo Báo cáo công tác năm 2021 của Viện trưởng Viện KSND Tối cao gửi Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV, năm 2021, cơ quan điều tra của viện này đã thụ lý điều tra 46 vụ/61 bị can, trong đó có 24 vụ/30 bị can về tham nhũng, chức vụ trong hoạt động tư pháp.

Viện KSND Tối cao nhận định, tuy số vụ án tham nhũng, tiêu cực xảy ra trong hoạt động tư pháp không nhiều, nhưng tính chất, mức độ và hậu quả rất nghiêm trọng. Bởi vì, chủ thể của loại tội phạm này là những người thực thi nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm và bảo vệ pháp luật nhưng họ đã có hành vi vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến uy tín của các cơ quan bảo vệ pháp luật, làm xói mòn niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và nền pháp chế XHCN.

Hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, phòng chống tiêu cực trong các cơ quan bảo vệ pháp luật

Hàng loạt vụ việc cán bộ, đảng viên liên quan đến sai phạm trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án bị phanh phui thời gian gần đây, gióng lên hồi chuông “báo động đỏ” về sự tha hóa, biến chất của một bộ phận cán bộ, công chức đảm nhiệm thực thi và bảo vệ pháp luật nhưng lại làm trái pháp luật, chà đạp lên công lý, gây bức xúc dư luận xã hội.

Thật đau xót khi chúng ta chứng kiến những người một thời từng trực tiếp ký lệnh khởi tố người này, bắt giam người khác vì hành vi phạm tội, thì nay lại trở thành đối tượng tội phạm. Có những người được Nhà nước ủy quyền nhân danh công lý để góp phần bảo đảm công lý cho xã hội và người dân, nhưng đã buông trôi quyền lực thực thi công lý theo những đồng tiền chạy án để rồi tự họ trở thành đối tượng xét xử của tòa án.

Theo ông Nguyễn Văn Pha, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, sự tha hóa quyền lực của bất cứ cán bộ, đảng viên, công chức nào cũng đáng cảnh tỉnh.

Nhưng đáng cảnh tỉnh nghiêm khắc hơn đối với những người được Nhà nước giao trọng trách "cầm cân nảy mực" thực thi luật pháp nhưng vì lòng tham mà bán rẻ lương tâm, vi phạm chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, không làm tròn phận sự cao cả của người phụng công thủ pháp. Đây là một trong những căn nguyên sâu xa làm mọt ruỗng thể chế chính trị, từ đó có thể dẫn tới nguy cơ chuyển hóa bản chất chế độ pháp chế XHCN ưu việt ở nước ta.

Muốn phòng ngừa, ngăn chặn, đẩy lùi những tiêu cực trong một bộ phận cán bộ, công chức hoạt động trong lĩnh vực thực thi và bảo vệ pháp luật, việc cần kíp hiện nay là phải tập trung xây dựng, hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực giữa cơ quan công an, tòa án, viện kiểm sát, thi hành án; đồng thời sớm hoàn thiện thể chế pháp luật, nhất là thủ tục tố tụng tư pháp theo hướng bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch.

Cùng với đó, cần chú trọng xây dựng cơ chế và duy trì thực chất hoạt động thanh tra, kiểm tra nhằm phát hiện, tố giác hành vi tiêu cực trong hoạt động tư pháp, bảo đảm nguyên tắc bất cứ cán bộ, công chức nào nắm giữ và thực thi quyền lực bảo vệ pháp luật cũng phải chịu sự điều chỉnh, răn đe, trừng trị nếu vi phạm pháp luật.

Tuy vậy, mọi cơ chế, chính sách dù có hoàn thiện đến đâu mà người thực thi lòng dạ không trong sáng, lại bị lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm thao túng thì cơ chế, chính sách cũng khó phát huy hiệu lực, hiệu quả. Do đó, vấn đề căn cốt vẫn là giáo dục, rèn luyện nâng cao đạo đức công vụ, phẩm chất liêm chính cho đội ngũ cán bộ, công chức hoạt động trong lĩnh vực nội chính.

Ưu thế, sức mạnh lớn nhất của những người thực thi và bảo vệ pháp luật so với các thành phần khác trong xã hội là trong tay họ sở hữu “vũ khí luật pháp”. Vì thế, khi họ sử dụng đúng lúc, đúng chỗ, đúng công năng của loại “vũ khí” này thì mới bảo đảm cho những quy định của luật pháp được triển khai, thi hành chính xác, công bằng, nghiêm minh trong cuộc sống, góp phần giữ vững kỷ cương phép nước trong xã hội và làm cho mọi người có cuộc sống yên lành, hạnh phúc.

Các cơ quan nội chính như công an, viện kiểm sát, tòa án, thi hành án được ví như “thanh bảo kiếm” bảo vệ Đảng, “lá chắn” bảo vệ chế độ. Vì vậy, người lãnh đạo cao nhất của Đảng ta đã yêu cầu mỗi cán bộ, chiến sĩ, công chức trong các cơ quan nội chính phải thường xuyên tôi luyện, rèn giũa bản thân để “thanh bảo kiếm” luôn rắn rỏi và sắc bén, dám vung kiếm và vung kiếm đúng lúc, chém đúng đối tượng, không bị sứt mẻ; để “lá chắn” luôn vững vàng, chắc chắn, không viên đạn, mũi tên nào có thể xuyên thủng, nhất là những viên đạn, mũi tên “bọc đường”. Đó là cách bảo vệ tốt nhất, an toàn nhất cho mỗi người, mỗi tổ chức và ý nghĩa hơn, đó là bảo vệ tính uy nghiêm tối thượng của luật pháp và bảo vệ những chuẩn mực tốt đẹp của nền pháp chế XHCN.

Phòng và chống các biểu hiện tiêu cực theo chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh

 

Tiêu cực là để chỉ những hiện tượng không lành mạnh, có tác dụng phủ định, cản trở, không tốt đối với quá trình phát triển của xã hội; tiêu cực là trái với tích cực.

Tiêu cực thường được sử dụng dưới dạng: Hiện tượng tiêu cực, không lành mạnh; nảy sinh tiêu cực; đấu tranh chống tiêu cực... Tiêu cực có nguồn gốc sâu xa từ chủ nghĩa cá nhân, là con đẻ của chủ nghĩa cá nhân. Để thiết thực xây dựng và chỉnh đốn Đảng, để Đảng "là đạo đức, là văn minh", xứng đáng với vai trò tiền phong, thì phòng và chống các biểu hiện tiêu cực là một nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa thường xuyên của Đảng cầm quyền.

Những lời cảnh báo của Bác Hồ

 Ngay sau khi nước nhà giành được độc lập không lâu, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra những biểu hiện tiêu cực của đội ngũ cán bộ, đảng viên tại các cơ quan công quyền, như: “Óc bè phái. Ai hẩu với mình thì dù nói không đúng cũng nghe, tài không có cũng dùng. Ai không hẩu với mình thì dù có tài cũng dìm họ xuống, họ phải mấy cũng không nghe. Đó là một khuyết điểm rất có hại. Nó làm cho đoàn thể mất cán bộ, kém nhất trí, thường hỏng việc. Đó là một chứng bệnh rất nguy hiểm”; “Óc hẹp hòi-Ở trong Đảng thì không biết cất nhắc những người tốt, sợ người ta hơn mình. Ở ngoài Đảng thì khinh người, cho ai cũng không cách mạng, không khôn khéo bằng mình. Vì thế mà không biết liên lạc hợp tác với những người có đạo đức tài năng ở ngoài Đảng”; "Óc quân phiệt quan liêu. Khi phụ trách ở một vùng nào thì như một ông vua con ở đấy, tha hồ hách dịch, hoạnh họe. Đối với cấp trên thì xem thường, đối với cấp dưới cậy quyền lấn áp"; "Ích kỷ, hủ hóa...".

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là tấm gương sáng về lối sống cần, kiệm, liêm, chính. Ảnh tư liệu

Đó còn là những biểu hiện thể hiện rõ tư tưởng cá nhân chủ nghĩa, như: "Bệnh tị nạnh-Cái gì cũng muốn “bình đẳng”... Bệnh này sinh ra vì hiểu lầm hai chữ bình đẳng; “Bệnh kiêu ngạo-Tự cao, tự đại, ham địa vị, hay lên mặt. Ưa người ta tâng bốc mình, khen ngợi mình. Ưa sai khiến người khác. Hễ làm được việc gì hơi thành công thì khoe khoang vênh váo, cho ai cũng không bằng mình. Không thèm học hỏi quần chúng, không muốn cho người ta phê bình. Việc gì cũng muốn làm thầy người khác”; “Bệnh hiếu danh-Tự cho mình là anh hùng, là vĩ đại. Có khi vì cái tham vọng đó mà việc không đáng làm cũng làm. Đến khi bị công kích, bị phê bình thì tinh thần lung lay... Chỉ ham làm chủ tịch này, ủy viên nọ, chớ không ham công tác thiết thực”; "Bệnh cận thị-Không trông xa thấy rộng. Những vấn đề to tát thì không nghĩ đến mà chỉ chăm chú những việc tỉ mỉ... chỉ trông thấy sự lợi hại nhỏ nhen mà không thấy sự lợi hại to lớn"; "Bệnh "cá nhân"... Không theo nguyên tắc sinh hoạt của Đảng... Không phục tùng mệnh lệnh, không tuân theo kỷ luật. Cứ làm theo ý mình..." Bên cạnh đó, "Bệnh xu nịnh, a dua-Lại có những người trước mặt thì ai cũng tốt, sau lưng thì ai cũng xấu. Thấy xôi nói xôi ngọt, thấy thịt nói thịt bùi. Theo gió bẻ buồm, không có khí khái"; “Kéo bè kéo cánh lại là một bệnh rất nguy hiểm nữa. Từ bè phái mà đi đến chia rẽ. Ai hợp với mình thì dù người xấu cũng cho là tốt, việc dở cũng cho là hay, rồi che đậy cho nhau, ủng hộ lẫn nhau. Ai không hợp với mình thì người tốt cũng cho là xấu, việc hay cũng cho là dở, rồi tìm cách gièm pha, nói xấu, tìm cách dìm người đó xuống. Bệnh này rất tai hại cho Đảng”... Những cán bộ, đảng viên mang trong mình các biểu hiện tiêu cực, các tật bệnh xấu này chính là những người suy thoái về phẩm chất đạo đức, lối sống, “hủ hóa, lên mặt làm quan cách mạng, hoặc là độc hành độc đoán, hoặc là dĩ công dinh tư. Thậm chí dùng pháp công để báo thù tư, làm cho dân oán đến Chính phủ và Đoàn thể”.

Có thể nói, những biểu hiện tiêu cực, sự suy thoái mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra ở trên đều là "con đẻ" của chủ nghĩa cá nhân; không chỉ phản ánh sự thiếu tu dưỡng, rèn luyện về mọi mặt của người cán bộ, đảng viên mà còn là "kẻ địch nội xâm", kẻ thù của người cách mạng. Những cán bộ, đảng viên có suy nghĩ và hành động tiêu cực này là những người không chỉ tham danh trục lợi, thích địa vị quyền hành, tự cao tự đại, coi thường tập thể, độc đoán, chuyên quyền, thiếu tính tổ chức, tính kỷ luật mà còn coi thường công tác dân vận (không lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, ngày càng rời xa quần chúng, làm trái ngược nguyên tắc phải gắn bó mật thiết với nhân dân...).

Tiến hành đồng bộ, kết hợp chặt chẽ trong phòng, chống tham nhũng và tiêu cực

Theo Từ điển tiếng Việt, tham nhũng là "lợi dụng quyền hành để hạch sách nhũng nhiễu dân", cho nên, tham nhũng là sản phẩm của sự tha hóa, lạm dụng, lợi dụng quyền lực để mưu lợi cho cá nhân và người thân. Theo Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, tham nhũng là hành vi của những người có chức vụ, quyền hạn khi họ lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn được trao, được đảm nhiệm nhằm mục đích vụ lợi cho cá nhân, người thân, nhóm lợi ích... Đó là các hành vi: Tham ô tài sản; nhận hối lộ; lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi; lạm quyền trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi; lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi... và đó cũng chính là các biểu hiện của sự suy thoái.

Vì tham nhũng là một loại hành vi tiêu cực do người có chức vụ, quyền hạn thực hiện; là một loại biểu hiện cụ thể của sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, cho nên phòng và đấu tranh chống tham nhũng luôn là một nhiệm vụ quan trọng, được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm; được đẩy mạnh trong những nhiệm kỳ gần đây.

Đặc biệt, những biểu hiện tiêu cực mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra lúc sinh thời về cơ bản cũng nằm trong số 27 biểu hiện suy thoái mà Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII đã nêu; trong đó, tham nhũng, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống chính là biểu hiện rõ nét nhất của sự tiêu cực đang diễn ra trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức thuộc các cơ quan công quyền.

Thực tiễn chỉ ra rằng, tham nhũng và các biểu hiện tiêu cực đều là "kẻ thù khá nguy hiểm, vì nó không mang gươm mang súng, mà nó nằm trong các tổ chức của ta, để làm hỏng công việc của ta... Nó làm hỏng tinh thần trong sạch và ý chí khắc khổ của cán bộ ta. Nó phá hoại đạo đức cách mạng của ta là cần, kiệm, liêm, chính". Do đó, không phải ngẫu nhiên lần đầu tiên vấn đề phòng, chống tham nhũng lại được ghi rõ tại khoản 2, Điều 8 Hiến pháp năm 2013: "Các cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải... kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí và mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền".

Do đó, phòng và đấu tranh chống tham nhũng, chống các biểu hiện tiêu cực không chỉ cần phải được tiến hành đồng thời, đồng bộ mà còn phải có sự kết hợp, gắn bó chặt chẽ với nhau, để phát huy hiệu quả của từng bộ phận và bảo đảm tính toàn diện của nhiệm vụ quan trọng này. 

Hiện thực hóa Quy định số 32-QĐ/TW của Bộ Chính trị

Để thiết thực đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống; đồng thời, nhằm nâng cao chất lượng công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng nói chung, phòng và chống tham nhũng, tiêu cực nói riêng, ngày 16-9-2021, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã ký ban hành Quy định số 32-QĐ/TW của Bộ Chính trị về "Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực"; trong đó, nêu rõ việc gắn công tác phòng, chống tham nhũng đồng bộ với công tác phòng, chống tiêu cực, nhất là chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên. Tiếp đó, ngày 25-10-2021, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Quy định số 37-QĐ/TW về "Những điều đảng viên không được làm" thay thế cho Quy định số 47-QĐ/TW ngày 1-11-2011 về "Những điều đảng viên không được làm".

Gắn đấu tranh phòng, chống tham nhũng với phòng, chống những biểu hiện tiêu cực, sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên chính là hiểu đúng, hiểu một cách sâu sắc những chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đảng không phải là một tổ chức để làm quan phát tài”; “các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc cho đến các làng, đều là công bộc của dân” và “vô luận lúc nào, vô luận việc gì, đảng viên và cán bộ phải đặt lợi ích của Đảng ra trước, lợi ích của cá nhân lại sau. Đó là nguyên tắc cao nhất của Đảng. Đó là “tính Đảng”. Hiểu đúng để hành động đúng trên tinh thần "phải làm liên tục, bền bỉ, không ngừng, không nghỉ, không ngại ngần khó khăn; càng khó, càng phải quyết tâm cao, phải phối hợp tốt hơn nữa", chính là góp phần ngăn chặn từ gốc, phát hiện từ sớm và xử lý ngay từ đầu để ngăn chặn những vi phạm nhỏ, không để chúng tích tụ thành những sai phạm lớn, vụ án lớn; không để những cành cây làm hỏng một thân cây, không để một thân cây bệnh lây lan cả rừng cây như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nhấn mạnh.

Vì thế, mỗi cấp ủy, mỗi cán bộ, đảng viên trong cả hệ thống chính trị đều phải:

Một là, nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc phải học tập, quán triệt và thực hiện tốt hơn nữa các nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng nói chung, về học tập lý luận chính trị nói riêng trên tinh thần gắn lý luận với thực tiễn. Thông qua quá trình đó, mỗi người tự soi, tự sửa, tự rèn luyện mình theo 3 chuẩn mực và nêu gương về đạo đức cách mạng: “Tự mình phải”, “Đối với người phải”, “làm việc phải” như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ trong tác phẩm Đường Kách mệnh, năm 1927. Trong triển khai thực hiện, chú trọng nguyên tắc “trên trước, dưới sau”, "trong trước, ngoài sau"; coi đó là việc làm thường xuyên, liên tục, nền nếp, là nhu cầu tự thân của mỗi cán bộ, đảng viên gắn liền với tự phê bình và phê bình, kiểm tra và giám sát.

Hai là, trong công cuộc phòng, đấu tranh chống tham nhũng và các biểu hiện tiêu cực, sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" này, cần phải tăng cường vai trò nêu gương trong rèn luyện bản lĩnh chính trị gắn với việc phát huy tính tiền phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên nói chung, đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt và người đứng đầu nói riêng về mọi mặt. Trong đó, chú trọng yêu cầu sự gương mẫu trong học tập nâng cao trình độ, nghiệp vụ, kỹ năng quản lý; trong rèn luyện phẩm chất đạo đức, lối sống, phong cách, tác phong, lề lối công tác... trên tinh thần thấm nhuần cảnh báo của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được họ yêu mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức. Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước... Muốn làm cách mạng, phải cải cách tính nết mình trước tiên”.

Ba là, cùng với việc các cơ quan chức năng tiếp tục xây dựng, hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, chống tham nhũng hiệu quả; cùng với việc bổ sung, thay thế Quy định số 47-QĐ/TW bằng Quy định số 37-QĐ/TW về "Những điều đảng viên không được làm" và sự phối hợp công tác giữa các cơ quan, ban, ngành chức năng để kịp thời nhận diện rõ hơn, cụ thể hơn các hành vi tiêu cực nghiêm trọng, phức tạp có liên quan đến tham nhũng của cán bộ, đảng viên (biến quyết tâm chính trị thành hành động thực tiễn trong phòng, chống tham nhũng và mở rộng thêm nội hàm đấu tranh gắn với chống tiêu cực bằng văn bản cụ thể), thì mỗi cấp ủy cũng cần phải chú trọng làm tốt công tác tư tưởng, phát huy dân chủ, xây dựng khối đoàn kết, thống nhất trong từng tổ chức cơ sở đảng để làm hạt nhân cho khối đoàn kết của từng địa phương, cơ quan, đơn vị.