Việc
thực hiện phương châm “dân biết, dân làm, dân bàn, dân kiểm tra, dân
giám sát, dân thụ hưởng” đã góp phần tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền
con người, quyền và nghĩa vụ công dân theo Hiến pháp năm 2013; gắn quyền
công dân với nghĩa vụ và trách nhiệm công dân đối với xã hội.
Mọi
đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước liên
quan đến cuộc sống Nhân dân, vận mệnh đất nước, dân tộc đều được phổ
biến đến quần chúng Nhân dân thông qua nhiều hình thức khác nhau, nhất
là tuyên truyền để dân hiểu, nắm rõ, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.
Nội dung tuyên truyền chủ yếu là các văn bản luật; kế hoạch phát triển
kinh tế - xã hội; các dự án, công trình đầu tư trên từng địa bàn và tiến
độ thực hiện; phương án đền bù, hỗ trợ, tái định cư liên quan đến dự
án, công trình trên địa bàn; chủ trương, kế hoạch vay vốn để phát triển
sản xuất, xoá đói, giảm nghèo... Tuỳ theo tính chất, mức độ quan trọng
của từng nội dung mà tổ chức công khai bằng một hay nhiều hình thức kết
hợp như thông qua hội nghị cán bộ công chức, các buổi họp dân, họp tổ
hội đoàn thể tại cơ sở... Đặc biệt, toàn bộ diễn biến, tiến trình các kỳ
họp Quốc hội đều được phát thanh, truyền hình trực tiếp để Nhân dân
theo dõi, đánh giá và góp ý.
Trong
quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, các cơ quan
Nhà nước cần phải lấy ý kiến, lắng nghe ý kiến của người dân. Đây là quy
trình bắt buộc đã được luật hóa trong Luật Ban hành văn bản quy phạm
pháp luật năm 2015. Người dân trực tiếp tham gia đóng góp ý kiến vào các
văn bản dự thảo chủ trương, chính sách, pháp luật thông qua việc lấy ý
kiến trực tiếp, các hội nghị, hội thảo, các trang web của các bộ, ban,
ngành chủ trì soạn thảo hoặc thông qua các cơ quan dân cử...; được Nhân
dân bàn bạc tập thể, thống nhất cách thức, biện pháp tổ chức, triển khai
thực hiện. Các ý kiến đóng góp của Nhân dân đều được lắng nghe, tiếp
thu. Đối với những ý kiến chưa xác đáng, chưa phù hợp thì các cơ quan,
đơn vị có liên quan tiến hành giải thích, tuyên truyền, thuyết phục để
Nhân dân hiểu, nắm rõ.
Người
dân trực tiếp thực hiện, hành động, làm việc, đưa chủ trương, nghị
định, chính sách, pháp luật vào thực tiễn cuộc sống, bảo đảm hiệu quả.
Trong đó, cán bộ, đảng viên trước hết làm tốt vai trò là một công dân
với tinh thần là hạt nhân, đi đầu trong tổ chức, triển khai, thực hiện.
Toàn dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của Nhà nước. Vì thế, năm
2021, số tội phạm về trật tự xã hội giảm 5.332 vụ (giảm 11,33%); tai nạn
giao thông giảm 3.491 vụ (giảm 23,31%) so với năm 2020... Bên cạnh đó,
Nhân dân thực hiện quyền con người, quyền công dân trong cuộc bầu cử đại
biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, dù
trong hoàn cảnh đại dịch phức tạp, cử tri cả nước đã nâng cao tinh thần
trách nhiệm với gần 70 triệu lá phiếu tại 84.767 khu vực bầu cử (đạt
99,60%).
Trong
những năm qua, thông qua cơ chế dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện
gián tiếp, vai trò “kiểm tra, giám sát” của Nhân dân đã thật sự phát huy
hiệu quả cao trong công tác phát hiện, xử lý các vi phạm của cơ quan
Nhà nước, cán bộ, đảng viên, góp phần nâng cao hiệu quả công tác kiểm
tra, giám sát của Đảng. Cấp ủy đảng, chính quyền, Ủy ban MTTQ tạo mọi
điều kiện cho việc giám sát của Nhân dân đối với việc thực hiện các
nghị quyết của HĐND các cấp, ý kiến kiến nghị của cử tri và tình hình
hoạt động của các đại biểu HĐND; việc thu, chi ngân sách, quyết toán
các công trình xây dựng do Nhân dân đóng góp... Những năm gần đây, dưới
sự giám sát của Nhân dân, chất lượng các công trình được nâng cao, đồng
thời hạn chế thất thoát, lãng phí, tiêu cực. Hiệu quả càng thấy rõ khi
sự giám sát được thực hiện qua nhiều hình thức, tổ chức khác nhau; từ
khâu bắt đầu đến quá trình thi công rồi bàn giao đưa vào sử dụng các
công trình dân sinh như đường giao thông, chợ, nhà văn hóa...
Thực
tế từ khi Đảng ta ra đời đến nay, Nhân dân đã được thụ hưởng hầu như
tất cả những thành quả của cách mạng. Đó là những thành quả về vật chất
và tinh thần mà trước hết là quyền được sống, quyền tự do, quyền mưu cầu
hạnh phúc, gắn liền với quá trình mở rộng, tăng cường, phát huy quyền
làm chủ, quyền con người. Đặc biệt, quyền được đảm bảo an sinh xã hội
của người dân không những đã được hiến định tại Điều 34, Điều 59 Hiến
pháp năm 2013, mà còn thể hiện ở thực tiễn kết quả xóa đói giảm nghèo.
Việt Nam đã hoàn thành sớm mục tiêu thiên niên kỷ của LHQ về xóa đói,
giảm nghèo và được cộng đồng quốc tế đánh giá là điểm sáng về giảm nghèo
trên thế giới. Kết quả trên rất có ý nghĩa, khẳng định ý chí, quyết tâm
cao của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Nhân dân trong công cuộc xóa đói,
giảm nghèo. Đặc biệt, với chiến dịch tiêm chủng vắc-xin phòng, chống
COVID-19 lớn nhất trong lịch sử, Việt Nam trở thành một trong 6 nước có
tỷ lệ tiêm chủng cao nhất thế giới, đẩy lùi dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe,
tính mạng của Nhân dân và đưa đất nước trở lại cuộc sống bình thường
mới./.