CẢNH BÁO NHỮNG HÌNH THỨC LỪA ĐẢO TRỰC TUYẾN PHỔ BIẾN Ở VIỆT NAM

 Lợi dụng kinh tế khó khăn, đánh vào tâm lý cần tiền gấp, lòng tham… của người dân, các đối tượng lừa đảo có nhiều hình thức lừa đảo trực tuyến. Số vụ lừa đảo ngày càng gia tăng gần thời điểm cuối năm.

Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) vừa đưa ra các hình thức lừa đảo trực tuyến phổ biến hiện nay và một số lưu ý với người dùng để tránh trở thành nạn nhân của đối tượng lừa đảo.

Thông báo “sai dữ liệu dân cư” để đánh cắp dữ liệu cá nhân

Thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao giả mạo người của UBND quận để thông báo công dân sai dữ liệu dân cư vừa được Công an thành phố Hà Nội cảnh báo.

Cụ thể, các đối tượng liên tục gọi điện, giả danh nhân viên, cán bộ làm việc tại UBND phường, quận, thông báo với nạn nhân rằng dữ liệu cá nhân bị sai, đề nghị ra UBND để chỉnh sửa; yêu cầu cung cấp thông tin chứng minh nhân dân, thúc giục đi làm căn cước công dân... Thủ đoạn của các đối tượng nhằm chiếm đoạt thông tin cá nhân của người dùng để phục vụ vào mục đích xấu.

Cục An toàn thông tin khuyến cáo các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp cần đề cao cảnh giác khi nhận các cuộc gọi điện thoại từ người lạ, tự xưng là cán bộ các cơ quan nhà nước và các cơ quan tư pháp để yêu cầu điều tra vụ án, nhận tiền hoặc yêu cầu đóng các khoản phí, nợ không xác định.

Người dân tuyệt đối không làm theo các yêu cầu, hướng dẫn của nhóm đối tượng liên lạc qua điện thoại. Trường hợp có nghi ngờ về hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, thông báo ngay cho cơ quan công an nơi gần nhất để được hướng dẫn xử lý.

Lừa đảo kích hoạt, tích hợp sổ đỏ và ứng dụng VNeID

Lợi dụng việc chưa nắm bắt đầy đủ các thông tin liên quan đến việc cài đặt ứng dụng VNeID của người dân, thời gian qua, các đối tượng lừa đảo đã liên tục gọi điện, sau đó gửi đường link qua các trang mạng xã hội yêu cầu người dân truy cập và cài đặt ứng dụng VNeID giả mạo có giao diện giống với ứng dụng VNeID thật.

Qua các chiêu trò lừa đảo kể trên, Cục An toàn thông tin khuyến nghị người dân chỉ nên cài đặt ứng dụng VNeID từ nguồn chính thống, tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân hay truy cập vào các đường link lạ trên bất kỳ một phương tiện truyền thông nào.

Lực lượng công an chỉ hỗ trợ người dân kích hoạt định danh điện tử trực tiếp, hoàn toàn không hỗ trợ qua cuộc gọi hay trang mạng xã hội nào. Trường hợp có thắc mắc về ứng dụng VNeID, người dân cần liên hệ với công an khu vực hoặc cơ quan công an gần nhất, hoặc qua đường dây nóng Bộ Công an hay công an nơi cư trú.

Thủ đoạn lừa vay tiền trực tuyến, ghép ảnh thờ để đòi nợ

Đánh vào tâm lý cần tiền gấp với thủ tục nhanh gọn, các đối tượng lừa đảo đã khiến nhiều người dùng sập bẫy, thực hiện cài đặt các ứng dụng vay tín dụng về điện thoại theo hướng dẫn mà không biết rằng bản thân đã để lộ lọt thông tin, hình ảnh cá nhân từ thiết bị; đồng thời, cho phép các đối tượng lừa đảo truy cập danh bạ điện thoại.

Đối với các trường hợp khách vay không trả hoặc cắt liên lạc, nhân viên sẽ truy soát danh bạ, gọi điện thoại cho người thân, bạn bè để yêu cầu nhắc người vay trả nợ. Ngoài ra, các đối tượng còn sử dụng lời lẽ thô tục để xúc phạm, đe dọa; thậm chí là ghép ảnh nạn nhân vào ảnh thờ, ảnh nhạy cảm để gửi cho người thân hoặc đăng tải lên mạng xã hội.

Từ thực trạng trên, Cục An toàn thông tin đề nghị người dân cần nâng cao cảnh giác trước những quảng cáo mang tính lôi kéo, dụ dỗ.

Người dân cũng được khuyến cáo tuyệt đối không tải hoặc vay tiền qua các ứng dụng di động không rõ nguồn gốc và hoạt động trái phép; không truy cập vào các đường link lạ để tránh bị lộ lọt thông tin, danh bạ và hình ảnh cá nhân trong điện thoại hoặc bị các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện các hoạt động vi phạm pháp luật.

Biên lai chuyển khoản giả trên mạng xã hội

Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng, Cục An toàn thông tin, Bộ TT&TT vừa đưa ra cảnh báo thời gian qua, trên mạng xã hội xuất hiện ngày càng nhiều hội nhóm chuyên cung cấp dịch vụ làm biên lai chuyển khoản giả mạo nhằm mục đích lừa đảo chiếm đoạt tài sản người dùng; có hội nhóm có tới hàng chục nghìn thành viên.

Trong các nhóm, đối tượng sử dụng tài khoản ảo để đăng bài quảng cáo về dịch vụ làm giả biên lai chuyển tiền của hàng loạt các ngân hàng khác nhau, công khai số điện thoại ghim trên bài đăng để liên hệ làm việc qua các nền tảng Zalo hay Telegram; đăng tải những sản phẩm hoàn thiện để lấy uy tín cho bản thân…

Cục An toàn thông tin khuyến nghị người dân nâng cao cảnh giác trước các đối tượng đề nghị mua hàng số lượng lớn; khi giao dịch qua tài khoản ngân hàng, cần lưu ý kỹ hoá đơn chuyển khoản, không giao hàng nếu chưa nhận được tiền trong tài khoản ngân hàng, kể cả khi đối tượng đã cung cấp hình ảnh chuyển khoản thành công.

Ngoài ra, người dân tuyệt đối không cung cấp tên đăng nhập, mật khẩu ứng dụng, mã xác thực OTP, email… cho bất kỳ ai, kể cả khi đối tượng tự xưng là nhân viên ngân hàng, cơ quan nhà nước.

Thủ đoạn yêu cầu mua hàng tích điểm để nhận phần thưởng

Gần đây, cơ quan chức năng cũng ghi nhận nhiều vụ lừa đảo với hình thức mua hàng tích điểm để nhận phần thưởng. Cục An toàn thông tin khuyến cáo người dân tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân cho người lạ; cần nâng cao cảnh giác với những cuộc gọi từ người lạ, cảnh giác với những thông tin mà đối tượng lạ cung cấp.

Trường hợp cần thiết, người tiêu dùng yêu cầu đối tượng đó cung cấp đầy đủ thông tin về họ tên, chức vụ, đơn vị công tác, địa chỉ, số điện thoại với đối tượng là cá nhân; tên công ty, địa chỉ cụ thể, số điện thoại, mã số thuế, giấy phép đăng ký kinh doanh đối với doanh nghiệp.

Giả mạo ngân hàng yêu cầu đóng phí xác nhận số dư tài khoản

Thêm một thủ đoạn mới của đối tượng lừa đảo là giả mạo nhân viên ngân hàng, thông báo rằng người dùng có số tiền lớn bị treo trên hệ thống, và vì số tiền lớn nên khách hàng cần làm việc với đối tượng để lấy lại tiền. Người dùng bị dẫn dụ ký một biên bản cam kết mạo danh, trong đó ghi ngân hàng sẽ hoàn tất thủ tục và hoàn trả toàn bộ số tiền đang bị treo sau khi khách hàng nộp đủ số tiền tương đương 1% số tiền đang bị treo trên hệ thống. Nạn nhân có thể không biết vì sao tài khoản của mình được chuyển số tiền lớn nhưng vì lòng tham nên vẫn bị mắc lừa.

Thực tế, các chiêu thức lừa đảo mạo danh ngân hàng đã diễn ra phổ biến với nhiều chiêu trò đa dạng. Dù liên tục có cảnh báo từ cơ quan chức năng, nhiều nạn nhân vẫn nhẹ dạ cả tin và thiếu tỉnh táo dẫn đến bị chiếm đoạt tài sản.

Cục An toàn thông tin khuyến nghị người dân tuyệt đối không cung cấp mã xác thực OTP/Smart OTP cho bất kỳ ai, kể cả nhân viên ngân hàng và cảnh giác với tin nhắn, cuộc gọi, email yêu cầu quét mã QR hoặc truy cập đường link lạ…

Lừa đảo bằng cách mời chào mở thẻ tín dụng online

Thêm một mánh khóe lừa đảo gần đây, nhiều đối tượng đã mạo danh nhân viên ngân hàng để tiếp cận mời chào khách hàng mở và sử dụng thẻ tín dụng online, nhưng thực chất là lừa đảo. Các đối tượng thường liên hệ khách hàng mời mở thẻ tín dụng online, mời nâng hạn mức thẻ tín dụng, mời rút tiền từ thẻ tín dụng, mời hỗ trợ đóng phí bảo hiểm thẻ tín dụng hoặc hoàn phí tham gia bảo hiểm.

Đối tượng sẽ mời kết bạn qua mạng xã hội để trao đổi trực tiếp, gửi và hối thúc khách hàng nhấn vào đường link giả mạo hoặc QR Code, yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân trên trang web giả mạo mà đối tượng lập ra.

Trước tình trạng trên, Cục An toàn thông tin khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước những thủ đoạn mời chào qua mạng xã hội cũng như những đường link lạ, QR Code dẫn tới các trang web giả mạo.

Đặc biệt, để tránh bị các đối tượng chiếm quyền sử dụng tài khoản ngân hàng và thực hiện giao dịch chiếm đoạt tài sản, người dân không cung cấp thông tin cá nhân trên bất cứ trang web hay cho đối tượng lạ trên mạng.

Nếu phát hiện có dấu hiệu lừa đảo từ bất cứ trang web nào, người dân có thể phản ánh về trang web canhbao.khong gianmang.gov.vn./.

Báo VOV

 

Lật tẩy thủ đoạn “thao túng tâm lý” của các thế lực thù địch, phản động

“Thao túng tâm lý” là một trong những thủ đoạn chống phá tinh vi, xảo quyệt của các thế lực thù địch, phản động, tác động tiêu cực đến đời sống tinh thần của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Do vậy, nhận diện và phòng, chống thủ đoạn “thao túng tâm lý” có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng tâm lý, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, góp phần làm thất bại âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, phản động hiện nay.

Nhiều biểu hiện tinh vi của thủ đoạn “thao túng tâm lý”

Với mục tiêu làm mục ruỗng tâm lý xã hội, đảo lộn đời sống tâm lý, tinh thần của nhân dân, các thế lực thù địch, phản động sử dụng nhiều chiêu trò, thủ đoạn tinh vi, ở mọi lúc, mọi nơi, len lỏi vào từng người, từng nhóm xã hội nhằm “lung lạc” nhận thức, “gặm nhấm” tình cảm, điều khiển ý chí và hành động, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. “Thao túng tâm lý” là một thủ đoạn điển hình như vậy.

“Thao túng tâm lý” là cách thức tác động tâm lý nhằm ảnh hưởng, chi phối, kiểm soát nhận thức, cảm xúc, hành vi của người khác theo một mục đích nào đó. Nhờ triệt để lợi dụng các quy luật, đặc điểm tâm lý, cách thức này có thể kiểm soát, điều khiển tâm lý con người diễn biến theo chiều hướng nhất định. Cơ chế “thao túng tâm lý” diễn ra theo nhiều kênh tác động khác nhau, nhưng phổ biến nhất vẫn là kênh thông tin. Bằng số lượng, nội dung và cách đưa thông tin đến người tiếp nhận, có thể kiểm soát, điều khiển được nhận thức, cảm xúc, hành vi của người đó.

Ảnh minh họa: TTXVN

Ở nước ta, theo thống kê, đến nay có khoảng 77 triệu người dùng mạng xã hội (MXH), tương đương 78,1% dân số, chiếm 97,8% dân số từ 13 tuổi trở lên, trong đó người dùng Facebook là 70,4 triệu người. Theo đó, các thế lực thù địch, phản động triệt để lợi dụng cơ chế “thao túng tâm lý” và đặc tính của MXH để thao túng, kiểm soát tâm trí con người. Có thể chỉ ra một số cách thức của thủ đoạn “thao túng tâm lý” mà các thế lực thù địch, phản động đã và đang tiến hành.

Đưa thông tin sai sự thật, xuyên tạc, bịa đặt. Thông qua các trang web, blog, các trang MXH như: Facebook, Zalo, YouTube, TikTok... chúng ra sức tuyên truyền, bịa đặt về các phe phái trong Đảng, nhất là lợi dụng công cuộc đấu tranh chống tham nhũng để xuyên tạc, hòng hạ uy tín của cán bộ, phá vỡ khối đoàn kết trong Đảng, sự đồng thuận của xã hội, chia rẽ Đảng với nhân dân. Chúng thường xuyên dựng chuyện, thổi phồng những sai lầm, thiếu sót của một số cán bộ, đảng viên, qua đó gây hoang mang, tạo bức xúc trong dư luận xã hội, kích động người dân gây rối an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Giả mạo thông tin. Chúng lập những tài khoản giả mạo trên MXH, website giả mạo các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo một số bộ, ngành, địa phương, những người có uy tín, nhân vật nổi tiếng trong xã hội, qua đó đưa tin bịa đặt, gieo rắc sự hoài nghi trong xã hội, nhất là trước những vấn đề nhạy cảm.

Lèo lái thông tin. Chúng sử dụng các website, dịch vụ thư điện tử (e-mail) và các trang MXH để lèo lái thông tin. Cách thức tiến hành của chúng thường là tổng hợp tin tức từ các báo chính thống để tạo ra sự khách quan, sau đó cài những thông tin xấu độc theo tỷ lệ tăng dần cả về số lượng và mức độ bịa đặt, bóp méo sự thật. Cùng với đó là những phân tích, bình luận tưởng như khách quan nhưng thực chất là tạo ra “bẫy thông tin” khiến người tiếp nhận dễ bị dẫn dắt theo mưu đồ xấu của chúng.

Tung tin đồn, gây kích động, chia rẽ. Lợi dụng những sự kiện nhạy cảm liên quan đến các vấn đề phân định biên giới, lãnh thổ, tranh chấp Biển Đông, ô nhiễm môi trường, hay những vấn đề liên quan đến công tác phòng, chống tham nhũng, công tác cán bộ... chúng tung tin thất thiệt trên các trang MXH gây hoang mang trong dư luận, tạo nên sự hiểu nhầm của người dân, sự hoài nghi vào cấp ủy, chính quyền các cấp. Các tin đồn tác động mạnh vào cảm xúc, kích động những nhóm đối tượng thiếu hiểu biết hoặc hiểu biết chưa đầy đủ để tạo sức mạnh chống phá.

Tác động tiêu cực, hệ lụy khôn lường

Một là, tác động đến nhận thức, quan điểm, lập trường chính trị. Do triệt để lợi dụng tính tò mò, tâm lý “thích giật gân” và các quy luật thuần tâm lý như: Cảm nhiễm, a dua, ám thị, bắt chước... thủ đoạn “thao túng tâm lý” dễ tác động đến nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân. Trước những thông tin xuyên tạc, bịa đặt đến dồn dập, những phân tích, bình luận xuất hiện như “nấm mọc sau mưa” dễ đưa người khác vào trạng thái hỗn loạn thông tin. Trạng thái đó khiến nhận thức của con người có thể đi từ phân vân đến hoài nghi, mơ hồ, từ đó dễ làm xói mòn quan điểm, lập trường chính trị.

Hai là, tác động đến cảm xúc, thái độ và niềm tin. Thông tin xuyên tạc, bịa đặt thường liên quan trực tiếp đến nhu cầu, lợi ích, nguyện vọng của người dân và lợi dụng tác động của dư luận xã hội nên thủ đoạn “thao túng tâm lý” dễ tác động đến cảm xúc, thái độ, niềm tin của quần chúng nhân dân. Dưới tác động của thủ đoạn “thao túng tâm lý”, thái độ của con người có thể chuyển biến từ hoài nghi, hoang mang, dao động đến bất bình, phẫn nộ, phản đối, thậm chí là chống đối, bất hợp tác, mất niềm tin.

Ba là, tác động đến hành vi, hành động. Khi đã kiểm soát được nhận thức, cảm xúc, thái độ, thủ đoạn “thao túng tâm lý” còn trực tiếp kích thích, thúc đẩy những hành vi, hành động tiêu cực của con người. Các thế lực thù địch, phản động thường xuyên tổ chức đăng tải, tán phát các thông tin, tài liệu, hình ảnh, video phỏng vấn theo hướng kích động những nhân sĩ, trí thức trong nước có tư tưởng bất mãn chính trị. Đối với quần chúng nhân dân, chúng triệt để lợi dụng bộ phận thiếu hiểu biết, thiếu thông tin hoặc bị kẻ xấu lôi kéo, mua chuộc, nhất là dân tộc ít người, đồng bào tôn giáo nhẹ dạ, cả tin bị chúng kích động, lừa gạt, thúc ép buộc tham gia các cuộc tụ tập gây rối, biểu tình, tạo thành “lực lượng đối trọng”, gây áp lực với hệ thống chính trị các cấp.

Tạo “bức tường thành” vững chắc phòng, chống thủ đoạn “thao túng tâm lý”

Mục tiêu của thủ đoạn “thao túng tâm lý” dù xem xét dưới góc độ nào: Tâm lý hay chính trị, trước mắt hay lâu dài, ngấm ngầm hay công khai đều mang tính chất phản nhân văn, đi ngược lại những giá trị tốt đẹp của con người. Thực chất đó là một trong những thủ đoạn của cuộc chiến tranh tâm lý, cuộc chiến chống lại con người.

Để phòng, chống có hiệu quả thủ đoạn này, giải pháp hàng đầu là quan tâm xây dựng sự vững vàng về tâm lý cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân. “Vững vàng tâm lý” thể hiện ở kiến thức, quan điểm và niềm tin vào Đảng, Nhà nước và chế độ; là khả năng kịp thời nhận diện, phản bác thông tin xấu độc, bịa đặt, thủ đoạn tuyên truyền chính trị của kẻ thù; khả năng nắm vững quan điểm chính trị trong ứng xử các vấn đề xã hội. “Vững vàng tâm lý” hoàn toàn khác với các hiện tượng “đứng ngoài chính trị”, “thờ ơ chính trị”.

Từ thủ đoạn “thao túng tâm lý”, các thế lực thù địch luôn tiến công vào những nơi mà ý thức của con người mù mờ nhất, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực tâm lý xã hội và tâm lý cá nhân, đánh vào những nhu cầu, mong muốn, ước vọng không được thỏa mãn của con người. Để có được sự “vững vàng tâm lý”, cần hạn chế, thu hẹp đến mức nhỏ nhất những “mảnh đất màu mỡ” cho thủ đoạn này.

Thực tế cho thấy, nếu không tích cực ngăn chặn, bài trừ tệ nạn và tiêu cực xã hội, làm lành mạnh môi trường xã hội hiện nay thì các nọc độc “thao túng tâm lý” sẽ lan truyền hết sức nhanh chóng. Đây chính là cơ hội cho thế lực thù địch, phản động lợi dụng, gieo rắc sự hoài nghi, dao động, hoang mang, bi quan, mất niềm tin trong nhân dân. Chúng đang chờ đợi quá trình “tự tha hóa”, “tự biến chất”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên để tiếp tục gia tăng những tác động “thao túng tâm lý”. 

Trong bối cảnh thời đại thông tin bùng nổ hiện nay, cần chủ động, kịp thời cung cấp, định hướng, kiểm soát thông tin và định hướng dư luận xã hội. Việc chậm trễ thông tin và sự thiếu chủ động trong việc định hướng dư luận xã hội đã làm nảy sinh ở quần chúng nhân dân những biểu hiện bất lợi về tâm lý, tư tưởng; ở mức độ đơn giản là những đồn đoán tùy tiện, ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội, làm giảm lòng tin của nhân dân vào luật pháp và bộ máy công quyền; ở mức độ phức tạp còn làm cho một số người có thái độ ngờ vực, thậm chí thay đổi quan điểm chính trị.

Vì vậy, trước những sự kiện về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội... nhất là những sự kiện phức tạp, nhạy cảm thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận xã hội, các cơ quan chức năng cần thông tin kịp thời, chính xác cho công chúng và định hướng suy nghĩ, hành động theo hướng có lợi cho Đảng, Nhà nước và nhân dân. 

Việc làm cần thiết hiện nay là nâng cao hiệu lực, hiệu quả kiểm soát, quản lý thông tin, phòng, chống tin giả, tin đồn, thông tin xấu độc trên không gian mạng. Phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc kiểm tra, xác minh, điều tra, truy vết và xác định các hành vi, đối tượng vi phạm các quy định về thông tin sai trái, xuyên tạc để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Giải pháp căn cơ là chăm lo xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh. Ngày nay, khi mục tiêu "đầu độc" và chiếm lĩnh tâm hồn con người đang và sẽ là mục tiêu chủ yếu của các thế lực thù địch, phản động thông qua thủ đoạn “thao túng tâm lý” thì việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh càng có ý nghĩa quan trọng. Môi trường văn hóa lành mạnh đủ sức chống lại những tác động của thủ đoạn “thao túng tâm lý” cần phải tạo được những rung động, những trạng thái cảm xúc tích cực ở đội ngũ cán bộ, đảng viên và người dân về đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước cũng như những giá trị ưu việt của chế độ XHCN.

Cùng với đó, xây dựng lòng tự hào của mỗi người dân về nền văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, quán triệt và thực hiện tốt lời chỉ dẫn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc tổ chức ngày 24-11-2021 tại Hà Nội: “Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh gắn liền với đấu tranh không khoan nhượng với cái xấu, cái ác, phi văn hóa, phản văn hóa; bảo vệ những giá trị chân-thiện-mỹ.

Nâng cao đời sống văn hóa của nhân dân; xây dựng đời sống văn hóa vui tươi, lành mạnh, hạnh phúc; khắc phục sự chênh lệch về trình độ phát triển và hưởng thụ văn hóa giữa các vùng, miền của đất nước”. Xây dựng chính sách phù hợp để khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư, sản xuất các sản phẩm có giá trị văn hóa, tinh thần phục vụ nhu cầu của nhân dân theo phương châm “lấy xây để chống”, “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, "lấy tích cực để đẩy lùi tiêu cực".

Thượng tá, Thạc sĩ LƯU TRUNG TÌNH (Khoa Tâm lý học quân sự, Trường Sĩ quan Chính trị)

 

Sao lại hình thức?

- Các ông ơi, mấy hôm vừa rồi các trang mạng "lề trái" lại rêu rao rằng việc Quốc hội lấy phiếu tín nhiệm vừa qua là “hình thức”, “mị dân”. Tôi đọc tức anh ách mà chưa đủ lý lẽ để phản bác luận điệu phản động này một cách thực sự thuyết phục.

Nghe ông Huy, Phó bí thư chi bộ thôn bày tỏ bức xúc trong lúc ngồi uống trà vào chiều cuối tuần, ông Trung, nguyên Bí thư chi bộ thôn, vốn là người hiểu biết sâu, giải thích:

- Các thế lực thù địch, bất mãn thì việc gì Đảng, Nhà nước ta làm, chúng cũng tìm mọi cách để suy diễn, xuyên tạc, chống phá các ông ạ. Rõ ràng ai cũng biết việc Quốc hội lấy phiếu tín nhiệm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Đây là chủ trương rất đúng đắn đã được thực tế chứng minh là có hiệu quả. Qua lấy phiếu tín nhiệm, giúp các đồng chí cán bộ được lấy phiếu tín nhiệm biết uy tín của mình trước tập thể, từ đó phát huy ưu điểm, phấn đấu khắc phục hạn chế, thiếu sót để hoàn thiện mình hơn, hoàn thành nhiệm vụ tốt hơn. Đồng thời, kết quả lấy phiếu tín nhiệm cũng là cơ sở để Đảng, Nhà nước đánh giá cán bộ sát đúng hơn, tiến hành công tác cán bộ trong hệ thống chính trị chặt chẽ, hiệu quả hơn.

Quốc hội thông qua Nghị quyết xác nhận kết quả lấy phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do Quốc hội bầu, phê chuẩn.

- Nhưng qua lấy phiếu tín nhiệm không có cán bộ nào bị mất chức nên các trang "lề trái" cho rằng việc lấy phiếu tín nhiệm chỉ hình thức, không thực chất.

Thấy ông Huy vẫn băn khoăn, ông Trung tiếp tục lý giải:

- Chúng ta phải khẳng định, tuyệt đại đa số cán bộ được đánh giá đúng qua lấy phiếu tín nhiệm. Việc không cán bộ nào có tín nhiệm quá thấp phải mất chức thì không có nghĩa là việc lấy phiếu hình thức mà đây cũng là điều đáng mừng, chứng tỏ chưa có cán bộ uy tín quá thấp. Không ai có thể phủ nhận sự cần thiết và những lợi ích thiết thực của việc lấy phiếu tín nhiệm. Đặc biệt, Bộ Chính trị đã ban hành Quy định số 96-QĐ/TW về việc lấy phiếu tín nhiệm đối với chức danh, chức vụ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị, nhấn mạnh: “Những cán bộ có tín nhiệm thấp phải kịp thời xem xét đưa ra khỏi quy hoạch, cho từ chức, miễn nhiệm hoặc bố trí công tác khác thấp hơn chức vụ đang đảm nhiệm mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết thời hạn bổ nhiệm". Chúng ta đều biết, mỗi lần lấy phiếu tín nhiệm chính là dịp để cán bộ “tự soi”, “tự sửa” về phẩm chất, năng lực, uy tín của bản thân; qua đó cảnh tỉnh, báo động đối với những cán bộ có tín nhiệm thấp. Kết quả lấy phiếu tín nhiệm được Quốc hội công khai ngay sau khi bỏ phiếu kín. Vì vậy, nhân dân sẽ giám sát, lên tiếng nếu “có vấn đề". Mỗi lá phiếu tín nhiệm là lá phiếu của niềm tin mà mỗi đại biểu, mỗi người dân gửi gắm vào đội ngũ cán bộ-ông Trung giải thích cặn kẽ.

- Tôi cũng hay theo dõi, cứ đến mỗi dịp này là những kẻ phản động, xuyên tạc, chống phá lại lợi dụng mạng xã hội hoặc các diễn đàn trên internet để đưa tin thất thiệt, dẫn dắt dư luận, gây chia rẽ nội bộ, tạo sự hoài nghi, ngờ vực trong nhân dân về đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ trì các cấp. Vì vậy, mình đọc thông tin cần tỉnh táo và có chính kiến để phản bác lại, đồng thời giải thích cho người dân. Có đúng không các ông? Ông Trung nhấn mạnh thêm.

- Bác Trung giải thích thật thuyết phục. Chúng ta cũng phải góp tiếng nói để bà con hiểu rõ, tránh bị kẻ xấu lợi dụng xuyên tạc chống phá - ông Huy gật gù bày tỏ sự tán đồng.

TRẦN CHIẾN

 

“Hiến kế ngược" - chiêu trò hòng phá hoại Thủ đô Hà Nội-Bài 3: Bánh vẽ và giấc mộng phù du (Tiếp theo và hết)

Từ việc phủ nhận những chủ trương, chính sách về phát triển Thủ đô và đổ lỗi cho hệ thống chính trị, chỉ trích đội ngũ cán bộ của TP Hà Nội, các thành phần chống phá thỏa sức đưa ra những “kế sách bẩn” với nhiều thủ đoạn hòng mị dân, lôi kéo, kích động dư luận và gây bất ổn xã hội.

 

Kế bẩn chết chìm trong bánh vẽ ảo tưởng

Xoay quanh câu chuyện TP Hà Nội triển khai xây dựng đường Vành đai 4-Vùng Thủ đô với những công việc đang tiến triển, trong quá trình triển khai thực hiện, mới đây, trên các trang mạng xã hội xuất hiện luận điệu quy chụp, nói xấu hệ thống chính trị, kêu gọi dừng lại việc xây dựng con đường, tránh gây lãng phí.

Đường Vành đai 4 là một trong những dự án nhận được sự đồng thuận lớn nhất của người dân. Sự ủng hộ của nhân dân được thể hiện rất cụ thể, đó là tự giác, tự nguyện, chủ động bàn giao mặt bằng cho thành phố, ngay cả khi phần đất đó liên quan đến phần mộ của người thân, dòng họ. Nhiều hộ dân tự nguyện giao đất nông nghiệp để thực hiện dự án xây dựng nghĩa trang phục vụ di dời các phần mộ nằm trên diện tích đất giải phóng mặt bằng. Anh Vũ Xuân Định ở xã Tân Dân (Sóc Sơn, Hà Nội) khẳng định: “Tôi nắm rõ thông tin về dự án đường Vành đai 4 và ủng hộ chủ trương vì sự phát triển của huyện, thành phố. Khi biết xã gặp khó khăn trong việc tìm địa điểm xây dựng nghĩa trang nhằm di dời các phần mộ, tôi cùng 10 hộ khác sẵn sàng giao diện tích đất nông nghiệp đang canh tác để phục vụ công tác này. Thời điểm ấy, chúng tôi chưa nhận một đồng tiền đền bù nào, nhưng không ai có ý kiến hay dị nghị gì. Tất cả đều đồng lòng vì việc chung”.

Một góc thủ đô Hà Nội. Ảnh minh họa:Chinhphu.vn

Với sự đồng tình ủng hộ cao của người dân, đến tháng 10-2023, Hà Nội bàn giao trên 90% mặt bằng thi công dự án đường Vành đai 4 và phấn đấu hoàn thành vào cuối năm nay. Sở dĩ công tác giải phóng mặt bằng diễn ra nhanh chóng, vượt kế hoạch đề ra, có nguyên nhân quan trọng từ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị trong tuyên truyền, vận động, nhất là thực hiện đúng chính sách, pháp luật, bảo đảm quyền lợi chính đáng tốt nhất cho người dân trong diện thu hồi đất. Chủ trương của Hà Nội rất đáng ghi nhận, được người dân đồng tình, đó là thành phố dành những vị trí thuận lợi và phù hợp để tái định cư cho bà con. Khi người dân di dời sẽ được đến vị trí tốt hơn, đẹp hơn nơi ở cũ.

Một nguyên nhân không kém phần quan trọng là bà con thấy được chủ trương đúng đắn, tạo tiền đề phát triển toàn diện cho Vùng Thủ đô khi dự án hoàn thành và đưa vào khai thác sử dụng. Việc phát triển đường Vành đai 4 không chỉ giải quyết vấn đề của riêng Hà Nội mà sẽ giải quyết vấn đề liên vùng Thủ đô. Tác động của dự án đường Vành đai 4 không chỉ kết nối ở trong TP Hà Nội mà còn kết nối các tỉnh trong Vùng Thủ đô. Về mặt kinh tế, khi có đường Vành đai 4 sẽ tạo ra tính chất liên kết Vùng Thủ đô, các tỉnh lân cận. Quan trọng hơn, con đường kết nối được sự phát triển của Hà Nội với Vùng Thủ đô và mở rộng không gian phát triển cho Hà Nội. Như vậy, không chỉ Hà Nội là cực phát triển mà cực phát triển lan tỏa thành các điểm trong vùng. Hơn ai hết, người dân Hà Nội luôn mong mỏi dự án triển khai bảo đảm tiến độ để không lỡ hẹn với những cơ hội ở phía trước.

Không chỉ dự án đường Vành đai 4, nhiều công trình, dự án lớn của Thủ đô là tâm điểm chống phá của các thế lực thù địch. Cụ thể như nhiều đối tượng từng tập trung chống phá chủ trương mở rộng địa giới hành chính Hà Nội cách đây hơn 15 năm; bôi nhọ chủ trương của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố về việc chuyển cây xanh trên đường Phạm Văn Đồng để mở rộng đường Vành đai 3; phủ nhận chủ trương của Hà Nội về xây dựng các thành phố vệ tinh, hệ thống cầu bắc qua sông Hồng, hay gần đây là dự án thành phố thông minh...

Sự đồng tình ủng hộ của người dân trước những chủ trương, quyết sách phát triển Thủ đô chính là lời hồi đáp cho những người rắp tâm phá hoại. Như vậy, những đòn tấn công vô vọng cùng thủ đoạn “hiến kế ngược” chẳng khác nào trò cười cho thiên hạ và tự chết chìm trong bánh vẽ ảo tưởng do chính bản thân họ bày ra.

Hạ bệ cán bộ - giấc mộng phù du

Quy kết trách nhiệm trong việc “kìm hãm sự phát triển của Thủ đô”, đổ lỗi cho người đứng đầu và đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là việc đào sâu, đánh lái dư luận về các vụ việc vi phạm của người đứng đầu thành phố trước kia, các phần tử chống đối tung ra luận điệu lừa đảo, giật tít câu view trên các trang mạng cá nhân và đưa ra những suy diễn vô căn cứ, kêu gọi người dân Hà Nội đấu tranh để thanh trừng đội ngũ cán bộ.  

Thực tiễn thời gian qua, TP Hà Nội thực hiện chủ trương quyết liệt đổi mới công tác cán bộ, trong đó chú trọng phát huy vai trò người đứng đầu, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp và hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Không phải là những chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, kết luận... nằm trên bàn giấy mà được khẳng định bằng những việc làm cụ thể, tạo chuyển biến đột phá trên nhiều mặt.

Nói về vai trò người đứng đầu, bà Bùi Thị Thanh ở tổ dân phố Du Nghệ (thị trấn Quốc Oai, huyện Quốc Oai) còn nguyên sự xúc động khi nhớ lại lần gặp và được đồng chí Đinh Tiến Dũng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội trực tiếp chỉ đạo giải quyết nguyện vọng. Bà Thanh bộc bạch: “Ngày 11-7-2023, tôi được mời lên trụ sở Ban Tiếp công dân UBND TP Hà Nội gặp đồng chí Bí thư Thành ủy để trình bày đơn. Tôi là vợ liệt sĩ, gia đình không có nhà ở, phải đi ở nhờ hơn 6 năm. Tại buổi làm việc, đồng chí Bí thư Thành ủy trực tiếp lắng nghe nguyện vọng của tôi, nghiên cứu hồ sơ và nghe lãnh đạo huyện Quốc Oai báo cáo về phương án giải quyết”. Chỉ đạo giải quyết vụ việc đó, đồng chí Bí thư Thành ủy giao các cơ quan liên quan hoàn thiện nhanh các thủ tục để giao đất cho gia đình bà Thanh trước ngày 27-7-2023, bảo đảm đúng quy định. Thực hiện chỉ đạo trên, UBND thị trấn Quốc Oai tổ chức tạm giao đất trên thực địa cho bà Bùi Thị Thanh với diện tích 43,7m2 tại tổ dân phố Du Nghệ.

Không riêng trường hợp bà Bùi Thị Thanh, cấp ủy, người đứng đầu các cấp trong thành phố chủ động lãnh đạo, chỉ đạo và trực tiếp tiếp dân, đối thoại, lắng nghe, xử lý kiến nghị của bà con. Nửa đầu nhiệm kỳ 2020-2025, đồng chí Bí thư Thành ủy tổ chức 24 buổi đối thoại và tiếp công dân, chỉ đạo giải quyết triệt để những vụ việc tồn đọng, kéo dài, phức tạp, nhận được sự đồng thuận cao. 9 tháng năm 2023, bí thư các quận, huyện, thị ủy tổ chức 273 cuộc tiếp hơn 3.000 lượt công dân, tiếp nhận hơn 2.500 đơn, thư. Bí thư các xã, phường, thị trấn tiếp gần 2.100 cuộc với hơn 6.700 lượt công dân... Các cấp ủy, ngành của thành phố công khai lịch tiếp công dân định kỳ của lãnh đạo; tổ chức đối thoại, vận động, thuyết phục công dân để giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền, tạo bước chuyển biến tích cực trên nhiều lĩnh vực, củng cố niềm tin trong nhân dân. So với cùng kỳ năm 2022, số vụ khiếu kiện đông người, đơn, thư trên địa bàn Hà Nội giảm khoảng 15%.

Bên cạnh tăng cường tiếp xúc, kịp thời giải quyết nguyện vọng chính đáng của người dân, TP Hà Nội quyết liệt đổi mới toàn diện, nâng cao chất lượng công tác cán bộ. Mới đây, Chủ tịch UBND thành phố ký văn bản chỉ đạo các địa phương, đơn vị, yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, đồng thời thay thế hoặc điều chuyển sang công việc khác đối với cán bộ, công chức không dám làm, không dám tham mưu, đề xuất, không dám chịu trách nhiệm; giao Sở Nội vụ có trách nhiệm tham mưu với UBND thành phố kịp thời rà soát, thay thế hoặc điều chuyển sang công việc khác đối với cán bộ, công chức năng lực yếu, trì trệ, không dám làm và không đáp ứng yêu cầu công việc được giao.

Nhiệm kỳ 2020-2025, Thành ủy Hà Nội tiếp tục xác định công tác cán bộ là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, sớm ban hành, triển khai Nghị quyết chuyên đề về “Tập trung xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ các cấp nhiệm kỳ 2020-2025 và những năm tiếp theo". Đây là nghị quyết chuyên đề đầu tiên của Thành ủy về công tác cán bộ với mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp của thành phố có tư duy, khát vọng đổi mới; năng lực, uy tín ngang tầm nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị, ứng phó với tình huống khó khăn, phức tạp phát sinh và nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại của Thủ đô trong giai đoạn mới. Đồng thời tập trung rà soát, ban hành đồng bộ 15 quy chế, quy định về công tác cán bộ, đổi mới các khâu công tác cán bộ theo hướng khoa học, công khai, dân chủ, sát thực tiễn hơn.

Thường trực Thành ủy đặc biệt quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai nhiều cách làm mới, giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng công tác đánh giá cán bộ. Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Quyết định số 3814-QĐ/TU, thực hiện chấm điểm hằng tháng đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong toàn hệ thống chính trị của Thủ đô, trọng tâm là lấy năng suất, hiệu quả công việc làm thước đo để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao. Các cơ quan, ban, ngành, địa phương triển khai đánh giá, phân loại mức độ hoàn thành công việc của cán bộ theo từng tuần, tháng, quý, gắn với cơ chế khen thưởng, xử phạt công khai. Nhờ đó tạo sự chuyển biến mạnh về trách nhiệm, kỷ cương, kỷ luật công vụ của cán bộ, góp phần vào kết quả hoàn thành mục tiêu tổng quát của thành phố.

Thực tiễn phát triển của Thủ đô là minh chứng cho vai trò người đứng đầu cùng năng lực của đội ngũ cán bộ các cấp thời gian qua. Những thành quả, bài học kinh nghiệm của các nhiệm kỳ trước đã và đang được đội ngũ cán bộ, người đứng đầu thành phố vận dụng, phát huy hiệu quả. Song hành với chu trình đó, những hạn chế, tồn tại trong công tác cán bộ được cả hệ thống chính trị thành phố thẳng thắn nhìn nhận, tìm giải pháp khắc phục, kiên quyết xử lý cán bộ, đảng viên sai phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Chẳng gì qua được tai mắt của nhân dân, nhất là khi thành phố chủ trương phát huy vai trò của người dân trong tham gia giám sát, đánh giá cán bộ bằng nhiều kênh khác nhau. Vậy nên thủ đoạn bôi nhọ đội ngũ cán bộ để kích động người dân biểu tình, chống đối Đảng, chính quyền Hà Nội vẫn chỉ là âm mưu hèn hạ, là giấc mộng phù du mà thôi!

“Phát triển Thủ đô Hà Nội "Văn hiến-Văn minh-Hiện đại" là nhiệm vụ chính trị quan trọng đặc biệt trong chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc với tinh thần "Cả nước vì Hà Nội, Hà Nội vì cả nước"; là trách nhiệm, nghĩa vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của cả hệ thống chính trị; là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô Hà Nội” (Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5-5-2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045)

 

TẤN TUÂN - ĐÀO THẠNH

 

Tỉnh táo với luận điệu “thúc đẩy tự do học thuật” nhằm phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng

Đổi mới giáo dục theo hướng phát triển toàn diện con người Việt Nam, phát huy tối đa tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân, làm nền tảng cho mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, đất nước phồn vinh và hạnh phúc là tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt trong thời kỳ mới của Đảng ta. Tuy nhiên, những năm gần đây, lợi dụng việc đổi mới trong giáo dục của ta, các thế lực thù địch, phản động tung ra luận điệu “thúc đẩy tự do học thuật” nhằm tách giáo dục ra khỏi chính trị, phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng.

Cảnh giác trước luận điệu “tự do học thuật” phi giai cấp

Theo nhiều học giả phương Tây, “tự do học thuật” được hiểu là “tự do của một người trong việc giảng dạy và nghiên cứu nhằm tìm kiếm sự thật không giới hạn mà không gặp phải nỗi sợ hãi về hình phạt hay mất việc vì đã xâm phạm một quan điểm chính thống về chính trị, tôn giáo hay xã hội”; hay “Tự do học thuật là sự tự do của người dạy và người học trong việc dạy, học, tìm hiểu kiến thức và nghiên cứu mà không có sự can thiệp hay giới hạn vô lý của pháp luật, nội quy hay áp lực công cộng”.

Những quan điểm đó đang được các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị chống phá cách mạng Việt Nam cổ xúy, tung hô. Cùng với đó, họ tổ chức “hội thảo khoa học” bàn về vấn đề này và kêu gọi học sinh, sinh viên Việt Nam đấu tranh cho cái gọi là “đòi quyền tự do học thuật”.

Theo những quan điểm trên thì giáo dục phải đứng ngoài chính trị, nhà nước và giai cấp cầm quyền không được quy định về nội dung giáo dục hay truyền bá, lồng ghép tư tưởng chính trị của mình vào việc đào tạo ra những thế hệ chủ nhân tương lai để bảo vệ quyền và lợi ích của chính giai cấp họ.

Tuy nhiên, quan điểm “tự do học thuật” theo ý nghĩa trên chưa bao giờ tồn tại trong xã hội có giai cấp và đối kháng giai cấp. Kể từ khi chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất ra đời, giai cấp chủ nô đã xem giáo dục là công cụ để thực hiện mục đích chính trị và bảo vệ nền chính trị, họ đã lợi dụng những tôn giáo có tầm ảnh hưởng lớn để thâu tóm quyền lực, lợi dụng kinh thánh, giáo lý của các tôn giáo này để mị dân, ru ngủ, thủ tiêu tinh thần, ý chí phản kháng của quần chúng nhân dân nhằm bảo vệ quyền lợi cho giai cấp mình.

Ảnh minh họa: TTXVN

 

Sang thời kỳ phong kiến, tầng lớp vua quan, quý tộc, địa chủ đã tìm mọi cách để nhồi nhét vào đầu óc của quần chúng nhân dân tư tưởng “trung quân” (trung với vua); trong dạy học và giáo dục thì coi trọng truyền bá cho người học những tư tưởng xem vua là thiên tử, “lệnh vua là mệnh trời”, “quân xử thần tử, thần bất tử bất trung”.

Trong thời kỳ tư bản chủ nghĩa, sau khi lợi dụng được quần chúng nhân dân lật đổ chế độ phong kiến, giai cấp tư sản lại một lần nữa ra sức lợi dụng kinh thánh, giáo lý của những tôn giáo lớn hoặc thông qua nền giáo dục tư bản chủ nghĩa để truyền bá những tư tưởng tư sản. Bên cạnh đó, họ còn tung ra những chiêu bài với cái gọi là “tự do”, “dân chủ” theo kiểu hỗn độn trong một khuôn khổ nhất định, khuyến khích lối sống không quan tâm đến xã hội để dễ quản lý và bóc lột.

Nhận thức đúng quan điểm mác-xít về vai trò to lớn của giáo dục

Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, quán triệt quan điểm của C.Mác: “Lý luận cũng có thể trở thành lực lượng vật chất một khi nó thâm nhập vào quần chúng”, những người cộng sản đã làm cho Chủ nghĩa Mác-Lênin trở thành hệ tư tưởng chủ đạo trong phong trào công nhân thế giới, tạo nên một sức mạnh góp phần lật đổ ách thống trị của phong kiến, đế quốc, thực dân. Thực tiễn đã chứng minh rằng, nếu muốn cầm quyền, đảng chính trị (chính đảng) nhất thiết phải có một nền tảng tư tưởng riêng, không được tách rời và cần phải ra sức truyền bá nền tảng tư tưởng đó vào lực lượng quần chúng của mình, trừ khi muốn biến nó thành một đảng hay một tổ chức khác. V.I.Lênin đã khẳng định: “Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng”, “Chỉ đảng nào được một lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiền phong”.

Vận dụng trung thành và sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định vị trí, vai trò vô cùng to lớn của giáo dục. Người chỉ rõ nền giáo dục Việt Nam là nền giáo dục vì con người, có vai trò huấn luyện, bồi dưỡng, phát triển toàn diện con người Việt Nam mới xã hội chủ nghĩa. Nhiệm vụ của nền giáo dục là “phải phục tùng đường lối chính trị của Đảng và Chính phủ, gắn liền với sản xuất và đời sống của nhân dân. Học phải đi đôi với hành, lý luận phải liên hệ với thực tế”.

Chống việc lợi dụng “tự do học thuật” với dụng ý chính trị xấu

Ở Việt Nam, những năm gần đây, nhất là khi Luật Giáo dục đại học năm 2012 được ban hành (sửa đổi, bổ sung năm 2018), nhiều ý kiến trong và ngoài nước cho rằng cần “thúc đẩy tự do học thuật” để đưa nền giáo dục Việt Nam bắt kịp thế giới. Một số ý kiến còn đưa ra những dẫn chứng về cơ sở pháp lý cho rằng tự do học thuật được quy định trong Hiến pháp và pháp luật của Việt Nam. Họ đã trích Điều 25 Hiến pháp năm 2013 của nước ta: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình” và luận giải rằng, quyền tự do học thuật hàm chứa trong quyền tự do ngôn luận đã được hiến định từ lâu. Họ còn trích khoản 3, Điều 32 Luật Giáo dục đại học năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2018) quy định: “Cơ sở giáo dục đại học có quyền tự chủ trong học thuật, trong hoạt động chuyên môn”; khoản 7, Điều 55 của Luật này quy định giảng viên có quyền “độc lập về quan điểm chuyên môn trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học” và cho rằng cách diễn đạt này thể hiện tinh thần của quyền tự do học thuật.

Trên thực tế, Hiến pháp và pháp luật của Việt Nam chưa có một văn bản nào quy định về tự do học thuật theo kiểu “tự do của một người trong việc giảng dạy và nghiên cứu nhằm tìm kiếm sự thật không giới hạn mà không gặp phải nỗi sợ hãi về hình phạt hay mất việc vì đã xâm phạm một quan điểm chính thống về chính trị, tôn giáo hay xã hội”, mà chỉ quy định về việc tự do ngôn luận, tự chủ về việc giáo dục, đào tạo theo luật định. Khoản 11, Điều 1 Luật Giáo dục đại học năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2018) quy định: “Quyền tự chủ là quyền của cơ sở giáo dục đại học được tự xác định mục tiêu và lựa chọn cách thức thực hiện mục tiêu; tự quyết định và có trách nhiệm giải trình về hoạt động chuyên môn, học thuật, tổ chức, nhân sự, tài chính, tài sản và hoạt động khác trên cơ sở quy định của pháp luật và năng lực của cơ sở giáo dục đại học”. Khoản 7, Điều 55 của Luật này cũng quy định: Giảng viên có quyền “độc lập về quan điểm chuyên môn trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học trên nguyên tắc phù hợp với lợi ích của Nhà nước và xã hội”.

Như vậy, những quy định của Luật Giáo dục đại học hiện hành quy định rõ các cơ sở giáo dục đại học có quyền tự chủ trong việc ban hành, tổ chức thực hiện tiêu chuẩn, chính sách chất lượng, mở ngành, tuyển sinh, đào tạo, hoạt động khoa học-công nghệ, hợp tác trong nước và quốc tế nhưng phải phù hợp với quy định của pháp luật và những chuẩn mực đạo đức, thuần phong mỹ tục của xã hội Việt Nam, phù hợp với lợi ích của Nhà nước và xã hội Việt Nam, hoàn toàn không quy định về việc người dạy và người học có thể tự do bày tỏ quan điểm, nghiên cứu những vấn đề không chịu sự ràng buộc của quan điểm chính trị hay tôn giáo.

Tự do học thuật ở Việt Nam cần được hiểu là việc người dạy và người học có quyền lựa chọn những vấn đề nghiên cứu, phương pháp giảng dạy và học tập phù hợp với thuần phong mỹ tục của dân tộc Việt Nam, phù hợp với chuẩn mực đạo đức của con người mới xã hội chủ nghĩa và quy định của pháp luật Việt Nam vì mục tiêu phát triển toàn diện con người Việt Nam; phát huy tối đa tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân, góp phần thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Tỉnh táo để đi đúng hướng

Thực chất việc “thúc đẩy tự do học thuật” mà các thế lực thù địch rêu rao là đặt giáo dục ra ngoài chính trị, nhưng đây chính là một thủ đoạn nhằm phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, phá hoại văn hóa và truyền thống của dân tộc ta, làm cho giáo dục không thể thực hiện được chức năng giáo dục nhân cách, chức năng định hướng tư tưởng, xây dựng niềm tin cho người học. Chính vì vậy, mọi cán bộ, đảng viên, nhân dân, nhất là những người làm công tác giáo dục cần phải hết sức tỉnh táo để công cuộc đổi mới nền giáo dục Việt Nam đi đúng hướng.

Giáo dục là công cụ sắc bén nhất để bảo vệ chính trị, là vấn đề cốt lõi, quyết định đến sự tồn tại, phát triển của một quốc gia, dân tộc; chính giáo dục cùng với hệ thống pháp luật làm cho hệ tư tưởng của giai cấp thống trị trở thành hệ tư tưởng chủ đạo trong xã hội. Vì vậy, các cấp ủy đảng, chính quyền, cơ quan, đoàn thể, nhà trường cần làm tốt công tác tuyên truyền, làm cho mọi cán bộ, đảng viên, nhân dân, nhất là đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục và học sinh, sinh viên hiểu đúng vai trò của giáo dục đối với sự tồn vong của chế độ, với sự tồn tại, phát triển của quốc gia, dân tộc, hiểu đúng ý nghĩa của thuật ngữ “tự do học thuật” và việc thực hiện quyền tự chủ trong học thuật của các cơ sở giáo dục.

Trong đổi mới giáo dục và thực hiện quyền tự chủ về học thuật, các cơ sở giáo dục-đào tạo cần tuân thủ nghiêm túc những quy định của Hiến pháp và pháp luật; việc đổi mới và thực hiện quyền tự chủ về học thuật phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức, văn hóa, truyền thống của dân tộc, vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Chủ nghĩa Mác-Lênin được cấu thành bởi 3 bộ phận là triết học Mác-Lênin, kinh tế chính trị Mác-Lênin và chủ nghĩa xã hội khoa học. Trước đây, 3 bộ phận này được tổ chức giảng dạy bài bản, chuyên sâu trong chương trình đào tạo đại học. Tuy nhiên những năm gần đây, do giảm thời lượng lý thuyết, tăng thời lượng thực hành, một số cơ sở giáo dục đã và đang có biểu hiện xem nhẹ việc giảng dạy 3 môn học quan trọng này. Mặt khác, việc lựa chọn các môn lý luận tự chọn của sinh viên hiện nay chủ yếu dựa vào cảm tính và tự tìm hiểu qua các lớp học trước nên động cơ, thái độ học tập của các em có thời điểm chưa đúng đắn, chưa tích cực.

Chính vì vậy, các cơ sở giáo dục cần cân nhắc kỹ lưỡng việc quy định tên của môn học, việc cắt giảm thời lượng lý thuyết, nhất là thời lượng dạy học 3 môn cấu thành nên Chủ nghĩa Mác-Lênin, đồng thời làm tốt công tác quy định, định hướng cho việc lựa chọn các môn học tự chọn, các nội dung nghiên cứu của người học. Trong tình hình hiện nay, thực hiện nghiêm túc, hiệu quả việc giảng dạy, giáo dục lý luận Chủ nghĩa Mác-Lênin trong các cơ sở giáo dục đại học cũng là một giải pháp hữu hiệu để góp phần phòng ngừa việc lợi dụng “tự do học thuật” nhằm phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng.

Đại tá, Thạc sĩ TRƯƠNG THANH QUẢNG (Hệ Chiến dịch-Chiến lược, Học viện Quốc phòng)