CẦN QUẢN LÝ TỐT HOẠT ĐỘNG TÔN GIÁO TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG

 

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, hoạt động tôn giáo trên mạng xã hội ngày càng trở nên phong phú, đa dạng, bên cạnh những hoạt động của các tổ chức, chức sắc, tín đồ sống “tốt đời, đẹp đạo”, đã xuất hiện những cá nhân, tổ chức hoạt động, sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo bất hợp pháp. Thực trạng này đặt ra cho công tác quản lý nhà nước những vấn đề mới, đòi hỏi phải có lộ trình và chiến lược để giải quyết.

Văn kiện Đại hội XIII của Đảng xác định: “Tập trung hoàn thiện và triển khai thực hiện tốt các chính sách dân tộc, tôn giáo; có những chính sách đặc thù giải quyết khó khăn cho đồng bào dân tộc thiểu số; thực hiện tốt đoàn kết tôn giáo, đại đoàn kết toàn dân tộc. Nghiêm trị mọi âm mưu, hành động chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cản trở sự phát triển của đất nước”(2).

Có thể nói, mạng xã hội đã và đang có sức ảnh hưởng to lớn đến việc thực hành đức tin tôn giáo cũng như việc tổ chức hoạt động của các tín đồ và tổ chức tôn giáo. Với lượng thông tin truyền tải lớn, sức lan toả nhanh, cách thức đa dạng, phong phú; không bị hạn chế về phạm vi không gian, thời gian cũng như số lượng người tham gia... nên việc khai thác, sử dụng mạng xã hội để “sinh hoạt tôn giáo online” được các cá nhân, tổ chức tôn giáo cả ở trong nước và nước ngoài đặc biệt quan tâm, chú trọng thông qua các hình thức như: diễn đàn, hội thảo online; các nhóm kín; lập các Website, Facebook Fanpage, Zalo, Telegram, Instagram, Lotus, Mocha, Gapo, TikTok, Zoom, kênh Youtube…

Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng có vai trò quan trọng trong phát huy những nhân tố tích cực, nhân văn trong các tôn giáo, tín ngưỡng, giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của tôn giáo vào giữ gìn và nâng cao đạo đức truyền thống xã hội, góp phần ngăn chặn các tệ nạn xã hội, phê phán và ngăn chặn các biểu hiện tiêu cực, mê tín, dị đoan. Thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về hoạt động tôn giáo trên không gian mạng là vấn đề then chốt, quan trọng để chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước về tôn giáo thực sự đi vào đời sống xã hội.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý nhà nước về tôn giáo trên mạng xã hội hiện nay ở nước ta vẫn còn nhiều bất cập như: hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về công tác quản lý hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng thiếu đồng bộ, chưa đầy đủ các chế tài xử lý vi phạm; công tác kiểm tra, giám sát, quản lý hoạt động của các tổ chức tín ngưỡng, tôn giáo hợp pháp và không hợp pháp trên không gian mạng chưa chặt chẽ; việc ngăn chặn, đấu tranh với các tôn giáo và hoạt động tôn giáo trái pháp luật trên không gian mạng còn bị động, xử lý thiếu kịp thời; công tác đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chuyên trách quản lý nhà nước về tôn giáo trên không gian mạng chưa được chú trọng đúng mức... Văn kiện Đại hội XIII của Đảng cũng đã chỉ rõ: “Quản lý nhà nước về văn hóa, nghệ thuật, tôn giáo, tín ngưỡng có mặt còn hạn chế. Có hiện tượng thương mại hóa các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo ở một số nơi”⁽³⁾.

Những tác động tiêu cực trên không gian mạng liên quan đến “tà đạo”, “đạo lạ”; các hoạt động mượn danh, lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo cùng với sự tham gia, tương tác của không ít “tín đồ” là yếu tố phát sinh mới gây ra khó khăn nhất định cho công tác quản lý nhà nước về tôn giáo trên không gian mạng.

Để khắc phục những bất cập, hạn chế nêu trên, trong thời gian tới cần quan tâm thực hiện tốt một số giải pháp cơ bản sau:

Một là, làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng về hoạt động tôn giáo trên các trang mạng xã hội và phương tiện thông tin đại chúng.

Tăng cường đổi mới, đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng các hình thức phù hợp để mọi người dân khi tham gia mạng xã hội nhận rõ âm mưu, thủ đoạn của kẻ xấu, từ đó không tin theo “ tà đạo”, “đạo lạ”, tổ chức tôn giáo bất hợp pháp. Phát huy vai trò của các cơ quan báo chí, các trang thông tin điện tử và Tạp chí Công tác tôn giáo; phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam xây dựng các phóng sự, chương trình tuyên truyền, phổ biến nhằm nâng cao nhận thức cho người dân, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và ý thức chấp hành các quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo và công tác tín ngưỡng, tôn giáo khi tham gia các trang mạng xã hội. Qua đó, khẳng định tính đúng đắn trong đường lối, chính sách, pháp luật về tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Đảng, Nhà nước ta; kịp thời tuyên truyền, định hướng dư luận xã hội về tình hình và công tác tôn giáo; đấu tranh, phản bác những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch và các đối tượng xấu trên không gian mạng. Thường xuyên xây dựng và triển khai thực hiện tốt kế hoạch tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo trên hệ thống thông tin đại chúng và mạng xã hội. Phát huy vai trò của các chức sắc, chức việc các tôn giáo trong tham gia tuyên truyền, đấu tranh, phản bác những hoạt động lợi dụng, mượn danh tín ngưỡng, tôn giáo để phát tán những quan điểm, nội dung lệch lạc, trái với thuần phong mỹ tục và truyền thống văn hóa.

Hai là, các cơ quan quản lý nhà nước cần đẩy mạnh công tác hoàn thiện, thể chế hóa các văn bản quy phạm pháp luật và tổ chức thực hiện có hiệu quả các văn bản quản lý nhà nước đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng.

Trước mắt, cần thực hiện nghiêm Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 10/1/2018 của Bộ Chính trị khóa XII về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW về công tác tôn giáo trong tình hình mới; tập trung triển khai thực hiện có hiệu quả Luật an toàn thông tin mạng và Luật an ninh mạng được Quốc hội khóa XIV thông qua tại kỳ họp thứ 5.

Cơ quan quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo từ Trung ương đến địa phương chủ động ban hành Chương trình công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo đồng thời tăng cường kiểm tra tình hình thi hành pháp luật, thực hiện pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo của các các nhân, tổ chức trên các trang mạng xã hội; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ, kiến thức pháp luật quản lý nhà nước về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng cho cán bộ, đảng viên, công chức làm công tác tôn giáo; xây dựng các giải pháp kỹ thuật mang tính chủ động, kịp thời nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý nhà nước trên cơ sở các dự báo khoa học về sự phát triển của mạng xã hội và phương châm khuyến khích mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của mạng xã hội.

Ba là, tích cực, chủ động đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hiệu quả các hoạt động tín ngưỡng tôn giáo trái pháp luật trên không gian mạng.

Chủ động trao đổi thông tin, phối hợp với các cơ quan tuyên giáo, ngoại giao, báo chí truyền thông và các cơ quan chuyên trách trong việc tuyên truyền, thông tin về những vụ việc, đối tượng vi phạm để kịp thời định hướng dư luận, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân và bạn bè quốc tế. Tăng cường các giải pháp đấu tranh ngăn chặn những âm mưu và hoạt động lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ, lợi dụng vấn đề tự do ngôn luận để kích động, bôi nhọ, chia rẽ đoàn kết tôn giáo trên không gian mạng.

Làm tốt công tác vận động, tranh thủ sự giúp đỡ của chức sắc, chức việc, người có uy tín trong các tôn giáo; quan tâm xây dựng lực lượng cốt cán tôn giáo; định hướng hoạt động tôn giáo đảm bảo theo đúng đường hướng và phương châm hành đạo gắn bó với dân tộc và chấp hành pháp luật. “Vận động, đoàn kết, tập hợp các tổ chức tôn giáo, chức sắc, tín đồ sống “tốt đời, đẹp đạo”, đóng góp tích cực cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bảo đảm cho các tổ chức tôn giáo hoạt động theo quy định của pháp luật và hiến chương, điều lệ được Nhà nước công nhận…”.

Phát huy vai trò tích cực, chủ động của đội ngũ cán bộ, đảng viên, sự tham gia đông đảo của toàn bộ hệ thống chính trị và nhân dân, xây dựng thế trận lòng dân trên không gian mạng nhằm đấu tranh có hiệu quả với những luận điệu xuyên tạc, quan điểm sai trái của các thế lực thù địch.