Hình thái mới của chiến tranh “Chiến tranh không tiếng súng”

 

Nửa tỉ đô la tài sản tan tành. Một quốc gia xáo động. Người dân hoang mang. Không có một tiếng súng hay cần một kíp nổ nào. Đó là hình thái mới của chiến tranh, nơi những trận đánh được thực hiện trên những bàn phím nhựa và một đường truyền cáp quang.

Ngày 27-4-2007 có thể sẽ được ghi vào lịch sử chiến tranh hiện đại. Đó là thời điểm vang lên tiếng chuông báo hiệu một kỷ nguyên mới của chiến tranh - khi các nhà lãnh đạo quốc phòng và dân cư trên toàn cầu giật mình nhận ra: họ đang đối mặt với một loại hình chiến tranh mới.

Đó là thời điểm mà cả đất nước Estonia gồng mình hứng chịu một chuỗi các cuộc tấn công vào hệ thống máy tính của quốc hội, các bộ ngành, ngân hàng, nhà băng, cơ quan thông tấn sau một mâu thuẫn ngoại giao. Lần đầu tiên trong lịch sử, một cuộc tấn công điện tử diễn ra trên tầm quốc gia. Nhiều nghi vấn được đưa ra, nhưng thủ phạm không thể được tìm thấy.

Nhiều chuyên gia khắp thế giới cùng tham gia phân tích và điều tra nhưng không tìm được nơi đã “bắn đi” những viên đạn điện tử. Sau này, một tổ chức tại Tranistria, một vùng lãnh thổ thuộc Liên Xô cũ, hiện gần như không được quốc gia nào thừa nhận, đứng ra nhận trách nhiệm. Vụ việc bế tắc vì không có cơ chế nào cho phép Estonia hay kể cả là Interpol điều tra ở đó.

Sự kiện Estonia khiến giới chức quân sự NATO giật mình. Ngày 14-7 năm đó, các bộ trưởng quốc phòng NATO nhóm họp tại Bỉ để bàn về cuộc tấn công, và thống nhất về phương án hành động trước những cuộc tấn công điện tử. Ngày 25-7, tổng thống Estonia sang thăm Nhà Trắng và trao đổi với tổng thống George W. Bush về cuộc tấn công. Một năm sau đó, Trung tâm huấn luyện phòng ngự điện tử của NATO (CCDCOE) được thành lập tại chính thủ đô Tallinn của Estonia.

Các hacker và các cuộc tấn công điện tử không còn xa lạ gì với thế giới trong hơn hai thập kỷ qua. Từ năm 2003, nước Mỹ đã hứng chịu một loạt cuộc tấn công có quy mô khác nhau vào những hệ thống máy tính quan trọng của chính phủ, mà họ gọi là “Mưa Titan” - thứ mà Mỹ cáo buộc Trung Quốc đạo diễn. Nhưng ý thức về việc không gian điện tử trở thành một môi trường của chiến tranh dường như chỉ bắt đầu kể từ sau “trận đánh lịch sử” tại Estonia năm 2007.

Bảy năm sau, phương pháp chiến tranh này dường như đã bùng nổ trên quy mô toàn cầu, cả về mức độ lẫn tần suất sử dụng: năm 2014, trong báo cáo tổng kết của FireEye, hãng an ninh mạng hàng đầu của Mỹ, người ta nhìn thấy cụm từ “World War C”, tức là “Chiến tranh thế giới C”. Và chữ C là viết tắt của từ “cyber” - “điện toán”.

Năm 2014 chứng kiến cuộc tấn công ăn cắp dữ liệu lớn nhất lịch sử ngành tài chính. Thông tin về 76 triệu tài khoản hộ gia đình và 7 triệu doanh nghiệp nhỏ đã bị đánh cắp khỏi hệ thống máy tính của đại ngân hàng JP Morgan Chase. Đó là một cuộc tấn công quy mô mà các nhà điều tra Mỹ khăng khăng đổ cho hacker Nga: tổng cộng có 10 thể chế tài chính lớn nhỏ tại Mỹ bị tấn công, ngoài ra còn có nỗ lực xâm nhập bất thành vào hàng loạt đại ngân hàng khác, như Citigroup hay HSBC.

Mặc dù thiệt hại của vụ này hiện chưa được đo lường, nhưng nó khiến nước Mỹ phải giật mình vì thủ phạm đã sử dụng những phương pháp quá phức tạp, và nạn nhân lại là thể chế tài chính lớn nhất nước Mỹ - nơi mà mọi biến động có thể khiến nền kinh tế chao đảo.