Ngày 21/2/2025 Việt Nam chính thức công bố đường cơ sở tại vịnh Bắc Bộ, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong không chỉ việc khẳng định chủ quyền quốc gia mà còn tái định hình cục diện địa chính trị của khu vực. Đây là một động Thái mang tính chiến lược sau hơn 20 năm kể từ khi Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ với Trung Quốc diễn ra. Thể hiện sự chủ động và quyết đoán của Việt Nam trong vấn đề Quản lý biển đảo bảo vệ lợi ích quốc gia và củng cố nền tảng pháp lý vững chắc.
Theo luật pháp quốc tế, Vịnh Bắc Bộ không chỉ là tuyến hàng hải huyết mạch kết nối cả vùng Đông Nam Á với thế giới mà còn là một vùng biển giàu tài nguyên. Nơi mà lợi ích chiến lược của Việt Nam và Trung Quốc luôn đan xen. Với bước đi quyết đoán này, Việt Nam đang mở ra một kỷ nguyên mới cho sự vươn mình mạnh mẽ trong khu vực.
Đường cơ sở mới của Việt Nam tại vịnh Bắc Bộ, cơ sở pháp lý và ý nghĩa chiến lược.
Trước đây Việt Nam đã từng tuyên bố cơ sở ven bờ lục địa từ năm 1982, nối liền 11 điểm từ ranh giới phía Tây Nam giáp Campuchia đến đảo Cồn Cỏ thuộc Quảng Trị. Tuy nhiên, vùng biển rộng lớn của Vịnh Bắc Bộ lại chưa được xác định rõ ràng. Việc công bố đường cơ sở mới năm 2025 là bước đi khắc phục những hạn chế cũ giúp Việt Nam quản lý hiệu quả vùng nội thủy lãnh hải và vùng đạp quyền kinh tế theo Công ước Liên Hợp Quốc về luật biển UNCLOS 1982: "Một quốc gia có quyền vạch đường cơ sở thẳng trong vùng biển có bờ biển khúc khuỷu, hoặc có quần đảo và đảo ven bờ".
Vịnh Bắc Bộ là một vùng biển nửa kín có cấu trúc địa hình đặc biệt với hệ thống đảo đan xen như đảo Bạch Long Vĩ, hòn Mê, hòn Ông, hòn Chim cùng với vịnh Hạ Long. Một khu vực gồm hơn 1969 hòn đảo lớn nhỏ, điều này hoàn toàn đáp ứng điều kiện để Việt Nam vạch đường cơ sở thẳng, xác định vùng nội thủy và mở rộng kiểm soát các vùng biển hợp pháp. Hệ thống đường cơ sở mới của Việt Nam gồm có hai phần chính: một là phần đường cơn sở thẳng bắt đầu từ điểm A11 tức đảo Cồn Cỏ, chạy qua 10 tỉnh thành ven biển từ Quảng Trị, Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa đến Quảng Ninh; hai là phần đường cơ sở thông thường bao quanh đảo Bạch Long Vĩ xác định theo ngấn nước thấp nhất khi thủy triều xuống.
Việc phân chia này vừa phù hợp với địa hình tự nhiên, vừa đảm bảo tính nhất quán với các hiệp định phân định trước đó, tránh xung đột pháp lý với Trung Quốc, đồng thời việc xác định rõ ràng ranh giới tạo ra cơ sở quản lý tốt hơn về các vấn đề an ninh, kinh tế và cả môi trường biển.
Việc công bố đường cơ sở tại vịnh Bắc Bộ không chỉ là một tuyên bố chủ quyền mang tính pháp lý mà còn là một bước đi chiến lược đầy toan tính về an ninh quốc phòng, giúp Việt Nam củng cố thế trận phòng thủ biển đảo, gia tăng kiểm soát vùng nội thủy và bảo vệ chủ quyền quốc gia trước các mối đe dọa ngày càng gia tăng từ bên ngoài. Đây không đơn thuần là chuyện vạch ra một đường trên bản đồ mà là việc xác lập một thế trận phòng thủ vững chắc, là nền tảng để Việt Nam bịt những lỗ hổng an ninh, răn đe các hành vi vi phạm và nâng cao năng lực tác chiến trên biển.
Đầu tiên chính là khả năng gia tăng kiểm soát vùng nội thủy, cầm chắc chìa khóa an ninh trên biển Đông. Với việc xác lập đường cơ sở mới, Việt Nam không chỉ định hình lại ranh giới vùng nội thủy mà còn mở rộng quyền kiểm soát tuyệt đối với mọi hoạt động diễn ra trong khu vực này. Điều này thì có ý nghĩa quan trọng trên cả ba phương diện: thứ nhất là kiểm soát chặt chẽ tàu thuyền qua lại Vịnh Bắc Bộ, là tuyến giao thông huyết mạch, nơi mà hàng ngàn con tàu thuyền qua lại mỗi ngày việc xác định rõ đường cơ sở giúp Việt Nam có toàn quyền kiểm soát, cấp phép hoặc từ chối các tàu nước ngoài đi vào vùng nội thủy, ngăn chặn các hoạt động gián điệp xâm nhập hoặc tiếp cận trái phép; phương diện thứ hai là ngăn chặn tàu cá nước ngoài xâm phạm trong nhiều năm vừa qua, đã từng có thời điểm tàu cá Trung Quốc liên tục xâm nhập trái phép vào vùng biển Việt Nam đánh bắt cá trái phép và gây ra xung đột trên biển. Khi đường cơ sở được xác lập rõ ràng, Việt Nam có có đầy đủ cơ sở pháp lý vững chắc để tăng cường tuần tra và xử lý mạnh tay các hành vi vi phạm, bảo vệ ngư dân, cũng như nguồn lợi hải sản của chúng ta; và phương diện thứ ba đó là chống buôn lậu vận chuyển hàng hóa trái phép và tội phạm trên biển. Vịnh Bắc Bộ thì không chỉ là một tuyển thương mại quan trọng, mà còn là một điểm nóng về buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép và các hoạt động của các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Việc kiểm soát chặt chẽ vùng nội thủy giúp các lực lượng chức năng tăng cường tuần tra giám sát, triệt phá các mạng lưới buôn lậu, buôn người, buôn bán chất cấm qua đường biển. Nói một cách đơn giản thì nếu trước đây vịnh Bắc Bộ có những khoảng chống an ninh thì bây giờ Việt Nam đã khóa chặt những cánh cửa đó lại, đảm bảo rằng không ai có thể lén lút xâm nhập mà không bị phát hiện.
Vấn đề thứ hai đó là khi xây dựng đường cơ sở mới, Việt Nam cũng đồng thời xây dựng thế trận phòng thủ biển vững chắc, khi biển không còn là tuyến phòng thủ yếu nữa. Việt Nam là một quốc gia có đường bờ biển dài hơn 3260 km, thế nhưng trong suốt lịch sử, biển luôn là mặt trận khó phòng thủ nhất từ những cuộc xâm lược trong quá khứ đến các thách thức hiện tại trên biển Đông, bảo vệ vùng biển luôn là bài toán không đơn giản. Tuy nhiên, với việc công bố đường cơ sở, Việt Nam đang tạo ra một vành đai phòng thủ chủ động vững chắc hơn bao giờ hết. Giờ đây có thể gia cố hệ thống phòng thủ tại các đảo chiến lược trong đó thì có: thứ nhất là đảo Bạch Long Vĩ, viên ngọc giữa biển khơi, giờ đây sẽ trở thành một trong những điểm tựa chiến chiến lược quan trọng nhất việc xác lập đường cơ sơ, giúp Việt Nam có thêm lý do hợp pháp để tăng cường hiện diện quân sự, bao gồm triển khai các hệ thống radar, tên lửa bờ biển và lực lượng hải quân thường trực; thứ hai là hệ thống đảo Cô Tô, Hòn Mê, hòn Ngư những đảo tiền tiêu áng ngữ lối vào vịnh Bắc Bộ sẽ trở thành những pháo đài tự nhiên, có thể bố trí các trạm radar, hệ thống quan sát và phòng không giúp Việt Nam phát hiện sớm và ứng phó kịp thời trước mọi động thái từ đối phương.
Ngoài ra, sau khi công bố đường cơ sở có thể tăng cường lực lượng hải quân và cảnh sát biển tại khu vực này. việc công bố đường cơ sở cũng đạt ra những nhiệm vụ cấp thiết như gia tăng tuần tra kiểm soát và nâng cấp sức mạnh hải quân, cảnh sát biển. Điều này đồng nghĩa với việc phải triển khai thêm các tàu tuần tra tàu chiến đấu tại các khu vực trọng yếu, bên cạnh đó là việc tăng cường huấn luyện nâng cao năng lực tác chiến trên biển, kết hợp giữa lực lượng quân đội, cảnh sát biển và dân quân biển để tạo thành một thế trận ba lớp bảo vệ, song song với đó còn có thể triển khai chiến lược phòng thủ biến từ xa.
Với đường cơ sở mới, Việt Nam có thể mở rộng vùng tuần tra thiết lập các khu vực phòng thủ từ xa, thay vì chỉ tập trung vào khu vực ven bờ. Điều này giúp tăng cường khả năng phát hiện và ứng phó sớm, tránh bị động khi có xung đột xảy ra. Nói cách khác Việt Nam không chỉ đóng cửa, bảo vệ vùng biển của mình, mà còn chủ động tạo ra các lớp phòng thủ nhiều tầng, đảm bảo rằng bất kỳ một hành vi xâm phạm nào cũng sẽ bị phát hiện và ngăn chặn ngay từ sớm.
Và vấn đề thứ ba đó là tăng cường khả năng răn đe và hợp tác quốc phòng quốc tế. Việc khẳng định chủ quyền thông qua đường cơ sở cũng mang tới một tác động quan trọng khác, đó là gia tăng sức mạnh rã đe và thu hút sự ủng hộ từ cộng đồng quốc tế đầu tiên. Đương nhiên, đó là một động thái răn đe Trung Quốc, Bắc Kinh từ lâu đã áp dụng chiến lược vùng xám, sử dụng tàu cá dân quân biển để gây sức ép lên các nước láng giềng, thế nhưng khi đường cơ sở được xác lập Việt Nam có cơ sở pháp lý và công cụ thực tế để đẩy lui các hành vi xâm phạm. Bên cạnh đó việc này còn tạo cơ hội hợp tác quốc phòng với Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ, v.v... các nước này đều có quan tâm tới an ninh hàng hải ở biển Đông, việc Việt Nam công bố đường cơ sở mới sẽ giúp củng cố lập trường pháp lý, mở ra cơ hội tăng cường hợp tác quân sự tuần tra chung và nhận hỗ trợ từ các cường quốc.
Và cuối cùng là củng cố vị thế trong ASEAN. Việt Nam trở thành một trong những nước tiên phong bảo vệ luật pháp quốc tế trên biển, từ đó cũng sẽ dành được sự ủng hộ của các nước Đông Nam Á trong các cuộc đấu tranh chống lại các hành vi phi pháp trên biển Đông. Có thể nói rằng, với việc công bố đường cơ sở tại vịnh Bắc Bộ, Việt Nam đã khóa chặt vịnh Bắc Bộ và sẵn sàng đối mặt với mọi thách thức. Việc công bố đường cơ sở không chỉ là một tuyên bố chủ quyền, mà còn là một chiến lược phòng thủ toàn diện giúp Việt Nam kiểm soát chặt chẽ vùng biển của mình, gia tăng sức mạnh quân sự và nâng cao khả năng răn đe trước các mối đe dọa.
Giờ đây, vịnh Bắc Bộ không còn là một mắt xích yếu trong thế trận phòng thủ của Việt Nam nữa, mà đã trở thành một pháo đài bất khả xâm phạm trên biển Đông, và bất cứ ai có ý đồ xâm phạm chủ quyền biển đảo của Việt Nam thì chắc chắn sẽ phải suy nghĩ lại.
Vươn lên thành thế lực quan trọng của khu vực.
Đương nhiên là sau động thái này dù ít hay nhiều thì trật tự biển Đông cũng sẽ thay đổi. Trong tình hình mới, Việt Nam đang và sẽ nâng cao vị thế chiến lược trong bối cảnh biển Đông, trở thành điểm nóng cạnh tranh quyền lực thì mọi động thái của các quốc gia ven biển đều mang ý nghĩa chiến lược rất to lớn. Nếu Trung Quốc từ lâu đã có những bước đi quyết liệt, thậm chí đơn phương thay đổi nguyên trạng bằng việc bố đáp đảo nhân tạo và quân sự hóa thì Việt Nam đã chọn con đường bám sát luật pháp quốc tê, từng bước củng cố vị thế hợp pháp và chiến lược việc, công bố đường cơ sở tạo ra một thực tế pháp lý mới khiến các bên khác không thể phất lờ và buộc phải điều chỉnh cách tiếp cận.
Khi đề cập tới các vấn đề Biển Đông với ASEAN, Việt Nam khẳng định vai trò là người dẫn đầu trong việc bảo vệ trật tự dựa trên luật pháp quốc tế, từ đó thúc đẩy một lập trường thống nhất hơn giữa các nước Đông Nam Á trong đàm phán về bộ quy tắc ứng xử trên biển đông COC với Trung Quốc, đây rõ ràng là một lời nhắc nhở rằng Việt Nam không bao giờ thụ động phản ứng mà còn chủ động định hình luật chơi khiến Bắc Kinh phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn trước các động thái tiếp theo. Trung Quốc từ lâu đã tìm cách kiểm soát tuyến hàng hải qua biển Đông để phục vụ tham vọng "hải dương cường quốc". Thế nhưng, tuyên bố này của Việt Nam có thể định hình lại bàn cờ và khiến họ phải điều chỉnh chiến lược biển với Mỹ, Nhật Bản và cả phương Tây.
Việc công bố đường cơ sở giúp Việt Nam củng cố sự tin cậy từ các cường quốc vốn ủng hộ luật pháp quốc tế, tạo cơ sở để thu hút thêm hỗ trợ về an ninh biển quốc phòng và hợp tác kinh tế. Mỹ và đồng minh sẽ nhìn nhận Việt Nam như một đối tác chủ chốt trong việc duy trì ổn định khu vực, từ đó đẩy mạnh hợp tác quốc phòng và hỗ trợ kỹ thuật cho lực lượng hải quân, cảnh sát biến của Việt Nam
Một trong những lý do khiến tuyên bố này trở nên đặc biệt nhạy cảm trên bàn cờ địa chính trị, chính là tác động đến tham vọng của Trung Quốc trong khu vực. Bắc Kinh đã xây dựng sáng kiến vành đai vào con đường để kiểm soát các tuyến thương mại hàng hải toàn cầu, trong đó vịnh Bắc Bộ và biển Đông là mắt xích quan trọng. Đây là con đường kết nối khu vực Tây Nam của Trung Quốc với tổng dân số hơn 250 triệu người ra thế giới, giúp nước này giảm sự phụ thuộc và các tuyến hàng hải qua biển Malacca.
Bằng động thái khẳng định chủ quyền hợp pháp của Việt Nam đã giáng một đòn mạnh mẽ và tham vọng này gửi đi thông điệp rằng Bắc Kinh không thể tự do áp đặt luật chơi tại khu vực này. Việt Nam không còn là một quốc gia đứng bên lề trong các cuộc cạnh tranh chiến lược tại khu vực, bước đi công bố đường cơ sở tại vịnh Bắc Bộ không chỉ là một tuyên bố bố pháp lý mà còn là một hành động có tính toán kỹ lưỡng thể hiện sự trưởng thành và bản lĩnh chiến lược của một quốc gia về mặt an ninh quốc phòng.
Việt Nam không ngần ngại bảo vệ lợi ích cốt lõi, khẳng định rằng bất kỳ một sự xâm phạm nào đến chủ quyền biển đảo của chúng ta cũng sẽ vấp phải một sự phản kháng kiên quyết về mặt kinh tế. Tuyên bố này đặt nền tảng để phát triển kinh tế biến bền vững, giúp Việt Nam tận dụng tài nguyên biển phát triển cảng biển và logistic, từng bước trở thành trung tâm thương mại hàng hải của khu vực.
Về mặt địa chính trị, Việt Nam đang vươn mình lên một vị thế mới, không chỉ là một quốc gia bị động trước các áp lực từ khu vực, mà đang định hình luật chơi buộc các cường quốc phải tôn trọng và tìm cách hợp tác. Đây không chỉ là một bước đi đơn lẻ, nó đánh dấu sự trưởng thành của một Việt Nam mạnh mẽ, tự tin sẵn sàng đối mặt với mọi thách thức để bảo vệ lợi quốc gia.
Câu hỏi đặt ra bây giờ không còn là liệu Việt Nam có sẵn sàng vươn lên hay không, mà là Việt Nam sẽ vươn lên mạnh mẽ tới đâu. Bởi lịch sử đã chứng minh rằng khi thế và lực cùng với thời cơ hội tụ, Việt Nam luôn biết cách đứng lên không chỉ để bảo vệ đất nước mà còn để tạo ra vận mệnh mới cho chính mình./.
Yêu nước ST.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét