Những vấn đề cơ bản về thời đại ngày nay

Thời đại là một thời kỳ lịch sử lâu dài, được đánh dấu bằng sự thay đổi về chất trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó trọng tâm là sự thay thế của hình thái kinh tế xã hội này bằng hình thái kinh tế- xã hội khác tiến bộ hơn. Thời đại là một khái niệm khoa học dùng để phân kỳ lịch sử xã hội loài người. Việc phân chia lịch sử thành những giai đoạn có ý nghĩa quan trọng trong quá trình nghiên cứu của nhiều ngành khoa học, bởi chỉ dựa trên những dấu hiệu, những đặc trưng gắn với từng thời kỳ, từng giai đoạn, mới có thể đánh giá được một cách chính xác tính chất, trình độ phát triển, rút ra được những quy luật chi phối sự phát triển, dự báo được chiều hướng vận động, phát triển tiếp theo của đối tượng nghiên cứu. Nhu cầu đó dẫn tới sự ra đời của khái niệm thời đại.

Thời đại phản ánh sự phát triển của xã hội loài người trên tất cả mọi lĩnh vực, trọng tâm là sự thay thế hình thái kinh tế xã hội này bằng một hình thái kinh tế xã hội khác tiến bộ hơn. Sự thay thế này là kết quả vận động, phát triển liên tục của xã hội theo những quy luật khách quan, là kết quả của việc giải quyết các mâu thuẫn trong từng thời kỳ lịch sử lớn đó, không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của bất kỳ cá nhân, giai cấp nào. Sự ra đời của một thời đại mới gắn với cách mạng xã hội, khi một hình thái kinh tế - xã hội mới được xác lập và kết thúc khi những yếu tố của hình thái kinh tế - xã hội đó mất đi, xác lập một hình thái kinh tế - xã hội mới khác tiến bộ hơn.

Lý luận về thời đại là một bộ phận quan trọng của chủ nghĩa Mác - Lênin. Một mặt, đó chính là nền tảng để khảo cứu toàn bộ quá trình vận động, phát triển, chuyển biến của các hình thái kinh tế - xã hội trong lịch sử, từ đó đi đến những dự báo khoa học về tính tất yếu ra đời của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa cũng như sự diệt vong tất yếu của hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa. Mặt khác, nhận thức đúng vấn đề thời đại là điều kiện tiên quyết để các đảng cộng sản và công nhân đề ra được chiến lược và sách lược đấu tranh cách mạng phù hợp trong từng thời kỳ, từng giai đoạn cụ thể.