XÂY DỰNG “THẾ TRẬN LÒNG DÂN” TRONG ĐẤU TRANH, PHẢN BÁC CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG

Xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ trương nhất quán, đúng đắn, thể hiện tư duy mới, tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước ta. Để thực hiện chủ trương này một cách hiệu quả, cần kiên quyết, kiên trì triển khai đồng bộ các giải pháp, có lộ trình cụ thể, tiến hành chủ động, thận trọng, từng bước; kịp thời bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật và giải quyết những khó khăn, bất cập trong thực tiễn. Có thể khẳng định rằng, bảo vệ nèn tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng là một cuộc đấu tranh cam go nhưng phải quyết thắng.

Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả tất yếu của sự tổng hòa giữa niềm tin, trí tuệ dân tộc, và sứ mệnh lịch sử. Từ mốc son 03/02/1930, cả dân tộc đoàn kết, bền lòng chiến đấu, dựng xây dưới sự lãnh đạo của Đảng, lập nên những kỳ         tích vang dội: Đất nước đã nở hoa độc lập, dân tộc kết trái tự do, đời sống nhân dân ấm no, hạnh phúc[1]. Thực tiễn lịch sử đã minh chứng rằng: Kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin và      tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội là đường lối đúng đắn, sáng tạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Song hành với quá trình hình thành và phát triển của Đảng ta là sự chống phá điên cuồng, bất chấp thủ đoạn của các thế lực thù địch. Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị, khóa XII về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới” nêu rõ: “Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch là một nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân”.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, đặc biệt là công nghệ thông tin, internet đã trở thành không gian xã hội mới - “không gian mạng”. Khái niệm mới này được sử dụng phổ biến thời gian gần đây ở Việt Nam, là một phần tất yếu của đời sống xã hội hiện đại; được hiểu là “mạng lưới kết nối của cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, bao gồm mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính, hệ thống thông tin, hệ thống xử lý và điều khiển thông tin, cơ sở dữ liệu; là nơi con người thực hiện các hành vi xã hội không bị giới hạn bởi không gian, thời gian”.                  Sự ra đời nhanh chóng của Facebook, Zalo, Youtube, Twitter, Tiktok, Instagram, Linkedin, Zingme, Google,..… - các nền tảng kết nối cộng đồng đã xóa nhòa ranh giới giữa không gian thực và ảo, làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của con người, tự nhiên đi vào đời sống xã hội, trở thành một phần tất yếu không thể phủ nhận. Đa dạng trong nội dung truyền tải, hấp dẫn trong hình thức thể hiện, tự do trong cách thức biểu đạt, nhanh chóng trong tốc độ tiếp cận, nhạy bén trong tương tác cộng đồng là những thuộc tính thể hiện sự ưu việt của thông tin trên không gian mạng. Bên cạnh những thông tin tích cực được tuyên truyền, lan tỏa, các thông tin xấu, độc như những vi rút được thế lực thù địch nuôi cấy công phu, dần thâm nhập và sinh sôi trong cộng đồng, gặm nhấm các “tế bào xã hội”, gây nhiễu động, rối loạn đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân.

Việt Nam được đánh giá là 1 trong 20 nước có tỉ lệ sử dụng  Internet nhiều nhất thế giới với 68,17 triệu người dùng (chiếm 70% dân số). Khoảng 94% người dùng Việt Nam sử dụng Internet thường xuyên với thời gian sử dụng trung bình lên tới 6 tiếng mỗi ngày”. Lợi dụng sự quan tâm sử dụng mạng đã trở thành nhu cầu, ý thức của cộng đồng, các thế lực thù địch đã và đang sử dụng không gian mạng như một mặt trận chủ lực, biến hóa khôn lường, mang đến không ít thách thức, khó khăn trong công cuộc xây dựng và phát triển toàn diện kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng nói chung, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng nói riêng.

Các quan điểm sai trái, thù địch được truyền đi dưới dạng những thông tin phản khoa học, phản ánh sai sự thật, mang đậm ý chí chủ quan của cá nhân người tung tin. Họ thường là những người có quan điểm đối lập với Đảng, Nhà nước, chủ động xuyên tạc sự thật, bóp méo vấn đề, bôi đen cuộc sống trên mọi phương diện, làm cho người tiếp cận hiểu sai vấn đề, lệch lạc trong nhận thức, gây hoang mang dư luận, lâu dần dẫn đến tâm lý chán ghét chế độ, bất mãn chính trị; thâm độc hơn, họ thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Đảng, ý thức xã hội, tiến hành “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang nhân                       dân,… gián tiếp làm rối loạn trật tự xã hội,….

Đôi khi, các quan điểm sai trái đó lại đến từ sự vội vã trong tư duy, lệch chuẩn trong góc độ tiếp cận vấn đề, chủ thể không có động cơ phản động, ranh giới giữa đúng và sai nhiều khi chỉ là “một cú nhấp chuột”. Rất nhiều cuộc “cách mạng sắc màu” đã xảy ra trên thế giới nhằm lật đổ chế độ, chính phủ hợp pháp của các quốc gia đều theo kịch bản sử dụng thông tin xấu độc trên internet, nhất là mạng xã hội để kích động dư luận, và các chính phủ rất khó điều tra, phát hiện kẻ tung tin. Sự nguy hại của thông tin xấu độc đến an ninh quốc gia, đến cuộc sống yên bình của người dân là những bài học thực tiễn cần nghiêm túc nhìn nhận.             

Về đối tượng: Đối tượng được nhằm đến là những người dân ít thông tin, trình độ nhận thức thấp kém, một bộ phận giới trẻ thiếu kinh nghiệm sống, hiểu biết hạn chế, một số ít cán bộ, đảng viên có biểu hiện do dự, dễ lôi kéo, thao túng. Gần đây, đối tượng thù địch đặc biệt quan tâm đến những nhân vật có tai mắt, có tiếng tăm, công trạng và tầm ảnh hưởng xã hội nhất định nhưng cái tôi, mưu cầu cá nhân quá lớn, không đạt được tham vọng,… thành ra bất mãn, quay lưng nói xấu chế độ, nói xấu cơ quan, đơn vị, đồng nghiệp nơi mình công tác,… gây ảnh hưởng xấu tới dư luận,… Họ móc nối, lôi kéo các đối tượng cơ hội chính trị có cả cán bộ đương chức, có tướng lĩnh đã nghỉ hưu và thành phần chống đối trong trí thức, văn nghệ sĩ tăng cường chống Đảng, cổ xúy cho “dân chủ tư sản”, “xã hội dân sự”, “xã hội dân chủ”. Trong khuôn khổ bài viết này, tác giả muốn mượn khái niệm “thế trận lòng dân” để nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch là nhiệm vụ không của riêng ai, là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân. Thế trận lòng dân - thế trận của sự đoàn kết, đồng tâm, nhất đồng ý chí và hành động vì mục tiêu chung. Do đó, đấu tranh, phản bác các quan điểm, sai trái thù địch trên không gian mạng, xây dựng trên 4 trụ cột quan trọng:

Một là, phát huy vai trò của các lực lượng nòng cốt, đội ngũ cán bộ tuyên   giáo, các chuyên gia, cơ sở đào tạo chuyên ngành; thường xuyên bồi dưỡng                     nghiệp vụ chuyên sâu, trang bị kiến thức, kỹ năng về vấn đề DBHB, các thủ đoạn chống phá của thế lực thù địch. Trong đó chú trọng việc đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng.                                                           Chỉ đạo thành lập, kiện toàn nhân sự và đẩy mạnh hoạt động  của Ban Chỉ đạo 35 các cấp, “Lực lượng 47” các cơ quan, đơn vị, kịp thời tham mưu cấp ủy tăng cường công tác nắm bắt, định hướng dư luận xã hội; tuyên truyền, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, các luận điệu xuyên tạc đường lối, chủ trương, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; âm mưu, thủ đoạn thổi phồng những sơ hở, yếu kém của Đảng, Nhà nước ta nhằm kích động tâm lý bất mãn, chống đối, chia rẽ nội bộ Đảng, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Công tác tuyên giáo cần đổi mới, sáng tạo phát huy vai trò đi trước, mở đường trong đấu tranh chống những quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ, giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ động, tích cực tham mưu giúp cấp ủy       lãnh đạo, chỉ đạo có hiệu quả công tác tư tưởng - văn hoá tại đơn vị, trọng tâm là xây dựng, tổ chức lực lượng đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, cụ thể hóa nhiệm vụ, giải pháp trong kế hoạch thực hiện hàng năm; ban hành     hệ thống văn bản lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, đồng bộ để huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong công tác này.

Phát triển mạng lưới cộng tác viên trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tình         cảm của quần chúng, tích cực định hướng dư luận, tổng hợp, báo cáo cấp trên theo quy định. Xây dựng và mở rộng đội ngũ cộng tác viên đưa tin, viết bài, bình luận; nâng cao chất lượng các bài viết đấu tranh phản bác với luận cứ khoa học, tính thuyết phục cao. Kết hợp chặt chẽ các biện pháp đấu tranh trực tiếp và gián tiếp; giữa “xây” và “chống”, trong đó lấy “xây” là chính; chủ động cung cấp thông tin và phối hợp với các cơ quan báo chí để đấu tranh, ngăn chặn kịp thời và có hiệu quả.

Chỉ đạo lập và kiểm soát tốt các tài khoản chính thức, là kênh thông tin chính thống trên mạng xã hội đảm bảo kết nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân. Tháng 10 năm 2015, Chính phủ đã chỉ đạo lập 02 tài khoản Facebook là “Thông tin Chính phủ” và “Diễn đàn Cạnh tranh quốc gia” nhằm cung cấp cho người dân những thông tin thời sự nhất về tình hình chính trị, kinh tế - xã hội, các hoạt động của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Việc lập trang mạng xã hội vừa đáp ứng nhu cầu thông tin của người dân, vừa định hướng dư luận, đồng thời giúp Nhà nước tăng cường quản lý xã hội bằng chính công cụ hữu hiệu này. “Thông tin        Chính phủ” và “Diễn đàn Cạnh tranh quốc gia” trở thành      phương thức truyền thông hiệu quả đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước đến nhân dân, cung cấp tri thức và      củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả quản lý của Nhà nước.

Hai trang mạng  này cũng góp phần định hướng hành vi của cá nhân, giám sát và quản lý xã hội, kết nối ý Đảng với lòng dân. Chúng ta cần nhân rộng và quản lý tốt các kênh thông tin này, sử dụng như một công cụ hữu hiệu để đấu tranh, phản bác với những quan điểm sai trái, thù địch trên mạng xã hội.             Xây dựng và quản lý tốt lực lượng Streamer, Youtuber, Facebooker, Tiktoker,... chuyên nghiệp: Là những chuyên gia có tư tưởng chính trị vững vàng, khả năng diễn đạt tốt, có sức lôi cuốn,… xây dựng chuyên trang để kịp thời thông tin các vấn đề đến đông đảo đối tượng tham gia mạng xã hội. Hai là, giữ vững trận địa tư tưởng với tinh thần mỗi cán bộ, đảng viên là một chiến sỹ, mỗi tổ chức đảng là một pháo đài tiên phong.                               

Chúng ta chỉ có thể sử dụng công nghệ để đấu tranh phản bác trên không gian mạng, do đó người tham gia đấu tranh cần tự trau dồi trình độ tin học, ngoại ngữ, khả năng tiếp cận, khai thác mạng xã hội và đặc biệt cần “giữ mình” kiên định lập trường, chủ động khéo léo trong đấu tranh, phản bác, tránh mắc bẫy dư   luận, dao động tư tưởng,…                                                                             Ba là, củng cố bộ máy tổ chức, phát huy vai trò nòng cốt của các tổ chức đảng, khuyến khích sự tham gia của các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội tại cơ quan, đơn vị. Xác định việc học tập, quán triệt nghiêm túc, triển khai đồng bộ Nghị          quyết số 35-NQ/TW, ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị (khóa XII) “Về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới” là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên, không thể lơ là, mất cảnh giác. Thực sự coi trọng công tác giáo dục lý luận chính trị, tổ chức hiệu quả việc học tập, quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước để mỗi cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân,… tự tạo dựng cho bản thân nền tảng tri thức chính trị - xã hội đúng đắn, khoa học, đủ khả năng “tự đề kháng”, đủ trình độ nhận diện và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trên các trang mạng xã hội.   

Chi bộ là hạt nhân chiến đấu của tổ chức đảng, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đặc biệt là giám sát thường xuyên, quản lý chặt chẽ cán bộ, đảng viên, quần chúng khi sử dụng internet và tham gia mạng xã hội; kịp thời chấn chỉnh các trường hợp chưa chuẩn mực trên mạng xã hội, bảo đảm hoạt động đấu tranh luôn đúng định hướng.

Bốn là, trên trận địa thông tin: Cần sự vào cuộc tích cực của các cơ quan báo chí, xuất bản và trách nhiệm của các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ mạng, cơ quan quản lý, an ninh mạng.                                                                               Nêu cao tinh thần chiến đấu, sự vào cuộc tích cực, kịp thời  của các cơ quan báo chí, truyền thông chính thống, đây phải là dòng chảy thông tin chủ đạo, nhạy bén, là căn cứ, cơ sở kiểm chứng để công dân mạng nhận diện thông tin chuẩn xác, từ đó khơi thông các luồng dư luận trái chiều đang phát sinh trong đời sống xã hội.                                                                               

Lợi dụng việc cơ quan báo chí, truyền thông chính thống luôn có độ trễ về thời gian đăng tin (cần thời gian kiểm chứng thông tin), các thế lực thù địch thường đi trước, “tung hỏa mù”, gieo thông tin xấu, trái chiều làm hoang mang dư luận. Cần có biện pháp khắc phục và hạn chế, rút ngắn tối đa khoảng trống này. Khi nhu cầu thông tin được đáp ứng, thì nhu cầu tìm đọc các thông tin không chính thống - thông tin sai trái sẽ hạn chế đi rất nhiều. Các cơ quan xuất bản phải xây dựng các ấn phẩm tuyên truyền chất lượng, trình bày đẹp, ấn tượng, nội dung hấp dẫn và phù hợp với từng đối tượng, nghiêm cấm trong sử dụng mạng xã hội và những quy định mới có liên quan.

Phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý những hành vi tham nhũng nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của Nhà nước, cơ quan, tổ chức và công dân, góp phần quan trọng vào việc giữ vững an ninh chính trị - xã hội, bảo vệ chế độ và bảo đảm cho kinh tế - xã hội đất nước phát triển bền vững. Trong những năm qua, công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí đã thu được những kết quả quan trọng, góp phần vào thành tựu chung của đất nước, tạo không khí phấn khởi trong xã hội, tăng cường niềm tin trong nhân dân.

Các thế lực thù địch liên tục sử dụng những luận điệu lập lờ, hòng biến việc xử lý các vụ án tham nhũng, tiêu cực và cán bộ sai phạm ở nước ta thành chuyện “thanh trừng, đấu đá nội bộ, phe cánh chính trị”.                          

Đặc biệt, thời gian qua, khi toàn Đảng, toàn quân, toàn dân tập trung mọi nguồn lực, đẩy mạnh cuộc chiến phòng chống đại dịch Covid-19 với tinh thần “chống dịch như chống giặc” thì các thế lực thù địch nhân cơ hội này “đục nước béo cò”, tung ra nhiều chiêu trò, thủ đoạn thâm độc, tinh vi, hòng chống phá sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Đây được xem là nhóm thủ đoạn mới, ví như những "biến thể virus mới", khá độc hại trong chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, phản động, cần sớm được nhận diện, đẩy lùi.        Gần đây nhất  việc Đảng ta đẩy mạnh công tác phòng chống tham nhũng đã và đang cho thấy sức ảnh hưởng cực kỳ lớn của thông tin trên mạng đến tình hình, an ninh chính trị trật tự an toàn xã hội, rất cần sự vào cuộc kịp thời của các cơ quan chức năng. Các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề này để tấn công, bôi nhọ Đảng và các đồng chí Lãnh đạo Đảng, nhà nước, các thế lực thù địch sẽ lợi dụng để kích động, đe dọa trực tiếp đến sự ổn định và an toàn trong trật tự xã hội toàn dân, lôi kéo nhân dân chống phá Đảng và nhà nước.                                             

Về hình thức, thủ đoạn: các đối tượng xấu đã lập và sử dụng hàng ngàn website, blog, tài khoản mạng xã hội, diễn đàn trực tuyến (với tên miền như *.com, *.org, *.net - đây là tên miền quốc tế, không đăng ký ở Việt Nam) để tăng độ tin cậy, các trang này thường sử dụng một số tin tức chính thống từ báo chí trong nước sau đó lắp ghép, thêm thắt, bịa đặt nhằm xuyên tạc chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước; hạ thấp uy tín của các nhà lãnh đạo; dựa vào nền tảng machine learning - mã nguồn mở của google để phân tích dữ       liệu tự động hóa, cho phép hệ thống học hỏi dữ liệu, xác định mẫu, tạo ra các video cắt ghép hình ảnh động với độ chân thực rất cao; dựa vào trí tuệ nhân tạo AI để biết đâu là xu hướng của người dùng và gợi ý họ sử dụng những luồng thông tin xấu độc...     

Bên cạnh đó, các đối tượng thù địch cũng không ngừng cung cấp và khuyến khích người dùng sử dụng các ứng dụng bị nghi ngờ có phần mềm gián điệp cũng là một cách gián tiếp để theo dõi, ăn cắp thông tin người dùng nhằm phát tán, phục vụ cho mục đích xấu. Thông tin theo đường dẫn lan truyền dễ dàng và nhanh chóng qua mạng xã hội dễ làm người dùng bị dẫn dắt, thụ động, và hầu như không có sự thẩm định và phản biện trong việc tiếp nhận thông tin, dễ tạo tâm lý đám đông để kích động, lôi kéo tập hợp lực lượng thành lập các nhóm.                                 

Mỗi nhà báo, phóng viên, nhà xuất bản cần trau dồi nghiệp vụ phản biện. Thông tin phản hồi cần đúng trọng tâm, trúng đối tượng và đạt hiệu quả tuyên truyền tích cực. Đẩy mạnh thiết lập và nâng cao hiệu quả hoạt động của các trang mạng xã hội chính thống. Phát huy những tiện ích của internet, mạng xã hội để internet, mạng xã hội trở thành “cánh tay nối dài” của các cơ quan làm công tác tư tưởng, báo chí, truyền thông; trở thành một kênh thông tin mang tính chính thống, chủ động cung cấp thong tin nhằm định hướng dư luận xã hội trước các sự kiện chính trị quan trọng, các sự kiện nóng, phức tạp.

Tăng cường thành lập một số chuyên trang, chuyên mục đăng tải các tin, bài đấu tranh phản bác các thông tin và luận điệu sai trái, thù địch; xây dựng các diễn đàn mở để trao đổi, thảo luận làm rõ đúng, sai, thật, giả các ý kiến, quan điểm khác biệt, cung cấp thông tin chống phá của các thế lực thù địch. Các báo, trang thông tin điện tử phải không ngừng nâng cao chất lượng, tăng tính hấp dẫn nhằm thu hút lượng truy cập ngày càng nhiều hơn; chú trọng đổi mới, tạo ra nhiều kênh tiếp xúc khác nhau; xây dựng giao diện riêng cho điện thoại di động để dễ khai thác, tìm kiếm và chia sẽ thông tin chính thống.

Trong “thế trận lòng dân”, mỗi cá nhân, đơn vị đều có sứ mạng, vai trò nhất định, có đội hình chuyên trách tiên phong, có hậu phương kiên định, vững chắc. Chúng ta huy động trí tuệ tập thể, sức mạnh tổng lực, để đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng nhằm bảo vệ thành quả cách mạng, nền tảng tư tưởng của Đảng. Sự nghiệp tranh đấu còn dài, diễn biến còn phức tạp. Vững tin vào sự lãnh đạo của Đảng, nhất định thắng lợi!